Zzzzeeeeyyyynnnnaaaalllloooovvvvaaaa Ə



Yüklə 5,82 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə8/8
tarix06.05.2017
ölçüsü5,82 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8

-  AR  sığorta-pensiya  sisteminin  inkişafına  daır  DP uyğun olaraq davam  etdirilən 

tədbirlər  nəticəsində  dövlət  sosial  sığorta  sistemində  fərdi  uçotun  tətbiq  dairəsi 

genişlənməkdədir. 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 


79

 

ZEYNALOVA  ƏZ ZƏN N  



"BAZAR  MÜNAS BƏTLƏR   ŞƏRA T NDƏ   BÜDCƏDƏNKƏNAR 

FONDLARIN FORMALAŞMASI PROBLEMLƏRI" MÖVZUSUNDA 

MAG STRL K D SSERTAS YASININ     Ş NƏ 

 

Ə Y  

Büdcədənkənar  fondlarm  mənbəyini  milli  gəlir  təşkil  edir.  Bu  fondlann  əsas 

yaranma  mənbələrini  sosial  sığorta  haqlan,  transfertlər,  müəssisə  və  təşkilatlann 

ə

mək haqqı fondlarından, balans mənfəətindən məcburi ayırmalardan daxilolmalar, 



kommersiya və sahibkarlıq fəaliyyətindən daxilolmalar təşkil edir. Müasir dövrdə 

büdcədənkənar fondların əhəmiyvəti artır. 

     Zeynalova  Əzizənin  "Bazar  münasibətləri  şəraitində  büdcədərkənar 

fondlarin    formalaşması  problemləri"  magistrlik  dissertasiya  işi  hazırki  dövrün 

aktual  məsələlərindən  birinə  həsr  edilmişdir.  Büdcədənkənar  fondlarm 

formalaşdırılması    problemi  nəzəri  cəhətdən  tədqiq  olunması  zəruriliyi.  iqtisadi 

inkişafın  müasir  mərhələsində  onun  xüsusi  əhəmiyyət  kəsb  etməsi  dissertasiyva 

işinin mövzusunun seçilməsini şərtləndirmişdir. 

Tədqiqatm  nəzəri  və  metodoloji  əsasını  dünyanm  və  ölkəmizin  iqtisadçı 

alimlərinin  əsərləri,  Äzərbaycan  Respublikasının  Konstitusiyası,  problemlə 

ə

laqədar  Azərbaycan  Respublikasının  Milli  Məclisinin  qərarları  və  Respublika 



Prezidentinin fərmanları, hökümətin sərəncamları, digər hüquqi normativ sənədlər 

təşkil edir. 

Dissertasiya işi giriş, üç fəsil, nəticə və ədəbiyyat siyahısıııdan ibarət olmaqla 

məntiqi ardıcıllıqla tərtib edilmişdir.  şin birinci fəslində ümumilikdə maliyyənin və 

dövlət  maliyyəsinin həlqələrindən  biri  olan  dövlət  büdcədənkənar  pul  fondlarının 

mahiyyəti  açıqlanmışdır.  Dissertasiya  işinin  ikinci  fəslində  büdcədənkənar  pul 

fondlarının  formalaşma  xüsusiyyətləri  və  müasir  vəziyyəti  araşdırılaraq  üçüncü 

fəsildə 


isə 

büdcədəqkənar 

fondların 

vəsaitlərinin 

formalaşdınlmasınm 

təkmilləşdirilməsi  istiqamətləri  və  bü  sahədə  beynəlxalq  təcrübə  öyrənilmişdir. 

Ümümilikdə dissertasiya işinin müdafıyəyə təqdim edilməsini məsləhət görürəm. 

 

Elmi rəhbər:                                                    dos. Tağıyeva N.S 


 

75

 



ZEYNALOVA  ƏZ ZƏN N 

"BAZAR  MÜNAS BƏTLƏR   ŞƏRA T NDƏ   BÜDCƏDƏNKƏNAR 

FONDLARIN FORMALAŞMASI PROBLEMLƏRI" MÖVZUSUNDA 

MAG STRL K D SSERTAS YASININ     Ş NƏ 

 

Ə Y 

Büdcədənkənar  fondlann  yaradılmasında  əsas  məqsəd  mümkün  qədər  çox 

vəsait  cəlb  etmək  və  onlann  sosial  -  iqtisadi  məsələlərin  həllinə  yönəltməkdən 

ibarətdir.  Büdcədənkənar  fondlar  dövlətin  maliyyə  sisteminin  mühüm  hissəsidir. 

Büdcədənkənar  fondları  dövlət  və  verli  səviyvələrdə  yaratmaq  olar.  Məqsədli 

təyinatna görə büdcədənkənar fondları sosial, iqtisadi və digər fondlara bölmək olar. 

Büdcədənkənar fondlar pul vəsaitlərinin xüsusi formasıdır. Müasir şəraitdə maliyyə 

sistemi  dövlət  maliyyəsi  və  təsərrüfat  subyektlərinin  maliyyə  münasibətəlri  kimi 

öyrənilir.  Mərkəzləşdirilmiş  pul  fondlarının  yaradılması  ilə  bağlı  maliyyə 

münasibətləri  dövlot  maliyyəsində,  qevri-  mərkəzləşdirilmiş  pul  fondlarının 

yaradıiması  və  istifadəsi  iiə  əlaqədar  olan  maliyyə  münasibətləri  isə  təsərrüfat 

subyektlərinin maliyyəsində şərh edilir. 

Büdcədənkənar  fondlar  iki  yolla  yaradılır:  büdcədən  xüsusilə  vacib  təyinata 

malik  müvafıq  xərclərin  ayrılmast  vo  biidcədənkənar  fondların  öz  xüsusi  gəlir 

mənbələri hesabına formalaşdırılması. Büdcədənkənar fondlarm formalaşdırılması 

zamanı  yenidən  bölgü  prosesində  milli  gəlirin  səfərbərliyə  alınmasının  əsas 

metodları aşağıdakılardır: xüsusi vergilər və yığımlar; büdcə vəsaitləri və istiqrazlar. 

Zeynalova  Əzizənin  "Bazar  münasibətləri  şəraitində  büdcədərkənar  fondlarin  

formalaşması  problemləri"  magistrlik  dissertasiya    işi  hazırki  dövrün  aktual 

məsələlərindən  birinə  həsr  edilmişdir.  Dissertasiya  işi  giriş,  üç  fəsil,  nəticə  və 

ə

dəbiyyat siyahısından ibarət olnıaqla məntiqi ardıcıllıqla tərtib edilmişdir. 



     Zeynalova  Əzizənin  "Bazar  münasibətləri  şəraitində  büdcədərkənar 

fondlarin    formalaşması  problemləri"  mövzusunda  dissertasiya  işi  tələb 

olunansəviyyədə hazırlanmışdır və onun müdafıəyə buraxılmasını məqsədə uyğun 

hesab edirəm. 



 

76

 



  

  

  



  

  

  



  

  

  



  

 


 

77

 



Azərbaycan  mövcud  büdcə  həcmini  qorumaqla  tədricən  büdcənin  yarısını  təşkil 

edən Neft Fondu transferdlərini azaltmalıdır. Buna isə qeyri neft sektorunun inkişafı 

ilə nail olmaq olar. Eyni zamanda Türkiyədə büdcə xərclərinin yarıdan çoxunu təşkil 

edən təhsil və səhiyyə xərcləri Azərbaycanla müqayisədə 3 dəfə çoxdur. Elmə və 

təhsilə  ayrılan  hər  1  dollar  xərc,  bir  neçə  ilə  3-5  dollar  gəlir  gətirir.  Dolayısıyla 

dünyanın  inkişaf  etmiş  ölkələri  ÜDM  sinin  2-3  faizini  elmə,  6-7  faizini  təhsilə 

ayırması  təcrübəsini  effektiv  xərclənmək  şərti  ilə  Azərbaycanda  da  tətbiq  etmək 

olar. 


Bir  başqa  vacib  vəzifə  büdcə  xərclərinin  effektivliyinin  artırılmasıdır.  Bu 

istiqamətdə  müasir  metodlardan  istifadə  edilə  bilir.  Eyni  zamanda  neftin  tükənən 

resurs olduğunu nəzərə alaraq qeyri neft sektorunun inkişafına dəstəyin artırılması 

vacibdir.  Bir başqa  nüans büdcənin təyinatlılığına ictimai  nəzarətin artırılmasıdır. 

Neft Fondu və Mərkəzi Bankın 50 milyard dollara  çatan rezervlərinin rasyonal və 

iqtisadi  əsaslarla  rentabelli  və  risksiz  layihələrə  yönləndirilməsi  və  kölgə 

iqtisadiyyatının  azaldılması  bu  istiqamətdə  atılacaq  vacib  məsələlərdəndir. 

Dünyanın əksər inkişaf etmiş ölkələrinin büdcə gəlirləri içində gömrük rüsumlarının 

cüzi  yer  tutması  artıq  müasir  dünyada  gömrük  gəlirlərinin  fiskal  məqsədlərlə 

tutulmadığını  göstərir.  Dolayısıyla  Azərbaycan  da  bu  təcrübədən  istifadə  edərək 

gömrük  rüsumlarından  daxili  istehsalını  tənzimləmək  məqsədi  daşımalıdır.  Bir 

başqa vacib məsələ isə büdcədən subsidya və transfertləri tədricən azaltmaqdır. 

Misal  üçün  bir  çox  inkişaf  etmiş  ölkədə  sosial  müdafiə  fondları  öz  yığımlarını 

iqtisadi layihələr və bank resursları kimi dəyərləndirərək demək olar ki, büdcədən 

asılılıqdan azad olmuşdur. Azərbaycanda da hazırda  yığım fondu olan bu resursları 

investisya  istiqamətli  də  qiymətləndirmə  həm  pensiya  və  müavinətlərin 



artırılmasına həm də büdcədən olan asılılığın azaldılmasına kömək edər. 

 

Kataloq: application -> uploads -> 2015
2015 -> 4 İstehlakçıların davranışının modelləşdirilməsi Son istehlakçıların davranışının modelləşdirilməsi
2015 -> MİkrobiologiYA, sanitariya və GİGİyena fəNNİ azərbaycan böLMƏSİ
2015 -> Magistrantların dissertasiya mövzusunun yazılması, müzakirəsi və müdafiəsi üçün yaddaş qeydi Birinci tədris ILI üzrə
2015 -> AZƏrbaycan respublikasinin təHSİl naziRLİYİ azərbaycan döVLƏT İQTİsad universiteti
2015 -> План: Məqsəd auditoriyasının elementləri və mövqeləşdirmənin prinsipləri
2015 -> АзярбайжАН РЕСПУБЛИКАСЫ ТЯЩСИЛ НАЗИРЛИЙИ азярбайжан дювлят игтисад университети
2015 -> MÖvzu giriş. Materiya. Kimya, yaranması, inkişaf tarixi, əsas kimya qanunları
2015 -> Bazarların cəlbediciliyi plan bazarın mütləq və cari potensialı
2015 -> İqtisad elminin tarixi və metodologiyasы “
2015 -> Ali təhsil müəssisəsinin Nümunəvi Nizamnaməsi"nin və "Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin dəyişiklik edilmiş bəzi qərarlarının siyahısı"nın təsdiq edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin Qərarı

Yüklə 5,82 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2020
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə