Zzzzeeeeyyyynnnnaaaalllloooovvvvaaaa Ə



Yüklə 5,82 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə3/8
tarix06.05.2017
ölçüsü5,82 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8

Yaşa görə təqaüdlərin hesablanması 

ş

ləməyən 



ə

lillərin ailə 

üzvünə 

75 yaşına 

çatmış 


tənhalara 

Müharibə 

ə

lillərinə və 



iştirakçılarına 

Repressiyaya 

məruz 

qalanlara 



I qrup 

ə

lillərə 



Çernobıl 

iştirakçılarına 

Yaşa görə 

min 


pensiyanın 

20% 


Yaşa görə min 

pensiyanın 

20% 

Yaşa görə min 

pensiyanın 

I qrup- 100% 

II qrup- 70% 

III qrup- 50% 

ş

tirakçılara 



30% 

Yaşa görə min 

pensiyanın 

50% 

Yaşa görə 

min 


pensiyanın 

50% 

Yaşa görə min 

pensiyanın 50% 

Mənbə: AR DSMF


 

1. 


Qeyd:Cədvəlin 

ayrı-ayrı 

qrafalarında 

göstərilən 

ə

lavələr 


pensiyaçmın 

hüququolduqda bu əlavələri eyni zamanda ala bilər; ailə əlavəsi uşaqların 18 yaşı tamam 

olanadək  (əyani  təhsil  aldıqda  23  yaşmadək)verilir;  işləyənlərin  pensiyalarmın  üzərinə 

himayədə  olanlara  (ailə  əlavəsi)  və  qulluğa  görə  əlavələr  hesablanmır.Bu  Qanunla 

vətəndaşlara aşağıdakı təqaüdlər təyin edilir:əmək təqaüdlərı:yaşa (qocalığa) görə;əlilliyə 

görə;ailə başçısmı itirdiyinə görə;xidmət illərinə görə;sosial təqaüdlər. 

Ə

lilliyə  görə  təqaüdlər,  orqanizmin  funksiyalarının  pozulması  ilə  əlaqədar 



səhhətin  pisləşməsi  zamanı  əmək  qabiliyyətinin  tam  və  ya  qismən  itirildiyi 

aşağıdakı hallarda tə'yin edilir: 

a) 

ə

mək zədəsi və ya peşə xəstəliyi; 



b) 

ümumi xəstəlik; 

v) müddətli hərbi və ya alternativ xidmət vəzifələrini yerinə yetirərkən 

yaralanma,  kontuziya,  zədələnmə  və  ya  cəbhədə  olmaqla  əlaqədar  xəstələnmə, 

həmçinin müddətli hərbi xidmət və alternativ xidmət zamanı xəstələnmə. 

Ə

lilliyə  görə  pensiyalar  əlillik,  əmək  zədəsi  və  ya  peşə  xəstəliyi,  hərbi  zədə 



nəticəsində  yaralanma,  zədələnmə,  müddətli  hərbi  və  alternativ  xidmət  dövründə 

xəstələnmə hallarmda iş stacından asılı olmayaraq tə'yin edilir. 

Ümumi  xəstəlik  nəticəsində  əlilliyə  görə  təqaüdlər  21  yaşına  çatanadək  əlil 

olmuş şəxslərə iş stajından asılı olmayaraq, 23 yaşınadək əlil olmuş şəxslərə bir il 

stajı olduqda, 23 yaşından sonra əlil olmuş şəxslərə isə bir il stacı və əlavə olaraq 

yaşın üstünə gələn hər növbəti il üçün iiç ay stacı olduqda tə'yin edilir. 

Vəfat  etmiş  ailə  başçısının  öhdəsində  olmuş  əmək  qabiliyyəti  olmayan  ailə 

üzvlərinin  ailə  başçısını  itirməyə  görə  təqaüdlər  almaq  hüququ  vardır.  Ailə 

başçısmın  öhdəsində  olub-olmamasından  asılı  olmayaraq  aşağıdakı  əmək 

qabiliyyəti olmayan ailə üzvləıi pensiya almaq hüququna malikdirlər: müharibədə 

həlak  olmuş  vətəndaşların  uşaqları,  valideynləri,  dul  arvadları;  vəfat  etmiş 

vətəndaşların uşaqları və s. "Vətəndaşların pensiya tə'minatı haqqında" Azərbaycan 

Respublikası Qanununun 47, 49 və 51-ci maddələrinə əsasən ailə başçısını itirməyə 

görə pensiyaların hesablanması qaydası aşağıdakı kimi müəyyən edilmişdir: 



 

"Valideynlərini  itirmiş  və  valideyn  himayəsindən  məhrum  olmuş  uşaqların  sosial 

müdafiəsi  haqqında"  Azərbaycan  Respublikasnın  Qanunu  ilə  dövlət  təminatının 

məzmununu,  tədbirlərini  müəyyən  edir,  həmintəminatınverilməsivə  həyata 

keçirilməsi  ilə  əlaqədar  yaranan  münasibətləri  tənzimləyir.  Aşağıdakı  şəxslərin 

sosial müdafiəsi həyata keçirilir;  valideynlərini itirmiş uşaqlar — hər iki valideyni 

vəfat  etmiş  18  yaşınadək  olan  şəxslər;  valideyn  himayəsindən  məhrum  olmuş 

uşaqlar — hər iki valideyni mə'lum olmayan; valideynlik hüquqlarından məhrum 

edilə  və  ya  valideynlik  hüquqları  məhdudlaşdırılanlar;  xəbərsiz  itkin  düşmüş, 

fəaliyyət qabiliyyəti olmayan hesab edilən, ölmüş elan edilən; azadlıqdan məhrum 

edilmə  yerlərində  cəzasını  çəkən;  uşaqların  tərbiyə  edilməsindən  və  ya  onların 

hüquqvə  mənafelərinin  müdafıəsindən  imtina  edilən;  uşaqların  tərbiyə,  müalicə, 

ə

halinin sosial müdafıəsi və digər analoji müəssisələrdən götürməkdən imtina edilən 



və d. şəxslər. 

Müvafıqicrahakimiyyətiorqanı  tərəfindənmüəyyənolunanqaydadavə  məbləğdə 

valideynləriniitirmiş 

və 


valideynhimayəsindənməhrumolmuş 

uşaqlar 


üçünqəyyumlara (himayəçilərə) aylıqmüavinətlərverilir. 

Cədvə

Ailə başçısını itirməyə görə təqaüdlərin hesablanması 

Təqaüdçülərin 

kateqoriyaları 

Təqaüdün əsas 

məbləğ

Minimum məbləğ 

Hər iki valideynini itirmiş, 

yaxud vəfat etmiş tənha ananın 

hər uşağma 

Hər iki valideynin orta 

aylıq əmək haqqımn 60% 

Yaşa görə minimum pensiyanın 

100% 


Ümumi səbəbdən, peşə 

xəstəliyi, əmək zədəsi 

nəticəsində vəfat etmiş şəxslərin 

hər ailə üzvünə 

Orta aylıq əmək haqqının 

30% 


Yaşa görə minimum pensiyanın 

80% 


Müharibədə həlak olanların və 

onlara bərabər tutu-lanların hər 

ailə üzvünə 

Orta aylıq əmək haqqının 

60% 

Yaşa görə minimum pensiyanın 



100% 

Vəfat etmiş hərbi qulluqçuların 

hər ailə üzvünə 

Orta aylıq əmək haqqının 

30% 

Yaşa görə minimum pensiyanın 



80% 

 

Mənbə: ARDSMF 



 

 

Bu  şəxslərə  həmçinin  təhsil,  tibbi  xidmət,  əmlak  və  yaşayış  sahəsi,  əmək 

hüququ üzrə tə'minatlar verilir. 

Xidmətlərinə görə təqaüdləryaşagörə pensiyaalmaqhüququverənyaşa çatandan 

ə

vvəl  əmək  qabiliyyətini  tamvə  yaqismənitirilməsinə  səbəbolanişlərdə  çalışanlar 



ayrı-ayrı peşə sahibləri üçünmüəyyənedilmiş şərtlərlə təyinedilir. 

65-cimaddəyə 

ə

sasən 


xidmətlərinə 

görə 


pensiyalaraşağıdakı 

qaydadahesablanır(cədv.). 

ş

ləməyənpensiyaçıların sosial müdafiəsiningücləndirilməsihaqqında 24 dekabr 



1999-cuilSərəncama  əsasənpensiyavə  müavinətlərinin  ümumiməbləği  50 

minmanatdanazolan 

işləməyənpensiyaçıların 

(IIIqrup 

ə

lilliyə 


görə 

pensiyaalanlardanbaşqa) 

pensiyavə 

müavinətlərinin 

ümumiməbləğidövlətbüdcəsininvəsaitihesabına  əlavə  edilməklə  50  minmanata 

çatdırılıb. 

Sosialtəqaüdləraşağıdakı 

ə

məkqabiliyyətiolmayanişləməyənvətəndaşlaratəyinedilirvə ödənilir: 



ümumixəstəliknəticəsində I, IIvə IIIqrup əlillərə; 

65 yaşına çatmış kişilərə, 62 yaşına çatmış qadınlara; 



55 yaşına çatmış, 3 və daha çoxuşaqdoğub 8 yaşınadəktərbiyə etmiş analara; 

uşaqlıqdan  əlilolanların  55  yaşına  çatmış  analarına,  onlarhəminuşaqları  8 



yaşınadəktərbiyə etmişlərsə; 

ailə başçısını itirmiş uşaqlara; 



vəfat etmiş ailə başçısının 8 yaşına çatmış uşaqlarına, qardaşlarına, bacılarına, 

nəvələrinə qulluq edən və işləməyən valideynlərdən birinə və ya ərə (arvada), yaxud 

babaya, nənəyə, qardaşa, bacıya yaşından və əmək qabiliyyətindən asılı olmayaraq. 

Sosial pensiya əmək qabiliyyəti almaq hüququ olmayan 1,11 və III qrup 

uşaqlıqdan əlillərə və eləcə də 16 yaşına çatmamış əlil uşaqlara da tə'yin olunur. 

"Vətəndaşlarm  pensiya  təminatı  haqqında"  Azərbaycan  Respublikası 

Qanununun  91-ci  maddəsi  sosial  pensiyaların  aşağıdakı  qaydada  məbləğini 

müəyyən etmişdir. 


 

Cədvəl 


 

 

Azərbaycan  Respublikasında  sosial  sığortalar  sahəsində  tənzimlənən 



münasibətlər, sosial sığortanın hüquqi, iqtisadi və təşkilati əsasları 18 fevral 1997-ci 

Xidmət illərinə 

görə 

pensiyanııı 



hesablanması 

Xüsusi staja görə 

ə

lavələr 


Xidmət illərinə 

görə pensiyaların 

minimum məbləği 

Xidmət illərinə görə 

pensiyala- rın 

maksimum həddi 

Orta aylıq 

ə

mək 



haqqının 60% 

Pensiya tə'yin 

edilməsi üçün tələb 

ediləndən artıq 

xüsusi iş stacının hər 

tam ili üçün orta 

aylıq əmək haqqının 

1% 


Yaşa görə 

mini-mum 

pensiyanın 100% 

Orta aylıq əmək 

haqqının 80% 

Cədvəl 


 

Yaşagörə 

Social 

pensiyalar 



Ailə başçısını 

itirməyə görə 

sosial 

pensiyalar 



I qrııp əliliyə 

və II qrup 

ə

lilliyə görə 



sosial 

pensiyalar 

II qrup ümumi 

xəs- təlikdəıı 

ə

lilliyə görə 



sosial 

peıısiyalar 

16 

yaşına 


çatmamış 

uşaqlara 

sosial 

pensiyalar 



III 

qrııp 


ə

lilliyə 


görə sosial 

pensiyalar 

Yaşa görə 

pıinimu m 

pensiyanın 

80% 


Yaşa görə 

miııimum 

peıısiyanın 

80% 


Yaşa görə 

miniıııum 

pensiyanın 

100% 


Yaşa görə 

miniıııuın 

pensiyanın 

80% 


Yaşa görə 

minimum 


pensiyanın 

100% 


Yaşa görə 

minimum 


pensiyanın 

50% 


 

Mənbə: AR DSMF 

 


 

ildə qəbul edilmiş "Sosial sığorta haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanunu 

ilə müəyyən olunur. 

I qrup əlilllərin, 16 yaşına çatmamış əlil uşaqların pensiyalarının üzərinə yaşa 

görə minimum pensiyanın 50% - i məbləğində qulluq əlavəsi hesablanır. 

Sosial sığorta vətəndaşların itirilmiş əmək haqlarının, gəlirlərinin və ya əlavə 

xərclərinin  kompensasiya  edilməsinə,  habelə  itirilməsinin  qarşısının  alınmasına 

ygnəldilmiş təminat formasıdır. 

Sosial sığorta məcburi dövlət sıcortası və könüllü (əlavə) sığorta formalarmda 

olur. 


Məcburi  dövlət  sosial  sığortası  işəgötürənlər  tərəfındən  bütün  fərdi  əmək 

müqaviləsi (kontraktı) üzrə işləyənlər barəsində həyata keçirilir. 

Sosial sığorta hadisəsi baş verdikdə aşağıdakı sığorta ödəmələri verilir: 

-  "Vətəndaşların  pensiya  təminatı  haqqında"  Azərbaycan  Respublikasmın 

Qanununa uyğun olaraq dövlət pensiyaları; 

-  könüllü (əlavə) sosial sığorta əsasında dövlət pensiyalarına əlavələr; 

ə

mək qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsinə görə müavinət; 



haiməliliyə və doğuma görə müavinət; 

uşağın anadan olmasına görə birdəfəlik müavinət; 



qanunvericilikdə  nəzərdə  tutulmuş  yaş  həddinə  çatana  qədər  uşağa  qulluqla 

ə

laqədar müavinət; 



dəfn üçün müavinət; 

sığorta  olunanların  sanatoriya-kurort  müalicəsi  üzrə  xərclərinin  tam  və  ya 



qismən ödənişi. 

Azərbaycan  Respublikasının  qanunvericiliyi  ilə  sosial  sığorta  üzrə  təminatın 

növləri də müəyyən edilə bilər. 

kinci  növ  təminat  vətəndaşların  əvvəlki  ödəicilərindən  asılı  olmayaraq 

müvəqqəti  və  ya  həmişəlik  əhalinin  ehtiyacı  olan  aztə'minatlı  təbəqəsinə  kömək 

olunmasım nəzərdə tutur. 



 

Bu  tədbirlər  dövlət  büdcəsinin  vəsaitləri  hesabına  həyata  keçirilir.  Bu 

kateqoriyada  olan  ailələrin  müavinət  alması  hüququ  forması  üçün  bəzi  hallarda 

ailənin aylıq gəlirinin məbləği nəzərə alınır. 

Dövlət büdcəsi vəsaiti hesabına aşağıdakı müavinətlər ödənilir: 

uşaq doğulduğu aydan başlayaraq 16 yaşına çatanadək (18 yaşınadək təqaüd 



almayan məktəblilər) verilən müavinətlər; 

işləməyən təqaüdçülərə verilən müavinət; 



uşağın valideyni müddətli hərbi xidmətdə olduğu müddətdə verilən müavinət; 

müharibə əlillərinin, şəhid ailələrinin uşaqlarına verilən müavinət; 



70 yaşından yuxarı tənha, ahıl vətəndaşlara aylıq əlavə müavinət; 

sosial təqaüdçülərə, Çernobıl qəzası əlillərinə, I və II qrup vətəndaşlara aylıq 



ə

lavə müavinət; 

1941-1945 ci illər Böyük Vətən müharibəsi iştirakçılarına, fədəkar əməyinə 



görə orden və medallarla təltif edilmiş vətəndaşlara aylıq müavinətlər. 

Sosial  sığorta  vəsaitləri  hesabına  maaliyyələşdirilən  əsas  təminat  növü 

vətəndaşlarm pensiyalarının ödənilməsidir. 

"Məhkəmə və hüquq-mühafızə orqanları işçilərinin dövlət icbari şəxsi sığortası 

haqqında"  Azərbaycan  Respublikası  Qanunu  bu  işçilərin  sosial  müdafıəsini 

gücləndirmək  məqsədilə  onların  həyatının  və  sağlamlığının  dövlət  icbari  şəxsi 

sığorta qaydalannı və şərtlərini müəyyən etmişdir. 

Hər bir məhkəmə və hüquq-mühafızə orqanları işçisi onların 5 illik əmək haqqı 

məbləğində sığorta edilir. 

Sığorta  haqqı,  işin  aparılması  üçün  sığortaçının  xərcləri də nəzərə  alınmaqla, 

sığorta məbləğinin bir faizi miqdarında müəyyən edilir. 

Sığorta  hadisələri  baş  verdikdə  sığorta  məbləğindən  faizlə  aşağıdakı  sığorta 

ödənişləri verilir: 

a) 


sığorta olunan məhkəmə və ya hüquq mühafızə orqanlarında xidmətdə olduğu 

zaman həlak olduqda (vəfat etdikdə) — 100 faiz; 

b) 

sığorta  olunan  xidmətdə  olduğu  zaman  aldığı  zədələnmə,  yaralanma  və  ya 



xəsarətə görə xidmətdən çıxdıqdan sonra üç il ərzində öldükdə - 100 faiz; 

 

v) sığorta olunana əlillik təyin olunduqda: 

I qrup - 80 faiz; 



II qrup - 60 faiz; 

III qrup - 40 faiz; 



q) sığorta olunan: 

ağır yaralandıqda - 20 faiz; 



yüngül yaralandıqda — 10 faiz. 

Məhkəmə və hüquq-mühafızə orqanları işçilərinin dövlət icbari sığortası hər il 

dövlət büdcəsindən nəzərdə tutulmuş vəsait hesabına aparıhr. 

"Bəzi  kateqoriyalardan  olan  vətəndaşlara  verilən  aylıq  və  birdəfəlik 

müavinətlərin məbləği barədə" Fərmana əsasən: 

valideynlərdən biri şəhid olmuş ailədə hər bir uşağın 16 yaşı (şagirdlər üçün 18 



yaş) tamam olanadək onların hər birinə aylıq müavinət 35 min manat məbləğində 

müəyyən edilmişdir; 

Çernobıl  qəzası  nəticəsində  I  və  II  qrup  əlil  olmuş,  yaxud  vəfat  etmiş 



valideynlərin uşaqlarına, habelə; Çernobıl qəzası nəticələrinin aradan qaldırılması 

iştirakçılarını dispanser qeydiyyatında olan uşaqlanna hər uşaq üçün aylıq müavinət 

25 min manat məbləğində müəyyən edilmişdir; 

"Çernobıl  qəzasmın  ləğvində  iştirak  etmiş  və  həmin  qəza  nəticəsində  zərər 



çəkmiş  vətəndaşların  statusu  və  sosial  müdafiəsi  haqqında"  Azərbaycan 

Respublikasının  Qanununun  14-cü  maddəsində  nəzərdə  tutulmuş  əlillərə  hər  il 

müalicə  ilə  əlaqədar  olaraq  verilən  birdəfəlik  müavinət  30  min  manat  müəyyən 

edilmişdir. 

"Hərbi qulluqçuların" pensiya təminatı haqqında Azərbaycan Respublikasının 

Qanunu müvafıq icra hakimiyyəti orqanlarının zabit heyəti, gizirləri, miçmanları və 

xidmətindən artıq xidmət edən hərbi qulluqçuları, habelə müvafıq icra hakimiyyəti 

orqanlarımn sıravi və rəis heyəti, onların ailələri üçün Azərbaycan Respublikasının 

ə

razisində vahid dövlət pensiyaları sistemini müəyyən edir. 



Hərbi qulluqçulara əlilliyə görə pensiyalar, onların ailələrinə isə ailə başçısının 

itirməyə görə pensiyalar, xidmət illərinə görə pensiyalar təyin edilir. 



 

20 il və daha çox hərbi xidmət və ya orqanlarda xidmət etməyə görə pensiyanın 

minimum məbləği Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə müəyyən edilən 

minimum əmək haqqının 150 faizi məbləğində tə'yin edilir. 

Ə

lilliyə görə pensiyaların minimum məbləğləri aşağıdakı kimi müəyyən edilir; 



a) 

I və II qrup müharibə əlillərinə və xidməti vəzifələrini yerinə yetirərkən əlil 

olmuş  hərbi  qulluqçulara  —  yaşa  görə  minimum  pensiyanın  200  faizi,  III  qrup 

ə

lillərə - yaşa görə minimum pensiyanın 150 faizi; 



b) 

digər əlillərə, o cümlədən xidməti vəzifələri yerinə yetirməklə bağlı olmayan 

hadisə nəticəsində əlil olmuş şəxslərə: 

I və II qrup əlillərə - yaşa görə minimum pensiyanın 100 faizi məbləğində; 



III qıup əlillərə - yaşa görə minimum pensiyanm 50 faizi məbləğində. 

Ailə başçısını itirməyə pensiyalar aşağıdakı məbləğlərdən az ola bilməz: 

ailənin  əmək  qabilləyəti  olmayan  hər  bir  üzvü  üçün  -  yaşa  görə  minimum 



pensiyanın 75 faizi; 

valideynlərinin  ikisini  də  itirmiş  hər  uşaq  üçün,  habelə  hərbi  əməliyyatlar 



zamanı və ya xidmət vəzifələrini yerinə yetirərkən həlak olmuş hərbi qulluqçunun 

ailəsinin  əmək  qabiliyyəti  olmayan  hər  bir  üzvü  üçün  -  yaşa  görə  minimum 

pensiyanın 100 faizi. 

21  may  1999-cu  il  tarixində  Azərbaycan  Respublikası  Prezidenti  "Məcburi 

köçkünlərin  və  onlara  bərabər  tutulan  şəxslərin  sosial  müdafıəsi  haqqında" 

Azərbaycan  Respublikasının  Qanununu  imzalamışdır.  Qanunun  məqsədi 

Azərbaycan  Respublikasında  məcburi  köçkünlərin  və  onlara  bərabər  tutulan 

şə

xslərin  məskunlaşdırılması,  sosial  müdafıəsi  tədbirlərinin  və  bununla  əlaqədar 



dövlət orqanlarımn vəzifələrini müəyyən edir. 

Məcburi köçkünlər və onlara bərabər tutulan şəxslərə aşağıdakı sosial müdafiə 

tədbirləri tətbiq edilir: 

müvəqqəti yaşayış sahəsi ilə təmin edilməsi; 



məşğulluğun təmin edilməsi; 

sosial təminat; 



tibbi təminat; 



 

təhsil hüququnun tə'min edilməsi; 



nəqliyyat və mənzil-kommunal güzəştləri; 

vergi güzəştləri. 



Məcburi köçkünlərə əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirməyə görə sosial sığorta 

ödəmələri  iş  stajından  asılı  olmayaraq  əmək  haqlannm  tam  həcmində  ödənilir. 

Azərbaycan  Respublikasının  Məcburi  köçkünlərin  Sosial  Müdafıə  Fondu 

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Qərarı ilə 6 dekabr 1999-cu ildə Azərbaycan 

Respublikasının Nazirlər Kabinetinin yanında yaradılmışdır. 

Fondun  əsas  məqsədi  məcburi  köçkünlərin  mənzil-məişət  şəraitinin 

yaxşılaşdırılmasını, onlar üçün iş yerlərinin açılmasmı təmin edən tədbirlərin həyata 

keçirilməsi, əsasən sosial infrastrukturun bərpasına yönəldilmiş mikrolayihələrin 

yerinə yetirilməsi üçün vəsait ayırmaq istifadəsini təmin etməkdən ibarətdir. 

Məcburi köçkünlərin sosial müdafıəsinin gücləndirilməsi haqqında Sərəncama 

ə

sasən yemək xərci üçün verilən aylıq müavinət 2000-ci ilin yanvar ayının 1-dən 20 



min manat məbləğində müəyyən edilmişdir. 

Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti "Məcburi köçkünlərin birdəfəlik 

və  mütəmadi  pul  yardımları,  ərzaq  və  sənaye  məhsulları  ilə  təmin  edilməsi" 

Qaydasını  təsdiq  edmişdir.  Bu  Qərara  əsasən  məcburi  köçkünlərə  mütəmadi  pul 

yardımları dövlət büdcəsi hesabına ödənilir. 

Azərbaycanda büdcədənkənar dövlət fondlarının hüquqi — normatıv bazası 31 

dekabr  1991—ci  il  tarixli  40  saylı  Azərbaycan  Respublikasmın  qanunu  ilə 

yaradılmışdır. 

Ə

lillərin Sosial Müdafiəsi Fonduna ödəniş 1994 - cü il 24 iyun tarixli 83 saylı 



qanunla tənzimlənirdi. Bu qanuna əsasən fondun vəsaiti mülkiyyət formasından asılı 

olmayaraq  müəssisə,  idarə  və  təşkilatlann  mənfəətindən  ayırma  və  büdcə  vəsaiti 

hesabına formalaşır. 

1991 - ci ildə Azərbaycan Respublikası öz dövlət müstəqillyini elan etdikdən 

sonra ölkənin müstəqillik əldə etməsinin davamı olaraq yeni iqtisadi münasibətlərə 

keçid, özəl sektorun yaradılması və inkişaf etdirilməsi bu səbəbdən də ona əlverişli 

maliyyə  dəstəyi  verə  biləcək  milli  maliyyə  qurumlarının  yaradılması  zərurətinin 


 

ə

sas  vəzifələrindən  qarşıya  çıxdığı  bir  zamanda  12  oktyabr  1992  -  ci  ildə 



"Azərbaycan Respublikası Sahibkarlığa Kömək Milli Fondunun əsasnamə " - nin 

təsdiq edilməsi ilə sahibkarlığa o cümlədən kiçik və orta biznesə dövlət büdcəsinin 

vəsaiti hesabına güzəştli kreditlər verəcək ilk maliyyə qurumunun əsası qoyulmuş 

və  bu  qurumun  fəaliyyəti  ilə  bağlı  lazımı  tədbirlər  görülməsi  Azərbaycan 

Respublikasının  Nazirlər  Kabinetinə  tapşırılmışdır.  Azərbaycan  Respublikası 

Nazirlər  Kabinetinin  1997  -  il  29  sentyabr  tarixli  110  nömrəli  qərarı  ilə  "  dövlət 

büdcəsinin  kiçik  sahibkarlığa  investisiya  yardımı"  maddəsində  nəzərdə  tutulan 

vəsaitin  bölüşdürülməsi  və  istifadəsi  haqqında  əsasnamə  təsdiq  edildikdən  sonra 

Sahibkarlığa  Kömək  Milli  Fondunun  vəsaitlərinin  yerləşdirilməsi  qaydalarında 

edilmiş  dəyişikliklər  nəticəsində  sahibkarlıq  subyektlərinə  güzəştli  kreditlərin 

verilməsi Dövlət Antiinhisar Siyasəti və Sahibkarlığa Kömək Komitəsinin təklifləri 

ə

sasında  Azərbaycan  Respublikası  Nazirlər  Kabinetinin  müvafiq  qərarları  ilə 



Azərbaycan  Respublikası  Maliyyə  Nazirliyi  tərəfındən  ayrılan  vəsait  hesabına 

keçirilmişdir. 

Azərbaycan Respublikasmın SSR  - nin tərkibinə daxil olduğu dövrdə burada 

ə

sasən büdcə vəsaiti hesabına təşkil olunan xüsusi dövlət fondları yaradıldı. Lakin 



mülkiyyət  formalarının  dəyişməsi  respublikada  indiyədənək  mövcud  olmayan 

problemlərin yaranmasına gətirib çıxartdi. Buraya işsizliyin artması, qeyri - istehsal 

sahələrində sosial problemiərin kəskinləşməsi, büdcə kəsirinin sürətlə artması və s. 

aiddir. 


1994-cü  ildən  başlayaraq  Azərbaycan  Respublikasında  büdcədənkənar 

fondların yaradılması dövlət tərəfındən tənzimlənməyə başlandı. 1994 - cü il fevral 

aynın  16-da  Yol  fondunun  yaradılması  haqqında  prezident  fərmanı  ilə 

Azərbaycanda  büdcədənkənar  fondların  yaradılması  prosesi  təşəkkül  tapmağa 

başladı.  Bu  fondların  yaradılması  üçün  dünya  təcrübəsindən  istifadə  olunsada 

ölkəmizim milli xüsusiyyətləri nəzərə alındı. 

Sahibkarlığa Kömək Milli Fondunun fəaliyyətinin Azərbaycan iqtisadiyyatının 

inkişafına  prioritetləri  və  mərhələlər  üzrə  həlli  tələb  olunan  vəzifələrlə 

uzlaşdırılması,  sahibkarlığa  dövlət  dəstəyinin  gücləndirilməsi  və  bu  fəaliyyətin 


 

genişləndirilməsinin təmin edilməsi məqsədi ilə ümummilli lider Heydər Əliyevin 

2002-ci  il  27  avqust  tarixli,  779  nömrəli  fərmanı  ilə  "  Azərbaycan  Respublikası 

Sahibkarlığa  Kömək  Milli  Fondu  haqqında  əsasnamə  "  -nin  və  "  Azərbaycan 

Respublikası Sahibkağlığa Kömək Milli Fondunun vəsaitinin istifadəsi qaydaları "- 

nın təsdiq edilməsi ilə Sahibkarlığa Kömək Milli Fondunun fəaliyyəti və sahibkarlıq 

subyektlərinin  investisiya  layihələrinin  güzəştli  şərtlərlə  maliyyələşdirilməsi 

mexanizminin yenidən qurulması bu maliyyə qurumunun inkişafında dönüş nöqtəsi 

olmuşdur.

1   2   3   4   5   6   7   8




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2020
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə