Arslan ve kaplan’m gerek sırtlan’ın sonunda


belli başlı etimolojik açıklamaları  gözden  ge­



Yüklə 43,42 Kb.
Pdf görüntüsü
səhifə2/2
tarix02.01.2022
ölçüsü43,42 Kb.
#40015
1   2
TES. 367

belli başlı etimolojik açıklamaları  gözden  ge­

çirmiştir.  Ligeti  (TörK  230)  ans-lan,  ?  bö­

len,  kap-lan,  bu-lan,  ku-lan  yanında  sırtlan 

örneğini de  saymıştır.

Doğu  Anadolu  ağızlarında  sırtlana  verilen 

kâftar  ~  kefter  adının  kökenine  ilişkin  bilgi 

almak için bk. Caferoğlu :  TDAY  1957,6-7. 

Bk.  Nemeth:  Melich  Arm  294;  Ramstedt  : 

Formenlehre 230 (sırt).

sıtm a <  ısıtm a  ‘malarya’.

~  Tkm  ısıtma  ‘sıtma;  malarya’.  -  Özb  İsıtma 

‘sıtma’. -  KKlp ısıtpa ‘sıtma’. Kara Kalpaklar 

bezgek adını da kullanırlar.

Türkçe  ısıt-  kökünden  -ma ekiyle yapılmıştır: 

ısıt-ma  >  ısıtma.  Türkçede  ısıtma  biçiminin 

başındaki  ı- ünlüsü  düşmüştür.  Türkçe  ısıcak 

biçiminin  başındaki  ı ’nın  düşmesi  gibi.  Bk. 

sıcak.

Türk  diyalektlerinde  sıtmaya  daha  çok  bez­

gek  adı  verilir  (Bu  ad  da  Türkçe  bez-  ‘titre­

mek’  kökünden  gelir):  Krg  bezgek  ‘sıtma; 

malarya’.  -  KKlp  bezgek  ‘sıtma;  malarya’.  - 

Nog  bezgek  ‘sıtma;  malarya’.  Nogaylar  k ız­

dırma  adını  da  kullanırlar.  -  Blk  bezgek  ‘sıt­

ma’.  -  Kzk  bezgek  ‘malarya;  sıtma’.  -  TatK 

bizgek  ‘sıtma’.  O  bakımdan  ısıtma  (>  sıtma) 

adı dar bir alanda kalmıştır.

Doerfer: TMEN 644,825; TLT 41.

sicim   ‘ip  ile  iplik  arasında  türlü  kalınlıkta  ve 

en çoğu keten, kenevir gibi bitkilerin tellerin­

den yapılan bağ’

~  Az sicim  ‘bağ’.  -  Blk cicim  ‘ip’.  -  KKlp  şı- 

jım  ‘ince ip’. - Nog şıjım ‘yulara bağlanan ip’. 

Moğolcada  ‘ince  ip’  olarak  kullanılan  sicim 

biçimiyle  birleştirilmesi  özel  olarak  tartışıl­

maya açıktır. Bu biçim Kalmıkçada şicrp ola­

rak geçer.

Ramstedt:  KWb 355 b; Râsânen: V 420-421.

siftinmek  yer.  1,‘bir  yere  sürtünerek  kaşın­

mak’; 2. ‘oyalanmak, vakit geçirmek’. 

Nemeth’e  göre  (ALH  3  :  193),  Farsça  şaft 

‘omuz’  sözünden geldiği anlaşılıyor.

sigorta  ‘bir  şeyin  veya  bir  kimsenin  herhangi 

bir yönden  ileride  karşılaşabileceği  zararı  gi­

dermek için, önceden ödenen prim karşılığın­

da bu  işle uğraşan  kuruluşla  yapılan  iki  yanlı 

bağlantı sözleşmesi’

< İtal sicurtâ, sigurta ‘insurance’.

Meyer  :  TürkSt  62;  Bonelli:  Elementi  192; 

Barbera:  Elementi  227-228;  Nemeth  :  NyK 

50  :  328;  Kahane-Tietze:  LFL  599;  Râsânen: 

V 420 b.

siğil  (~  siyil)  yer.  ‘odun  yarmakta  kullanılan 

ağaç  veya  demir  kama’.  Ağızlarda  singil bi­

çimi de geçer.

Kökünü  bilmiyoruz.  Çuvaşçada  ‘kama’  ola­

rak kullanılan  savâl biçimiyle  siğil arasındaki 

benzerlik  düşündürücüdür.  Egorov’un  Çu­

vaşça savâl biçimini  Kumandıca  sığıs  ‘kama’ 

sözüyle birleştirmesi yanlıştır 

(fes  174).

siğle  (>  siyle)  yer.  ‘kova’.  Yerel  olarak  sikle 

biçimi de geçer.

< R 

o îk

İ

jj

.  ‘Eimer’.

Tietze:  Gr (1) 239/239.

367

Yüklə 43,42 Kb.

Dostları ilə paylaş:
1   2




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin