Journal of new century innovations



Yüklə 424,54 Kb.
Pdf görüntüsü
səhifə1/4
tarix25.01.2023
ölçüsü424,54 Kb.
#80847
  1   2   3   4
140-143



JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS 
http://www.newjournal.org/  Volume–19_Issue-3_December_2022 
140 
MUSIQA MADANIYATINING INSON HAYOTIDAGI O'RNI 
 
Dinora Soporboyeva San'atovna 
Xorazm viloyati Shovot tumani
1-umumiy o'rta ta'lim maktabi 
 
Annotatsiya:Ushbu maqolada mamlakatimizda musiqa san'ati doirasida amalga 
oshirilayotgan ishlar, musiqa madaniyati tushunchasi va umumta'lim maktablarida 
musiqa madaniyatini o‘qitish metodikasi xususida so‘z yuritilgan.  
Kalit so‘zlar: musiqa, epik, lirik, dramatik, tovush, ton, ijro, oktava,madaniyat  
Aholi, ayniqsa, olis hududlarda istiqomat qiladigan fuqarolarga madaniy dam 
olish xizmatlari ko‘rsatish darajasini oshirish, respublikaning barcha hududlarida teatr, 
sirk va boshqa turdagi ommaviy-madaniy va konsert-tomosha tadbirlarini tizimli 
ravishda yo‘lga qo‘yish, madaniyat va san’at sohasida iste’dodli yosh ijodkorlarni izlab 
topish va qo‘llab-quvvatlash, ta’lim muassasalarini milliy cholg‘ular, musiqa 
darsliklari, notalar to‘plamlari va o‘quv-metodik adabiyotlar bilan ta’minlashning 
yaxlit tizimini yaratish maqsadida, shuningdek, 2022 — 2026-yillarga mo‘ljallangan 
Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasini “Inson qadrini ulug‘lash va faol 
mahalla yili”da amalga oshirishga oid davlat dasturi doirasida bir qator ishlar amalga 
oshirilmoqda.
Musiqa (yun. mousiche —muzalar sanʼati) — inson hissiy kechinmalari, fikrlari, 
tasavvur doirasini musiqiy tovush (ton, nagʻma)lar izchilligi yoki majmui vositasida 
aks ettiruvchi san'at turi. Uning mazmuni oʻzgaruvchan ruhiy holatlarni ifodalovchi 
mu-ayyan musiqiy badiiy obrazlardan iborat. Musiqa insonning turli kayfiyatlari 
(masalan,koʻtarinkilik, shodlik, zavqlanish, mushohadalik, gʻamginlik, xavf-qoʻrquv 
va boshqalar)ni oʻzida mujassamlashtiradi. Bundan tashqari, musiqa shaxsning 
irodaviy sifatlari (qatʼiyatlik, intiluvchanlik, oʻychanlik, vazminlik va boshqalar)ni, 
uning tabiati (mijozi)ni ham yorqin aks ettiradi. Musiqaning ushbu ifodaviy tasviriy 
imkoniyatlari yunon olimlari — Pifagor, Platon, Aristotel va Sharq mutafakkirlari — 
Forobiy, Ibn Sino, Jomiy, Navoiy, Bobur, Kavkabiy, tasavvuf arboblari — Imom 
Gʻazoliy, Kalobodiy Buxoriy va boshqalar tomonidan yuqori baholangan, sharh va 
ilmiy tadqiq qilingan. Musiqaning odam ongi va hissiyotiga taʼsir etishning ajoyib 
kuchi uning ruhiy jarayonlarga hamohang boʻlgan protsessual — muayyan jarayonli 
tabiati bilan bogʻliqdir. Musiqa asarlari mazmunida musiqali obrazlarning oʻzaro 
munosabatlari (taqqoslanish, toʻqnashuv, rivojlanish kabi) jarayonida shakllanadi. 
Mazkur jarayonning xususiyatlariga koʻra musiqa mazmuni ham turli — epik, 
dramatik, lirik belgilarga ega boʻlishi mumkin. Bulardan insonning ichki dunyosi, 
ruhiy holatlarini ifodalashga moyil boʻlgan lirika musiqaning „botiniy“ tabiatiga ancha 



Yüklə 424,54 Kb.

Dostları ilə paylaş:
  1   2   3   4




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin