Ümidin cəsarəti Amerikan arzusunun bərpası barədə düşüncələr



Yüklə 2,49 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə5/38
tarix26.07.2017
ölçüsü2,49 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   38
irəliləməmizi ləngidir.  
Əlbəttə,  Demokratların  arasında  da  belə  qızğın  entuziastlar  vardır. 
Lakin Rouvun və ya Deleyin malik olduğu hakimiyyəti, baĢqa sözlə partiya 
üzərində  tam  nəzarətə  sahib  olmağı  yuxularında  da  görməyənlər,  sədaqətli 
olanların sıralarını doldurmaqla bir sıra ən radikal ideyaları qanunvericiliyə 
daxil etdilər. Partiya daxilində regional, milli və iqtisadi fərqlərin çoxalması, 
seçki  dairələrinin  xəritəsi  və  Senatın  strukturası,  seçkilərin  iqtisadi  elita 
tərəfindən    maliyyələĢməsinə  olan  ehtiyac  -  bütün  bunlar  idarə  edən 
Demokratları  mərkəzə  yaxın  olmağa  məcbur  edirdi.  Liberallara  çəkilmiĢ 
karikaturanın  prototipliyinə  layiq  olan  bir  neçə  seçilmiĢ  Demokratı  misal 
göstərə bilərəm: deyək ki, Con Kerri Amerikanın hərbi üstünlüyünü qoruyub 
saxlamaq zərurətinə, Hillari Klinton kapitalizmin kamil ləyaqətlərinə inanır, 
Konqressdəki  «Qara  müĢavirənin»  hər  bir  iĢtirakçısı  isə,  məhz  öz  
günahlarına görə Ġisus Xristin çarmıxa çəkildiyinə inanır. 

 
34 
Həqiqətən  də  Demokratların  sıralarında  bir  çaĢqınlıq  vardır.  Bizim 
aramızda  köhnə  baxıĢların  tərəfdarları  da  vardır  və  onlar  bir  saniyə  belə 
düĢünmədən «Yeni kursu» və «Böyük cəmiyyəti» Respublikaçıların hər cür 
qəsdlərindən  qorumağa  atılacaq  və  liberallar  arasında  özünə  100  faizli 
reytinq  qazanacaqdır.  Lakin  indi,  deyəsən,  bu  tendensiya  zəifləyir,  ayıq-
sayıqlıq, qloballaĢmanın və ya mərkəzi rayondan praktiki olaraq ayrı düĢmüĢ 
hansısa böyük Ģəhərin yeni-yeni problemlərinin həllinə lazım olan enerjinin 
və təzə ideyaların olmaması daha az tərəfdarlar tapır. BaĢqaları isə daha az 
«mərkəzyönlü  kursa»  üstünlük  verir,  güman  edirlər  ki,  onlar  partiyanın 
mühafizəkar  rəhbərliyindən  uzaqlaĢmaqla  daha  ağıllı  hərəkət  edirlər,  lakin 
ilbəil öz mövqelərinin daha çox zəiflədiyini bu vaxt görmürlər. Demokratik 
hüquqĢünaslar  və  namizədlər  energetika  və  təhsil,  səhiyyə  və  milli 
təhlükəsizlik sahəsində bütöv praktiki tədbirlər toplusu təklif etməklə ümid 
edirlər  ki,  onlar  mükəmməl  idarəetmə  sisteminə  bənzər  nəyisə  yaratmağa 
kömək edəcəklər. 
Ümumən  bütövlükdə  götürdükdə  Demokratik  partiya  irtiçacılar 
partiyasına  çevrilmiĢdir.  Lazımınca  düĢünülməmiĢ  müharibəyə  bizim 
münasibətimiz  ümumilikdə  bütün  hərbi  hərəkətlərə  qarĢı  Ģübhəliliyi  üzə 
çıxardı. Bazarın bütün xəstəliklər üçün ən yaxĢı dərman olduğu barədə tezisə 
cavab  verdikdə,  biz  cəmiyyətin  mühüm  problemlərini  həll  etməkdə  məhz 
bazar  prinsiplərindən  inadkarlıqla,  ən  yaxĢı  tətbiqə  layiq  qaydada  imtina 
edirik. Dini təzyiqdən qorunduqda biz var gücümüzlə cəhd edib, demək olar 
ki,  antiklerikallara  çatdıq,  mənəviyyat  dilində  danıĢmağı  yadırğadıq,  bu  
mənəviyyat isə bizim siyasi iĢlərimizə  daha dərin məna verir. Biz seçkiləri 
uduzuruq,  ancaq  fikirləĢirik  ki,  məhkəmələr  Respublikaçıların  planlarını 
poza  biləcəklər.  Biz  məhkəmələri  də  uduzuruq  və  indi  də  ümidimizi  Ağ 
evdəki növbəti qalmaqala bağlayırıq. 
Biz daha çox Respublikaçılarınkına oxĢay 
an,  kəskin  və  kobud 
siyasi  metodlara  meyl  edirik.  Demokratik  fəallar  və  tərəfdarlar  qrupu 
arasında  ümumi  cəhəti  bu  qəbildən  olan  mülahizələr  təĢkil  edir: 
Respublikaçılar  seçkilərdə  təkcə  bazanı  gücləndirməyə  görə  deyil,  həm  də 
Demokratları  hər  cür  söymələri  ilə,  seçicilər  arasına  Ģübhə  toxumu 
səpməklə,  öz  sağ  qanadlarını  fəallaĢdırmaqla  və  partiya  xəttindən 
uzaqlaĢanları  yoluna  qoymaqla  qəti  qələbə  çala  bildilər.  Əgər  Demokratlar 
ümumən 
nə 
vaxtsa 
hakimiyyətə 
qayıtmaq 
istəyirlərsə, 
onlar 
Respublikaçılardan bu metodları hökmən əxz etməlidirlər. 
Bu  ruhda  fikir  yürüdənlərin  hisslərini  baĢa  düĢürəm.  Respublikaçıların 
kəskin qübtləĢmə kursunun köməkliyi ilə daim qələbə çalmaq bacarıqları hər 
kəsdə  təəssürat  oyada  bilər.  Mən  mühafizəkar  hərəkatın  daha  da  güclənən 
təzyiqi  qarĢısında  təfərrüata  və  nyuanslara  diqqəti  cəmləĢdirməyin 

 
35 
təhlükəsini  yaxĢı  dərk  edirəm.  Mənə  belə  gəlir  ki,  BuĢ  adminstrasiyasının 
çox  sayda  tədbirləri,  ədalətli  olaraq  əsəbilĢməkdən  baĢqa  hansısa  bir 
reaksiya doğurmur. 
Buna  baxmayaraq  mən  düĢünürəm  ki,  Demokratların  partizan 
hərəkətləri  və  ideoloji  münaqiĢəyə  əsaslanan  istənilən  cəhdi  yalnız 
düĢdüyümüz  vəziyyəti  çətinləĢdirə  bilər.  Mən  əminəm  ki,  ĢiĢirtmə  və 
qorxuzma,  situasiyanın  mürəkkəbliyinə  qiymət  verməmək    və  ya  əksinə, 
ĢiĢirdilmiĢ  qiymət  vermək  bizi  hökmən  məğlubiyyətə  məhkum  edəcəkdir. 
Əgər  biz  siyasi  mübahisələri  susdursaq,  mütləq  uduzacağıq.  Yalnız  məhz 
ideoloji  təmizliyə  danıĢıqsız  əməl  edilməsi,  öz  xəttimizlə  ardıcıl 
irəliləməyimiz,  siyasi  mübahisənin  açıq  təsəvvür  edilən  davamı  bizi 
ümumdövlət  əhəmiyyətli  problemlərin  həlli  üçün  yeni  yollar  axtarıĢından 
uzaqlaĢdırır. Biz hələ də eləcə «ya bu və ya o» rejimində iĢləyirik, bizə görə 
ya  böyük  hökumət  olsun,  ya  da  ümumən  heç  nə  olmasın,  ya  lap  qırx  altı 
milyon  adam  tibbi  sığortasız  qalsın  ya  da  anlaĢılmayan  «sosiallaĢmıĢ 
səhiyyə»nin ağuĢuna sığınaq. 
Məhz  bu  doktrinaçılıq  və  partizançılıq  çox  sayda  amerikalıları 
siyasətdən uzaq salır. Sağlar üçün bu ümumən problem deyildir; qütbləĢmiĢ 
elektorat  və  ya  təəssüf  hissi  keçirmədən  çirkli  və  əyri  siyasi  debatlara  görə 
hər  iki  partiyadan  üz  döndərənlər  məhz  hökumət  ideyasını  laxlatmaq 
istəyənlərə sərf edir. Axı ar bilməyən elektorat həmiĢə yalnız özünə qapılır. 
Lakin  hökumətin  bərabər  imkanlar  yaratması  və  bütün  amerikalıların 
rifahı üçün nəsə edə  biləcəyini düĢünən adamlar olan bizlər üçün qütbləĢmiĢ 
elektorat  heç  də  cəzbedici  deyil.  Hələlik  Demokratların  kiçik  çoxluğunun 
güclənməsi  də  o  qədər  yaxĢı  deyildir.  Ġndi  milli  dirçəliĢ  iĢi  ilə  yaxından 
məĢğul  olmağa  hazır  olan  və  öz  mənafeyini  digərlərinin  mənafeyi  ilə 
qırılmaz surətdə bağlayan amerikalıların – Respublikaçıların, Demokratların, 
müstəqillərin -çoxluğunun ciddi üstünlüyü vacibdir. 
Mən  illyuziyalara  qapılmıram  ki,  belə  fəal  çoxluğu  formalaĢdırmaq 
asan olacaqdır. Lakin bu ən mühüm zərurətdir, çünki, qarĢımızdakı vəzifələr 
çətindir. Ağır seçim etmək və ona görə qurbanlar vermək lazım gələcəkdir. 
Nə qədər ki, siyasi liderlər yeni ideyalara qarĢı kar və kor olacaqlar və təkcə 
yaxĢı qablaĢma görünüĢünə diqqət vermələrini kəsməyəcəklər, biz adamların 
ürəyini və ağlını radikal energetika siyasətinə və ya defisitin cilovlanmasına 
kökləyə  bilməyəcəyik.  QloballaĢmanın  və  beynəlxalq  terrorizmin 
təhlükəsinə  layiqli  cavab  verməli  olan,  bu  vaxt  həm  də  izolyasiyaya  və 
vətəndaĢ azadlıqlarının məhdudlaĢdırılmasına yuvarlanmayan xarici siyasətə 
də  əhalinin  dəstəyini  ala  bilmərik.  Biz  artıq  çoxdan  zəifləmiĢ  Amerikan 
səhiyyəsinin  əsaslı  təmir  etməyə  də  icazə  ala  bilmərik.  Biz  yoxsulluqla 
mübarizənin səmərəli strategiyasına da ciddi siyasi dəstək ala bilmərik, onun 

 
36 
bilavasitə tətbiqinə nail ola bilmərik. Yoxsulluq isə öz girdabında çox sayda 
bizim həmvətənlərimizi sıxır. 
Bütün  bu  dəlilləri  mən  sol  qanadın  «Daily  Kos»  bloquna  2005-ci  ilin 
sentyabrında  yazdığım  məktubda  saxladım.  Bundan  bir  az  əvvəl  Con 
Robertsin Ali Məhkəmənin sədri seçilməsinə səs verən mənim kolleqalarıma 
çox  sayda  dəstək  qurpları  və  aktivistlər  hücum  etməyə  baĢlamıĢdılar.  Buna 
görə  mənim  əməkdaĢlarım  da  bir  qədər  əsəbiləĢməli  olmuĢdular, 
baxmayaraq  ki,  mən  Ģəxsən  Robertsin  təsdiq  edilməsinin  əleyhinə  səs 
vermiĢdim. Həmin vaxtadək mən bloqsferanın əks reaksiyasının gücünü tam 
qaydada  qiymətləndirmiĢdim.  Demokratik  prinsiplərə  müvafiq  olaraq  bir 
neçə  gündən  sonra  öz  məktubuma  altı  yüzdən  artıq  Ģərh  almıĢdım.  Kimsə 
mənimlə  razılaĢırdı.  Kimsə  hesab  edirdi  ki,  mən  böyük  idealistəm,  çünki 
haqqında  yazdığım  siyasət  Respublikaçıların  PR  (piar)  maĢınının  təzyiqinə 
davam  gətirə  bilməz.  Elələri  də  var  idi  ki,  Ģübhələnirdi  ki,  məni  VaĢinqton 
elitası xüsusi olaraq göndərmiĢdir ki, sıralarımıza qarıĢıqlıq salım, guya həm 
də  mən  uzun  müddət  paytaxtda  iĢlədiyimdən  artıq  sadə  adamlarla  hər  cür 
əlaqəni  itirmiĢəm,  bir  bloqqer  isə  məni  sonralar  sadəcə  «sefeh» 
adlandırmıĢdı. 
Bəlkə  də,  mənim  tənqidçilərim  haqlıdır.  Bəlkə  də,  böyük  siyasi 
parçalanmadan  qaçmaq  mümkün  olmayacaqdır  və  bu  kəsilməyən  döyüĢlər 
və  onun  oyun  qaydalarını  dəyiĢmək  cəhdləri  yalnız  havanı  titrətmək 
olacaqdır.  Ancaq  bəlkə  də,  siyasətin  sadələĢdirilməsi  artıq  geri  dönməsi 
mümkün  olmayan  nöqtəyə  çatmıĢdır  və  adamların  əksəriyyəti  onda  yalnız 
bir  əyləncə  növünü,  idman,  qladiator  döyüĢünü  görürlər.  Bu  vaxt  rəqibləri 
yalnız  köhnə  tərəfdarların  reaksiyası  düĢündürür.  Qorxuzmaq  üçün  biz  lap 
qırmızı  rəngə  də,  göy  rəngə  də  boyanmağa  razıyıq,  özümüzünküləri 
dəstəkləməyi, özgələri söyməyi də bacarırıq və qələbə üçün lazımınca zərbə 
də  endirərik,  ya  da  əleyhdarların  ağrılı  yerinə  təpik  də  vurarıq.  Nə  etmək 
olar, axı qalibləri mühakimə etmirlər. 
Ancaq  mən  baĢqa  cür  düĢünürəm.  Çox  vaxt  fikirləĢirəm  ki,  sadə,  adi 
adamlar  vardır  ki,  onlar  siyasi  və  mədəni  antoqonizmin  mərkəzində 
böyümüĢlər,  lakin  bununla  yanaĢı,  hətta  yalnız  Ģəxsi  səviyyədə  də  olsa 
qonĢuları  və  öz-özü  ilə  dinc  Ģəraitdə  yaĢaya  bilirlər.  Mən  ağ  Cənublunu 
təssəvvür  edirəm,  o,  hələ  də  babasının  qaradərililəri  ən  axırıncı  sözlərlə 
söydüyünü xatırlayır. Ġndi isə bu Cənublu özü qara iĢ yoldaĢları ilə dostluq 
edir,  öz  oğlunu  tam  baĢqa  ruhda  tərbiyə  edir,  baĢa  düĢür  ki,  ayrı-seçkilik 
böyük  bəladır,  ancaq  qara  həkimin  oğlunun  hüquq  kollecinə  girməkdə  öz 
uĢağına  nisbətən  nəyə  görə    böyük  üstünlüyə  malik  olduğunu  bilmir.  Mən 
«Qara  Panterlər»in  keçmiĢ  üzvünü  təssəvvür  edirəm,  indi  o,  öz  malikanəsi 
ilə sakitcə məĢğul olur, rayonunda evlər almıĢdır, onu boğaza yığan narkotik 

 
37 
alverçilərini  də,  ona  ssuda  verməkdən  imtina  edən  bankir  kimi  söyür,  axı 
ssudasız  o,  öz  biznesini  inkiĢaf  etdirə  bilməyəcəkdir.  Və  ya  orta  yaĢlı 
feminist qadın vaxtilə etdiyi aborta görə göz yaĢlarını axıtmaqda davam edir. 
Və  ya  xristian  qadın  indicə  yeniyetmə  qızının  abortunun  xərcini  ödəmiĢdir 
və  ya  milyonlarla  ofisiant  qadınlar,  müvəqqəti  katibələr,  Ģəfqət  bacılarının 
köməkçiləri olan qızlar, «Uol-mart» ın satıcı qızları hər ay ürək döyüntüləri 
ilə  öz  maaĢlarını  gözləyir  və  beyinlərində  uĢaqlarını  necə  dolandırmaları 
barədə haqq-hesab aparırlar. 
Mən  təscəvvür  edirəm  ki,  onlar  elə  kamil  siyasət  gözləyirlər  ki,  o 
siyasət  idealizmi  və  realizmi  harmonik  qaydada  birləĢdirsin,  elə  siyasət  ki, 
kompromissin  mümkün  olduğunu  dəqiq  göstərsin  və  belə  olmadıqda  isə 
etiraf  edir  ki,  digər  tərəf  də  bəzən  ağıllı  qaydada  düĢünə  bilir.  Sağlar  və 
sollar,  mühafizəkarlarla  liberallar  arasındakı  fikir  ayrılıqlarının  mahiyyəti 
ona  heç  də  həmiĢə  aydın  deyildir,  lakin  ehkamla  sağlam  məna  arasındakı, 
məsuliyyətlə məsuliyyətsizlik, əbədi ilə bir anlıq arasındakı fərq aydındır. 
Bax  belə  adamlar  gözləyirlər  ki,  nə  vaxtsa    Respublikaçılar  və 
Demokratlar da onlara gəlib çatacaqlar.  
 
 
II fəsil  
Dəyərlər 
 
Ġlk  dəfə  Ağ  evi  mən  1984-cü  ildə  görmüĢdüm.  O  vaxt  yenicə  kolleci 
bitirib  Nyu-York  ġəhər  Kollecinin  Harlem  kampusunda  icma  təĢkilatçısı 
iĢləyirdim. Prezident Reyqan həmin vaxtlar fəal surətdə tələbələrə yardımın 
azaldılması  proqramını  həyata  keçirirdi  və  mən  tələbə  liderləri  qrupu  ilə,  - 
əsasən  qaradərililərlə,  puertorikalılarla,  ġərqi  Avropadan  çıxanlarla  sıx 
əməkdaĢlıq edirdim, onlardan çoxu ailələrində ilk ali təhsil alanlar idi, - bu 
azaldılmaya  qarĢı  etiraz  məktubları  yazıb,  Nyu-Yorkdan  olan  Konqress 
nümayəndələrinə göndərirdik. 
O  vaxt  hər  Ģey  tez  baĢa  çatdı,  hər  Ģeydən  çox  vaxtımızı  Reybern- 
bildinqin  saysız-hesabsız  dəhlizlərini  dolaĢmağa  sərf  edirdik  və  Kapitoli 
əməkdaĢlarının xoĢniyyətli, ancaq qısa müddət davam edən qəbullarına nail 
olurduq.  Bu  əməkdaĢların  çoxu  yaĢca  azacıq  böyük  idilər.  Günün  axırında 
biz  tələbələrlə  Esplanada  ilə  Corc  VaĢinqtonun  abidəsinə  qədər  getdik,  bir 
qədər dayanıb, Ağ evə baxdıq, Pennsilvaniya-avenyuda, baĢ giriĢdəki dəniz 
piyadalarının postundan bir neçə addım aralıda, öz iĢinə tələsən piyadaların 
və  bizdən  arxada  Ģütüyən  maĢınların  arasında  mən  Ağ  evin  yaraĢıqlılığına 
heyran olmaqdan daha çox, bu Ģəhər vurnuxmasında onun necə açıq olması, 
onun qapılarına necə yaxın gəlməyimiz, sonra isə onun digər ətrafına keçib, 

 
38 
oradakı qızıl güllüyə tamaĢa etməyimiz barədə düĢünürdüm. Həmin vaxt Ağ 
evin  bu  açıqlılığının  demokratiyaya  bizim  inamımız  barədə  nəsə  dediyini 
düĢünürdüm.  Mən  səmimi  qaydada  güman  edirdim  ki,  siyasi  liderlər  də 
bizim kimidirlər, onlar da bizim kimi qanun və ictimai rəy qarĢısında cavab 
verirlər. 
Ġyirmi  ilə  sonra  Ağ  evə  yaxınlaĢmaq  artıq  çətinləĢmiĢdi.  Blok-postlar, 
silahlı  mühafizə,  maĢınlar,  güzgülər,  itlər  və  yığma  maneələr  Ağ  ev 
rayonundakı  iki  kvartalın  bütöv  dövrəsini  mühafizə  edirdi.  Xüsusi  icazə 
olmadan  bir  maĢın  da  Pennsilvaniya  -avenyu  ilə  hərəkət  edə  bilməzdi. 
Senatda  mənim  andiçməm  ərəfəsində  soyuq  yanvar  axĢamı  Lafayet-park 
demək olar ki, boĢ idi. Ağ evin darvazasından maĢınla içəri keçəndə, sonra 
cığırla addımlayanda bu mənzərədən məni kədər bürüdü. 
Ağ  evin  içi  televiziya  reportajlarının  və  filmlərin  göstərdiyi  kimi  o 
qədər də gözəl deyildir. Daha çox qaydaya salınmıĢ olsa da, lakin artıq təzə 
yaĢayıĢ  yeri  deyildi, burada  yəqin  ki,  gecələr  adam  soyuqdan    əsərdi.  Mən 
hələ foyedə dayanıb dəhlizlərə baxırdım, bu zaman həmin yerin bütün tarixi 
yadıma  düĢdü.  Burada  Con  və  Bobbi  Kennedi  Karib  böhranının  həlli 
üstündə  baĢ  sındırırdılar.  Franklin  Delano  Ruzvelt  (FDR)    özünün  növbəti 
radio  müraciətinin  mətnini  tələsik  gözdən  keçirirdi.  Linkoln  dəhlizdə 
təklikdə    addımlayırdı,  millətin  yükünü  öz  çiyinlərində  çəkirdi  (Bir  neçə 
aydan sonra mən Linkolnun yataq otağını görə bildim, bu sadə otaqda köhnə 
mebel, çarpayı qoyulmuĢdu, ĢüĢənin altında Gettisberq Müraciətinin orijinalı 
var  idi  və...  bir  stolun  üstündə  yastı  ekranı  olan  iri  televizor  qoyulmuĢdu. 
Mən elə o vaxt təəccübləndim: kimə lazımdır ki, Linkolnun yataq otağında 
gecələsin və gecələr burada idman kanalına baxsın?) 
Məni həmin andaca Ağ evin əməkdaĢı qarĢıladı və Qızıl Otağa apardı, 
burada  Senatın  və  Nümayəndələr  palatasının  yeni  seçilmiĢ  üzvləri 
toplaĢmıĢdı. Düz saat on altıda Prezident BuĢun gəldiyini elan etdilər, o, zala 
aydın  məqsədli  adam  kimi,  ciddi  görkəmdə  girdi,  yüksəkliyə  qalxdı.  Bu 
ondan  xəbər  verirdi  ki,  o,  qətiyyətli  əhval-ruhiyyədədir  və  heç  də    dolayı 
qaydada  danıĢmaq  istəmir.  On  dəqiqə  ərzində  o,  nitq  söylədi,  zarafat  etdi, 
milləti  birləĢməyə  çağırdı,  sonra  isə  bizim  hamımızı  Ağ  evin  digər 
qurtaracağına,  bir  qədər  Ģərab  içməyə,  onunla  və  Birinci  ledi  ilə  Ģəkil 
çəkdirməyə dəvət etdi. 
Bu  vaxt  artıq  mən  çox  acmıĢdım  və  yeni  seçilmiĢ  qanunvericilər  Ģəkil 
çəkdirməyə  düzüləndə  mən  bufetə  tələsdim.  Salatı  çeynəyə-çeynəyə  mən 
Nümayəndələr palatasının üzvləri ilə söhbətləĢirdim, Prezidentlə əvvəlki iki  
söhbətimizi xatırladım, birinci dəfə o, özü mənə zəng edib seçkilərdə qalib 
gəlməyimi təbrik etmiĢdi, ikinci dəfə isə yeni seçilmiĢ senatorların Ģərəfinə 
Ağ evdə verilən səhər yeməyində görüĢmüĢdük. Hər iki dəfə prezident mənə 

 
39 
iti  ağlı  olan,  cazibədar  və  intizamlı  adam  təsiri  bağıĢlamıĢdı.  O,  həm  də 
kifayət  qədər  açıq  adam  idi,  bu  ona  iki  dəfə  seçkilərdə  qalib  gəlməkdə 
köməklik  göstərmiĢdi.  Mən  onu  qonĢu  küçədəki  hansısa  avtomobil 
mağazasının sahibi kimi təsəvvür etdim, həmin adam həm də kiçik liqadakı 
uĢaq  beysbol  komandasına  məĢqçilik  edir  və  bazar  günlərində  həyətdə 
barbekyu  hazırlayır,  bir  sözlə,  nə  qədər  ki,  söhbət  idmandan  və  uĢaqlardan 
gedir,  o  tam  qaydada  xoĢ  həmsöhbət  olaraq  qalır.  Həmin  səhər  yeməyində 
bir  an  oldu  ki,  əllərimizi  bir-birimizin  çiyninə  vurduqdan,  xoĢ  sözlər 
mübadiləsi  etdikdən  sonra  biz  yerlərimizdə  oturduq,  Vitse-prezident  Çeyni 
sakitcə  bekonla  qayqanaq  yeməyə  baĢladı,  Karl  Rouv  isə  stolun  o  baĢında 
böyürtkən  deserti  yeməklə  məĢğul  idi.  Bu  vaxt  prezident  gözləmədiyim 
tərəfdən  üzünü  mənə  çevirdi.  O,  təkrar-təkrar  özünün  ikinci  prezidentlik 
müddətinin əsas problemlərindən, xüsusən Ġraqa münasibətdə həmin kursun 
saxlanması  zərurətindən,  terrorizmlə  mübarizə  haqqındakı  qanuna  yenidən 
baxılmasından,  sosial  müdafiə  sistemindəki  islahat  zərurətindən,  vergi 
qoyulması  sisteminin    kökündən  dəyiĢilməsindən,  hakimlərin  seçilməsində 
səsvermə  prosedurasından  danıĢdı  və  birdən  elə  bil  ki,  onu  elektrik 
rozetkasına  taxdılar.  Prezidentin  gözləri  bir  nöqteyə  dikildi,  səsində 
həyəcanlı,  tələsik  ahənglər  meydana  gəldi,  bu  adətən  onun  sözünün 
kəsilməsinə  adət  etməmiĢ  adamlarda  olur,  onlar  sadəcə  olaraq  buna  dözə 
bilmirlər. XoĢ danıĢıq peyğəmbərin sərt güzəĢtə getməməsi ilə əvəz olundu. 
Mən  Respublikaçı  kollelaqalarımın  onun  ağzına  necə  baxdıqlarını  gördüm, 
hakimiyyətin  bəxĢ  etdiyi  dəhĢətli  izolyasiya,  həm  də  müdrik  bani-ataların 
necə sistem yaratdıqları və burada da bu hakimiyyətin daim nəzarət altında 
olması barədə düĢündüm. 
-
 
Senator. 
Mən çevrildim, öz xatirilərimdən ayrıldım və qarĢımda Ağ evin əsasən 
qaralardan  təĢkil  edilən  ofisiantlar  Ģtatından  olan  yaĢlı  adamlardan  birini 
gördüm. 
-
 
BoĢqabı götürmək olar? 
Mən  baĢımla  razılıq  verdim,  xüsusi  reseptlə  hazırlanmıĢ  toyuq  ətini 
çeynəyib  qurtarmıĢdım  və  gördüm  ki,  artıq  Prezidentlə  salamlaĢmaq 
istəyənlərin  növbəsi  qurtarır.  Tələsik  məclis  sahiblərinə  təĢəkkürümü 
bildirib,  mən  Mavi  zala  yollandım.  Qapı  yanında  gənc  dəniz  piyadası 
nəzakətlə mənə dedi ki, Ģəkil çəkdirmə qurtarmıĢdır və Prezident indi təyin 
olunmuĢ  görüĢdə  olmalıdır.  Mən  dönüb  gedirdim  ki,  bu  vaxt  Prezident 
qapıda göründü və məni otağa dəvət etdi. 
O, mənim əlimi sıxıb dedi: 

 
40 
-
 
Obama!  Gəlin  Laura  ilə  tanıĢ  olun.  Laura  sən  ki,  Obamanı 
xatırlayırsan?    Biz  onu  seçki  keçirilən  axĢamı  televiziya  ekranında 
görmüĢdük. Gözəl ailədir! Sizin arvadınız isə təəssürat yaradan xanımdır.  
-
 
Ġkimizi də layiq olduğumuzdan yüksək qiymətləndirdiyinizə görə sağ 
olun,  mister  Prezident  –  deyə  cavab  verdim,  Birinci  ledinin  əlini  sıxdım, 
həyəcanla düĢündüm ki,  görən yeməyin qırıqları ağzıma yapıĢmayıb ki. 
BuĢ  köməkçisinə  tərəf  çevrildi  və  o,  bir  andaca  ona  əl  üçün  olan  yaĢ 
xörək dəsmalını uzatdı. 
- Lazımdırmı?– deyə prezident mənə müraciət etdi – YaxĢı Ģeydir. 
 Səliqəsiz görünmək istəmədiyimdən mən də salfetkanı götürdüm. 
-
 
Gedək,  -  deyə  prezident  məni  kənara  çəkdi  və  sakitcə  dedi  :  -  Əgər 
mən sizə kiçik məsləhət versəm, ümid edirəm ki, etiraz etməzsiniz. 
-
 
Əlbəttə yox, mister Prezident. 
O, baĢı ilə razılığını bildirib davam etdi. 
-
 
Sizin  gözəl gələcəyiniz var, olduqca gözəl... ancaq mənim bu Ģəhərdə 
olmağım  heç  də  birinci  gün  deyildir  və  inanın,  bura  əsəbləri  zəif  olanlar 
üçün deyil. Diqqət mərkəzində olanda, necə ki, siz indi bu vəziyyətdəsiniz, 
istəsən  də,  istəməsən  də,  elə  bil  ki,  səni  ovlayırlar.  Mən  təkcə  özüm 
haqqımda demirəm, həm də sizin  barənizdə deyirəm. Hamı gözləyir ki, nə 
vaxt  sürüĢəcəksən,  anladınızmı?  Ona  görə  də  burada  ehtiyatlı  olmaq 
lazımdır. 
-
 
Sağ olun, mister Prezident. 
-
 
Ġndi  yaxĢı  oldu.  Artıq  mən  getməliyəm.  Bilirsinizmi,  sizinlə  məndə 
nəsə bir ümumi cəhət vardır. 
-
 
Nədir o? 
-
 
Bizim ikimiz də Alan Kizlə debat  aparmıĢıq. Onunla çarpıĢmaq asan 
məsələ deyil. 
Mən    güldüm,  biz  qapıya  tərəf  gedəndə,  ona  seçkiqabağı 
kampaniyamdan  bir  neçə  əhvalatı  danıĢdım.  Yalnız  Prezident  zaldan 
çıxanda,  yadıma  düĢdü  ki,  söhbət  vaxtı  mən  əlimlə  onun  çiyninə 
toxunmuĢdum. Mənim belə bir sadədil adətim vardır və düĢünürəm ki, onda 
dostlarımın  çoxu  gərginlik  keçirdi,  hələ  zalda  olan  təhlükəsizlik  xidməti 
əməkdaĢlarını demirəm. 
Senatda  iĢləməyə  baĢladığım  ilk  gündən  BuĢ  adminstrasiyasının 
siyasətini ardıcıl olaraq və bəzən kəskin qaydada tənqid edirdim. Mən hesab 
edirəm  ki,  varlı  adamlar  üçün  vergilərin  azaldılması  nəinki  düĢünülmüĢ, 
hətta  əxlaq  nöqteyi-nəzəridən  olduqca  Ģübhəli  bir  tədbirdir.  Mən 
adminstrasiyaya  onun  etibarlı  səhiyyə  sistemini  yaratmaq  sahəsindəki 
cəhdlərinin  uğursuz  olduğunu,  ciddi  konsepsiya  hazırlamağı,  Amerikanın 
rəqabət  qabiliyyətini  yüksəltməyi  məsləhət  görürdüm.  Hələ  2002-ci  ildə, 

 
41 
Senatın  seçki  kampaniyası  baĢlamamıĢdan  əvvəl  mən  Çikaqoda  müharibə 
əleyhinə olan mitinqlərin birində çıxıĢ edib, administrasiyanın Ġraqda kütləvi 
qırğın  silahlarının  olması  barədəki  sübutlarından  Ģübhələndiyimi  və  bu 
ölkəyə,  bizə  olduqca  baha  baĢa  gələn  müdaxilənin  səhv  olduğunun  vaxtilə 
hökmən  etiraf  ediləcəyini  söylədim.  Bağdaddan,  bütün  Yaxın  ġərq 
regionunun  qalan  hissəsindən  gələn  son  xəbərlər  həmin  proqnozun  yalnız 
doğru olduğunu təsdiq edir. 
Demokratlar  Ģəxsən  Corc  BuĢu  pis  adam  hesab  etmədiyimi  etiraf 
etdikdə, çox vaxt təəccüblənirlər və düĢünürəm ki, o, öz administrasiyası ilə 
birlikdə ölkənin xeyrinə səmimi qaydada iĢləməyə çalıĢır. 
Mən  bunu  ona  görə  demirəm  ki,  məni  hakimiyyət  çox  Ģirnikdirir.  Ağ 
evə dəvəti mən tam adekvat qaydada qiymətləndirir, buna siyasi nəzakətdən 
artıq  olan  bir  Ģey  kimi  baxmıram,  yaxĢı  baĢa  düĢürəm  ki,  əgər 


Yüklə 2,49 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   38




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2020
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə