Journal of new century innovations


JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS



Yüklə 424,54 Kb.
Pdf görüntüsü
səhifə3/4
tarix25.01.2023
ölçüsü424,54 Kb.
#80847
1   2   3   4
140-143

JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS 
http://www.newjournal.org/  Volume–19_Issue-3_December_2022 
142 
estetik didi shakllangan bo‘ladi. Shu bois bu yoshdagi bolalar zamonaviy musiqa 
san’ati va uning ko‘zga ko‘ringan vakillari ijrosini tinglaydi. 7-sinf o‘quvchilari bilan 
tinglash faoliyatini amalga oshirish jarayonida diqqatni jamlash, musiqani anglash, uni 
idrok etish, cholg‘ularni va musiqiy janrlarni bir-biridan farqlashga o‘rgatish tavsiya 
etiladi. Tinglash asnosida o‘quvchilarga quyidagi mazmunda bir nechta topshiriqlar 
berish lozim: 
1. Kuyning xarakterini toping. 
2. Kuy qaysi cholg‘uda ijro etilgan? 
3. Kuyning o‘zbek milliy kuylariga o‘xshash jihatlari bormi? 
4. Ushbu asar siz avval tinglagan kuylardan qaysi jihatlari bilan farq qiladi? 
5. Asarni tinglash jarayonida tasavvuringizda qanday rang yoki obrazlar 
gavdalandi? 
Bu kabi topshiriqlar orqali o‘quvchilarning badiiy ijodkorlik va tinglash 
ko‘nikmasi shakllanadi. 
Musiqa madaniyati darslarida o‘quvchilarga eng tushunarli va sevimli bo‘lgan 
faoliyat turi jamoa bo‘lib kuylashdir. U musiqa san’ati janrlari orasida ommaviyligi 
bilan ajralib turadi. O‘quvchilarning musiqiy didi va estetik qarashlarini tarbiyalashda 
muhim ahamiyat kasb etadi. So‘z va musiqadagi tuyg‘uni jamoa bo‘lib ijro etish 
o‘quvchilarni jipslashtiradi. 
Jamoa bo‘lib kuylashda o‘quvchilarning ovozini zo‘riqtirmaslik, ovoz 
sifatlari(tembr, diapazon)ni o‘stirish va rivojlantirish maqsadida kuylashdan oldin
albatta, barcha sinflarda ovoz sozlash mashqlarini bajarish tavsiya etiladi. Bunday 
mashqlarni prima, tersiya va kvinta oralig‘ida bajarish, o‘quvchilarning ovozini 0,5 
tondan ikkinchi oktava - mi tovushigacha ko‘tarish maqsadga muvofiq. Boshlang‘ich 
sinflar uchun o‘yin tarzida chapak chalib ovoz sozlash mashqlarini o‘tkazish yaxshi 
natija beradi. Milliy ohanglarimizdan tuzilgan ovoz sozlash mashqlarining ham foydasi 
katta. Mashqlarni guruhlarda bajarish o‘quvchilarni o‘zaro hamjihatlikka va 
hamkorlikka o‘rgatadi. 
Ovoz sozlash mashqi uchun quyidagi kuydan foydalanish mumkin: 
Bolalarning ovoz boylamlari kattalarnikidan ancha farq qilib, baland pardalarda 
jarangdor yangraydi. Ularning ovozi o‘z navbatida soprano yoki diskant (o‘g‘il 
bolalardagi eng baland ovoz) va alt ga bo‘linadi.Soprano yoki diskant deb bolalarning 
yuqori ovoziga aytiladi. Bunday ovoz yengil, o‘zgaruvchan, yumshoq yangragani 
sababli qo‘shiqlarda asosiy kuy yo‘lini ta’sirchan ijro etadi. Uning diapazoni birinchi 
oktava -do dan ikkinchi oktava —sol gacha bo‘lgan oraliqni egallaydi.Alt esa pastroq 
ovoz bo‘lib, birmuncha yo‘g‘on va kuchli tembrga yaqinligi bilan ajralib turadi. 
Diapazoni kichik oktava -sol dan ikkinchi oktava —re gacha bo‘ladi.Jamoaviy kuylash 
vokal-xor ijrochilik mahorati bilan uzviy bog‘liq bo‘lib, hamohanglik, so‘z, talaffuz, 
musiqiy badiiy vositalar, nafas olish, tovush hosil qilish va uni shakllantirishdan 



Yüklə 424,54 Kb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin