Litosferin və geoloji MÜHİTİn monitoriNGİ



Yüklə 1,78 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə2/7
tarix09.05.2022
ölçüsü1,78 Mb.
#56939
1   2   3   4   5   6   7
LİTOSFERİN VƏ GEOLOJİ MÜHİTİN MONİTORİNGİ (копия) (копия) (копия) (копия).pptx

Yer qabığı

Materik Yer 

Qabığı

Okean Yer 



Qabığı

Keçid 


Qabığı


Materik qabığı 3 qatdan

ibarətdir:

Çökmə qat



Qranit qat.

Bazalt qat.



Qranit qata silisium və alüminium çox

olduğu üçün SiAl təbəqəsi,bazalt qata

isə silisium və maqnezium çox olduğu

üçün SiMa təbəqəsi deyilir.




Okean qabığı isə 2 qatdan ibarətdir.Qranit qat yoxdur.

Çokmə qat.Bazalt qat.

Qranit qatla Bazalt qat arasında Konrad sərhəddi var.

Yer qabığı ilə Yuxarı mantiya arasında Moxoroviçiç sərhədi yerləşir.Litosferin aşağı sərhəddi

"Benyof"  zonası adlanır. Litosferlə Aşağı mantiyanın sərhəddində Astenosfer yerləşir.



Yer qabığı və ona birləşən yuxarı

mantiyanın bir hissəsi

litosferi əmələ gətirir. Zəlzələlərin

əksəriyyəti litosferdə, əsasən

yuxarı 30 km-də yerləşir.

Litosferin üst horizontları adətən



bilavasitə atmosfer və hidrosferlə

əlaqədə olur.Quruda litosfer torpaqla

(pedosfer),bitki ilə (biosfer) və ya

soyuq şəraitdə buz və qarla (kriosfer) 

örtülü olur. Yalnız səhrada biosfer

bilavasitə (aşınma qabığı

ilə)atmosferlə əlaqədə olur. Eyni

zamanda torpaq və aşınma qabığı ilə

atmosfer və litosfer arasında aktiv qaz

mübadiləsi gedir. Litosfer və təbii

sular arasında qarşılıqlı əlaqə daha

yüksək dərəcədə gedir, belə ki, yeraltı

sular həm hidrosferin, həm də

litosferin bir hissəsidir.

Litosferin ən üst qatları digər geosferlərlə

birlikdə və qarşılıqlı əlaqədə olur. Belə

qarşılıqlı təsir nəticəsində litosferin üst

qatında suyun havanın və canlılann birgə

məhsulu olan aşınma qabığı yaranır. Aşınma

qabığının qalınlığı və quruluşu bütövlükdə

coğrafi zonalıq qanununa tabedir.



Yerüstü qat planetdə mövcud olan bütün

geoloji müxtəlifliyi özündə cəmləşdirir. 

Bütün ekosistemlər yalnız Yerin bu

hissəsində meydana gəlir və bunlar həyat

üçün ən vacib elementlərdir.Litosfer, insana

işi və həyatının digər sahələrini asanlaşdıran

məhsullar və alətlər yaratma imkanı verən

qızıl, alüminium, dəmir və bir çox mineral 

kimi komponentlərdən ibarətdir. 19-cu 

əsrdə relyeflə əlaqəli müxtəlif coğrafi

hadisələr müşahidə edildi. Bu, yerüstü

təbəqənin bütün dəyişikliklərinə cavab

verməyə çalışan çoxsahəli araşdırmalara

səbəb oldu. 1908-1912-ci illər arasında

Alfred Wegener tərəfindən aparılan

müşahidələr litosferin tektonik fəaliyyətinin

səbəblərini izah etmək üçün bu günə qədər

əsas rolunu oynadı, bu da vulkan, zəlzələ və

digər dağ formasiyalarına səbəb oldu.




Yüklə 1,78 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin