Vfz 314 Protozooloji Dersi Uygulama Kitapçığı 2013 Öğrencinin; Adı Soyadı : Numarası



Yüklə 302,5 Kb.
səhifə2/3
tarix06.05.2017
ölçüsü302,5 Kb.
1   2   3

Uygulamanın adı

Protozoonların teşhis metodları II

Yapılacağı hafta

2

Uygulamanın hedefi

Protozooloji uygulamaları öncesinde bu alanla ilgili teşhis metotlarının öğrenilmesi

Kullanılacak materyal ve malzemenin adı

Natif muayane malzemeleri, flotayon malzemeleri, dışkı ve kan boyamada kullanılan malzemeler, mikroskop

Gerekli olan güvenlik uygulamaları

Genel hijyen ve laboratuar kurallarına uymak



UYGULAMA BİLGİSİ


İNDİREKT MUAYENE TEKNİKLERİ

Dışkı, kan, biopsi materyali ya da swap örneklerinde etkenlerin kendilerini, yumurtalarını, trophozoit ya da kistlerini görerek yapılan direk teşhislerin yanında bir de konak vücudunda etkenin kendisine veya herhangi bir metabolitine karşı geliştirilen bağışık yanıt sonucu oluşan ve antikor adı verilen savunma hücrelerinin ya da etkenlerin DNA’larının belirlenmesine dayalı indirekt teşhis yöntemleri kullanılmaktadır.




  1. SEROLOJİK YÖNTEMLER

Serolojik yöntemlerde kullanılan başlıca materyal serum örneğidir. Serum basit bir anlatımla kanın sıvı kısmıdır. Serum; kanın içerisinde herhangi bir kan hücresi, pıhtılaşma faktörü ve fibrinojen içermeyen kısmıdır. Serumda sadece pıhtılaşmada kullanılanlar hariç diğer proteinler, elektrolitler, antikorlar, ant,jen,hormone ve diğer egzojen faktöler (ilaç ve mikroorganizmalar gibi). Serum = plazma – fibrinojen ve diğer pıhtılaşma faktörleri şeklinde formüle edilir. Serumda arana etkene karşı antikor tespiti konakta belirgin olamayan bir zamanda hastalığın varlığına işaret eder. Hastalığın hangi safhada olduğu kesin olarak bilinmez.
Serum elde edilmesi; Serum steril ekipman kullanılarak venöz kandan elde edilir. Alınacak kan miktarı yapılacak teste göre belirlenir. Serum elde etmek için içerisinde anti-koagulanlı madde bulunmayan steril tüpler kullanılır. Alınan venöz kan oda ısısında pıhtılaşmaya bırakılır. Bu süre içerisinde örnek direkt güneş ışığına maruz kalmamalıdır. Kan pıhtılaştıktan sonra buzdolabında muhafaza edilir. Örnek 48 saat içerisinde laboratuara gönderilerek incelenecek ise kan pıhtısını ayırmaya gerek yoktur. Aksi hallerde serum, santrifüj yardımı ile pıhtıdan ayrılıp steril bir tüpe konulmalıdır. Toplanan serum örnekleri -20ºC’de uzun süre muhafaza edilebilir.
Serumda Antikor ve Antijen Arama

Bütün parazit antikor teşhisi yöntemlerinde serum kullanılabilir. Toxoplasmosis, Neosporidiosis gibi merkezi sinir sistemi enfeksiyonlarında beyin-omurilik sıvısı (serebrospinal) serum ile beraber incelemeye alınabilir. Antikora dayalı testlerde dikkat edilmesi gereken bir diğer önemli konuda enfeksiyonun hangi dönemde olduğudur. Enfeksiyonun dönemine bağlı aranacak antikor (IgM, IgG gibi) bilinmelidir. Akut dönemdeki enfeksiyonlarda serum akut faz proteinleri değerlendirilebilir. Dikkat edilmesi gereken diğer bir konu, antikor testleri türe özgü olmalıdır. Bazı protozoal enfeksiyonlarda konak bağışık sistemi tarafından oluşturulan antikorlar birden fazla tür için ortak antijenlere karşı gelişmiş ise burada elde edilecek pozitif sonuç tüm bu türlerden şüphe edilmesine sebep olur. Bunun yanında sadece bir türe özgü antijene karlı oluşan antikor yanıt değerlendirildiğinde pozitif çıkan sonuçlar oldukça özgüldür. Bununla birlikte göz önünde tutulması gereken bir diğer noktada bir türe özgü antikor kullanılarak yapılan testlerde elde edilen negatif sonuç hastada aynı soya bağlı diğer türlerin olamyacağı anlamına gelmemektedir. Aranacak antikor parazitin yaşam evrelerinden sadece birine özgü ise elde edilen negatif sonuca bağlı hastalığın olmadığı düşünülmemeli ve parazitin farklı evrelerinin konakçıda olup olmadığı kontrol edilmelidir. Serumda antikor aranmasında kullanılan başlıca testler IFAT (indirekt frolersans antikor testi), ELISA (enzime bağlı immunosorbent testi), HA (hemaglütinasyon testi) ve HAI (hemaglütinasyon inhibisyon testi)’dir.

Serum örneklerinde antijen aranmasında hastalıkların tespitinde kullanılan diğer bir yöntemdir. Bu yöntemde esas amaç direkt etkenin kendisinin ya da etkene ait antijenik özellik gösteren metabolitlerin belirlenerek tanıya gidilmesidir. Direkt parazitin kendisini ya da bir antijenine özgül monoklonal/poliklonal antikorlar kullanılarak yapılan bir testtir. Bu testlere örnek olarak Komplement fiksasyon testi, ELISA verilebilir.



  1. MOLEKÜLER BİYOLOJİK YÖNTEMLER

Serolojik ve direk muayene yöntemlerinin yayında parazitlerin DNA’larının belirlenmesine dayalı moleküler biyolojik yöntemler kullanılmaktadır. Bu yöntemlerde temel amaç aranacak parazitin DNA’sının blotlama ya da amplifikasyon yöntemleri kullanılarak tespitidir. Paraziter enfeksiyonların teşhisinde kullanılan ince yayma kan frotilerinin mikroskobik olarak incelenmesi gibi geleneksel yöntemler ile parazitlerin görülemediği taşıyıcı konumdaki hayvanların ve enfeksiyonun başlangıç safhasındaki hayvanlarda etkenlerin tespitinde zorluklar görülmektedir. Aynı zamanda morfolojik yönden yapılan tür identifikasyonları çok zor olmakta ve miks enfeksiyonlar tespit edilememektedir. Serolojik yöntemler ile enfeksiyonların teşhisi yapılabilmekte, ancak tespiti yapılan bu enfeksiyonların şu anda var olan mı yoksa daha önceden geçirilmiş bir enfeksiyon mu olduğunun ayırımı yapılamaktadır.

Parazit enfeksiyonlarında etkene yönelik araştırmalar, doğrudan etkenin kendisine veya ona karşı oluşan reaksiyonlara dayandırılmakta olup, her tanı metodunun parazitin tipi veya incelenen klinik örnekten bağımsız olarak, kendi içinde avantaj ve dezavantajları bulunmaktadır (Tablo.2).

Moleküler biyolojik yöntemler klasik (hibridizasyon teknikleri) ve çoğaltmaya (Tablo 3) dayalı teknikler alarak iki başlık altında toplanabilir. Moleküler tekniklerden parazitoloji alanında en çok kullanım alanı bulanlar arasında reverse line blot, PCR, LAMP en çok

yer bulanlar arasındadır.


Kontrol Edenin Adı-Soyadı:

Uygulama Haftası:

Tarih:


İmza:


Uygulamanın adı

Leishmania türlerinin amastigot ve promastigot formları

Yapılacağı hafta

3

Uygulamanın hedefi

Trypanasomatidae ailesinde yer alan protozoonların farklı yaşam dönemlerine ait formların öğrenilmesi

Kullanılacak materyal ve malzemenin adı

Boyalı hazır preparat ve mikroskop

Gerekli olan güvenlik uygulamaları

Genel hijyen ve laboratuar kurallarına uymak



UYGULAMA BİLGİSİ


Leishmania spp. genel özellikler;
Son konakları;
Vektör;
Oluşturduğu hastalık;
Yerleştiği yer;
Bulaşma yolu;
Amastigot form;
Promastigot form;



Leishmania amastigot form

Leishmania promastigot formu


Kontrol Edenin Adı-Soyadı:

Uygulama Haftası:

Tarih:

İmza:



Uygulamanın adı

Trypanasoma türleri

Yapılacağı hafta

4

Uygulamanın hedefi

Trypanasomatidae ailesinde yer alan Tropanasoma türleri ve bunların ara konak ve son konaktaki formlarının öğrenilmesi

Kullanılacak materyal ve malzemenin adı

Boyalı hazır preparat ve mikroskop

Gerekli olan güvenlik uygulamaları

Genel hijyen ve laboratuar kurallarına uymak



UYGULAMA BİLGİSİ


Trypanasoma türlerinin genel özellikleri;
Son konakları;
Vektör;
Oluşturduğu hastalık;
Yerleştiği yer;
Bulaşma yolu;
Epimastigot form;
Trypomastigot form;

Trypanasoma vivax

Bulaşma yolu;

Oluşturduğu hastalık;

Vektör;



Trypanosoma brucei

Bulaşma yolu;

Oluşturduğu hastalık;

Vektör;




Trypanosoma theileri

Bulaşma yolu;

Oluşturduğu hastalık;

Vektör;




Trypanosoma equiperdum

Bulaşma yolu;

Oluşturduğu hastalık;

Vektör;

Kontrol Edenin Adı-Soyadı:

Uygulama Haftası:

Tarih:


İmza:


Uygulamanın adı

Trichomanas gallinae ve Trichomonas vaginalis

Yapılacağı hafta

5

Uygulamanın hedefi

Trichomonadidae ailesinin genel özellikleri ile Trichomanas soyuna bağlı türlerin mikroskobik yapılarının öğrenilmesi

Kullanılacak materyal ve malzemenin adı

Boyalı hazır preparat ve mikroskop

Gerekli olan güvenlik uygulamaları

Genel hijyen ve laboratuar kurallarına uymak



UYGULAMA BİLGİSİ


Trichomonadidae ailesi:
Morfoloji;
Ailedeki önemli soylar ve özellikleri;
Tritrichomonas soyu:
Trichomonas soyu:
Trichomonas gallinae

Son konak;

Oluşturduğu hastalık;

Yerleştiği yer;

Bulaşma yolu;



Trichomonas vaginalis

Son konak;

Oluşturduğu hastalık;

Yerleştiği yer;

Bulaşma yolu;


Kontrol Edenin Adı-Soyadı:

Uygulama Haftası:

Tarih:


İmza:


Uygulamanın adı

Giardia ve Entomoeba türlerinin kistik ve trofozoit formları

Yapılacağı hafta

6

Uygulamanın hedefi

Sindirim sisteminde yaşayan protozoonların farklı formlarının öğrenilmesi

Kullanılacak materyal ve malzemenin adı

Boyalı hazır preparat ve mikroskop

Gerekli olan güvenlik uygulamaları

Genel hijyen ve laboratuar kurallarına uymak



UYGULAMA BİLGİSİ


Giardia genel özellikler:
Morfoloji;
Konakları;
Oluşturduğu hastalık;
Yerleştiği yer;
Bulaşma yolu;


Giardia kisti

Giardia trophozoiti

Entamoeba genel özellikler:
Konakları;
Morfolojisi;
Bulaşma yolu;

Kist yapıları;
*

*

*

*


Entamoeba kisti

Entamoeba trophozoiti

Kontrol Edenin Adı-Soyadı:

Uygulama Haftası:

Tarih:


İmza:


Uygulamanın adı

Eimeria oocysti

Yapılacağı hafta

7

Uygulamanın hedefi

Apicomplexa şubesinde yer alan türlere ait oocyst yapılarının öğrenilmesi

Kullanılacak materyal ve malzemenin adı

Boyalı hazır preparat ve mikroskop

Gerekli olan güvenlik uygulamaları

Genel hijyen ve laboratuar kurallarına uymak



UYGULAMA BİLGİSİ


Apicomplexa kökünde ter alan protozoonların genel özellikleri;

Her oocystteki sporocyst sayısı

Her sporocystteki sporozoit sayısı

2

3

4

8

0








Cryptosporidium


Tyzzeria

1












Caryospora

2



Cyclospora





Isospora

Toxoplasma

Sarcocystis




4



Eimeria






Wenyonella






Eimeria oocysti (sporlanmamış)


Eimeria oocysti (sporlanmış)

Kontrol Edenin Adı-Soyadı:

Uygulama Haftası:

Tarih:


İmza:


Uygulamanın adı

İsospora oocysti

Yapılacağı hafta

8

Uygulamanın hedefi

Apicomplexa şubesinde yer alan türlere ait oocyst yapılarının öğrenilmesi

Kullanılacak materyal ve malzemenin adı

Boyalı hazır preparat ve mikroskop

Gerekli olan güvenlik uygulamaları

Genel hijyen ve laboratuar kurallarına uymak



UYGULAMA BİLGİSİ


İsosporoid tip oocystlerin genel özellikleri:


İsospora oocysti (sporlanmamış)


İsospora oocysti (sporlanmış)


Kontrol Edenin Adı-Soyadı:

Uygulama Haftası:

Tarih:

İmza:



Uygulamanın adı

Cryptospordium oocysti ile Sarcocystis’in kist, trophozoit ve oocysti

Yapılacağı hafta

9

Uygulamanın hedefi

Apicomplexa şubesinde yer alan türlere ait oocyst, kist ve torphozoit yapılarının öğrenilmesi

Kullanılacak materyal ve malzemenin adı

Boyalı hazır preparat ve mikroskop

Gerekli olan güvenlik uygulamaları

Genel hijyen ve laboratuar kurallarına uymak



UYGULAMA BİLGİSİ


Cryptosporidium soyunun genel özellikleri:
Oluşturdukları hastalık;
Konakları ve yerleşim yerleri;

Gelişme şekilleri;
*

*

*
Bulaşma yolu;


Cryptosporidium oocysti




Sarcocystis türlerinin genel özellikleri;
Oluşturduğu hastalık;
Konakları ve yerleşim yerleri;

Son konak:

Ara konak:

Gelişme şekilleri;

*

*

*
Bulaşma yolu;


Sarcocystis sporocysti

Sarcocystis trophozoiti

Sarcocystis kisti

Kontrol Edenin Adı-Soyadı:

Uygulama Haftası:

Tarih:


İmza:


Uygulamanın adı

Toxoplasma ve Besnoitia türlerinin kist ve trophozoiti

Yapılacağı hafta

10

Uygulamanın hedefi

Apicomplexa şubesinde yer alan türlere ait kistik ve trophozoit yapılarının öğrenilmesi

Kullanılacak materyal ve malzemenin adı

Boyalı hazır preparat ve mikroskop

Gerekli olan güvenlik uygulamaları

Genel hijyen ve laboratuar kurallarına uymak



UYGULAMA BİLGİSİ


Toxoplasma soyunun genel özellikleri;
Oluşturduğu hastalık;
Konakları ve yerleşim yerleri;

Son konak:

Ara konak:
Çoğalma şekli;

*

*

*
Bulaşma yolları;
1.
2.
3.
4.


Toxoplasma oocysti

*

*

Toxoplasma trophozoiti

*

*

Toxoplasma kisti

*

*


Yüklə 302,5 Kb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2020
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə