Uygulamalari


Zehirlenmelerde genel belirtiler nelerdir?



Yüklə 3,48 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə7/8
tarix06.02.2017
ölçüsü3,48 Mb.
#7660
1   2   3   4   5   6   7   8

 

Zehirlenmelerde genel belirtiler nelerdir? 

 

 



Sindirim sistemi bozuklukları: Bulantı, kusma, karın ağrısı, gaz, şişkinlik, ishal 

 



Sinir sistemi bozuklukları: Bilinç kaybı, havale, rahatsızlık hissi, kaslarda ağrı, 

kasılma, hareketlerde uyumsuzluk, şok belirtileri 

 

Solunum sistemi bozuklukları:  Nefes darlığı, solunum durması, baş ağrısı, baş 



dönmesi, kulak çınlaması, oksijen yetmezliği nedeni ile ciltte kızarıklık, morarma 

 



Dolaşım sistemi bozuklukları: Nabız bozukluğu, baş ağrısı, soğuk terleme, kalp 

durması 


 

Sindirim yoluyla zehirlenmede ilkyardım nasıl olmalıdır? 

 

 



Bilinç kontrolü yapılır, 

 



Ağız  zehirli  madde  ile  temas  etmişse  su  ile  çalkalanır,  zehirli  madde  ele  temas 

etmişse el sabunlu su ile yıkanır, 

 

Yaşam bulguları değerlendirilir



 

Kusma, bulantı, ishal gibi belirtiler değerlendirilir, 



 

Kusturulmaya  çalışılmaz,  özellikle  yakıcı  maddelerin  alındığı  durumlarda  hasta 



asla kusturulmaz, 

 



Bilinç kaybı varsa koma pozisyonu verilir, 

 



Üstü örtülür, 

 



Tıbbi yardım istenir (112)

 

olayla  ilgili  bilgiler  toplanarak  kaydedilir;  Sindirim  yolu  ile  olan  zehirlenmelerde  tıbbi 



müdahaleye yardımcı olmak için aşağıdaki sorular sorulmalıdır. 

 

 



 

 

- 56 - 



 

 



Zehirli maddenin türü nedir? 

 



İlaç ya da uyuşturucu alıyor mu? 

 



Hasta saat kaçta bulundu? 

 



Evde ne tip ilaçlar var? 

 

Solunum yolu ile zehirlenmelerde ilkyardım nasıl olmalıdır? 

 

 



Hasta temiz havaya çıkarılır ya da cam ve kapı açılarak ortam havalandırılır, 

 



Yaşamsal belirtiler değerlendirilir (ABC)

 



Yarı oturur pozisyonda tutulur, 

 



Bilinç kapalı ise koma pozisyonu verilir, 

 



Tıbbi yardım istenir (112)

 



İlkyardımcı  müdahale  sırasında  kendini  ve  çevresini  korumak  için  gerekli 

önlemleri almalıdır, 

 

Solunumu korumak için maske veya ıslak bez kullanılır, 



 

Elektrik düğmeleri ve diğer elektrikli aletler ve ışıklandırma cihazları kullanılmaz, 



 

Yoğun duman varsa hastayı dışarı çıkarmak için ip kullanılmalıdır, 



 

Derhal itfaiyeye haber verilir (110)



 

Cilt yolu ile zehirlenmelerde ilkyardım nasıl olmalıdır? 

 

 



Yaşam bulguları değerlendirilir, 

 



Ellerin zehirli madde ile teması önlenmelidir, 

 



Zehir bulaşmış giysiler çıkartılır, 

 



15–20 dakika boyunca deri bol suyla yıkanmalıdır, 

 



Tıbbi yardım istenir (112)

 

Zehirlenmelerde genel ilkyardım kuralları nelerdir? 

 

 



Zehirlenmeye  neden  olan  maddenin  uzaklaştırılması  (Kirli  madde  vücuttan  ne 

kadar çabuk uzaklaştırılırsa o kadar az miktarda emilir), 

 

Hayati fonksiyonların devamının sağlanması, 



 

Sağlık kuruluşuna bildirilmesi (112). 



 

Şofben Kazaları: 

 

Şofben  sıcak  su  temini  için  birçok  konutta  hala  kullanılmaktadır.  Elektrikle  çalışanlar 

genellikle  termostat  arızası  nedeniyle  kazan  patlamalarına  neden  olabilmekte  ve  kişiler 

sıcak  su  yanıkları  ile  karşılaşabilmektedir.  LPG  ile  çalışan  şofbenler  ile  de  kazalar 

olmaktadır. Bu kazalar ortamdaki oksijenin yanma sırasında tüketilmesine bağlıdır. LPG 

zehirli  değildir.  Ancak;  6  m3’den  küçük  iyi  havalandırılmamış  mekanlarda  şofben 

kullanıldığında  ortamdaki  oksijen  hızla  tükenmekte  ve  kişiler  bu  yüzden  havasızlıktan 

boğularak kaybedilmektedirler. 



 

 

Şofben Kazalarında İlkyardım: 

 

 



Kişi ortamdan uzaklaştırılır, 

 



Hareket ettirilmez, 

 



Yaşam bulguları değerlendirilir (ABC) , 

 

 

- 57 - 



 

 



Havayolu açıklığı sağlanır, 

 



Tıbbi yardım istenir (112). 

 

Alınması Gereken Önlemler Nelerdir: 

 

 



Banyo içerden kilitlenmemeli, 

 



Şofben iyi çeken bir bacaya bağlanmalı, 

 



Şofbenin olduğu yere bol hava girişi sağlanmalı, 

 



Şofben ile tüp arasındaki hortum 125 cm’den uzun olmamalı, 

 



Banyodaki kişiler kontrol edilmeli. 

 

Karbon monoksit Zehirlenmesi: 

 

Endüstriyel  merkezlerde  önemli  bir  sorundur.  Egzoz  gazları,  gaz  ve  kömür  ısıtıcıları, 

mangal  kömürleri,  kuyular  ve  derin  çukurlarda  bulunur.  Karbon  monoksit  renksiz, 

kokusuz,  havadan  hafif  ve  rahatsız  edici  olmayan  bir  gazdır.  Hemoglobine  bağlanma 

kapasitesi oksijenden 280 kat fazladır. 

 

 



 

Şekil 44: Karbon monoksit oluşumu ve Zehirlenmeleri 

 

Karbon monoksit Zehirlenmesi Belirtileri Nelerdir? 

 



 

Aşırı yorgunluk, huzursuzluk, 

 

Grip belirtileri, 



 

Bulantı- kusma, baş dönmesi, karıncalanma, 



 

Cilt ve tırnaklarda kısa süreli kiraz kırmızısı renk değişimi, 



 

Göğüs ağrısı, çarpıntı hissi, tansiyon düşüklüğü



 

Solunum durması, kalp durması, koma. 



 

Karbon monoksit Zehirlenmesinde İlkyardım: 

 

 



Kişi ortamdan uzaklaştırılır, 

 



Hareket ettirilmez, 

 



Yaşam bulguları değerlendirilir (ABC), 

 



Hava yolu açıklığı sağlanır 

 



Tıbbi yardım istenir (112)

 


 

 

- 58 - 



 

(10) 

HAYVAN ISIRMALARINDA İLKYARDIM 

 

Kedi- köpek gibi hayvan ısırmalarında ilkyardım nasıl olmalıdır? 

 

 



Hasta/yaralı yaşamsal bulgular yönünden değerlendirilir (ABC)

 



Hafif  yaralanmalarda  yara 5 dakika süreyle 

sabun ve soğuk suyla yıkanır, 

 

Yaranın üstü temiz bir bezle kapatılır, 



 

Ciddi  yaralanma  ve  kanama  varsa  yaraya 



temiz bir bezle basınç uygulanarak kanama 

durdurulmalıdır, 

 

Derhal tıbbi yardım istenmeli (112)



 

Hasta  kuduz  ve/veya  tetanos  aşısı  için 



uyarılmalıdır, 

 

 



Şekil 45: Köpek ısırması  

 

Arı sokmalarının belirtileri nelerdir? 

Belirtiler  kısa  sürer.  Acı,  şişme,  kızarıklık  gibi  lokal  belirtiler  olur.  Arı  birkaç  yerden 

soktuysa, nefes borusuna yakın bir yerden soktuysa ya da kişi alerjik bünyeli ise tehlikeli 

olabilir. 



 

Arı sokmalarında ilkyardım nasıl olmalıdır? 

 

 



Yaralı bölge yıkanır, 

 



Derinin üzerinden görülüyorsa arının iğnesi çıkarılır, 

 



Soğuk uygulama yapılır, 

 



Eğer ağızdan sokmuşsa ve solunumu güçleştiriyorsa buz emmesi sağlanır, 

 



Ağız içi sokmalarında ve alerji hikayesi olanlarda tıbbi yardım istenir (112)

 

Akrep sokmalarının belirtileri nelerdir? 

 

Kuvvetli bir lokal reaksiyon oluşturur. 

 

Ağrı, 



 

Ödem, 



 

İltihaplanma, kızarma, morarma, 



 

Adale krampları, titreme ve karıncalanma, 



 

Huzursuzluk, havale gözlenebilir. 



 

Akrep sokmalarında ilkyardım nasıl olmalıdır? 

 



 

Sokmanın olduğu bölge hareket ettirilmez

 

Yatar pozisyonda tutulur, 



 

Yaraya soğuk uygulama yapılır, 



 

Kan dolaşımını engellemeyecek şekilde bandaj uygulanır, 



 

Yara üzerine hiçbir girişim yapılmaz. 



 

Yılan sokmalarının belirtileri nelerdir? 

 

 

- 59 - 



 

 

Lokal ve genel belirtiler verir: 



 

Bölgede morluk, iltihaplanma (1–2 hafta sürer), 



 

Kusma, karın arısı, ishal gibi sindirim sistemi bozuklukları, 



 

Aşırı susuzluk, 



 

Şok, kanama, 



 

Psikolojik bozukluklar, 



 

Kalpte ritim bozukluğu, baş ağrısı ve solunum düzensizliği. 



 

Yılan sokmalarında ilkyardım nasıl olmalıdır? 

 

 



Hasta sakinleştirilip, dinlenmesi sağlanır, 

 



Yara su ile yıkanır, 

 



Yaraya yakın bölgede baskı yapabilecek eşyalar (yüzük, bilezik vb.) çıkarılır, 

 



Yasa baş ve boyunda ise yara çevresine baskı uygulanır, 

 



Kol  ve  bacaklarda  ise  yara  üstünden  dolaşımı  engellemeyecek  şekilde  bandaj 

uygulanır 

 

(Turnike uygulanmaz), 



 

Soğuk uygulama yapılır, 



 

Yara üzerine herhangi bir girişimde bulunulmaz (yara emilmez), 



 

Yaşamsal bulgular izlenir, 



 

Tıbbi yardım istenir (112)



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

Şekil 46:Yılan Sokması ve İlkyardım  



Deniz canlıları sokmasında belirtiler nelerdir? 

 

Çok ciddi değildir. Lokal ve genel belirtiler görülür: 



 

Kızarma, 



 

Şişme, 



 

İltihaplanma, 



 

Sıkıntı hissi, 



 

Huzursuzluk, 



 

Havale, 



 

Baş ağrısı. 



 

Deniz canlıları sokmasında ilkyardım nasıl olmalıdır? 

 



 

Yaralı bölge hareket ettirilmez, 

 

Batan diken varsa ve görünüyorsa çıkartılır, 



 

Etkilenen bölge ovulmamalı, 



 

Sıcak uygulama yapılmalıdır. 



 

 

- 60 - 



 

(11) 

GÖZ, KULAK VE BURUNA YABANCI CİSİM KAÇMASINDA 

İLKYARDIM 

 

Göze yabancı cisim kaçmasında ilkyardım nasıl olmalıdır? 

Toz gibi küçük madde ise

 

 



Göz ışığa doğru çevrilir ve alt göz kapağı içine bakılır, 

 



Gerekirse üst göz kapağı açık tutulur, 

 



Nemli temiz bir bezle çıkarılmaya çalışılır, 

 



Hastaya gözünü kırpıştırması söylenir, 

 



Göz ovulmamalıdır, 

 



Çıkmıyorsa sağlık kuruluşuna gitmesi sağlanır. 

 

Bir cisim batması varsa ya da metal cisim kaçmışsa; 

 



 

Gerekmedikçe hasta yerinden oynatılmaz, 

 

Göze hiçbir şekilde dokunulmaz, 



 

Tıbbi yardım istenir (112)



 

Hastanın göz uzmanı olan bir sağlık kuruluşuna gitmesi 



sağlanır. 

 

 

 

Şekil 47: Göze Yabancı Cisim Kaçması 

 

 

Kulağa yabancı cisim kaçmasında ilkyardım nasıl olmalıdır? 

 

 



Kesinlikle  sivri  ve  delici  bir  cisimle  müdahale 

edilmez, 

 

Su değdirilmez, 



 

Tıbbi yardım istenir (112)



 

 

 



Şekil 48: Kulağa Yabancı Cisim Kaçması 

 

Buruna yabancı cisim kaçmasında ilkyardım nasıl olmalıdır? 

 

 



Burun  duvarına  bastırarak  kuvvetli  bir 

nefes verme ile cismin atılması sağlanır, 

 

Çıkmazsa tıbbi yardım istenir (112)



 

 

 



 

 

 



Şekil 49: Buruna Yabancı Cisim Kaçmasında İlkyardım 

 

 

- 61 - 



 

(12) 

BOĞULMALARDA İLKYARDIM 

 

Boğulma nedir? 

Boğulma,  vücuttaki  dokulara  yeterli  oksijen  gitmemesi  sonucu  dokularda  bozulma 

meydana gelmesidir. 

 

Boğulma nedenleri nelerdir? 

 

 



Bayılma ve bilinç kaybı sonucu dilin geriye kayması, 

 



Nefes borusuna sıvı dolması, 

 



Nefes borusuna yabancı cisim kaçması, 

 



Asılma, 

 



Akciğerlerin zedelenmesi, 

 



Gazla zehirlenme, 

 



Suda boğulma (*). 

 

(*)  Suda  boğulmalarda,  boğulma  sırasında  nefes  borusu  girişinin  kasılmasına  bağlı 

olarak  çok  az  miktarda  su  akciğerlere  girer.  Suda  boğulanlarda  özellikle  soğuk 

havalarda 20– dakika geçse bile yapay solunum ve kalp mesajına başlanmalıdır.  

Suda boğulmalarda, ağızdan ağza ya da ağızdan buruna solunumun suda yaptırılması 

mümkündür  ve  bu  uygulamaya  su  içerisinde  iken  başlanmalıdır. Bu uygulama  derin 

sularda  mümkün  olmayabilir,  bu  nedenle  hasta/yaralının  hızla  sığ  suya  doğru 

çekilmesi gerekir.  

Suya  atlama  sonucu,  boğulma  riskinin  yanı  sıra  genel  vücut  travması  ya  da  omurga 

kırıkları  da  akla  gelmelidir.  Bu  nedenle  suda,  başın  çok  fazla  arkaya  itilmemesi 

gereklidir. 

 

Boğulmalarda genel belirtiler nelerdir? 

 

 



Nefes almada güçlük, 

 



Gürültülü, hızlı ve derin solunum, 

 



Ağızda balgam toplanması ve köpüklenme, 

 



Yüzde, dudaklarda ve tırnaklarda morarma, 

 



Genel sıkıntı hali, cevaplarda isabetsizlik ve kararsızlık, 

 



Bayılma. 

 

Boğulmalarda genel ilkyardım işlemleri ne olmalıdır? 

 

 



 Boğulma nedeni ortadan kaldırılır, 

 



 Bilinç kontrolü yapılır, 

 



 Hastanın yaşamsal bulguları değerlendirilir, 

 



 Temel yaşam desteği sağlanır, 

 



 Derhal tıbbi yardım istenir (112)

 



 Yaşam bulguları izlenir. 

 

 



 

 

Şekil 50: Suda Boğulma 



 

 

 

- 62 - 



 

(13) 

HASTA/ YARALI TAŞIMA TEKNİKLERİ 

 

Hasta/yaralı taşınmasında genel kurallar nelerdir? 

 

Hasta/yaralı taşınmasında ilkyardımcı kendi sağlığını riske sokmamalıdır, 

Gereksiz zorlama ve yaralanmalara engel olmak için aşağıdaki kurallara uygun 

davranmalıdır; 

 



 



Hasta/yaralıya yakın mesafede çalışılmalı, 

 



Daha uzun ve kuvvetli kas grupları kullanılmalı, 

 



Sırtın  gerginliğini  korumak  için  dizler  ve  kalçalar  bükülmeli  (Omurilik 

yaralanmaları riskini azaltır), 

 

Yerden destek alacak şekilde her iki ayağı da kullanarak biri diğerinden biraz öne 



yerleştirilmeli, 

 



Kalkarken, ağırlığı kalça kaslarına vererek dizler en uygun biçimde doğrultulmalı, 

 



Baş her zaman düz tutulmalı, homojen ve düzgün bir şekilde hareket ettirilmeli, 

 



Yavaş ve düzgün adımlarla yürünmeli ve adımlar omuzdan daha geniş olmamalı, 

 



Ağırlık kaldırırken karın muntazam tutulup kalça kasılmalı, 

 



Omuzlar, leğen kemiğinin ve omuriliğin hizasında tutulmalı, 

 



Yön değiştirirken ani dönme ve bükülmelerden kaçınılmalı, 

 



Hasta/yaralı mümkün olduğunca az hareket ettirilmeli, 

 



Hasta/yaralı  baş-boyun-gövde  ekseni  esas  alınarak  en  az  6  destek  noktasından 

kavranmalı, 

 

Tüm  hareketleri  yönlendirecek  sorumlu  bir  kişi  olmalı,  bu  kişi  hareketler  için 



gereken  komutları  (dikkat,  kaldırıyoruz  gibi)  vermelidir.  Bu  kişi  genellikle 

ağırlığın  en  fazla  olduğu  ve  en  fazla  dikkat  edilmesi  gereken  bölge  olan  baş  ve 

boyun kısmını tutan kişi olmalı. 

 

Hasta/yaralı taşınırken mükemmel bir ekip çalışması gerekmektedir. 



 

                           Acil taşıma teknikleri nelerdir? 

 

 



Genel bir kural olarak, hasta/yaralının yeri değiştirilmemeli ve dokunulmamalıdır. 

 



Olağanüstü bir tehlike söz konusuysa, taşıdığı her türlü riske rağmen acil taşıma 

zorunludur. 

 

En kısa sürede yaralılar güvenli bir yere taşınmalıdır. 



 

Sürükleme yöntemleri nelerdir? 

 

Hasta/yaralının  sürüklenmesi,  oldukça  faydalı  bir  yöntemdir.  Özellikle,  çok  kilolu  ve 

iriyarı  kişilerin  taşınması  gerekiyorsa;  dar,  basık  ve  geçiş  güçlüğü  olan  bir  yerden 

çıkarmalarda herhangi bir yaralanmaya neden olmamak için seçilebilecek bir yöntemdir. 

İlkyardımcının  fiziksel  kapasitesi  göz  önünde  bulundurulmalıdır.  Mümkünse  battaniye 

kullanılmalıdır. 

 

Sürükleme yöntemleri şunlardır; 



 

 



Ayak bileklerinden sürükleme, 

 



Koltuk altından tutarak sürükleme. 

 

 

- 63 - 



 

 

 



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Şekil 51: Sürükleme Yöntemiyle Taşıma tekniği 

 

ARAÇ İÇİNDEKİ YARALIYI (RENTEK) TAŞIMA YÖNTEMİ 

 

DİKKAT: 


Araç  içindeki  yaralıyı 

(

Rentek  Manevrası)  taşıma;  kaza  geçirmiş  yaralı  bir 



kişiyi eğer bir tehlike söz konusu ise omuriliğe zarar vermeden çıkarmada kullanılır. Bu 

uygulama  solunum  durması;  yangın  tehlikesi,  patlama  gibi  tehlikeli  durumlarda 

uygulanacaktır. 

 

1-  Kaza  ortamı  değerlendirilir;  patlama,  yangın  tehlikesi  belirlenir,  çevre  ve 

ilkyardımcının kendi 

güvenliği sağlanır, 



2-  Hasta/yaralının  omuzlarına  hafifçe  dokunarak  ve  “iyi  misiniz?”  diye  sorarak  bilinci 

kontrol 


edilir, çevrede birileri varsa 112’yi araması istenir, 

3- Hasta/yaralının solunum yapıp yapmadığı gözlemlenir (göğüs hareketleri izlenir). Eğer 

solunum yok ise, 



4-  Hasta/yaralının  ayaklarının  pedala  sıkışmadığından  emin  olunur;  emniyet  kemeri 

açılır, 


5- Hasta/yaralıya yan tarafından yaklaşılır ve bir elle kolu diğer elle de çenesi kavranarak 

boynu tespit edilir ( Hafif hareketle), 



6- Baş-boyun-gövde hizasını bozmadan araçtan dışarı çekilir, 

7- Hasta/yaralı yavaşça yere veya sedyeye yerleştirilir. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Şekil 52: Rentek TaşımaTekniği 

 

 

- 64 - 



 


Yüklə 3,48 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin