Datchikka kirib kelgan kirish signali chiquvchi elektr signaliga aylanishidan oldin o‘zgartirishlarning bir nechta bosqichlari talab qilinishi mumkin. Misol tariqasida optik tolali bosim datchigini ko‘rib chiqamiz



Yüklə 14,75 Kb.
tarix22.05.2023
ölçüsü14,75 Kb.
#119853
8 дарс


3.5. Datchiklarning asosiy tavsiflari
Datchikka kirib kelgan kirish signali chiquvchi elektr signaliga aylanishidan oldin o‘zgartirishlarning bir nechta bosqichlari talab qilinishi mumkin. Misol tariqasida optik tolali bosim datchigini ko‘rib chiqamiz. Datchikka ta’sir ko‘rsatadigan tashqi bosim tolali svetovodning (yorug‘lik o‘tkazgichning) deformatsiyasini chaqiradi, bu o‘z navbatida uning sindirish ko‘rsatkichining o‘zgarishiga olib keladi, buning oqibatida optik uzatish liniyasining tavsiflari o‘zgaradi va fotonlar zichligining modulyasiyalanishi sodir bo‘ladi. Fotonlarning natijalovchi oqimi detektorlanadi va elektr tokiga aylanadi. Bunda datchiklar “Qora qutilar” ko‘rinishida taqdim qilinadi, bu erda faqatgina ularning kirishlari va chiqishlaridagi signallar o‘rtasidagi o‘zaro nisbatlar muhim bo‘ladi.
3.5.1 Uzatish funksiyasi

Har bir datchik uchun uning kirishidagi va chiqishidagi signallarni bog‘laydigan ideal yoki nazariy o‘zaro nisbatni chiqarish mumkin. Agar datchikni ideal tarzda loyihalash, uni ideal materiallardan ideal uskunalar bilan tayyorlash mumkin bo‘lganda edi, bunda barcha ishlar ideal xodimlar tomonidan bajarilsa, u 106


holda bunday datchikning chiqishidagi signal har doim tashqi ta’sirning real qiymatiga mos kelgan bo‘lar edi. Kiruvchi va chiquvchi signallar o‘rtasidagi chiqarilgan ideal o‘zaro nisbatni yoki jadval, yoki grafik, yoki matematik ifoda ko‘rinishida ifodalash mumkin. Bu ideal (nazariy) ifoda ko‘pincha uzatish funksiyasi deb ataladi.



3.5.2 O‘lchash diapazoni (maksimal kirish signali)

Tashqi ta’sirlarning datchik qabul qila olishi mumkin bo‘lgan dinamik diapazoni o‘lchanadigan qiymatlar diapazoni (FS) deb ataladi. Bu kattalik kirish signalining datchik yo‘l qo‘yiladigan xatoliklar chegarasidan chiqmasdan elektr signaliga aylantira oladigan mumkin bo‘lgan maksimal qiymatini ko‘rsatadi.


Aniqlik – har qanday datchikning o‘ta muhim tavsifidir. To‘g‘ri, datchikning aniqligi to‘g‘risida gapirilganda ko‘pincha uning noaniqligi yoki o‘lchashlar xatoligi tushuniladi. O‘lchashlar xatoligi deganda, qoidaga ko‘ra, real va ideal datchiklarning ko‘rsatishlari o‘rtasidagi maksimal farqning kattaligi tushuniladi.
Agar ishlab chiqarishda datchikka yo‘l qo‘yilishlar va interfeysga (signallarni qayta shakllantirish sxemalari) yo‘l qo‘yilishlar tizimning talab qilinadigan aniqligidan ortiq bo‘lsa, har doim kalibrlashni o‘tkazish zarur bo‘ladi.
Kalibrlash xatoligibu ishlab chiqaruvchi tomonidan datchikni zavodda kalibrlash paytida yo‘l qo‘yilgan xatolikdir
Gisterezis – bu huddi o‘sha bitta kirish signali uchun uning ortishida va kamayishida olingan chiqish signallari qiymatlarining farqidir
Ba’zi bir datchiklar uchun kirish signallarining maxsus tavsiflarini ko‘rsatish zarur bo‘ladi
Ishonchlilik bu datchikning ma’lum bir shart-sharoitlarga rioya qilinganda berilgan vaqt oralig‘ida talab qilinadigan funksiyalarni bajara olish qobiliyatidir. Agar statistik atamalardan foydalanilsa, uni quyidagicha ta’riflash mumkin: ishonchlilik – bu qurilmaning ishdan chiqmasdan berilgan vaqt intervalida yoki berilganssikllar sonida faoliyat ko‘rsatish ehtimolidir.
Yüklə 14,75 Kb.

Dostları ilə paylaş:




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin