Yaz›flma adresi



Yüklə 54,4 Kb.
Pdf görüntüsü
tarix23.02.2017
ölçüsü54,4 Kb.

T. Oft. Gaz. 38, 33-37, 2008

(*)


Uzm. Dr., SB Ankara Ulucanlar Göz Egitim ve Araflt›rma Hastanesi 2. Göz Klinigi

(**) Asist. Dr., SB Ankara Ulucanlar Göz Egitim ve Araflt›rma Hastanesi 2. Göz Klinigi

(***) Klinik fiefi, SB Ankara Ulucanlar Göz Egitim ve Araflt›rma Hastanesi 2. Göz

Klinigi


Yaz›flma adresi: Mehmet Ç›t›r›k (MD), Fakülteler Mah. Yazgan Sk. No: 34/12

06590 Cebeci/Ankara   E-posta: mcitirik@hotmail.com



Sarkoidoz Üveitinde Klinik Özellikler ve Bulgular

Mehmet Ç›t›r›k (*), Murat Serkan Songur (**), Emel Soykan (*), Nilüfer Berker (*), Orhan Zilelioglu (***)

ÖZET

Amaç: Sarkoidoz üveiti tan›s› alan olgular›n cinsiyet, yafl, takip süresi, atak say›s› ve efllik

eden göz muayene bulgular›n› incelemek.



Gereç ve Yöntem: 1999-2006 y›llar› aras›nda Sagl›k Bakanl›g› Ankara Ulucanlar Göz

Egitim ve Araflt›rma Hastanesinde Sarkoidoz üveiti tan›s› olan ve üvea kliniginde takip alt›na

al›nan 21 olgu retrospektif olarak incelendi. Olgular›n bafllang›ç ve takip muayenelerinde görme

degerleri, göz içi bas›nc› degerleri, biyomikroskopi bulgular› ve pupil dilatasyonu sonras› göz

dibi muayenesini içeren tüm göz muayene bulgular› degerlendirildi.

Bulgular: Takip edilen olgular›n 15'i kad›n (% 71,42), 6's› erkekti (%28,57). Hastalar›n or-

talama yafllar› 44,9 y›l (18-63 y›l) idi. Olgular›n ortalama tan› süreleri 4,34 y›l (1-10 y›l) idi. Ta-

kip süreleri ise ortalama 3,64 y›l (1-9 y›l) idi. Toplam yirmi bir hastan›n 29 gözü tutulmufltu. On

üç hastada tek tarafl›, 8 hastada iki tarafl› göz tutulumu mevcuttu. Toplam yirmi dokuz gözün

16's›nda (%55,17) ön üveit, 3'ünde (%10,34) arka üveit, 10'unda (%34,48) panüveit mevcuttu.

Ön segment bulgusu olarak 15 gözde (%51,72) keratik presipitat, 14 gözde (%48,27) kata-

rakt, 9 gözde (%31,03) arka sinefli ve 2 gözde (%6,89) seklüzyo pupilla, 2 gözde (%6,89) arka

kapsül opasifikasyonu ve 1 gözde (%3,44) bant keratopati belirlendi. Arka segment bulgusu

olarak ise 6 gözde vitreus kondansasyonu (%20,68), 5 gözde optik atrofi (%17,24), 2 gözde kis-

tik maküla ödemi (%6,89), 2 gözde retinal periflebit (%6,89) ve 1 gözde retinal granülom

(%3,44) saptand›.

Sonuç: Keratik presipitat, Sarkoidoz üveitinde en s›k görülen ön segment komplikasyonu-

dur. Optik atrofi, en s›k görülen arka segment komplikasyonudur. En önemli görme kayb› arka

segment tutulumu sonucu ortaya ç›kmaktad›r.

Anahtar Kelimeler: Sarkoidoz, Üveit

SUMMARY

Clinical Features and Signs in Sarcoidosis Uveitis

Purpose: To investigate the sexuality, age, follow up time, mean frequency of uveitis and

accompanying eye examination findings of cases that were diagnosed as sarcoidosis uveitis.



Material and Method: From 1999 to the 2006, 21 patients with sarcoidosis uveitis in SB

Ankara Ulucanlar Eye Education and Research Hospital Uvea Clinic were involved in this

study retrospectively. A complete ophthalmological examination including visual acuity, appla-

nation tonometry, biomicroscobic examination findings, and dilated examination of the posteri-

or segment was evaluated in first examination and follow-up period.

Mecmuaya Gelifl Tarihi: 05.11.2007

Düzeltmeden Gelifl Tarihi: 23.01.2008

Kabul Tarihi: 08.02.2008


34

G‹R‹fi

Sarkoidoz, s›kl›kla genç eriflkinlerde görülen genel-

likle hiler lenfadenomegali, akciger parankim tutulumu,

göz ve deri lezyonlar› ile ortaya ç›kan etyolojisi bilinme-

yen multisistemik granülomatoz bir hastal›kt›r (1). Özel-

likle 20-40 yafllar aras›nda ortaya ç›kmaktad›r. Olgular›n

yaklafl›k %50'si tan› kondugunda belirtisizdir. Belirti

olanlarda da halsizlik, kilo kayb› ve hafif atefl gibi tipik

olmayan yak›nmalar çogunluktad›r. Klinik bulgular ve

belirtiler, tipik organ tutulumlar› ile paralel olarak degifl-

mektedir. Sarkoidozun akciger d›fl› tutulumlar› içinde en

s›k rastlan›lan› deri ve yumuflak doku lezyonlar›d›r. Bunu

göz ve sinir sistemi tutulumu izlemektedir (2).

Sarkoidozda göz bulgular› en önemli komplikasyon-

lardan birini oluflturur. Granülomatöz iltihap gözdeki

tüm yap›lar› tutabilir (3,4). En s›k granülomatöz üveit gö-

rülür, olgular›n ortalama %25'inde üveit panüveit fleklin-

dedir. Sarkoidoz üveitinde tipik olarak yerel sinefliler,

iris nodülleri, konjonktivada granülom ve kornea endote-

linde belirgin keratik presipitatlar görülür. Optik nörit,

band keratopati, katarakt, glokom ve retinal vaskülit di-

ger komplikasyonlar› oluflturur. Göz bulgular› s›kl›kla be-

lirtisiz oldugundan sarkoidoz tan›s› düflünüldügünde ru-

tin olarak göz muayenesinin yap›lmas› gerekir (3,4). Bu

çal›flmam›zda sarkoidoz üveiti tan›s› alan olgular›n cinsi-

yet, yafl, takip süresi, atak say›s› ve efllik eden göz mua-

yene bulgular› retrospektif olarak incelendi.

GEREÇ ve YÖNTEM

1999-2006 y›llar› aras›nda Sagl›k Bakanl›g› Ankara

Ulucanlar Göz Egitim ve Araflt›rma Hastanesinde sarkoi-

doz üveiti tan›s› olan ve üvea kliniginde takip alt›na al›-

nan 21 olgu retrospektif olarak incelendi. Olgular›n bafl-

lang›ç ve takip muayenelerinde görme keskinlikleri, bi-

yomikroskopi bulgular› ve pupil dilatasyonu sonras› göz

dibi muayenesi yap›ld›. Katarakt, vitreus kondansasyonu

gibi göz dibi muayenesinin mümkün olmad›g› durumlar-

da ultrasonografiden faydalan›ld›. Olgularda yafl, cinsi-

yet, bafllang›ç yafl›, atak varl›g›, atak s›kl›g› ve süresi gibi

parametreler retrospektif olarak degerlendirildi.

Göz muayene bulgular› göz önüne al›narak sarkoi-

doz üveiti tan›s› konan tüm olgular›m›zdaki sarkoidoz

tan›s› Gögüs ve Cilt hastal›klar› uzmanlar›nca da uyumlu

klinik tabloya, destekleyici laboratuar bulgular›na ve

tan›y› dogrulayan biyopsi sonucuna dayanarak destek-

lendi.


BULGULAR

Retrospektif olarak incelenen 21 olgunun 15'i kad›n

(%71,42), 6's› erkekti (%28,57). Kad›n hastalar›n yafl or-

talamas› 45,4 y›l (20-61 y›l), erkek hastalar›n yafl ortala-

mas› ise 43,6 y›l (18-63 y›l) idi. Olgular›n ortalama tan›

süreleri 4,34 y›l (1-10 y›l) olarak belirlendi. Takip süre-

leri ise ortalama 3,64 y›l (1-9 y›l) idi. On üç hastada tek

tarafl›, 8 hastada iki tarafl› olmak üzere toplam 29 göz

tutulumu vard›. Toplam yirmi dokuz gözün 16's›nda

(%55,17) ön üveit, 3'ünde (%10,34) arka üveit, 10'unda

(%34,48) panüveit mevcuttu. Olgular›m›zda anatomik

dag›l›ma göre hasta oranlar› tablo 1'de özetlenmifltir.

Hastalar›m›z›n ilk muayenesinde görme keskinligi 1

metreden parmak sayma ile 0,9 düzeyi aras›nda degifl-

mekte iken son muayenede bu deger p (-) ile tam aras›n-

da olarak belirlendi. Takip süresi sonunda 19 gözde

(%65,51) görme keskinligi artt›. Befl gözde (%17,24)

görme keskinligi sabit kal›rken 5 gözde (%17,24) görme

keskinliginde azalma belirlendi. Takip süresince 2 gözde

Mehmet Ç›t›r›k, Murat Serkan Songur, Emel Soykan, Nilüfer Berker, Orhan Zilelioglu



Results: 15 women (71.42%) and 6 men (28.57%) were available for follow up evaluation.

The average age of patients was 44.9 years (18-63 years). Mean time of diagnosis of cases was

4.34 years (1-10 years). Mean follow up period was 3.64 years (1-9 years). Twenty-nine eyes of

21 patients were involved. Thirteen patients had unilateral, and 8 patients had bilateral involve-

ment. At the onset of the follow up, anterior uveitis, posterior uveitis and panuveitis were deter-

mined in 16 (55.17%), 3 (10.34%), and 10 (34.48%) of 29 eyes respectively.

Sequel keratic precipitates in 15 eyes (51.72%), cataract in 14 eyes (48.27%), posterior

synechiae in 9 eyes (31.03%), seclusio pupilla in 2 eyes (6.89%), posterior capsular opacificati-

on in 2 eyes (6.89%), and band keratopathy in 1 eye (3.44%) were found as anterior segment

findings. Vitreous condensation in 6 eyes (20.68%), optic atrophy in 5 eyes (17.24%), cystoid

macular edema in 2 eyes (6.89%), retinal periphlebitis in 2 eyes (6.89%), and retinal granuloma

in 1 eye (3.44%) were found as posterior segment findings.



Conclusion: Keratic precipitate was the most common anterior segment complication in

sarcoidosis uveitis. Optic atrophy was the most common posterior segment complication. Poste-

rior segment inflammation was the most serious cause of visual loss.

Key Words: Sarcoidosis, uveitis


35

(%6,89) göz içi bas›nc› art›fl› belirlendi. Bu gözlere topi-

kal antiglokomatöz medikal tedavi baflland›. Son kontrol

muayenesinde tüm gözlerde göz içi bas›nc› normal s›n›r-

larda bulundu.

Olgular›n ilk muayenesinde ön segment bulgusu

olarak 25 gözde (%86,2) kornea endotelinde keratik pre-

sipitat (KP), 8 gözde (%27,5) arka sinefli ve 3 gözde

(%10,3) iriste nodüller gözlendi. Keratik presipitat 10

gözde küçük ve yayg›n iken 15 gözde büyük ve yag

damlas› (mutton fat) fleklinde idi. ‹ki gözde iriste koeppe

nodülüne pupil kenar›nda rastlan›rken, bir olguda busac-

ca nodülü iris yüzeyine yerleflmifl olarak gözlendi. ‹laç

tedavisi sonras› ön segment komplikasyonu olarak 15

gözde (%51,72) pigmentli sekel keratik presipitat, 14

gözde (%48,27) katarakt, 9 gözde (%31,03) arka sinefli,

2 gözde seklüzyo pupilla (%6,89), 2 gözde (%6,89) arka

kapsül opasifikasyonu ve 1 gözde (%3,44) bant kerato-

pati belirlendi.

Olgular›n ilk muayenesinde arka segment bulgusu

olarak akut dönemde 16 gözde (%55,17) vitreusta hücre

ve bulan›kl›k, 5 gözde (%17,24) makula ödemi ve 2 göz-

de (%6,89) retinal arka kutupta korioretinit odag› göz-

lemlendi. On bir gözde (%37,93) erken dönemde yogun

vitreus iltihab› nedeniyle retina ayd›nlat›lamad›. Kata-

rakt, vitreus kondansasyonu gibi göz dibi muayenesinin

mümkün olmad›g› durumlarda ultrasonografiden fayda-

lan›ld›. Ultrasonografide bu hastalarda vitreus kondan-

sasyonuna bagl› vitre içi opasiteler belirlendi. ‹laç teda-

visi sonras› retinas› ayd›nlanan hastalar etyolojik aç›dan

tekrar degerlendirildi. Arka segment komplikasyonu ola-

rak ise 6 gözde (%20,68) vitreusta degiflik derecelerde

kondansasyon, 5 gözde (%17,24) optik atrofi, 2 gözde

(%6,89) kistik makula ödemi, 2 gözde (%6,89) retinal

periflebit ve 1 gözde (%3,44) retinal granülom saptand›.

Hastalar›m›zda görülen komplikasyonlar tablo 2 de özet-

lenmifltir.

Tüm olgulara topikal kortikosteroid ve siklopento-

lat tedavisi verildi. Topikal steroid olarak %1 lik predni-

zolon asetat kullan›ld›. Ayr›ca oral kortikosterid 1 mg/

kg/gün dozdan verildi. Oral kortikosteroid kullan›m›na

üveit tamamen düzeldikten sonra üç aya kadar devam

edildi. Kortikosteroid dozu yavafl yavafl azalt›ld›. Hiçbir

olguya cerrahi tedavi yap›lmad›.



TARTIfiMA

Sarkoidoz, etyolojisi bilinmeyen multisistemik bir

granülomatöz hastal›kt›r. Genellikle genç yetiflkinleri et-

kiler. Sarkoidozun sistemik bulgular› aras›nda bilateral

hiler lenf adenopati, yayg›n pulmoner tutulum, deri

lezyonlar›, göz ve karaciger gibi diger organ tutulumlar›

yer almaktad›r (1). Hastal›g›n etyopatogenezi tam olarak

Sarkoidoz Üveitinde Klinik Özellikler ve Bulgular



Tablo 1. Sarkoidoz üveitinde anatomik dag›l›m

T‹P

SAYI (GÖZ)

%

Ön Üveit


Arka Üveit

16

3



55,17

10,34


Panüveit

Toplam (Göz)

10

29

34,48



100

Tablo 2. Sarkoidoz üveitinde ortaya ç›kan komplikasyonlar

                                          KOMPL‹KASYONLAR

SAYI (GÖZ)

%

Ön Segment



Keratik presipitat

Katarakt


15

14

51,72



48,27

Komplikasyonlar›

Arka sinefli

Seklüzyo pupilla

9

2

Arka kapsül opasifikasyonu



Bant keratopati

2

1



31,03

6,89


6,89

3,44


Arka Segment

Komplikasyonlar›

Vitreus kondansasyonu

Optik atrofi

6

5

Kistik makula ödemi



Retinal periflebit

2

2



Retinal granülom

1

20,68



17,24

6,89


6,89

3,44


36

bilinmemektedir. Bilinmeyen ajanlara karfl› bozulmufl

bir immün yan›ta ikinci olarak ortaya ç›kt›g› düflünül-

mektedir. ‹ltihabi yan›t› bafllatan büyük olas›l›kla makro-

fajlard›r. Elimizdeki kan›tlar T hücresi yerleflimi ve

fonksiyonu aras›nda bir denge problemi oldugunu ve bu

durumun artm›fl hücresel immün cevaba yol açt›g›n› gös-

termektedir. Granülom oluflumundan önce aktif hale

gelmifl T lenfositler ve makrofajlar lezyon bölgesinde

toplanmaktad›r (5). CD4 Lenfositler IL-2, IL-6 ve inter-

feron gibi sitokinleri salarak iltihab›n artarak sürmesini

saglarlar. TNF de granülomun yap›s›n›n korumas› için

gerekmektedir. B lenfositler immunglobulin sentezini

artt›rmalar› için uyar›l›r, ayr›ca fibroblastlar da prolife-

rasyon amac› ile uyar›l›rlar (6).

Sistemik sarkoidozlu olgular›n ortalama %30'unda

göz tutulumu vard›r (7). Akut sarkoidozda tek tarafl› göz

tutulumu varken hastal›k kroniklefltikçe iki tarafl› tutu-

lum ortaya ç›kar. Sarkoidozda en s›k görülen göz bulgu-

su üveittir. Bu durumda üveit, akut iridosiklit veya kro-

nik granülomatöz iridosiklit fleklinde bulgu verir. Hasta-

l›g›n akut formunda üveit tek tarafl›d›r ve tipik olarak

gençlerdedir. Kronik granülomatöz üveit ise s›kl›kla iki

tarafl›d›r ve akut formdan daha s›kt›r. Daha yafll› hasta-

larda görülür (8).

Sarkoidoz, kad›nlarda erkeklere oranla daha fazla

olarak görülür (9). Ülkemizde yap›lan 44 olguluk bir se-

ride kad›n hastalar›n oran› %77, erkek hastalar›n ise %23

oldugu belirtilmifltir (10). Bizim serimizde de bu bulgu-

yu destekler biçimde kad›n hastalar›n say›s› daha fazla

olarak belirlenmifltir. Olgular›m›z›n 15'i kad›n (%71,42),

6's› erkek (%28,57) idi. Sarkoidozda prognoz degiflken-

dir. Olgular›n çogunda prognoz oldukça iyidir, hatta

hastal›k kendiliginden gerileyebilir. Bununla birlikte ol-

gular›n yaklafl›k %10'unda en az bir gözde körlük gelifl-

tigi bildirilmifltir (11). Ülkemizde yap›lan bir çal›flmada

olgular›n %80'inin görme keskinliginin 0,4 düzeyinin

üzerinde oldugu belirlenmifltir (10). Çal›flmam›zda takip

süresi sonunda görme keskinligi 19 gözde (%65,51) art-

m›fl olarak belirlendi. Befl gözde (%17,24) görme kes-

kinligi sabit kal›rken 5 gözde (%17,24) görme keskinli-

ginde azalma tespit edildi.

Sarkoidoz üveitinde görme kayb› nedenlerinden biri

glokomdur. Glokomun nedeni, aközün d›fla ak›m›nda

azalma, trabekülümün nodüler tutulumu, periferik ön si-

nefliler ya da trabeküler ag›n t›kanmas› olabilmektedir

(12). Lobo ve arkadafllar›n›n çal›flmas›nda sarkoidoz

üveiti olan olgularda glokom prevelans› %11,29 olarak

belirlenmifltir (13). Bizim çal›flmam›zda takip süresince

2 gözde (%6,89) göz içi bas›nc› art›fl› belirlendi. Bu göz-

lerde de topikal antiglokomatöz medikal tedavi ile göz

içi bas›nc› kontrolü sagland›.

Ülkemizde yap›lan bir çal›flmada sarkoidoz tan›s›

olan 15 gözde (%62,5) ön üveit, 4 gözde (%16,6) arka

üveit ve 5 gözde (%20,8) panüveit saptanm›flt›r (14).

Obenauf ve arkadafllar›n›n çal›flmas›nda ise sarkoidoz

üveitinde ön segment tutulumu %84,7, arka segment tu-

tulumu ise %15,3 olarak belirlenmifltir (8). Çal›flmam›z-

da yirmi dokuz gözün 16's›nda (%55,17) ön üveit, 3'ün-

de (%10,34) arka üveit, 10'unda (%34,48) panüveit var-

l›g› saptanm›flt›r.

Sarkoidozun kronik granülomatöz üveiti formunda,

iltihap tam olarak oturana kadar göreceli olarak belirti-

siz kalabilmektedir. Böylece sinefliler gizlice geliflebilir.

Orta-büyük çapl› yag damlas› (mutton fat) fleklinde pre-

sipitatlar s›k görülür. ‹riste pupil kenar›nda koeppe no-

dülüne rastlan›rken, iris yüzeyine yerleflmifl pupilden

uzak busacca nodülüne de rastlanabilir. Sarkoidoz üvei-

tinde göz içi iltihab›n›n kontrolü güçtür ve komplikas-

yonlar s›kt›r (7). Bizim çal›flmam›zda ön segment komp-

likasyonu olarak 15 gözde (%51,72) pigmentli sekel ke-

ratik presipitat, 14 gözde (%48,27) katarakt, 9 gözde

(%31,03) arka sinefli, 2 gözde seklüzyo pupilla (%6,89),

2 gözde (%6,89) arka kapsül opasifikasyonu ve 1 gözde

(% 3,44) bant keratopati belirlendi.

Sarkoidozda arka segment tutulumu olgular›n orta-

lama %25'inde görülmektedir. Arka üveit durumunda en

s›k görülen bulgular vitrit ve periflebittir. Sarkoidozda

vitrit yayg›n ve genellikle alt vitreusta beyaz yuvarlak

opasiteler fleklindedir. Periferal retinal periflebit retinal

ven t›kan›kl›g› ile sonuçlanabilir. Ayr›ca retinal granülom

ve neovaskülarizasyona neden olabilir (8). Sarkoidozda

optik sinir tutulumu optik disk ödemi ve optik atrofi

fleklindedir. Optik disk ödemi olgular›n %39'unda bildi-

rilmifltir (15). Serimizde, arka segment komplikasyonu

olarak 6 gözde (%20,68) vitreusta degiflik derecelerde

kondansasyon, 5 gözde (%17,24) optik atrofi, 2 gözde

(%6,89) kistik makula ödemi, 2 gözde (%6,89) retinal

periflebit ve 1 gözde (% 3,44) retinal granülom saptand›.

Bu çal›flmam›zda retinal neovaskülarizasyona rastlanma-

d›.

Bu çal›flmada sarkoidoz üveitli hastalarda en s›k gö-



rülen ön segment komplikasyonu olarak keratik presipi-

tat, arka segment komplikasyonu olarak optik atrofi

gözlemlenmifltir. Olgular›m›zda en önemli görme kayb›

arka segment tutulumu sonucu ortaya ç›km›flt›r. Burada-

ki patolojiler içinde vitreus kondansasyonu, optik atrofi,

makula ödemi ve retinal periflebit varl›g› önem arz et-

mektedir.

KAYNAKLAR

1. Behbehani R, Sergott RC, Frohman L. Foggy vision. Sur-

vey of Ophtalmol 2005; 50: 285-289.

Mehmet Ç›t›r›k, Murat Serkan Songur, Emel Soykan, Nilüfer Berker, Orhan Zilelioglu



37

2. Murray JF, Nadel JA. Sarcoidosis. Textbook of Respira-

tory Medicine. 2nd ed. Vol I. Philadelphia: WB Saunders

Company, 1994: 1873-88.

3. Heuser K, Kerty E. Neuro-ophthalmological findings in

sarcoidosis. Acta Ophthalmologica Scandinavica 2004;

82: 723.

4. Hegab SM, AL-Mutawa SA, Sheriff SM. Sarcoidosis pre-

senting as multilobular limbal corneal nodules. J Pediatr

Ophthalmol Strabismus 1998; 35: 323-6.

5. Barnard J, Newman LS. Sarcoidosis: Immunology, r heu-

matic involvement and therapeutics. Curr Opin Rheuma-

tol 2001; 13: 84-91.

6. Soylu A, Türkmen MA, Kavukçu S. Çocukluk yafl gru-

bunda sarkoidoz. Romatizma 2005; 20: 65-74.

7. Cowan J, Claude L. Sarcoidosis. In Yanoff: Ophthalmo-

logy. Yanoff M, Duker JS, editors. Ophthalmology 2nd

ed. St. Louis, MO: Mosby; 2004. p. 1185-90.

8. Obenauf CB, Shaw HE, Sydnor CF, et al. Sarcoidosis and

its ophthalmic manifestations. Am J Ophthalmol. 1978;

86: 648-655.

9. Silver MR, Messner LV . Sarcoidosis and its ocular mani-

festations. J Am Optom Assoc 1994; 65: 321-7.

10. Tugal-Tutkun I, A ydin-Akova Y, Güney-Tef ekli E, Ay-

naci-Kahraman B. Referral patterns, demographic and

clinical features, and visual prognosis of Turkish patients

with sarcoid uveitis. Ocul Immunol Inflamm. 2007; 15:

337-43.


11. Atmaca LS. Sarkoidoz ve göz. TODAfi 23. Ulusal Oftal-

moloji Kursu Kitapç›g›. 2003; 138-149.

12. Akova A Y, Kaday›fç›lar S, A yd›n P. Sarkoidoz. Retina-

Vitreus 2000; 8: 102-113.

13. Lobo A, Barton K, Minassian D, du Bois RM, Lightman

S. Visual loss in sarcoid-related uveitis. Clin and Exp

Ophthalmol. 2003; 31: 310-316.

14. Pazarl› H. Sarkoidoz ve göz tutulmas›. T Klin Oftalmoloji

1992; 1: 122-5.

15. Spalton DJ, Sanders MD. Fundus changes in histologi-

cally confirmed sarcoidosis. Br J Ophthalmol 1981; 65:

348-58.


Sarkoidoz Üveitinde Klinik Özellikler ve Bulgular


Yüklə 54,4 Kb.

Dostları ilə paylaş:




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2020
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə