«marketing asoslari» fanidan test savollari marketing maqsadlariga nimalar kiradi



Yüklə 55,15 Kb.
tarix23.03.2023
ölçüsü55,15 Kb.
#89166
«marketing asoslari» fanidan test savollari marketing maqsadlari


«MARKETING ASOSLARI» FANIDAN TEST SAVOLLARI 1. Marketing maqsadlariga nimalar kiradi? A) iste’mol darajasini oshirish, iste’molchilar ehtiyojlarini maksimallashtirish, iste’mol tanlovini maksimallashtirish, hayot sifatini oshirish B) inson ehtiyojlarini qondirish, sof foyda olish C) aholi turmush darajasini yanada oshirish orqali foyda olish D) kishilar ehtiyojlarini yanada to’laroq qondirish. 2. Korxonaning marketing bo’yicha yondoshuvida asosiy e’tibor nimalarga qaratiladi? A) Ishlab chiqarilgan mahsulotni sotish emas, balki sotiladigan tovarni ishlab chiqarish B) Taklifni jadallashtirish C) Sotishni jadallashtirish D) Tovarlarni ommaviy ishlab chiqarish 3. Marketingni boshqarish jarayoni nechta bosqichdan iborat? A) 4 B) 3 C) 2 D) 5 4. Rag’batlantiruvchi marketingning vazifasi nimadan iborat? A) talabni yaratish B) to’liq talabni o’rganish C) salbiy talabni o’rganish D) irratsional talabni o’rganish 5. Marketingni boshqarish jarayonlari: A) marketing imkoniyatlarini tahlil qilish, ishlab chiqish,rejalashtirish,boshqarish B) ishlab chiqarishning texnik holati nazorati C) haridor ehtiyojini va uning muammolarini kondirish 248 D) iqtisodiyotning barcha soxalariga sarflanadigan harajatlar. 6. Marketingning asosiy qoidasi nima? A) iste’molchi bozorda qirol B) ishlab chiqaruvchi bozorda qirol C) talabning ustunligi D) taklifning ustunligi 7. Demarketingning maqsadi nimadan iborat? A) Narxni ko’tarish, servisni qisqartirish bilan talabni vaqtinchalik surunkasiga tushirish B) Salbiy talabni o’rganish C) Marketing kompleksini o’rganish. D) Imkoniy bozor miqyosini aniqlash zarur maxsulotlarni yaratish. 8. Marketing qanday tizimni ifodalaydi? A) ishlab chiqarish-sotish B) sotish C) ishlab chiqarish D) ayirboshlash 9. Marketingni boshqarish jarayonining marketing chora-tadbirlarni amalga oshirish bosqichida nimalar hisobga olinadi? A) marketing strategiyasini ishlab chiqish, marketing faoliyatini rejalashtirish, marketing nazorati B) strategik nazorat, yillik rejani bajarilishini nazorat qilish C) strategik rejalashtirish, taktik rejalashtirish D) operatsion marketing, strategik marketing 10. Marketingni boshqarish jarayonining tarkibiy qismi hisoblangan maqsadli bozorni tanlashda nimalar hisobga olinadi? A) talabni baholash, bozorni segmentlash, mahsulotni pozitsiyalashtirish B) talabni qondirish, talabni shakllantirish C) bozorni makro va mikrosegmentlash D) yakuniy va avaldan segmentlash 249 11. Rivojlanuvchi marketingning vazifasi nimadan iborat? A) imkoniy bozor miqiyosini aniqlash va zaruriy maxsulotlarii yaratish B) o’zgarib turadigan talabni o’rganish C) to’liq talabni o’rganish D) salbiy talabni o’rganish 12. Intensiv o’sishning mohiyati nimadan iborat? A) Bozorni chuqur o’rganish, bozor xududlarini kengaytirish, tovarni takomillashtirish B) Gorizontal integratsiya, jamlama diversifikatsiya, regression integratsiya C) Gorizontal diversifikatsiya, progressiv integratsiya D) Vertikal segmentasiya, joriy segmentasiya 13. O’sish imkoniyatlarining asosiy yo’nalishlari nimadan iborat? A) Intensiv o’sish, integratsion o’sish, diversifikatsion o’sish. B) Oddiy o’sish, murakkab o’sish, turg’un o’sish C) Evolyutsion o’sish, keskin o’sish, davriy o’sish D) Dinamik o’sish, vertikal o’sish, gorizontal o’sish 14. Huquqiy infratuzilmani o’rganishda qanday maqsadlar ko’zlanadi? A) kompaniya faoliyatiga huquqiy qonnchilikning ta’sirini o’rganish va uning talablariga javob berish B) kompaniya siyosatini davlat qonunlariga muvofiqlashtirish C) kompaniyani davlat qonunchiligiga moslashtirish D) kompaniya rivojini qonuniy asosda rivojlantirish 15. Marketing kompleksi elementlariga nimalar kiradi? A) Tovar, baho, taqsimot, kommunikatsiya, boshkalar B) Rejalar, strategiyalar C) Tamoyillar, funktsiyalar, maqsadlar D) Talab, taklif, bozor konyunkturasi 16. «Sotuvchi bozori» nima? A) Talabning taklifdan ko’p bo’lishi B) Talab hamda taklifni bir xil bo’lishi C) Taklifning talabdan ko’p bo’lishi 250 D) Ehtiyojni talabdan kam bo’lishi 17. «Xaridor bozori» nima? A) taklifning talabdan ko’p bo’lishi B) Talab hamda taklifni bir xil bo’lishi C) Talabning taklifdan ko’p bo’lishi D) Ehtiyojni talabdan kam bo’lishi 18. Ayirboshlash nima? A) Biron-bir shaxsdan o’ziga kerakli bo’lgan ob’ektni olish uchun uniig evaziga biron-bir narsani taklif etish akti(harakati) B) Bozordagi tovarlar harakati C) Iste’molchilarni bozordan tovar olish bo’yicha qiladigan harakati D) Bozordagi xizmatlar harakati 19. Marketing-miks modelining qanday turlarini bilasiz? A) 4P, 5P, 6P, 10P B) 4P, 5P C) 7P, 8P D) 10P, 6P,8P 20. Marketing kompleksi nima? A) Bu bozorga tovarni etkazib berish uchun zarur bo’lgan marketing elementlarini optimal kombinatsiyasidir B) Bu marketingni tovar va narx elementlari yig’indisidir C) Bu bozordagi taqsimot va kommunikatsiya kanallari yig’indisidir D) Marketingni tovar va siljitish elementlari yig’indisidir 21. Marketing «g’oyasi» nima? A) U kishilar miyasida vujudga kelib hayotda amalga oshiriladigan yangi narsalar obrazidir B) U kishilar ongidagi hayotga qo’llab bo’lmaydigan xayoldir C) U kishilar miyasidagi eski, bor narsalar obrazidir D) Ukishilar miyasidagi abstrakt xayoldir 22. Remarketing qachon qo’llaniladi? 251 A) talab pasayganda B) taklif pasayganda C) talab kuchayganda D) taklif kuchayganda 23. Konversion marketingning maqsadi nimadan iborat? A) mavjud chekinishlar sabablarini tahlil etish va tovarning salbiy tomonlarini o’zgartirish, savdoni yanada faol rag’batlantirish yo’li bilan salbiy talabni bartaraf etish bo’yicha marketing dasturini yaratish B) iste’molchi bilan tovar o’rtasida foydali o’zaro aloqa o’rnatish imkoniyatlarini izlash C) o’zgarib turadigan talabni o’rganish D) nosog’lom talabni o’rganish 24. Bozor nima? A) U mavjud va potentsial xaridorlar yig’indisidir B) U sotuvchilar ishtirok etadagan joydir C) U xaridorlar va raqobatchilar yig’iladigan joy D) U tovarlarni joylashtiradigan joydir 25. Bozorning qanday turlari mavjud? A) Jahon, hududiy, milliy, mahalliy, ayrim tovarlar, xizmatlar bozori B) Sotuvchi bozori C) Xaridor bozori D) Sotuvchi va iste’molchi bozori 26. Ehtiyoj nima? A) Individ shaxsning madaniy darajasiga asosan spetsifik shaklga kirgan muhtojlik B) U kishining biron-bir narsaga bo’lgan intilishi C) U shaxsning biron-bir narsani talab qilishi D) Kishilarni biron-bir narsaga bo’lgan munosabati 27. Muhtojlik nima? A) Kishiga biron-bir narsani etishmasligini his qilish 252 B) Tovarlarni etishmasligini his qilish C) Xizmatlarni etishmasligini his qilish D) Pul etishmasligini his etish 28. Raqobat nima? A) U aynan bir maqsadga erishish uchun bir qancha shaxslarni(bir xildagi tovarlar ishlab chiqaruvchilar yoki xizmat ko’rsatuvchilar o’rtasidagi) kurash faoliyatidir B) Xaridorlar o’rtasidagi kurash faoliyatidir C) Sotuvchilar hamda xaridorlar kurashidir D) Iste’molchilar o’rtasidagikurash faoliyati 29. Talab nima? A) U xarid quvvatiga ega bo’lgan ehtiyojdir B) Kishiga biron-bir narsani etishmasligidir C) U kishini biron bir tovarga bo’lgan muhtojligidir D) Ehtiyojning qondirilgan qismi 30. Bozordagi talabning qay darajaligiga qarab, unga mos marketing turlari qancha? A) Marketingning sakkiz turi mavjuddir B) Marketingning ikki turi mavjuddir C) Marketingning besh turi mavjuddir D) Marketingning uch turi mavjuddir 31. Raqobat turlari qaysi javobda to’g’ri ko’rsatilgan? A) sof raqobat, monopolistik raqobat, oligopoliya, sof monopoliya B) strategik, oligopoliya, monopoliya C) taktik, strategiya, qisqa va uzoq muddatli D) strategik, uzoq muddatli, taktik. 32. Raqobat kurashining qanday turlari mavjud? A) predmet, tur, funktsional raqobat B) ichki, tashqi, bozor kuchi C) narx bo’yicha; narxsiz raqobat 253 D) funktsional raqobat; narxsiz raqobat 33. Kon’yunktura nima? A) Bu bozorda ma’lum bir vaqtda yuzaga kelgan iqtisodiy xolatdir B) U bozorda vujudga keladigan taklifdan iboratdir. C) U bozorda vujudga kelayotgan talabdan iboratdir. D) U bozorda vujudga keladigan narx darajasidan iboratdir. 34. Raqobat qanday klassifikatsiyalanadi? A) intensivlik darajasi bo’yicha, ehtiyojlarni qondirish shakli bo’yicha, xarajatlar yo’nalishi bo’yicha, ta’sir etish usullari bo’yicha B) intensivlik darajasi bo’yicha, ehtiyojlarni qondirish shakli bo’yicha C) xarajatlar yo’nalishi bo’yicha, ta’sir etish usullari bo’yicha D) narx bo’yicha raqobat, narxsiz raqobat, halol raqobat, g’irrom raqobat. 35. Raqobatchilikning qanday strategiyalarini bilasiz? A) lider strategiyasi, kurashga chaqiruvchi strategiyasi, lider orqasidan boruvchi, mutaxassis strategiyasi kurashga chaqiruvchi strategiya B) lider orqasidan boruvchi strategiya C) lider strategiyasi,lider D) orqasidan boruvchi strategiya 36. Ta’sir etish usullari bo’yicha raqobatning qanday turlari mavjud? A) narxli raqobat, narxsiz raqobat B) chegaralangan raqobat, monopolistik raqobat. C) formal raqobat, oligopolistik raqobat. D) savdo markalari raqobati , tarmoq raqobati , formal raqobati , umumiy raqobat 37. Xarajatlar yo’nalishi bo’yicha raqobatning qanday turlari mavjud? A) savdo markalari raqobati , tarmoq raqobati , formal raqobati , umumiy raqobat B) monopolistik raqobat, monopoliya, sof raqobat. 254 C) formal raqobat, oligopolistik raqobat. D) narxsiz raqobat, narx bo’yicha raqobat. 38. Kengaytirilgan raqobat kontseptsiyasi kim tamonidan ishlab chiqilgan? A) M.Porter B) F.Kotler C) J.J.Lamben D) L.Bagie 39. Quyida keltirilgan raqobat strategiyasiga kirmaydiganini ko’rsating: A) ishlab chiqarishni kamaytirish B) bozorni segmentlash C) mahsulotni diffferentsiatsiyalash D) tannarxni pasaytirish 40. Monopoliya deb nimaga aytiladi? A) bozorda bittagina ishlab chiqaruvch faoliyat qiladi va u xaridorlarning katta qismiga xizmat ko’rsatadi B) raqobatchilar soni kam yoki bozorda bir necha firmalar o’zaro kuchli bog’liqligini yaratib hukumronlik qilish holatidir C) bozorda sotuvchilarning guruhi xaridorlarning katta guruhiga qarama qarshi turishining mavjudligi bilan xarakterlanadi D) firma bozordagi mavqei juda yuqori. 41. Oligopoliya deb nimaga aytiladi? A) raqobatchilar soni kam yoki bozorda bir necha firmalar o’zaro kuchli bog’liqligini yaratib hukmronlik qilish holatidir B) bozorda sotuvchilarning guruhi xaridorlarning katta guruhiga qarama qarshi turishining mavjudligi bilan xarakterlanadi C) bozorda bittagina ishlab chiqaruvchti afzallik qiladi va u xaridorlarning katta qismiga xizmat ko’rsatadi D) firma bozordagi mavqei juda yuqori. 42. Qaysi raqobat modelida firmalar soni bitta bo’ladi? A) sof monopoliya 255 B) monopolistik C) oligopoliya D) sof raqobat 43. Asosiy raqobatchi qanday tarzda aniqlanadi? A) bozor ulushi ulchashi buyicha B) taklif xajmi buyicha C) tovarning iste’mol xossalari darajasi buyicha D) sotish xajmi bilan taklif urtasidagi nisbat buyicha 44. Kengaytirilgan raqobat kontseptsiyasi nechanchi yil ishlab chiqilgan? A) 1982 y B) 1990 y C) 1980 y D) 1975 y. 45. Nima uchun bozorda asosiy raqobatchini aniqlash kerak? A) bozor xolatini samarali taxlil kilish uchun B) kimdan uzishni bilish kerak C) tovarni iste’mol xususiyatlarini urganish uchun D) “narx lideri” strategiyasini amalga oshirish uchun 46. Qaysi raqobat modelida narx ustidan nazorat yo’q? A) sof raqobat B) monopolistik C) oligopoliya D) sof monopoliy 47. Sof raqobat deb nimaga aytiladi? A) bozorda sotuvchilarning guruhi xaridorlarning katta guruhiga qarama qarshi turishining mavjudligi bilan xarakterlanadi B) raqobatchilar soni kam yoki bozorda bir necha firmalar o’zaro kuchli bog’liqligini yaratib hukumronlik qilish holatidir C) bozorda bittagina ishlab chiqaruvchi ustunlik qiladi va u xaridorlarning katta qismiga xizmat ko’rsatadi 256 D) firma bozordagi mavqei juda yuqori. 48. Raqobatning qanday vazifalarini bilasiz? A) tartibga solish, resurslarni joylashtirish, innovatsion, moslashtirish, taqsimlash, nazorat qilish B) nazorat qilish, tartibga solish C) resurslarni joylashtirish, innovatsion, moslashtirish, taqsimlash, nazorat qilish D) tartibga solish, innovatsion, moslashtirish, taqsimlash 49. Ijtimoiy-axloqiy marketingning maqsadi nima? A) Faqat ayrim korxona uchun emas, balki butun jamiyat uchun uzoq muddatli yaxshi shart-sharoitlar ta’minlashdir B) Daromad va foydani oshirish, rentabellik darajasini oshirish C) Ishlab chiqarish jarayonlarini boshqarish jarayoni D) Iste’molchilarni ushlab turish va jalb qilish 50. Ijtimoiy-axloqiy marketing bozor ishtirokchilaridan marketing siyosati doirasida qanday uch omilni o’zaro bog’liklikda qarashni talab etadi A) firma foydasi,xaridor ehtiyoji,jamiyat manfaatlari B) korxona xarajatlari, korxona mablag’lari,korxona rejasi C) firma moliyasi,korxona asosiy fondlari,mehnat unumdorligi. D) aylanma mablag’lar, asosiy mablag’lar, rentabellik 51. Korxonalar marketing faoliyatlarida qanday konsepsiyalar asosida ish yuritishadi? A) Ishlab chiqarishni takomillashtirish, tovarni takomillashtirish, tijorat sayharakatlarini jadallashtirish, marketing, ijtimoiy- marketing konsepsiyalari. B) Ilg’orlik, dinamiklik, rag’batlantirishga asoslangan konsepsiyalar C) Yaratuvchanlik, usuvchanlik, tejamkorlik konsepsiyalari D) Oqillashtirish, jadallashtirish, usish konsepsiyalari. 52. Iste’mol tovarlari bozori nimadan tarkib topgan? A) shaxsiy foydalanish uchun ishlatiladigan tovarlar xaridoridan B) kelgusida sotish uchun tovarlarni o’zlashtiradigan kompaniyalar C) shaxsiy foydalanish uchun tovarlarni o’zlashtiruvchi kishilar 257 D) tovarni takomillashtirish 53. Iste’molchilar faqat yuqori sifatli tovarlarni sotib olish shartlariga mo’ljallangan strategiya qaysi marketing konsepsiyasiga mos keladi? A) tovarni takomillashtirish B)zamonaviy marketing C) ishlab chiqarishni takomillashtirish D) boshqaruvni amalga oshirish 54. Mahsulot qimmatdorligini yaratish zanjirining asoschisi kim? A) Maykl Forter B) Filip Kotler C) J.J.Lamben D) Armstrong 55. Iste’molchi uchun tovar qimmatdorligini aniqlash qanday amalga oshiriladi? A) iste’molchi tomonidan his qilinadigan qimmatdorlik (qiymat) mahsulotning umumiy qimmatdorligi bilan uning umumiy xarajatlar orasidagi farq sifatida aniqlanadi. B) iste’molchilar bilan o’zaro munosabatlarini tuzish va ularni ushlab turishning ahamiyatining oshib borishi C) korxona maqsadida bozorning nimaga muhtojligini aniqlash va kerakli mahsulotlar bilan ta’minlash D) haridor ehtiyojini va uning muammolarini kondirish 56. Qondirilganlik darajasiga ko’ra ehtiyojlar qanday turlarga bo’linadi? A) qondirilgan, qisman qondirilgan, qondirilmagan B) birlamchi va ikkilamchi ehtiyojlar C) shakllanayotgan, nisbiy ehtiyojlar D) to’la qondirilmagan, shakllanayotgan 57. Ikkilamchi ehtiyojlar tarkibiga qanday ehtiyojlarni kiritish mumkin A) ijtimoiy ehtiyojlar, hurmatga bo’lgan ehtiyojlar, shaxsiy kamol topish ehtiyojlari 258 B) ijtimoiy ehtiyojlar, hurmatga bo’lgan ehtiyojlar C) fiziologik ehtiyojlar, hurmatga oid ehtiyojlar, ijti moiy ehtiyojlar D) shaxsiy muhofazaga oid ehtiyojlari 58. Ishbilarmonlik maqsadida tovar sotib olish xaridorlarning qaysi turiga mansub? A) tashkilotlar B) uy xo’jaliklari C) yakka tartibdagi xaridor D) uy bekalari 59. Xaridorlik atvoriga ta’sir etuvchi omillarga nimalar kiradi? A) madaniy jihatdagi omillar, ijtimoiy jihatdagi omillar, shaxsiy jihatdagi omillar, psixologik jihatdagi omillar B) shaxsiy omillar, ijtimoiy omillar C) psixografik omillar, raqobat omillari D) ishlab chiqarish omillari, siyosiy omillar 60. Ehtiyojlarni qondirish shakli bo’yicha raqobatni qanday turlarini bilasiz? A) funktsional, tur, predmet raqobati B) amalga oshirilgan raqobat, amalga oshirilmaydigan raqobat C) chegaralangan raqobat, monopolistik raqobat. D) monopolistik raqobat, monopoliya, sof raqobat. 61. SWOT tahlil deganda nimani tushunasiz? A) korxonaning kuchli va ojiz tomonlari, imkoniyatlari, qulayliklari va tahdidlar strategik audit o’tkazish yo’li bilan olib boriladi B) korxonaning kuchli va ojiz tomonlari C) qulayliklar va tahdidlar D) korxonaning ojiz tomonlari 62. Iste’molchini tahlil etish qanday tarkibiy qismlardan iborat? A) bozor segmentasiyasi, iste’molchi talabi sa-bablarini o’rganish, qondirilmagan ehtiejlarni aniqlash. 259 B) reklama kilish, rejalashtirish, nazorat kilish. C) talabni shakllantirish va sotishni rag’batlantirish, taqsimot kanallarini tanlash . D) savdo markasini tanlash, diversifikatsion faoliyat 63. Motivatsiya deganda nimani tushinasiz A) ehtiyojlarni qondirish bo’yicha qaror qabul qilishda individuumlar harakatini faollashtirish maqsadida ularning motevlarini kuchaytirish jarayoni. B) narx hosil bo’lishini boshqarish C) firma marketing muhitini tahlil qilish D) regionda marketing muhitini tashkil etish. 64. Iste’molchilarni jalb etish va ushlab turishda kompaniyalar nimaga e’tibor berishlari lozim? A) Navbatdan ketib qolish koeffitsientini kamaytirishga B) Rejalashtirish, tadbiq etish C) Maxsulotni segmentlashtirish D) Marketing kompleksi, reklama 65. Qimmatdorlikni yaratish zanjirining yordamchi faoliyat turlariga nimalar kiradi? A) tashqi logistika, yillik rejalarning bajarilishini nazorat qilish, foydalilikni nazorat qilish, strategik nazorat B) ishchi operatsiyalari, sotishni nazorat qilish, joriy nazorat C) ichki logistika, reklamani nazorat qilish, harajatlarni nazorat qilish D) servis, baholarni nazorat qilish, segmentlashtirishni nazorat qilish 66. Qimmatdorlikni yaratish zanjiri asosiy bo’g’inlariga nimalar kiradi? A) Materiallarning ketma-ket keltirilishi, materiallarni pirovard maxsulotlarga aylantirish, marketingni amalga oshirish, sotishdan keyingi xizmat ko’rsatish. B) Talabni o’rganish, taklifni urganish, talabni prognoz qilish, baho o’rnatish, baho strategiyalarini tanlash, tovarni pozitsiyalashtirish, reklama faoliyatini amalga oshirish C) Tovarni chakana va ulgurji savdoda sotishni tashkil etish 260 D) Tovarni ishlab chiqarish, tovar zaxiralarini o’rganish, «sifat sirtmog’i» bosqichlarini to’laligini ta’minlash 67. Ikkilamchi marketing axboroti qanday turlarga bo’linadi? A) ichki, tashqi B) tashqi, xalqaro C) birlamchi, qayta ishlangan D) ichki, milliy 68. Marketing tadqiqotlari o’tkazishda axborotlar qanday yordamchi tizimlar yordamida yig’iladi va taxlil qilinadi? A) Ichki xisobot tizimi, tashki joriy marketing axborotlarini yig’ish tizimi, marketing tadkikotlari tizimi, marketing axborotlarini taxlil qilish tizimi B) Buxgalteriya hisobot tizimi, birlamchi axborotlar tizimi C) Moliyaviy xisobot tizimi, ikkilamchi axborotlar tizimi D) Tashqi hisobot tizimi, joriy axborotlarni rejalashtirish 69. Marketing axborot tizimini asosiy elementlarga quyidagilar kiradi: A) statistik bank modellar banki B) axborotlarni to’plash axborotlarni tahlil qilish C) axborotlarni qayta ishlash baholash modellari D) matematik uslublar statistik usullar 70. Marketing axboroti nima? A) aniq muammoni echishga karatilgan axborotlar B) iqtisodiy axborotlar C) statistik axborotlar D) birlamchi axborotlar 71. Birlamchi axborotlarni to’plash usullariga nimalar kiradi ? A) Kuzatish, eksperiment, so’rov B) Sotsiologik, ekspert usullar C) Laboratoriya va orgonolektik usullar D) Analiz, sintez, rejalashtirish 72. Marketing axborotlarini taxlil etish tizimiga nimalar kiradi? 261 A) Marketing axboroti, statistik bank, modellar banki, marketing axborotini baholash B) Operativ taxlil, bilvosita taxlil, bevosita taxlil C) Tashkil etish, tadbiq etish, motivatsiya, diversifikatsiya. D) Boshqarish, rejalashtirish, sigmentatsiya, pozitsiyalashtirish. 73. Marketing axborot tizimi qanday turlarga bo’linadi? A) ichki hisobot berish tizimi, tashqi joriy marketing axborotini to’plash tizimi , marketing tadqiqotlari tizimi, marketing axborotlarini tahlil qilish tizimi . B) tashqi hisobot tizimi, ichki joriy axborotlar. C) rejalashtirish, tahlil qilish, boshqarish. D) tashkil etish, tadbiq etish. 74. Qanday marketing axborotlarini yig’ish uslublarini bilasiz? A) kabinet tadqiqotlari,dala tadqiqotlari,kombinatsiyalashgan tadqiqotlar B) dala tadqiqotlari, panel tadqiqotlari C) delfi uslubi asosidagi tadqiqotlar, so’rov o’tkazish D) ekstropolyatsiya, interpolyatsiya, induktsiya, deduktsiya 75. Tashqi ikkilamchi axborotlar qanday turlarga bo’linadi? A) ichki milliy nashriy, xalqaro nashriy, xususiy, kelib chiqishiga ko’ra B) tashqi xabarnoma, qayta ishlangan C) milliy, xalqaro D) xalqaro nashriy, xususiy, kelib chiqishiga ko’ra 76. Foydalaniladigan axborotlar tartibi, uni olish usullari hamda o’tkazish uslublari jixatidan marketing tadqiqotlari qanday turlarga bo’linadi? A) ”Kabinet” tadqiqotlari, «dala» tadqiqotlari B) Laboratoriya tadqiqotlari, sotsiologik tadqiqotlar C) Ekspert tadqiqotlari, organoleptik tadqiqotlar D) Fundamental tadqiqotlar, amaliy tadqiqotlar 77. Makromuhitning asosiy omillariga nimalar kiradi? 262 A) iqtisodiyot, ta’minotchilar, demografik omillar, siyosiy omillar,iste’molchilar, raqobatchilar, hukumat,texnologiya B) siyosiy omillar C) iste’molchilar D) demografik ma’lumotlar 78. Marketingni holatli tahlili deganda nimani tushunasiz? A) korxona barcha ichki resurslarining taftishi,tashqi va jalb qilingan mablag’lardan foydalanish, aniq bozorda talabni aniqlab jami resurslarni o’zaro nisbati B) tashqi va jalb etilgan mablag’lardan foydalanish C) aniq bozorda talabni aniqlash bilan ichki va jalb etilgan resurslarning o’zaro nisbati D) korxonani barcha resurslarining taftishi 79. Marketingni boshqarish jarayoni bosqichlarini ko’rsating A) bozor imkoniyatlarini tahlil etish, maqsadli bozorni tanlash, marketing kompleksini ishlab chiqish, marketing chora-tadbirlarni amalga oshirish B) foydani boshqarish, iste’molchilarni boshqarish C) xarajatlarni iqtisod qilish, tovar va narx siyosatini amalga oshirish D) sotish va kommunikatsiya siyosatini amalga oshirish 80. Marketingni boshqarish jarayonining dastlabki bozor imkoniyatlarini tahlilida nimalar hisobga olinadi? A) marketing muhiti, marketing tadqiqotlari, marketing axboroti B) marketingni ichki va tashqi axboroti C) dala va kabinet tadqiqotlari D) mikro va makro muhit 81. Marketingni boshqarishning asosiy printsiplari nimalardan iborat. A) bozorni bilish, bozorga moslashish, bozorga ta’sir o’tkazish B) uzluksiz, davriylik, doimiylik C) o’zaro aloqadorlik, dinamiklik, o’zaro bog’liqlik D) o’zaro to’ldiruvchanlik, o’zaro bog’liqlik, o’suvchanlik 263 82. Marketingni boshqarishning asosiy vazifasi nimadan iborat? A) bozor konsepsiyasining strategiya va taktikasini ishlab chiqish B) tovar ishlab chiqarish, modellashtirish, loyixalashtirish C) rejalashtirish, reklama qilish, sotish D) nazorat qilish, tadbiq etish, taxlil qilish 83. Marketing-menejment tushunchasining mohiyati nimadan iborat? A) G’oyalar, maxsulotlarning bahosi, siljitish va taqsimot siyosatlarini rejalashtirish va amalga oshirish jarayonidir B) Taklifni o’rganish, talabni prognoz qilish jarayonidir C) Ishlab chiqarish jarayonlarini boshqarish jarayoni D) Tovar assortimentini rejalashtirish va shakllantirish jarayonidir 84. Marketingni boshqarish jarayonining marketing kompleksini ishlab chiqish bosqichida nimalar hisobga olinadi? A) mahsulot ishlab chiqarish,narx belgilash, sotish, mahsulotni siljitish B) mahsulotga yuqori va past narx belgilash C) ulgurji va chakana sotish D) reklama qilish, kommunikatsiya siyosatini amalga oshirish 85. Qaysi baholash usulida ob’ektiv ma’lumotga emas, balki ekspretlar mulohazasiga menejer yoki iste’molchi fikriga asoslanadi? A) ekspert baholash usuli B) savdo personalini baholash C) sabab oqibat usuli D) sodda usuli 86. Marketing tadqiqot qurollariga nimalar kiradi? A) Anketa, mexanik vositalar B) Tashqi va ichki axborotlar C) Reklama, pablik rileyshnz D) Iqtisodiy matematik modellar 87. Kompaniya iqtisodiy marketing muhitini o’rganishda qanday asosiy mezonlarga e’tibor qaratadi? 264 A) daromad taqsimoti B) qonuniy asoslari C) tarmoq strukturasi D) ilmiy-texnik ishlanmalarni tadbiq etilishi 88. Kompaniya marketing mutaxassislari tomonidan marketing muhitini o’rganishda qanday omillar tadqiq etiladi? A) iqtisodiy omillari B) milliy xususiyatlari C) raqobatbardoshlik omillari D) tarmoq omillari 89. Madaniy jihatdagi omillarda nimalar hisobga olinadi? A) madaniyat,quyi madaniyat,ijtimoiy mavqe(o’rin) B) ijtimoiy omillar, siyosiy omillar C) demografik omillar, geografik omillar D) raqobat, xarajat, narx omillari 90. Madaniy muhitni qanday elementlarini o’rganish shart: A) dinga munosabat B) ilm C) darmadlar taqsimot tizimi D) milliy xuxusiyatlar 91. Siyosiy muhitni o’rganishda qanday omillar hisobga olinadi? A) siyosiy barqarorlik B) iqtisodiy infratuzilma C) biznes-madaniyati D) davlatning raqobatbardoshligi 92. Dala tadqiqotlari –bu: A) «axborotni topish joyi» bo’yicha axborotlarni to’plash va ishlov berish uslubidir B) birlamchi axborotlarni yig’ishdan va qayta ishlashdan iborat C) ikkilamchi axborotlarni yig’ish va qayta ishlashdan iborat 265 D) kuzatuvlar o’tkazish orqali axborotlarni yig’ish va qayta ishlashdan iborat 93. Kabinet tadqiqotining maqsadi nimadan iborat? A) ikkilamchi axborotlarni yig’ish va qayta ishlashdan iborat B) birlamchi axborotlarni yig’ishdan va qayta ishlashdan iborat C) kuzatuvlar o’tkazish orqali axborot yig’ishdan iborat D) so’rov o’tkazish orqali ma’lumotlar yig’ishdan iborat 94. Marketing savolnomasida qanday shaklli savollardan foydalaniladi? A) ochiq, yopiq, aralash B) aniq, sodda, ochiq C) lo’nda, murakkab, tushunarli D) yopiq, murakkab, aralash 95. So’rov-marketingni birlamchi axborotni to’plash uslubi sifatida: A) biror-bir ob’ektga nisbatan so’ralayotgan shaxsni sub’ektiv fikrlarini va mulohazalarini aniqlash B) kuzatishlar o’tkazish orqali birlamchi axborotni to’plash C) eksprementlar o’tkazish orqali birlamchi axborot to’plash D) tajriba o’tkazish orqali birlamchi axborot to’plash 96. Turli xil ma’lumotnomalar va statistik adabiyotlarni o’rganish bozorni tadqiq qilishni qaysi turiga kiradi? A) kabinet tadqiqotlari B) dala tadqiqotlari C) tadqiqotlarga kirmaydi D) boshqaruvni amalga oshirish 97. Korxonaning marketing muhiti bo’lib nima hisoblanadi? A) mikro va mikromuhitning yig’indisi B) makromuhitning qismi C) mikromuhitning qismi D) boshqaruvni amalga oshirish 98. Mikromuhit tushunchasi nimani ifodalaydi? A) ishlab chiqaruvchi ishlaydigan mikromuhitga ta’sir etuvchi kuchlar 266 B) korxona faoliyatiga ta’sir etmaydigan kuchlar C) korxona faoliyatigi bevosita ta’sir etuvchi kuchlar D) boshqaruvni amalga oshirish 99. Segmentlashtirish qanday bosqichlardan iborat ? A) Bir xil gurux iste’molchilarini aniqlash, iste’molchilarni guruxlarga birlashtirish, ularni segmentlarga joylashtirish B) Turli gurux iste’molchilarini aniqlash, ularni tabaqalashtirish C) Oddiy, murakkab, kompleks D) Rejalashtirish, taxlil qilish, tadbiq etish, nazorat 100. Bozor segmentasiyasi nima? A) Bu bozorni aniq xaridorlar guruhiga bo’lishidir B) Bozorni talabga ega bo’lgan tovarlar guruhiga bo’lish C) Bu bozorni tovar guruhlariga bo’lishdir D) U bozorda raqobatchilarni turli guruhlarga bo’linishidir 101. Demografiya (demographics) nima? A) aholining yoshi, jinsi, daromadi, malumoti, oilaviy ahvoli kabi tavsifnomalarini etiborga olgan holda ushbu tuman yoki bozor xududi aholisini hisobga olish va tahlil qilish bilan shug’ullanadigan statistikaning bo’limi B) demografik tavsifnomalarga muvofiq xolda bozorni segmentlashtirish C) o’zining etnik kelib chiqishidan qatiy nazar turli bozorlarning xususiyatlarini (extiyojlar va talabning manbalari, samarali marketing va menejmentning ananaviy metodlari) tushuna oladigan marketing bo’yicha mutaxassisning qobiliyati D) variantlarni tanlashda katta rol o’ynaydigan muhim ko’rsatkich 102. Makromuhitga qanday omillar kiradi? A) siyosiy, demografik, iqtisodiy, madaniy, texnologik, tabiiy omillar B) ijtimoiy omillar, geografik omillar C) ijtimoiy madaniy omillar, ekologik omillar D) siyosiy, ijtimoiy, huquqiy omillar. 103. Marketing muhitini qanday darajalari ajratiladi? A) mikromuhit, makromuhit 267 B) tashqi muhit, ichki muhit C) tashqi makro muhit, tashqi mikro muhit D) ichki mikro muhit, makromuhit. 104. Makromuhit deganda nimani tushunasiz? A) tabiat va jamiyatni mikromuhitiga ta’sir etuvchi global omillar yig’indisi B) korxonadan tashqaridagi barcha omillar C) mamlakat doirasida amalga oshiriladigan omillar D) korxona doirasidagi omillar. 105. Mikromuhit omili o’zida nimalarni mujassamlashtiradi? A) bevosita firma o’zining mijozlariga ta’sir etuvchi omillar yig’indisi B) tarmoq doirasida mijozlarga ta’sir etuvchi omillar yig’indisi C) mamlakat doirasida ta’sir etuvchi omillar yig’indisi D) korxona doirasidan tashqaridagi omillar yig’indisi 106. Maqsadli marketing qanday chora-tadbirlarni o’tkazishni ko’zda tutadi? A) Bozorni segmentlashtirish, bozorning maqsadli segmentlarini tanlash, tovarni bozorda pozitsiyalashtirish. B) Boshqaruv, nazorat, diversifikatsiya C) Qimmatdorlikni aniqlash, sifatni boshqarish D) Rejalashtirish, baho belgilash 107. Bitta segmentga mo’ljallangan tovar taqsimlashda qanday chora ko’riladi? A) tanlov asosida B) intensiv C) eksklyuziv D) ekstensiv 108. Marketingning madaniy omillariga: A) ijtimoiy ahvol B) daromad C) xo’jalik strukturasi 268 D) millat 109. Xaridor bozorida qanday holat kuzatiladi? A) taklifni talabdan ortib ketishi kuzatiladi B) xaridorlarning katta soni C) talabni taklifdan ortishi D) boshqaruvni amalga oshirish 110. Segmentlashtirish qanday turlarga bo’linadi? A) Makrosegmentlash, mikro segmentlash, avvaldan segmentlash, yakuniy segmentlash, chuqurda segmenglash B) Oddiy segmentlash, murakkab segmentlash, kompleks yeegmentlash C) Nisbiy segmenlash, absalyut segmentlash D) Joriy segmentlash, istiqbolli segmentlash 111. Barcha segmentlar uchun mo’ljallangan tovar taqsimoti qanday ataladi? A) intensiv B) ekstensiv C) eksklyuziv D) tanlab olingan 112. Bozorni qamrab olish variantlari nimalardan iborat? A) Tabaqalashtirilmagan marketing, tabaqalashtirilgan marketing, kontsentratsiyalashgan marketing B) Demarketing, diversifikatsiya C) Tezkor marketing, o’suvchi marketing rejalashtirish, boshqarish D) Qayd kilish, hisoblash 113. Tovarning an’anaviy xayotiy tsiklida qanday bosqichlar ajralib turadi? A) Bozorga kirib kelish, o’sish, yetuklik, inqiroz. B) bozordan chiqib ketish, depsinish, turg’unlik. C) etakchilik, orqada qolish D) barqarorlik-beqarorlik 269 114. Marketing rejasi nima? A) Maqsadlar, marketing strategiyasi, marketing kompleksi dasturi, sotish dasturi hamda iqtisodiy hisob-kitoblar yoritilgan xujjat B) Marketing strategiyasi yoritilgan hujjat C) Maqsadlar, marketing strategiyasi va sotish dasturi yoritilgan hujjat D) Marketing taktikasi yoritilgan hujjat 115. Strategik rejalashtirish bosqichlari qanday? A) korxona dasturi,maqsad va vazifalari,xo’jalikni rivojlantirish rejasi,korxonani o’sish strategiyasi B) korxona dasturi,xo’jalikni rivojlantirish rejasi C) korxonaning o’sish strategiyasi,maksad va vazifalari,xo’jalikni rivojlantirish rejasi D) maqsad va vazifalari, korxona dasturi. 116. Innovatsiya jarayoni o’z ichiga qaysi bosqichlarni oladi. A) yangi tovarlar haqida g’oyalar izlab topish, g’oyalarni tanlash, yangi tovar g’oyasini tijoratlashtirishni iqtisodiy tahlil qilish, tovar ishlab chiqish, tovarli bozor B) yangi tovarlar haqida g’oyalar izlab topish, g’oyalarni tanlash C) yangi tovar g’oyasini tijoratlashtirishni iqtisodiy tahlil qilish, tovar ishlab chiqish D) tovar ishlab chiqish, tovarli bozor. 117. Eng umumiy ko’rinishda marketing strategiyasi deganda nima tushuniladi? A) korxona imkoniyatlarini bozor talablari darajasiga moslashtirish B) ishlab chiqarishni to’g’ri tashkil etish. C) taqsimot va ayirboshlashni muvofiqligini ta’mimnlash D) sotishni rag’batlantirish. 118. Baynalminallashuv strategiyasining o’ziga xos xususiyatlari: A) chet elda tovar ishlab chiqarishni joylashtirish B) mahalliy bozor talablariga yo’nalganlik C) tovar qatorlarini differentsiatsiyasi 270 D) yagona standart marketing dasturidan foydalanish 119. Moslashish strategiyasining o’ziga xos xususiyatlari: A) mahalliy bozor talablariga yo’nalgan B) yagona standart marketing dasturidan foydalanish C) yagona unifikatsiyalangan mahsulot gammasi D) chet elda tovar ishlab chiqarishni joylashtirish 120. Diversifikatsiya strategiyasi «tovar-bozor» matritsasidagi kombinatsiyaga mos keladi: A) yangi tovar, yangi bozor B) yangi tovar, eski bozor C) eski tovar, yangi bozor D) eski tovar eski bozor 121. Marketing rejasi qanday tarkibiy qismlardan iborat? A) Maqsadi, marketing strategiyasi, marketing kompleksi dasturi, sotish dasturi, iqtisodiy xisob-kitoblar B) Marketing tamoyillari, tadqiqot utkazish qoidalari C) Bozor kon’yunkturasi tafsiloti D) Talab va taklifni o’rganish 122. Tovar qimmatdorligi nima bilan belgilanadi? A) iste’mol xususiyati bilan B) assortiment kengligi bilan C) assortiment chuqurligi bilan D) sifati bilan 123. Tovar nima? A) Ehtiyojni yoki muhtojlikni qondira oladigan hamda bozorga e’tiborni tortish, sotib olish, ishlatish yoki iste’mol qilish maqsadida taklif etilgan barcha narsalardir B) Sotish uchun ishlab chiqarilganbarcha narsalar C) Tovar ayirboshlanadigan joy D) Iste’mol qilish uchun chiqarilgan tovarlardir 124. “Sifat sirtmog’ining” so’nggi bosqichi nimadan iborat? 271 A) Tovardan foydalangandan so’ng uni qayta ishlash B) Ishlab chiqarish C) Tovarni o’rash va saqlash D) Tovarni sotish va taqsimlash 125. Korxonaning sifat sirtmog’ining turli bosqichlariga sifatning ta’siri qanday yo’nalishlarda ifodalanadi? A) Sifatni ta’minlash, sifatni boshqarish, sifatni yaxshilash B) Sifat va miqdoriy taxlil o’tkazish C) Tovar assortimentini shakllantirish, sifat ko’rsatkichlari o’rganish D) Xom-ashyo sifatini o’rganish, joylash, saqlash jarayonlarida sifatni tashkil etish 126. Tovar assortimentini kengaytirishdan asosiy maqsad nima? A) bozorning turli segmentlariga chuqurroq kirib borish B) istemolchilar talabini qondirish C) foyda miqdorini oshirish D) istemolcholarda yangi Tovar to’g’risida tasavvur uyg’otish 127. Tovar siyosatida nimaga alohida e’tibor qaratiladi? A) innovatsiya siyosati, assortiment siyosatiga B) tovar innovatsiyasiga, tovar eliminatsiyasiga C) yangi tovar ishlab chiqarishga D) assortimentni boshqarish siyosatiga 128. Tovar siyosatining vazifalariga nimalar kiradi? A) tovarning yashash davrini boshqarish,tovarning raqobatbardoshligini boshqarish, assortimentni boshqarish B) tovarni nomenklaturasini o’rganish, yangi tovar ishlab chiqarish C) tovarni eng ilg’or shakllari orqali sotishni tashkil etish D) tovarning raqobatbardoshligini oshirish 129. Tovarni rivojlanishini aniqlovchi tovar strategiyalariga nimalar kiradi? A) mahsulotni variatsiyasi, differentsiatsiyalash, mahsulot diversifikatsiyasi 272 B) tovarni takomillashtirish, bozorga chuqurroq kirish C) mahsulot variatsiyasi, diversifikatsiya D) innovatsiya, tovarni takomillashtirish 130. Tovarning raqobatbardoshlik omillariga nimalar kiradi? A) tovarning sifati va uning talabga mosligi; tovarning ekologik tozaligi; tannarxi va uning narxi; dizayn va reklama chora tadbirlari; tovarni siljitish shakli va iste’molchilarga xizmat ko’rsatishi B) mahsulot tannarxi va uning narxi; dizayn va reklama chora tadbirlari; tovarni siljitish shakli va iste’molchilarga xizmat ko’rsatishi C) dizayn va reklama chora tadbirlari; tovarni siljitish shakli va iste’molchilarga xizmat ko’rsatishi D) tovarning ekologik tozaligi; tannarxi va uning narxi 131. Dastlabki tanlov asosida olinadigan tovarlarga quyidagilardan qaysi biri misol bo’la oladi? A) mebellar, kiyim-kechaklar, elektr jihozlari B) zont, televizor, non mahsulotlari C) shakolod,oziq-ovqat mahsulotlari D) gilam,televizor, shokolad 132. Favqulotda vaziyatlar uchun xarid qilinadigan mahsulotlarga quyidagilardan qaysi biri kiradi? A) dori-darmon,uy hashorotlariga qarshi dorilar B) mebellar, kiyim-kechaklar, elekt jihozlari C) shokolod,oziq-ovqat mahsulotlari D) gilam,televizor, shokolad 133. Impulsiv tarzda sotib olinadigan tovarlarga quyidagilardan qaysi biri misol bo’la oladi? A) saqichlar, jurnal, shokolad B) saqichlar, gazeta,dori-darmon C) elektr jihozlar, dori-darmon, kiyim kechak D) kiyim-kechaklar, saqich, gazet 273 134. Tovarni nima vujudga keltiradi? A) Talab va taklif B) Taklif C) Talab D) g’oya 135. Ishlab chiqarish maqsadidagi tovarlar qanday kategoriyalarga bo’linadi? A) Asosiy uskunalar, yordamchi jihozlar, uzel va agregatlar, asosiy materiallar, yordamchi materiallar va xom ashyolar B) Sut va sut maxsulotlari C) Don va don maxsulotlari D) To’qimachilik tovarlari 136. Tovarning raqobatbardoshlik omillariga nimalar kiradi? A) tovarning sifati va uning talabga mosligi tovarning ekologik tozaligi tannarxi va uning narxi dizayn va reklama chora tadbirlari tovarni siljitish shakli va iste’molchilarga xizmat ko’rsatishi B) mahsulot tannarxi va uning narxi dizayn va reklama chora tadbirlari tovarni siljitish shakli va iste’molchilarga xizmat ko’rsatishi C) dizayn va reklama chora tadbirlari tovarni siljitish shakli va iste’molchilarga xizmat ko’rsatishi D) tovarning ekologik tozaligi tannarxi va uning narxi. 137. Tovar nomenklaturasi – bu: A) bozorga firma tomonidan taklif etilayotgan tovar yig’indisi (assortiment guruhi va tovar birligi) B) tovarlarning xilma xilligi C) tovarning turlari va nomlari D) tovarning kengligi 138. Iste’mol tovarlarini bozorida segmentlashda qaysi mezonlardan foydalaniladi? A) geografik; demografik; psixografik; xulq atvor 274 B) ijtimoiy, madaniy, xulq atvor C) ijtimoiy- madaniy, ijtimoiy -iqtisodiy D) psixografik, ijtimoiy -iqtisodiy 139. Bozorda tovarni pozitsiyalashtirish deganda nima tushuniladn? A) Bozorda raqobatbardosh xolatni ta’minlovchi harakatlar va unga mos marketing kompleksini ishlab chiqarish B) Boshqaruv, nazorat, diversifikatsiya C) Qimmatdorlikni aniqlash, sifatni boshqarish D) Rejalashtirish, baho belgilash 140. Iste’mol tovarlari qanday turkumlanadi? A) Kundalik extiyoj tovarlari, oldindan tanlab olinadigan tovarlar, aloxida talabga ega tovarlar, passiv talabga ega tovarlar B) Yarim fabrikatlar C) Kraxmal, shakar va qandolat mahsulotlari D) Meva va sabzavotlar 141. Tovar siyosatida nimalarga e’tibor qaratiladi? A) assortiment siyosati, innovatsion siyosat, brending, servis siyosati B) tovar variatsiyasi, tovar innovatsiyasi C) tovar eliminatsiyasi, tovar differentsiatsiyasi D) tovar diversifikatsiyasi, tovar innovatsiyasi. 142. Tovar siyosatining maqsadi nimadan iborat? A) aniq ehtiyojlarni qondiradigan tovarlarni bozorga taklif etishdan iborat B) yangi turdagi mahsulotlar ishlab chiqarish orqali ehtiyojni qondirish C) yangi tovar ishlab chiqarish D) tovar variatsiyasi, tovar innovatsiyasiga alohida e’tiborni qaratish. 143. «Tovar darajasi» tushunchasi nimani ifodalaydi? A) tovar markasi ko’riladigan pozitsiyani B) tovar o’rovining bir qancha turlarini mavjudligini C) tovar sifati navini D) boshqaruvni amalga oshirish 275 144. Tovar hayotiylik davrining qaysi bosqichida mahsulot hajmining ortishi ishlab chiqarish hajmining kamayishi kuzatiladi? A) o’sish B) kirish C) etuklik D) tushish 145. Tovar hayotiylik davrining qaysi bosqichida raqobat kuchli bo’ladi? A) etuklik B) turbulentlik C) kirish D) tushish 146. Assortiment siyosatining asosiy vazifalariga nimalar kiradi? A) bozor ehtiyojlarini qondirish, firmaning moliyaviy natijalari faoliyatini yaxshilash, firma tajribasi va turli resurslardan foydalanishni optimallashtirish, yangi bozor segmentlarini egallash B) tovarni takomillashtirish, divertsifikatsiyalash C) firma tajribasi va turli resurslardan foydalanishni optimallashtirish D) yangi tovar ishlab chiqarish, yangi bozorlarni egallash 147. Tovarning bozorga samarali kirishini ta’minlovchi elementlarga nimalar kiradi? A) Yuqori sifat, o’rovi, sifat kafolati, kafolatli xizmat, tashiluvchanlik, servis xizmati B) O’lchamlari, og’irligi, uzunligi C) Rangi, dizayni, modasi D) Narxi, reklamasi 148. Tovar bilan bog’liq strategiya va uning maqsadlari nimalardan iborat? A) assortiment siyosatini o’zgartirish strategiyasi, ishlab chiqarishni diversifikatsiyalash imkoniyatlari, yangi tovar bilan bozorga chiqish B) assortiment siyosatini o’zgartirish strategiyasi,bozor hududlarini kengaytirish 276 C) ishlab chiqishni diversifikatsiyalash imkoniyatlari, tovarni takomillashtirish D) yangi tovar bilan bozorga chiqish, bozorga chuqurroq kirish. 149. Savdo markasi nima? A) sotuvchilar yoki sotuvchilar guruhi tovarlari yoki xizmatlarini identifikatsiya qilish B) tavsifnomalarni identifikatsiya qilish C) yutuqlarni identifikatsiya qilish D) qimmatdorliklarni aniqlash 150. Narxni shakllanishiga qanday omillar ta’sir etadi? A) talab omillari, xarajat omillari, raqobat omillari B) huquqiy omillar, iqtisodiy omillar C) xarajat omillari D) talab va huquqiy omillar 151. Bozorga ma’lum bir baho siyosati bilan kirishdan oldin nimalarni bilish lozim? A) Iqtisodiy holatni, narxlar bo’yicha qonuniy me’yorlarni B) Birja ma’lumotlarini C) Tovar aylanish xajmini D) Standartlarni, sertifikatlarni 152. Baholarning tarkibi nimalardan iborat? A) Qayd qilingan harajatlar, o’zgaruvchi harajatlar, taqsimot harajatlari B) Foydadan C) Reklama byudjetidan D) Daromadlardan 153. Narx diskriminatsiyasi deganda: A) ishlab chiqarish xarajatlarni va munosabatlaridan qat’iy nazar, bir xil tovarlarga yoki xizmatlarga xar xil sotish narxlarini o’rnatish bir vaqtni o’zida B) haddan ziyod kam narx o’rnatish natijasida bozorda boshqa sotuvchilarni tovarlari bo’lmaydi C) xaridorlarning turli narxlarni tan olish imkoniyati 277 D) bozorda qisqa vaqtda yuqori ulushga ega bo’lishi uchun va bozorni egallash uchun firma past narx bilan chet el bozoriga chiqadi 154. Baho qanday talablarga javob berish lozim? A) Iqtisodiy asoslangan, foyda beruvchi, ishontirish elementi, tovar birligi uchun, tovar qimmatdorligiga mos bo’lishi lozim B) Ijtimoiy asoslangan, o’zgaruvchan, o’zgarmas, doimiy. C) Beqaror, barqaror, turg’un D) Oddiy, murakkab, dinamik 155. Bozorda narx qaysi omillar natijasida shakllanadi? A) Talab,ishlab chiqarish, marketing vaboshqa xarajatlar,foyda va raqobat omillari natijasida B) Marketing xarajatlari omili natijasida C) Ishlab chiqarish omili natijasida D) Faqat talab omili natijasida 156. Bozorda narxni pasayishiga qaysi omillar ta’sir etadi? A) Taklifni talabdan ko’pligi, mehnat unumdorligi, tovar ishlab chiqarishni hamda xizmat ko’rsatishni o’sishi, kapital, ish qurollari, ishchi kuchi va erdan samarali foydalanishi va hokazolar B) Talabni taklifdan ko’pligi C) Ish haqini mehnat unumdorligidan yoki tovarlar aylanmasidan va pullik xizmatlardan ustun o’sishi D) Taklifni talabdan ko’pligi 157. Narx maqsadlari qanday sohalarga nisbatan qo’llaniladi? A) Tovar aylanishi xajmini aniqlash, maksimal foyda olish, raqobat sohasi B) Muomala harajatlari xajmini aniklash, rejalashtirish C) Boshqaruv, tashkil etish, taxlil sohalarida D) Yalpi daromadni aniqlashda, doimiy va o’zgaruvchan harajatlarni aniqlashda 158. Davlatning tovar bahosiga ta’sirini ko’rsating: A) demping B) tovar va xizmatlar eksportiga soliqlar belgilash 278 C) ishlab chiqarish xarajatlarini subsidiyalash D) davlat bojlarini o’sishi 159. Keltirilgan narx strategiyalaridan qaysi biri yuqori texnologik tovarlar bahosini oshirishga mo’ljallangan? A) qaymog’ini olish strategiyasi B) differentsiyalangan narx strategiyasi C) lider bahosi D) bozorga yorib kirish strategiyasi 160. Qanday baho strategiyasi o’z tovariga lider narxini belgilashni ko’zlaydi? A) lider bahosi B) differentsiyalangan narx strategiyasi C) bozorga yorib kirish strategiyasi D) qaymog’ini olish strategiyasi 161. Qanday narx strategiyasi tovarlarni ommaviy kirish bosqichida narxni pasaytirishga karatilgan? A) bozorga yorib kirish B) narx differentsiatsiyasi C) lider bahosi D) qaymog’ini olish 162. Narxni o’sishiga qaysi omillar ta’sir etadi? A) Talabni taklifdan ko’pligi, ish haqini mehnat unumdorligidan tez o’sishi, asosiy kapital, ishchi kuchi va erdan samarasiz foydalanish va xokazolar B) Davlat tomonidai ta’sir o’tkazishi C) Taklifni talabdan ko’pligi D) Xarajatlarni haddan tashqari oshib ketishi 163. O’zgaruvchan harajatlar kattaligi nimaga bog’liq? A) Ishlab chiqarish xajmiga bog’liq B) Ishlab chiqarish xajmiga bog’liq emas C) Ishlab chiqarish xajmiga qisman bog’liq 279 D) Asosiy fondlar xajmiga 164. Chegaralangan (marjinal) harajatlar nimani ifodalaydi? A) Ishlab chiqarish xajmi ko’paygan (kamaygan) hollarda bir maxsulot birligiga to’liq harajatlarning ko’payishi (yoki kamayishi) ni ifoda etadi B) Xar bir ishchining mehnat unumdorligini ifodalaydi C) Ishlab chiqarilgan mahsulotga ketgan moddiy va mehnat sarflarini ifodalaydi D) Yalpi daromad darajasini 165. Doimiy harajatlar kattaligi nimaga bog’liq? A) Ishlab chiqarilgan maxsulot xajmiga bog’liq emas B) Ishlab chiqarilgan maxsulot xajmiga qisman bog’liq C) Ishlab chiqarilgan maxsulot xajmiga qarab o’zgaradi D) Tovar zaxiralari xajmiga ko’ra 166. Ishlab chiqarish hajmi o’zgarishi bilan bog’liq bo’lmagan xarajat turi? A) o’zgarmas xarajatlar B) o’zgaruvchan xarajatlar C) davr xarajatlari D) sotish xarajatlari 167. Taqsimot kanali – bu: A) ishlab chiqaruvchiga talluqli bo’lgan tashkilot yoki shaxslar yig’indisi B) reklamani tarqatish usuli C) pochta yordamida D) boshqaruvni amalga oshirish 168. Bitim nima? A) Ikki tomonning qimmatbaho narsalar bo’yicha o’zaro tijorat almashuvi B) Bozorda xaridorni sotuvchi bilan kelishuvi C) Bozorda harakat qiluvchi shaxslar o’rtasidagi munosabati D) Bozorda xaridorni raqobatchi bilan kelishuvi 169. Lizing nima? 280 A) Mahsulotni uzoq muddatli ijaraga olishdan iborat bo’lib, tovar narxini to’lashning o’ziga xos shakli hisoblanadi B) Mahsulotni o’rta muddatli ijaraga olishdan iborat bo’lib, tovar narxini to’lashning o’ziga xos shakli hisoblanadi. C) Murakkab ijaraga olish D) Oddiy ijaraga olish. 170. Sotish kanalida qanday oqimlar mavjud A) egalik huquqlari oqimi, jismoniy oqim, buyurtmalar oqimi, moliyaviy oqim, axborot oqimi B) jismoniy oqim, buyurtmalar oqimi C) moliyaviy oqim, axborot oqimi, raqobatchilar oqimi D) egalik huquqlari oqimi, moliyaviy oqim, axborot oqimi 171. Sotish kanaliga kirish mumkin vositachilar A) ulgurji savdogarlar, chakana savdogarlar, agentlar va xizmat ko’rsatish bo’yicha tijorat kompaniyalari B) agentlar va xizmat ko’rsatish bo’yicha tijorat kompaniyalari C) ulgurji savdogarlar va agentlar D) ulgurji va chakana savdogarlar 172. Marketing taqsimot kanallarining nechta optimal turi mavjud? A) Taqsimot kanalining to’rt optimal turi mavjud B) Taqsimot kanalining uch optimal turi mavjud C) Taqsimot kanalining ikki optimal turi mavjud D) Taqsimot kanalining besh optimal turi mavjuddir 173. Tovarni bozorda qanday joylashtirish turi muvaffaqiyat keltiradi? A) Tovarni aktiv joylashtirish turi B) Tovarni passiv joylashtirish turi C) Tovarni joylashtirish D) Tovarlarni o’z holicha joylashtirish turi 174. Chakana savdo korxonalari qanday belgilarga ko’ra turkumlanadi 281 A) Taklif etilayotgan assortiment bo’yicha, baholarga bo’lgan nisbiy asos asosida, savdo xonalari harakteri asosida, do’konning kimga tegishliligi ekanligi bo’yicha B) Geografik tarmoq ,talab darachasi bo’yicha C) Tovar belgisi bo’yicha, sifati bo’yicha D) Savdo markasi bo’yicha, haridorlar soni bo’yicha 175. Chakana savdo nima? A) Tovar va xizmatlarni bevosita iste’molchiga sotish bo’yicha istalgan faoliyat B) Tovar va xizmatlarni bilvosita pirovard iste’molchiga sotish bo’yicha maxsus faoliyat C) Tovarlarni ulgurji asosda sotish D) Tovarlarni distribyutorlar orqali sotish 176. Sotish marketing elementi sifatida qanday faoliyatni o’z ichiga oladi? A) sotish tarmoqlarini shakllantirish, tovarlarni omborlarga joylashtirish, tovarlarni tashish, tijorat operatsiyalari B) tovarni ilg’or shakllari orqali sotishni tashkil etish C) ishlab chiqarilgan mahsulotni pirovard iste’molchilarga bevosita va bilvosita etkazib berish D) tovarlarni iste’molchilarga etkazib berish 177. Ulgurji savdo nima? A) Tovar va xizmatlarni katta miqdorda, yirik partiyalarda sotish B) Tovarlarni do’konlarda sotish C) Tovarlarni chakanalab sotish D) Tovarlarni kommivoyajerlar orqali sotish 178. Kommunikatsiyalar qanday bo’lishi kerak? A) Xaqqoniy, qiziqarli, axborot beruvchi B) Diversifikatsion, tezkor C) Korporativ, ixtisoslashgan D) Oddiy, murakkab, kompleks 179. Kommunikatsiya nima? 282 A) Bu iste’molga yo’naltirilgan xabardir B) Bu bozordagi ma’lum bir holatdir C) Bu bozordagi talabning o’sishidir D) U bozordagi narxning o’sishidir 180. Kompaniyaning keng tarqalgan shakllariga nimalar kiradi? A) PR, pablisiti, propaganda, sotishni rag’batlantirish chora tadbirlari, to’g’ridan to’g’ri marketing, shaxsiy sotuv,sotish joyidagi reklama, merchendayzing B) PR, pablisiti, propaganda, sotishni rag’batlantirish chora tadbirlari C) shaxsiy sotuv,sotish joyidagi reklama, merchendayzing D) sotishni rag’batlantirish chora tadbirlari, to’g’ridan to’g’ri marketing, shaxsiy sotuv,sotish joyidagi reklama. 181. “Direkt meyl” tushunchasi nimani anglatadi? A) To’g’ridan-to’g’ri pochta orqali reklama qilishni B) Radio orkali reklama qilishni C) Gazetalar orkali reklama qilishni D) Televidenie orqali reklama qilishni 182. Kommunikatsiya vositalariga nimalar kiradi? A) Matbuot, katalog, radio va televidenie, afishalar B) Transport vositalari, hisoblash texnikasi C) Binolar, inshoatlar D) Uzatuvchi qurilmalar, optik qurilmalar 183. Reklama murojaatnomalarini tarqatish kanallarini oqilona tanlash uchun qanday mezonlar asosida ommaviy axborot vositalari taxlil qilinadi? A) Qamrovliligi, qiymati, boshqaruvchanligi, obro’ - e’tiborliligi B) Servisi sifati, o’zgaruvchanligi, tezkorligi C) Nisbiyligi, absolyutligi, kompleksligi D) Soni, chastotasi, doimiyligi 184. Tovarlarni siljitish qanday tadbirlar asosida amalga oshadi? A) Xarid qilishga undash, mukofotlar, chegirmalar, yarmarkalar, namoyish etishlar B) Segmentlashtirish, pozitsiyalashtirish 283 C) Rejalashtirish, tashkil etish D) Iste’molchini jalb qilish va ushlab turish 185. Kommunikatsiya siyosatida nimalar hisobga olinadi? A) reklama siyosati, narxsiz rag’batlantirish siyosati, personal sotuv siyosati B) shaxsiy sotuv, shaxsiz sotuv C) reklama, sotuvni rag’batlantirish D) talabni shakllantirish, shaxsiy sotuv 186. Marketing kommunikatsiyalari kompleksi nimalardan tashkil topgan? A) Reklama, sotishni rag’batlantirish, targ’ibot, shaxsiy sotish B) Marketing strategiyalari tafsilotidan C) Marketing rejasi va dasturi tafsilotidan D) Marketing tamoyillari, vazifalari, maqsadlaridan 187. Savdo firmasining sayyor agenti ya’ni namunalar, kataloglar va boshqalar bo’yicha tovarlar savdosini rasmiylashtiruvchi xodimi qanday nomlanadi? A) Kommivoyajer B) Diller C) Distribyutor D) Stokist 188. Nufuzli reklama deganda nimani tushuniladi? A) Korxonaning ijobiy obrazini tijorat targ’iboti B) Xizmatlarni reklama qilish C) Tovarlarni reklama qilish D) Radio va televideniya orqali reklama qilish 189. Reklama qanday ma’noni anglatadi A) baqirmoq, chaqirmoq B) ommaviy bo’lmagan kommunikatsiya C) ikki tomonlama kommunikatsiya D) boshqaruvni amalga oshirish 284 190. Ishlab chiqaruvchi talabning qanday holatida reklamani ishlatmasligi mumkin? A) haddan tashqari yuqori talabda B) negativ talabda C) salbiy talabda D) pasayotgan talabda 191. Reklama nima? A) Tovarlar va xizmatlarni iste’mol holatlari haqidagi axborot hamda ular uchun talabni shakllantirish maqsadida qilinadigan faoliyat B) Tovarlarni sotish hajmini ko’paytirish yuzasidan qilinadigan faoliyat C) Xizmatlar ko’rsatish yuzasidan qilinadigan faoliyat D) Iste’mol tovarlari haqidagi axborot 192. Reklama qanday bo’lishi kerak? A) Aniq, haqiqatli, ishontiruvchi, qiziqarli, jozibali hamda jalb etuvchi B) Bir yoqlamali, monoton, qiziqarsiz C) Mavhum, asoslanmagan, chalg’itadigan D) U kishilarni chalg’itadigan bo’lishi kerak 193. Marketing taftishini tashqi ekspert maslaxatchilarini jalb qilish, o’tkazish jarayoni qanday ketma-ket bosqichlardan iborat? A) Nazoratdan oldingi davr, tashxis qilish davri, axborotlarni taxlil qilish va qayta ishlash, buyurtmachi bilan taftish natijalari bo’yicha hisobot va tavsiyanomalarni tayyorlash hamda kelishish. B) O’rganish, kuzatish, xulosa C) Tadqiqot, taxlil, tadbiq etish D) Tayyorgarlik, asosiy, yakuniy. 194. Korxonada marketing xizmatlarini funktsional tashkil etish sxemasi nima bo’yicha shakllanadi? A) funktsiyalar bo’yicha B) bozor turi bo’yicha C) geografik xududlar bo’yicha 285 D) tovar guruhlari bo’yicha 195. Marketing nazoratining qanday turlari mavjud? A) yillik rejalar bajarilishining nazorati, foydalilik nazorati, strategik nazorat B) taktik nazorat, joriy nazorat, harajatlar nazorati C) ichki nazorat, tashqi nazorat D) oddiy va murakkab nazorat 196. Marketing ichki auditi nima? A) Marketing taftishini korxonaning o’z kuchi bilan amalga oshirish B) Tashqaridan tajribali-taxlilchi va maslaxatchi mutaxasisslarni jalb qilish orqali taftishni amalga oshirish C) Korxona ichki faoliyatini tashqi taftishchilar yordamida taftish qilish D) Marketing taftishini korxonaning o’z kuchi bilan hamda tashqi taftishchilar yordamida o’tkazish 197. Marketingni tashqi auditi nima? A) Tashqaridan tajribali-taxlilchi va maslaxatchi mutaxasisslarni jalb qilish orqali taftishni amalga oshirish B) Korxona auditorlari tomonidan taftishni o’tkazish C) Korxona auditorlari va chetdan taklif etilgan auditorlar tomonidan taftish o’tkazish D) Raqobatchi korxona auditori tomonidan taftish o’tkazish 198. Marketing tadqiqotlari tushunchasi nima? A) marketing faoliyati bo’yicha tizimli axborotlar to’plami va malumotlar tahlili B) mexanik qo’rilmalar va axborotlar manbai C) marketing funktsiyalarini amalga oshirish D) marketing elementlardan unumli foydalanish 199. Marketingning asosiy vazifalari nimalardan iborat? A) bozorni kompleks o’rganish va maqsadga erishish B) reklamadan foydalanish C) mahsulot ishlab chiqarishini nazorat qilish D) istemolchilarni o’rganish 286 200. Marketing tadqiqotlarini o’tkazishda umumiy bosqichlar tavsifi nimalardan iborat? A) muammoni aniqlash, rejalashtirish, axborot to’plash va taqdim etish B) axborot to’plash va qayta ishlash C) axborotni to’plash D) xaridorlarni ehtiyojlarini bosqichma-bosqich aniqlash


TESTLAR 1. Marketing atamasi fanga qachon kiritildi? A ) 1902 B ) 1905 D ) 1901 E ) 1904 2. Marketing nima? A) Talabni qondirishga qaratilgan faoliyatdir B) Ehtiyojni hisobga olmagan holda ishlab chiqarilgan mahsulotni sotish D) Iste’molchiga nima kerak bo’lsa o’shani ishlab chiqarash va sotish E) Bozorda mahsulotni sotishdir 3.Marketing qanday tizimni ifodalaydi? A) Ishlab chiqarish B) Sotish D) Ayirboshlash E) Ishlab chiqarish va sotish 4. Iste’molchilar huquqi va manfaatlarini himoya qilish bo'yicha tashkil qilingan harakat, iste’molchilar xavfsizligi, ularning iqtisodiy manfaatlarini muhofaza qilish, sifatsiz tovar ishlab chiqarish g‘irrom va raqobatchilikka qarshi kurash nima deyiladi? A) Konsyumerizm B) Diversivikatsiya D) Bixeyvorizm E) Materializm 5. Nima bozorda turli xil tovarlar yordamida aks ettirilgan, iste’molchilarning bir-biridan farq qiluvchi ko‘p sonli ehtiyojlaridan tarkib topuvchi, doimiy ravishda o‘zgarib turuvchi jamoatchilik ehtiyojlari majmuasini aks ettiradi? A) Takliflar B) Talablar D) Reklamalar E) Narxlar 288 6. Tadbirkorlik, marketing va boshqa faoliyat turlari oldida turgan vazifalarni bajarishda yordam berishi mumkin bo‘lgan turli xil bilim va ma’lumotlarni qisqacha nima deyiladi? A) Axborot B) Shartnoma D) Buyruq E) Qaydnoma 7. Tovar va xizmatlar bozorida iste’molchining manfaatlarini himoya qilishga qaratilgan qoida va yo‘riqnomalar majmui nima deb ataladi? A) Sotuvchining huquqi B) Korxonaning nizomi D) Davlat buyurtmasi E) Iste’molchining mustaqilligi 8. Firma assortimentini na firmada qo'llanayotgan texnologiyalarga, na ishlab chiqarilayotgan mahsulotlarga, na hozirgi bozorga hech qanday aloqasi bo‘lmagan mahsulotlar bilan to‘ldirish qanday ataladi? A) Bixeyvorizm B) Konsyumerizm D) Konglomerat diversifikatsiyadir E) Marketing miks 9. 0 ‘rganilayotgan obyektning o‘tmishdagi va hozirgi ma’lu-motlarini tahlil qilishga asoslangan ilmiy asoslangan oldindan ko‘ra bilish: A) Analiz B) Prognozlash D) Deduksiya E) Sintez 10. Alohida shaxslar o‘rtasida har biri o‘zi uchun shaxsan erishishni maqsad qilgan bitta yo‘nalishdagi, xususan tadbirkorlar o‘rtasida kattaroq foyda olish, savdo bozori, xomashyo manbalari uchun kurash deyiladi. A) Raqobat B) Duopoliya 289 D) Oligopoliya E) Monopsoniya 11. Quyidagilarni qaysi biri birgalikda qondiriladigan ehtiyoj hisoblanadi? A) Moddiy ehtiyoj B) Madaniy-maishiy ehtiyoj D) Ijtimoiy ehtiyoj E) Mehnat qilishga ehtiyoj 12. Jamiyat ehtiyojlarining miqdoran o‘sib va tarkiban yangilanib borishga nima ta’sir ko‘rsatadi? A) Aholi sonining o ‘sishi, fan-texnika taraqqiyoti, reklama va aloqa kommunikatsiyasining rivojlanishi B) Fan va texnika taraqqiyoti D) Reklama, aloqa kommunikatsiyasining rivojlanishi E) Aholi sonining o'sishi 13. Agar talabning elastikligi (egiluvchanligi) katta bo’lsa, sotish hajmi qanday o’zgaradi? A) Narx tushishi bilan sotish hajmi o’zgarmaydi B) Narx tushishi bilan sotish hajmi sekin o’sadi D) Narx ozgina tushgan holda sotish hajmi ham juda o’sadi E) Narx tushishi bilan sotish hajmi pasayadi 14. A.Maslou taklif etgan extiyojlar iyeararxiyasi (zinapoyasi) bo‘yicha ehtiyojlar qanday guruhlarga bo’linadi? A) fiziologik ehtiyojlar, pul topish ehtiyojlar, hurmatga bo’lgan ehtiyojlar, shaxsiy kamol topish ehtiyojlari B) fiziologik ehtiyojlar, xavfsizlikka oid ehtiyojlar, ijtimoiy ehtiyojlar, hurmatga bo’lgan ehtiyojlar, absolyut va nisbiy ehtiyojlar D) fiziologik ehtiyojlar, xavfsizlikka oid ehtiyojlar, ijtimoiy ehtiyojlar, hurmatga bo’lgan ehtiyojlar, shaxsiy kamol topish ehtiyojlari E) xavfsizlikka oid ehtiyojlar, fiziologik ehtiyojlar, ijtimoiy ehtiyojlar, hurmatga bo’lgan ehtiyojlar, nisbiy ehtiyojlar 15. Motivatsiya deganda nimani tushunasiz? A) Tanlashni amalga oshirishdagi xaridorlik xulq-atvori 290 В) Xodimlarni jonli mehnat faoliyatiga rag’batlantiruvchi vositalar D) Kishilaming xulq-atvorini o‘rganish E) Kishilar faoliyatini ruhiy yoilar bilan maqsadga muvofiq yo'naltirish 16. Talabning elastikligi (egiluvchanligi) deb shuni aytish m um - kinki, agar: A) Narxni o’zgarishi bilan talab o‘zgarmaydi B) Narxni uncha kamaymagan hamda talabni talabni juda o‘sishi D)Narxni juda pasayishi hisobiga talab uncha o‘smaydi E) Talab narxga bog’liq boigan holda o‘zgaradi 17. Talabning qanday holatida ishlab chiqaruvchi reklam ani ishlatm asa ham bo’ladi ? A) Salbiy talab B) Talab va taklif tenglashganda D) Negativ talab boiganda E) Juda katta talabda 18. Insonlar, korxonalar va davlat ehtiyojlarining um um iy xususiyatlari nim adan iborat? A) Tarkiban bir xildir B) Cheksiz va chegarasizdir D) Miqdoriy oichamga ega E) Nisbatan cheklangan 19. Q uyidagilardan qaysi biri talab tushunchasining m azm unini to ia r o q xarakterlaydi? A) Ehtiyoj, xohish, istak B) Bahoning mavjud darajasida sotib olish mumkin boigan tovarlar miqdoridir D) Ehtiyojning pul bilan ta’minlangan qismi E) Sotishga chiqarilgan tovarlar miqdori 20. A sosiy iste’m olchilar guruhlari talab va ehtiyojlarini m untazam , sistem ali tahlil qilish, shuningdek, kom paniyaga xaridorlarning tanlab olingan guruhlariga raqobatchilarga qaraganda yaxshiroq 291 xizmat ko‘rsatish va shu tariqa raqobatchilik ustunligiga ega bo‘lish imkonini beruvchi tovar va xizmatlar konsepsiyasini ishlab chiqish A) Talabni oshirish va strategiya ishlab chiqishdir B) Segmentlarga ajratishdir D) Raqobat muhitini yaratishdir E) Strategik marketingdir 21. Reklama strategiyasi ikkita asosiy elementdan iborat: A) Reklama xabarlarini yaratish va vositalarini tanlash B) Reklama strategiyasini ishlab chiqish va vositalarini tanlash D) Reklama strategiyasini ishlab chiqish va tatbiq qilish E) Reklama tuzilmasini ishlab chiqish va vositalarini tanlash 22. Marketing axborot tizimini amalga oshirish uchun qanday asosiy jarayonlarni tashkil etish zarur? A) To‘plash, qayta ishlash, tahlil ma’lumotlami uzatish va saqlash B) Korxonani boshqarish boyicha qaror qabul qilish D) Marketingni boshqarish bo’yicha qaror qabul qilish E) Ayirboshlash 23. Ijtimoiy axloqiy marketing konsepsiyasi nima? A) Yakka shaxslaming talabini o‘rganish, tahlil qilish va bu talablami samarali qondirishdan, ayni paytda umuman jamiyat butunligini saqlash va mustahkamlashdan iborat deb qaraydi. B) Yakka shaxslaming ehtiyojini qondirish, o‘rganish va bu ehtiyojini samarali qondirishdan, ayni paytda umuman jamiyat butunligini saqlash va mustahkamlashdan iborat deb qaraydi. D) Yakka shaxslaming talabini o'rganish, uning holatini tahlil qilish va ehtiyojini qondirishdan, ayni paytda umuman jamiyat butunligini saqlash va mustahkamlashdan iborat deb qaraydi. E) Yakka shaxslaming talabini o'rganish, monitoring qilish va ehtiyojini samarali qondirishdan, ayni paytda umuman jamiyat butunligini saqlash va mustahkamlashdan iborat deb qaraydi 24. Makromuhitning asosiy omillariga nimalar kiradi? A) Iqtisodiyot, iste’molchilar, raqobatchilar, hukumat va texnologiya B) Iqtisodiyot, ta'minotchilar, demografik omillar, siyosiy omillar, iste’molchilar, raqobatchilar, hukumat va texnologiya, innovatsiya, davlat 292 D) Iqtisodiyot, ta’minotchilar, demografik omillar, siyosiy omillar, iste’molchilar, raqobatchilar, hukumat va texnologiya E) Iqtisodiy sharoitlar, ta’minotchilar, demografik o‘zgarishlar, iste’molchilar, raqobatchilar, hukumat va texnologiya, innovatsiya 25. Marketing tadqiqotlari necha bosqichdan iborat? A) 5 B) 4 D) 6 E) 7 26. Marketingni maqsadlari ijtimoiy ahamiyati nuqtayi nazaridan to‘rtta muqobil maqsadlarga ajratiladi: A) Iste’mol darajasini oshirish, talab darajasini oshirish, iste’mol tanlovini maksimallashtirish turmush tarzini (sifatini) oshirish. B) Iste’mol darajasini maksimal oshirish, iste’molchilami qondirilishini maksimallashtirish, iste’mol tanlovini maksimallashtirish, turmush sifatini maksimal oshirish D) Iste’mol darajasini maksimal oshirish, talab darajasini maksimal oshirish, iste’mol tanlovini maksimallashtirish, iste’molchilami yanada ko‘paytirish E) Iste’mol darajasini oshirishga erishish, iste’molchilami qondirilishini ta’minlash, iste’molchilarga bonuslar yaratish, boomi yanada rivojlantirish 27. Firmaning marketing faoliyatini amalga oshirishdagi xarajatlar, foyda va daromadlar miqdori detallashtirilgan tarzda (marketing kompleksi elementlari yoki marketing tadbirlari bo'yich aks ettirilgan ko'rsatkichlar tizimi, marketingning moliyaviy rejasi, korxona marketing rejasining bo‘limining nomi nima? A) Marketing daromadi va xarajati B) Marketing xarajati va budjeti D) Marketing foydasi va xarajati E) Marketing budjeti 28. Talabning qanday turlari mavjud? A) Salbiy talab, mavjud bo‘lmagan talab, yashirin talab, yuqori talab, dinamik talab, to‘laqonli talab, funksional bo‘lgan talab, noratsional talab 293 В) Ijobiy talab, mavjud bo‘lmagan talab, yashirin talab, pasayayotgan talab, doimiy talab, to‘laqonli talab, haddan tashqari yuqori bo'lgan talab D) Funksional talab, mavjud bo‘lmagan talab, yashirin talab, dinamik talab, doimiy talab, iste’moichi talabi, haddan tashqari yuqori bo‘lgan talab, noratsional talab E) Salbiy talab, mavjud bolmagan talab, yashirin talab, pasayayotgan talab, doimiy talab, to'laqonli talab, haddan tashqari yuqori bo‘lgan talab, noratsional talab 29. Foyda olish yoki uni o‘stirish maqsadida tovar va xizmatlarga talabni yaratish va takror ishlab chiqarish bo‘yicha o'zaro aloqalar jarayonida marketing tizimi subektlari xulq-atvorini ko‘rsatish, sifat va sonlar jihatidan aks ettirish shakli nima deyiladi? A) Marketing g ‘oyalari B) Marketing qarorlari D) Marketing tamoyillari E) Marketing modellari 30. Xorijiy bozorga chiqish strategiyasiga nimalar kiradi? A) To’gridan-to’gri eksport va import, korxonani investitsiyalash va litsenziyalash B) To’gridan-to’gri eksport va import D) Investitsiyalami jalb qilish va litsenziyalash E) To’gridan-to’gri eksport, korxonani investitsiyalash va litsenziyalash 31. Marketing faoliyatini nazorat qilishning qanday turlarini bilasiz? A) Yillik rejaning bajarilishini nazorat qilish, foydadorlikni nazorat qilish va strategik nazorat B) Strategik nazorat D) Foydadorlikni nazorat qilish, yillik rejaning bajarilishini nazorat qilish E) Yillik rejaning bajarilishini nazorat qilish 32. Marketing tadqiqotining raqobatchilar xatti-harakatlarining ichki motivlari haqida to‘liq va aniq tasawurni shakllantirish uchun zarur bo‘Igan o‘ziga xos mustaqil bosqichi nima deb ataladi? A) Raqobatchilik muhiti 294 В) Anarxiya muhiti D) Monopolistik vaziyat E) Yagona xaridor harakati 33.1ntensiv o‘sish deganda nimani tushunasiz? A) Firmaning amal qilib turgan doirasidagi asosan o’sish imkoniyatlari tahlil etiladi B) Qo’shimcha faoliyatni o‘zlashtirish hisobiga o‘sishga erishish D) Firmaning tarmoq doirasida boshqa marketing tizimi elementlari bilan o‘zaro aloqada tahlil etiladi E) Firmaning tarmoq doirasidan boshqa sohalarda tahlil etiladi 34. Integratsion o‘sish qanday turlarga bo’linadi? A) Regressiv integratsiya va progressiv integratsiya, gorizontal integratsiya B) Progressiv integratsiya, regressiv integratsiya D) Gorizontal integratsiya, regressiv integratsiya E) Progressiv integratsiya, gorizontal integratsiya 35. Intensiv o‘sishga qanday erishiladi? A) Bozorga chuqurroq kirish, bozor hududlarini kengaytirish va tovarni takomillashtirish B) Bozorga chuqurroq kirish bozor nishasini topish va assortimentni ko‘paytirish, strategiya ishlab chiqish D) Bozor hududlarini kengaytirish va tovarni takomillashtirish, innovatsion tovarni yaratish E) Tovami takomillashtirish, bozorga chuqurroq kirish, strategiya ishlab chiqish, innovatsion tovami yaratish 36. Biror hududda marketing faoliyatini tashkil etish nima deyiladi? A) Regional marketing B) Shaxs marketingi D) Ijtimoiy marketing E) Korxona marketigi 295 37. Axborotni to‘plash va undan foydalanish jihatlariga ko‘ra axborot tizimini nechta quyi tizimga ajratish mumkin va ular qaysilar? A) Tashkilot ichki hisobot tizimi, marketing tashqi xabamomasi - axborot tizimi, rahbar qaroridagi tizim, innovatsion tizimi kiradi B) Tashkilot ichki va tashqi axborot tizimi, birlamchi axborot tizimi, qaror qabul qilishni tizimi, marketing tizimi kiradi D) Tashkilot ichki hisobot tizimi, birlamchi va ikkilamchi axborot tizimi, rahbar qaroridagi tizim, marketing tadqiqoti tizimi kiradi E) Tashkilot ichki hisobot tizimi, marketing tashqi xabamomasi - axborot tizimi, qaror qabul qilishni quwatlovchi tizim, marketing tadqiqoti tizimi kiradi 38. Bozorning qaysi nusxasida iste’molchilar monopol mavqeiga ega bo‘Iadi? A) Sof raqobatli va erkin bozor B) Monopol bo‘lmagan va oligepolistik bozor D) Oligepolistik boimagan va monopol raqobatchi bozori E) Sof raqobatli va raqobati kuchsiz bozor 39. Bozor iqtisodiyotida qancha ishlab chiqarish zarurligini nima belgilab beradi? A) Iqtisodiy resurslaming cheklanganligidan va kelib chiquvchi ishlab chiqarish imkoniyati B) Ehtiyoj D) Davlat E) Iste’molchi 40. Sof iqtisodiy ma’noda «bozor» tushunchasi nimani anglatadi? A) Ishlab chiqaruvchi (sotuvchi) va iste’molchi (xaridor)laming tovarlarini ayirboshlash xususidagi harakatini o’zaro kelishtiruvchi mexanizmlar, tartiblar va infrastrukturaviy tuzilmalar tizimini B) Bozor subyektlari iqtisodiy manfaatlarining amalga oshishini D) Alohida tovarlar taklifi ularga bo‘lgan talablami muvofiqlashtiruvchi mexanizmlami E) Sotuvchi xaridorlar to‘planib, ayirboshlangan amalga oshiriladigan joyni 296 41. Marketing tadqiqotlari deganda nimani tushunasiz? A) Tartibga solingan va to‘plangan ko‘rsatkichlami amaliyotda tatbiq etish va tayinli marketing holati xususida tashkilot uchun zaruriy axborotlar, ishlanmalar yig‘indisi tashkil etadi. B) Bozomi tartibga solish va ishlab chiqarichni rivolantirish D) Tartibga solingan bozomi tadqiq qilish va ulami kengaytirish E) Tartibga solingan va to‘plangan ko‘rsatkichlami qayta ishlab nazoratni kuchaytirish. 42. Qaysi bozorda tovarlar ishlab chiqarish iste’moli ya’ni unumli iste’mol uchun ayirbosh qilinadi? A) Iste’mol tovarlari bozorida B) Ishlab chiqarish vositalari bozorida D) Moliya bozorida E) Interaktiv tovarlar bozori 43. Bozor infrastrukturasida moliya kredit tipidagi muassasalarga nima kiradi? A) Tijorat banklari va investitsiyalar, sug’urta va moliya kompa-niyalari B) Tijorat banklari, biijalar, moliya kompaniyalari va auditorlik firmalar D) Tijorat banklari moliya kompaniyalari, aholini ishga joylashtirish byurolari E) Tijorat banklari,sug’urta va moliya kompaniyalari, birjalar, auksionlar, savdo uylari 44. Bozorni har biri uchun alohida tovarlar yoki marketing kompleksi talab qilinishi mumkin boigan xaridorlaming aniq guruhlariga bo‘lish, taqsimlash nima deyiladi? A) Bozorda iste’molchilarni topish B) Demping narx bilan iste’molchilami jalb qilish D) Reklamani kuchaytirib iste’molchilami jalb qilish E) Bozomi segmentlash 45. Korxonaning istiqboldagi harakatlari hamda talabni shakllantirish, iste’molchilar ehtiyojini qondirish va foyda olish maqsadida tovar va xizmatlami bozorga olib kirish bo‘yicha samarali va barqaror faoliyatni ta’minlovchi marketing tizimining barcha sub297 yektlari bilan o‘zaro harakatlarni tashkil etish va vositalar majmuasidan foydalanish strategiyasi nima deyiladi? A) Kommunikativ siyosat B) Tovar siyosati D) Narx siyosati E) Sotish siyosati 46. Tovar siyosatining vazifasi bo‘lib nima hisoblanadi? A) Tovaming hayotiylik siklini va ulami raqobatbardoshligini boshqarish B) Tovami olishni xohlovchi iste’molchilami izlash D) Arzon sotish E) Imkon boricha ko‘proq tovar ishlab chiqarish 47. Marketing tadqiqotlari jarayonida olingan ma’lumotlar qayta ishlanishi, umumlashtirilishi kerak. Bunda 3 soha ajratiladi: A) tartibga solish, axborotni umumlashtirish, umumlashtirish va tahlil qilish B) tartibga solish, sintezlash, umumlashtirish va tahlil qilish D) tartibga solish, solishtirish, umumlashtirish va tahlil qilish E) tartibga solish, miqyoslashtirish, umumlashtirish va tahlil qilish 48. Marketing tizimi o‘zida to‘rtta asosiy qismni birlashtiradi: A) mahsulot yoki xizmat, sotish, taqsimot va siljitishlami B) mahsulot yoki xizmat, demping narx, taqsimot va siljitishlami D) tovar, narx, taqsimot va siljitishlami E) mahsulot yoki xizmat, narx, taqsimot va siljitishlami 49. Marketing tizimi o‘z tarkibiga turli elementlarni qamrab oladi: A) ta’minotchilar, raqobatchilar, vositachilar, iste’molchilar (bozor), firma (kompaniya) B) ta’minotchilar, narx siyosati, raqobatchilar, vositachilar, iste’­ molchilar (bozor), firma (kompaniya) D) ta’minotchilar, rahbarlar, raqobatchilar, vositachilar, iste’molchilar (bozor), firma (kompaniya) E) ta’minotchilar, tuzilma, qarorlar, raqobatchilar, vositachilar, iste’molchilar (bozor), firma (kompaniya) 298 50. Bozorni segmentlashning asosiy tamoyillari quyidagilardir: A) geografik tamoyil, minaqaviy tamoyil, psixografik tamoyil, demografik tamoyil, xulq-atvor tamoyili, bozor tamoyil B) geografik tamoyil, ijtimoiy-iqtisodiy, bozor tamoyili, hududiy tamoyil, tuzilmaviy tamoyili D) geografik tamoyil, ijtimoiy-iqtisodiy, psixografik tamoyil, mintaqaviy tamoyil, taqsimlash tamoyili E) geografik tamoyil, ijtimoiy-iqtisodiy, psixografik tamoyil, demografik tamoyil, xulq-atvor tamoyili 51. Bozordagi faoliyat strategiyalarini asosiashda uch turdagi strategiyalar ishlatilishi mumkin: A) differensiallanmagan marketing, differensiallangan marketing, konsentrlangan marketing strategiyalari B) differensiallanmagan marketing, differensiallangan marketing, taktik marketing strategiyalari D) differensiallanmagan marketing, differensiallangan marketing, moliyaviy marketing strategiyalari E) differensiallanmagan marketing, moliyaviy marketing, konsentrlangan marketing strategiyalari 52. Narx nimaga tegishli bo‘lishidan qat’i nazar (tovar, xizmat) beshta asosiy funksiyani bajaradi: A) bozorda taklifhi oshirish, hisob-kitob va o'lchov, ijtimoiy qo‘llash, raqobat vositasi funksiyalari B) bozorda talabni ta’minlash, yillik hisob-kitob, iqtisodiy regulyator, ijtimoiy himoya, raqobat vositasi funksiyalari D) bozor muvozanatini ta’minlash, hisob-kitob va o‘lchov, iqtisodiy regulyator, raqobat vositasi, ijtimoiy himoya funksiyalari E) bozor muvozanatini ta’minlash, demping, talabni oshirish, raqobat vositasi, ijtimoiy himoya funksiyalari 53. Taqsimot kanalining asosiy funksiyalari nimalardan iborat? A) axborot, talabni o'rganish, aloqa, muvofiqlashtirish, muloqotlar, sug’urtalash, jismoniy taqsimlash, moliyalashtirish, tavakkalchilik B) axborot, siljitish, aloqa, muvofiqlashtirish, muloqotlar, jismoniy taqsimlash, talabni o‘rganish, tavakkalchilik 299 D) axborot, siljitish, aloqa, muvofiqlashtirish, talabni o‘rganish, jismoniy taqsimlash, moliyalashtirish, taklifni o‘rganish E) axborot, siljitish, aloqa, muvofiqlashtirish, muloqotlar, jismoniy taqsimlash, moliyalashtirish, tavakkalchilik 54. Maykl Porter bo‘yicha strategik pozitsiyalashtirishning qanday tamoyillarini bilasiz? A) uzoq muddatli maqsadlar, strategik ustunliklar, qiymatni yaratishni noyoblik zanjiri, bajaruvchilami muqobil tanlash, aniq maqsad, kompaniya qaysi yo‘nalishda harakat qilishini aniqlash B) uzoq muddatli maqsadlar, aniq maqsad, qiymatni yaratishni noyoblik zanjiri, bajaruvchilami muqobil tanlash, strategik ustunliklar, kompaniya qaysi yo‘nalishda harakat qilishini aniqlash D) uzoq muddatli maqsadlar, raqobatli ustunliklar, aniq maqsad, erkin tanlash, strategik ustunliklar, kompaniya qaysi yo‘nalishda harakat qilishini aniqlash E) uzoq muddatli maqsadlar, raqobatli ustunliklar, qiymat yaratishning noyoblik zanjiri, bajaruvchilami muqobil tanlash, biznes kelishuvi, kompaniya qaysi yo‘nalishda harakat qilishini aniqlash 55. Tovar obrazi, uning biron narsani eslatishi, o‘xshashi va aks ettirishi, tovar bozori iqtisodiyotiga chambarchas bog‘liq bo‘lgan ijtimoiy-psixologik holat A) Reklama B) Aks-sado D) Nusxa E) Imij 56. Mavjud mahsulotlami korxonaning ishlab chiqarish dasturidan chiqarib tashlash nima deyiladi? A) Eliminatsiyalash B) Variatsiya D) Modemizatsiya E) Sinxronizatsiya 57. Gazeta va jurnallar, tele va radio redaksiyalari ulami qiziqtirayotgan ma’lumotlarni olishi mumkin bo'lgan byullenten nima deyiladi? A) Press-reliz 300 В) So‘rovnoma D) ЕЧоп E) Reklama 58. Yangi tovarlar uchun qanday narx strategiyalari qo'llaniladi? A) “Qaymog‘ini olish”va “yorib kirish” B) “Standart narx o'rnatish” D) “0 ‘zgaruvchan narx o'matish” E) “Qaymog'ini olish” 59. Narxni shakllantirishga qanday omillar ta’sir etadi? A) Talab omillari va xarajat omillari, raqobat omillari B) Raqobat omillari, taklif omillari, siyosat omillari D) Talab omillari, taklif omillari, siyosat omillari, ishchilar soni E) Xarajat omillari taklif omillari, siyosat omillari, mintaqaviy omillar 60.Firma assortimentini ayni paytda ishlab chiqarilayotgan mahsulotlar bilan bog‘Iiq bo‘lmagan, biroq mijozlarning qiziqishini uvg'otishi mumkin bo‘lgan mahsulotlar bilan to‘ldirish A) Gorizontal diversifikatsiyalari B) Marketing miks D) Kommunikatsiya E) Narx 61. Quyidagilarning qaysi biri chakana savdo shaxobchalarining tarkibiy qismi hisoblanadi? A) Xizmat ko'rsatish uylari B) Dehqon bozori D) Ixtisoslashgan va universal magazinlar E) Supermaketlar 62. Zararsizlik nuqtasi nima? A) Korxona foyda olishni boshlaydigan davrdagi narxdir B) Soliqlami o‘z vaqtida to‘lash D) Mahsulot ishlab chiqarish uchun zaruriy xarajatlar darajasi E) Ishlab chiqaruvchi zararsiz ishlaydigan vaqtdagi ishlab chiqarish hajmi 301 63. Aniq bir tovar markasiga emas, balki to‘liq tovarlar assortimentiga ehtiyoj yaratuvchi reklama nima deyiladi? A) Korporativ reklamalar B) Bosqichli reklama D) Bonuslar E) Qo’shimcha xizmatlar 64. Rag‘batlantiruvchi narx - bu A) Narxlash usuli savdolami rag‘batlantirish va mijozlarni jalb qilish uchun ishlatiladi B) Narxlash usuli bonuslar e’lon qiladi, mijozlarni jalb qilish uchun ishlatiladi D) Narxlash usuli chegirmalar e’lon qiladi va mijozlarni jalb qilish uchun ishlatiladi E) Narxlash usuli aksiyalar e’lon qiladi va mijozlarni jalb qilish uchun ishlatiladi 65. Marketing - bu bir vaqtning o‘zida biznes falsafasi va faol jarayondir. Marketingga ushbu ta’rif qaysi olim tomonidan berilgan? a) I. K. Belyavskiy b) Jan Jak Lamben d) Sayrus Makkormek e) Djon Harvi Djons 66. 1966-yiIda AQShda marketing masalalari bo‘yicha nechta tadqiqot firmalari faoliyat olib borgan? a) 350 ga yaqin b) 370 ga yaqin d) 390 ga yaqin e) 330 ga yaqin 67. Marketing konsepsiyasini ishlab chiqishda nimalarga e’tibor qaratiladi? a) Korxona dasturi va xo‘jalik rivojlantirish rejasini ishlab chiqish, korxona o‘sish strategiyasini ishlab chiqish b) Aniq bozorlarga sotishning samarali usullarini tanlash, narx belgilash 302 d) Mahsulot ishlab chiqarish, narx belgilash, sotish, mahsulotni siljitish e) Ichki va tashqi muhit strategik tahlilini amalga oshirish, marketing faoliyati maqsadlarini aniqlash, marketing strategiyasini aniqlash, marketing elementlarini ishlab chiqish 68. Bozorni tadqiq qilish va tahlil etish, narxning tuzilishi tamoyili, servis siyosati kabi tushunchalar qaysi olim nomi bilan bevosita bog‘Iiq hisoblanadi? a) K. Belyavskiy b) Jan Jak Lamben d) Sayrus Makkormek e) Djon Harvi Djons 69. Marketing ayirboshlash jarayoni haqida ilm hisoblanishini ko‘rsatgan olim qaysi qatorda to'g‘ri ko'rsatilgan? a) Jan jak Lamben b) Djon Harvi Djons d) F.Kotler e) Shelbi Hant 70. Firma foydasi, xaridor ehtiyojlari va jamiyat manfaatlari omillarini o ‘zaro bogiiqlikda qarasbni talab etadigan marketing konsepsiyasi qaysi? a) Ijtimoiy axloqiy marketing konsepsiyasi b) 0 ‘zaro aloqaviy marketing konsepsiyasi d) Zamonaviy marketing konsepsiyasi e) Global marketing konsepsiyasi 71. Marketing kompleksining 4 “P” modeli 1dm tomonidan va qachon ishlab chiqilgan? a) Neyl Borden tomonidan 1964-yilda b) Makkarti tomonidan 1960-yilda d) Makkarti tomonidan 1964-yilda e) Neyl Borden tomonidan 1960-yilda 72. Marketing kompleksi tarkibiga Public relations hamda siyosat (politics) elementlarini qo‘shgan olim kim? a) Makkarti 303 b) ShelbiHant c) F.Kotler d) Seyrus Makkormek 73. Marketing maqsadi sotishga qaratilgan harakatlarni yo‘q qilishdir. Ushbu ta’rif marketingga qaysi olim tomonidan berilgan? a) Janjaklamben b) F.Kotler d) Adam Smit e) Peter Drukker 74. Marketing analitik funksiyasining asosiy mohiyati nimadan iborat? a) Yangi tovarlarni ishlab chiqarishni tashkil etish, yangi texnologiyalami ishlab chiqish b) Tovar harakati tizimini tashkil qilish, narx siyosatini olib borish d) Bozomi va korxonaning ichki muhitini tahlil qilish e) Strategik va operativ rejalashtirish, korxonada kommunikatsiyalar tizimini joriy etish 75. Marketingning rivojlanish darajasiga ko‘ra qanday turlarga bo‘linadi? a) Taqsimlovchi marketing, funksional marketing, boshqaruvchilik marketing b) Passiv marketing, tashkiliy marketing, faol marketing d) Strategik marketing, taktik marketing e) Moliyaviy marketing, Innovatsion marketing, Sanoat marketingi 76. Faoliyat turiga ko'ra marketing qanday turlarga bo‘linadi? a) Iste’mol marketing, Industriyalashgan marketing, ijtimoiy marketing b) Moliyaviy marketing, Innovatsion marketing, Sanoat marketingi, xizmatlar marketingi d) To‘g ‘ri marketing, televizion marketing, pochta orqali marketing, katalogli marketing e) Joylar marketing, ichki marketing, xalqaro marketing 304 77. Shahar transporti va muzey xizmatlariga nisbatan asosan marketingning qaysi turini qo‘llash talab qilinadi? a) Remarketing b) Demarketing d) Sinxromarketing e) Qarshi ta’sir qiluvchi marketing 78. Yashirin talab mavjud bo‘lgan holatda qo‘llaniluvchi marketing turi qaysi? a) Rag‘batlantiruvchi marketing b) Konversion marketing d) Xolistik marketing e) Rivojlantiruvchi marketing 79. Axborotlar paydo bo‘lish davriga ko‘ra qanday turlarga bo‘linadi? a) Diskret, uzluksiz b) Ichki, tashqi d) Birlamchi, ikkilamchi e) 0 ‘zgaruvchi, o'zgarmas 80. Marketing rejalarini ishlab chiqish, va ularni to‘g‘rilash uchun zarur bo‘lgan marketing tashqi muhitining o‘zgarishi to‘g‘risidagi joriy axborotni to‘plash bo‘yicha tizimli faoliyatdir. Ushbu ta’rif qaysi iqtisodiy terminga tegishli? a) iMarketing axborot tizimi b) Marketing razvedkasi d) Monitoring e) Marketing tahlili 81. Intensiv o‘sishga qanday erishiladi? a) Bozor hududlarini kengaytirish, yangi tovar ishlab chiqarish, sotishni rag‘batlantirish b) Tovami takomillashtirish d) Tovami takomillashtirish, bozorga chuqurroq kirish e) Bozorga chuqurroq kirish, bozor hududlarini kengaytirish, tovami takomillashtirish 305 82. Joriy yakunlanayotgan kun so‘nggida firma do‘konidagi savdo zalida har bir tovar guruhi miqyosida qanday zaxiralar qoldi, bir kunda sotuv hajmini aniqlash kabi talablar asosida qanday turdagi axborot tizimi shakllanadi? a) Marketing tashqi xabamomasi b) Marketing ichki hisobot tizimi d) Marketing tadqiqoti tizimi e) Qaror qabul qilishni qo‘llab-quwatlovchi tizim 83. Birlamchi axborotlami to‘plash usullariga nimalar kiradi? a) Kuzatish, eksperiment, so‘rov b) Laborotoriya va organoleptik usullar d) Sotsiologik, ekspert usullar e) Analiz, sintez, rejalashtirish 84. Axborot to‘plashning qaysi uslubi bir necha taqqoslanadigan holatlarni (guruhlarni) yaratishga va o‘zgaruvchi ko'rsatkichlar ta’sirini aniqlashga asoslanadi? a) Kuzatish uslubi b) So‘roq uslubi d) Shaxsiy intervyu e) Tajriba (eksperiment) uslubi 85. Marketing tadqiqotlarida axborotlami qayta ishlash va umumlashtirishda qaysi sohalar ajratiladi? a) Tartibga solish, umumlashtirish, faoliyat sohasiga ko‘ra turkumlash b) Tartibga solish , miqyoslashtirish, umumlashtirish va tahlil qilish d) Umumlashtirish, tahlil qilish, axborotlami turkumlash, masshtablashtirish e) Birlamchi va ikkilamchi axborotlami o'zaro farqlash 86. Logistika bo‘yicha vositachilar nima bilan shug‘ullanadi? a) Ulgurji va chakana savdo bilan shug'ullanadi b) Moliyaviy faoliyat bilan shug‘ ullanadi d) Ombor tizimidagi xizmatlar bilan shug‘ullanadi e) Brokerlik va dillerlik faoliyatini amalga oshiradi 87. Mikromarketing va makromarketing tushunchalari fanga qaysi olim tomonidan va qachon kiritilgan? 306 a) 1972-yil F.Kotler tomonidan b) 1960-yil Makkarti tomonidan d) 1964-yil Shelbi Hant tomonidan e) 1965-yil Teodor Levitt tomonidan 88. Marketingni boshqarish jarayoni nechta bosqichdan iborat? a )3 b) 5 d) 4 e) 2 89. Maqsadli bozorni tanlashda qanday jarayonlar amalga oshiriladi? a) Talab hajmi o'lchovi, sotish hajmini ishlab chiqish b)Talab hajmi o'lchovi, bozomi segmentlash d) Bozomi segmentlash, narx ishlab chiqish e) Narx belgilash, sotish hajmini ishlab chiqish 90. 0 ‘rta muddatli marketing dasturlari necha yillik rejalarni o‘z ichiga oladi? a) 3 b) 1 d) 10 e) 5 91.Yaponiya firmalarining ko'pchiligi marketing dasturining qaysi variantidan foydalanadi? a) Maksimal b) Minimal d) Optimal e) O'rtacha 92. Qamrab oladigan vazifasiga qarab marketing dasturlari qanday turlarga bo‘linadi? a) Oddiy yoki maqsadli b) Minimal yoki maksimal variantli d) Mahsulotlar bo'yicha yoki ishlab chiqarish bo'limlari bo'yicha e) Qisqa muddatli uzoq muddatli 307 93. Korxonaning marketing dasturi nechta bosqichni o‘z ichiga qamrab oladi? a) 6 b) 7 d) 5 e) 4 94. Integratsiyalashgan rivojlanish qanday holatda kechadi? a) Ishlab chiqarilayotgan tovar hajmini oshirish b) Boshqa korxonalar bilan hamkorlikda rivojlanish d) Bozorga chuqurroq kirish, segmentlami kengaytirish e) Yangi turdagi tovarlarni ishlab chiqish orqali rivojlanish 95. Boston konsalting guruhi qolipining qaysi hududida bozordagi ulushni saqlash uchun narxlarni pasaytirish, reklama xarajatlarini ko‘paytirish va boshqalar amalga oshiriladi? a) Sog‘in sigirlar b) Itlar d) Tarbiyasi qiyin bolalar e) Yulduzlar 96. Bo‘lajak iste’molchilar guruhi va talablarini aniqlash taktik rejalashtirishning qaysi turida amalga oshiriladi? a) Mahsulot assortimentini rejalashtirish b) Tovar harakati yo'nalishlarini rejalashtirish d) Sotishni rag‘batlantirishni rejalashtirish e) Moliyaviy ko‘rsatkichlami rejalashtirish 97. Marketing nazorati necha xil shaklda amalga oshiriladi? a) 5 b) 3 d) 4 e) 2 98.Strategik rejalashtirishda strategiyani ishlab chiqish qanday ketma-ketlikda amalga oshiriladi? a) Strategiyani tanlash, raqobatchilikni tahlil qilish, diversifikatsiya yoilarini tahlil qilish, firma istiqbolini tahlil qilish 308 b) Raqobatchilikni tahlil qilish, strategiyani tanlash, firma istiqbolini tahlil qilish, diversifikatsiya yo‘llarini tahlil qilish d) Firma istiqbolini tahlil qilish, raqobatchilikni tahlil qilish, strategiyani tanlash, diversifikatsiya yoilarini tahlil qilish e) Raqobatchilikni tahlil qilish, firma istiqbolini tahlil, diversifikatsiya yo'llarini tahlil qilish, strategiyani tanlash 99. Uzoq muddatli marketingni rejalashtirish uslublariga qaysilarni kiritish mumkin? a) Tahliliy modellash, ektrapolyatsiya, tahliliy modellash usullari b) Portfel tahlil, morfologik tahlil, delfi usullari d) Kuzatish uslubi, tajriba uslubi e) Faktografik usullar, tahliliy modellash usullari 100. Qisqa muddatli marketingni rejalashtirish uslublariga qaysilar kiradi? a) Portfel tahlil, morfologik tahlil, delfi usullari b) Tarmoqli rejalashtirish texnikasi, maqsadli daraxt bo'yicha qaror qabul qilish uslubi, morfologik tahlil, chiziqli dasturlash, moliyaviy-matematik uslublar d) Tahliliy modellash, ekstrapolyatsiya, tahliliy modellash usullari e) Chiziqli dasturlash, evristik usullar, transport masalalarini optimallashtirish uslublari 101. Konyunkturaning ko'rsatkichlar tizimi shartli ravishda qaysi ko‘rsatkichlarga bo‘linadi? a) Makro va mikro b) Minimal va maksimal d) Optimal va o'rtacha e) Shartli va shartsiz 102. Bozor konyukturasini prognoz qilishning o'tgan davrda bo‘Iib avvalgi haqiqiy omillardan axborotli asos sifatida foydalaniladi? a) Ekspert uslublar b ) F a k to g ra fik u su lla r d) Ektrapolyatsiya usullari e) Ekonometrik modellar 309 103. Bozorni segmentlash atamasi birinchi marotaba ldm tomonidan qo‘llanilgan? a) Porter b) Uindell Smit d) Shelbi Hant e) F. Kotler 104. 20% iste’molchilar ma’lum markali tovarlarning 80%ni xarid qiladi va bular potensial xaridorlardir. Xaridorlarning qolgan 80% esa tovarlarning qolgan 20%ni xarid qiladilar.Ushbu fikrlar kim tomonidan ishlab chiqilgan? a) Uindell Smit b) Makkarti d) Shelbi Hant e) Volfredo Pareto 105. Bozor segmentida ishlash tajribasi, mazkur segmentda ishlovchi xodimlarning mahsulotni siljitishga qanchalik tayyor ekanligi kabi ko‘rsatkichlar bilan segmentning qaysi me’zoni baholanadi? a) Segmetning muhimligi b) Segmentning foydaliligi d) Segmentning samaradorligi e) Segmentning ochiqligi 106. Asosan ehtiyojlardan kelib chiqadigan, iste’molchilarning munosabatlariga muayyan tarzda harakat qilishiga doimiy moyilligidan kelib chiqadigan o‘zaro bog‘liq sabablar. Ushbu ta’rif qaysi terminga nisbatan berilgan? a) Xaridor qora qutisi b) Motivlar d) Muhtojlik e) Iste’moichi xulq-atvori 107. Tegishli mahsulot ishlab chiqaruvchilar nazarga ilmagan segment qanday nomlanadi? a) Bozor darchasi b) Bozor uyachasi d) Maqsadli segment e) Asosiy segment 310 108. Qaysi turdagi marketing strategiyasi ko‘proq kichik va o‘rta korxonalar uchun mos keladi, chunki bozorning barcha segmentlarida ishlash uchun hamda yetarli moliyaviy vositalarning bo‘lishi talab etilmaydi? a) Differensiallangan b) Diffrensiallanmagan d) Konsentrlashgan e) Differensiallanmagan va konsentrlashgan 109. Tovarning simvolik ko‘rsatkichlariga qaysilar kiradi? a) Ta’mi, vazni, mustahkamligi, ranggi, hidi b) Statusi, obro‘yi, klassi d) Uslubi, jozibaliligi e) O'matish imkoniyatlari, likvidligi 110. Tovar nomenklaturasi bu-: a) Taklif etilayotgan tovarlar yig‘indisi b) Tovarlaming xilma-xilligi d) Tovaming turlari va nomlari e) Tovaming kengligi 111. Qaysi turdagi iste’molchilar yangi mahsulotlami ulardan foydalanish tajribasiga ega bo‘Igani uchungina sotib oladi? a) Supemovatorlar b) Novatorlar d) Konservatorlar e) Superkonservatorlar 112. Tovarga narx belgilashda eng ko‘p foydalaniladigan usul qaysi? a) Talabga asoslangan usul b) Raqobatchilar narxiga asoslangan usul d) Zararsizlik nuqtasidan kelib chiqib narx belgilash e) Xarajatlami hisoblashga asoslangan usul 113. Strategik maqsadlarga erishish uchun marketingning aniq yo‘naltirilgan amaliyoti. Ushbu ta’rif qaysi terminga nisbatan berilgan? a) Marketing dasturi 311 b) Marketing taktikasi d) Marketing taftishi e) Marketing konsepsiaysi 114. Xalqaro savdo palatasi tomonidan Xalqaro reklama kodeksi qachon qabul qilingan? a) 1986-yil b) 1985-yil d) 1987-yil e) 1983-yil 115. Xaridorlik xulq-atvoriga qanday omillar ta’sir etadi? A) Madaniy jihatdagi omillar, ijtimoiy jihatdagi omillar, shaxsiy jihatdagi omillar va psixologik jihatdagi omillar, narx omillari, mahsulotni joylashuvi B) Madaniy jihatdagi omillar, ijtimoiy jihatdagi omillar, shaxsiy jihatdagi omillar va psixologik jihatdagi omillar D) Madaniy jihatdagi omillar, narx omillari, shaxsiy jihatdagi omillar va psixologik jihatdagi omillar E) Madaniy jihatdagi omillar, ijtimoiy jihatdagi omillar, narx omillari va psixologik jihatdagi omillar 116. Talabni prognoz qilishning qanday uslublaridan foydalaniladi? A) Dinamik qator ekstrapolyatsiyasi interpolyatsiya, iqtisodiy - matematik modellashtirish, tarkibiy modellashtirish,ekonometrik va iqtisodiy - statistik uslublar B) Dinamik qator usullari, interpolyatsiya, ekspert baholash va iqtisodiy - matematik modellashtirish, tarkibiy modellashtirish, iqtisodiy - statistik uslublar D) Dinamik qator ekstrapolyatsiyasi interpolyatsiya, ekspert baholash va tarkibiy modellashtirish, taklif va iqtisodiy - statistik uslublar E) Dinamik qator ekstrapolyatsiyasi interpolyatsiya, ekspert baholash va iqtisodiy - matematik modellashtirish, tarkibiy modellashtirish, iqtisodiy - statistik uslublar 117. X va Y nazariyasining asoschisi kim? A) Mak Gregor 312 В) F.Teylor D) G.Emerson E) D.Fayol 118. Q ondirilg an lik d arajasig a k o ‘ra eh tiy o jlar qanday tu rla rg a bo‘Iinadi? A) Qondirilgan, qisman qondirilgan va qondirilmagan B) To* la qondirilmagan, qondirilgan, qisman qondirilgan va shakllanayotgan D) Birlamchi va ikkilamchi ehtiyojlar qondirilgan, qisman qondirilgan va qondirilmagan E) Qondirilgan, qisman qondirilgan va qondirilmagan, shakllanayotgan, nisbiy ehtiyojlar 119. E h tiy o jlar obyekt bo ‘yicha qanday tu rk u m lan ad i? a) Birlamchi, ikkilamchi, alohida ehtiyoj b) Moddiy, ma’naviy d) Shaxsiy, ijtimoiy e) Iqtisodiy, noiqtisodiy 120. “M otivatsiya nazariyasi” qaysi olim ga tegishli? a) Z.Freyd b) F.Kotler d) T.Levit e) A.Maslou 121. Segm entlashning qaysi strategiyasi to v arlarn in g shaxsiy b u y u rtm a la r bo‘yicha ishlab chiqilishiga, tu rli xil v a rian tlarn in g tak lif qilinishiga, asosiy funksiyaga q o'shim cha ravishda q o ‘shim cha n arx evaziga h a r xil ikkinchi d a ra ja li funksiyalarning bajarilishiga olib keladi? a) Gipersegmentatsiya b) Kontrsegmentatsiya d) Dispersli segmentlash e) Interpolyatsion segmentlash 313 122. B ozorda um um iy m arketing bosim i cheksizlikka intiigan p ay td a talabning holati qanday bo‘ladi? a) Talab darajasi eng kam bo‘ladi b) Talab darajasi maksimal holatga yetadi d) Kutilayotgan talab hajmiga mos keladi e) Kommunikatsiyalar shaklida ifodalaydi 123. T ovar tekin holatda b o ‘lgan d a ushbu tovarga n isbatan bozorning talab qiluvchi hajm i qanday term in bilan nom lanadi? a) Bozoming joriy salohiyati b) Bozorning mutlaq salohiyati d) Bozor jozibadorligi e) Bozor sig‘imi 124. P o rte r tom onidan raq o b atn in g kengaytirilgan konsepsiyasi nechanchi yilda ishlab chiqilgan? a) 1975 b) 1964 d) 1979 e) 1982 125. A nsoff tom onidan tovar bozor m atritsasi nechanchi yilda ishlab chiqilgan? a) 1982 b) 1966 d) 1974 e ) 1980 126. A nsoffning to v ar bozor m atritsasiga k o ‘ra firm a yangi to v ar bilan yangi bozorga kirib borish ja ra y o n i qanday nom lanadi? a) Diversifikatsiya b) Bozorga kirib borish d) Bozomi rivojlantirish e) Tovami takomillashtirish 127. 0 ‘sish bozor ulushi deb nom langan Boston konsalting g u ru h i m atritsasi nechanchi yilda ishlab chiqilgan? a) 1966 b) 1982 d ) 1972 e) 1965

JAVOBLAR:


1 A 29 D 57 A 85 В 113 D
2 С 30 D 58 A 86 С 114 В
3 D 31 A 59 A 87 А 115 С
4 A 32 A 60 A 88 С 116 В
5 В 33 A 61 A 89 В 117 А
6 A 34 A 62 A 90 D 118 А
7 D 35 A 63 A 91 В 119 В
8 С 36 A 64 A 92 А 120 А
9 В 37 D 65 В 93 С 121 А
10 A 38 A 66 A 94 В 122 В
11 D 39 A 67 D 95 D 123 В
12 A 40 A 68 С 96 А 124 D
13 С 41 A 69 D 97 В 125 В
14 С 42 A 70 A 98 С 126 А
15 D 43 A 71 В 99 В 127 С
16 D 44 D 72 С 100 D
17 D 45 A 73 D 101 А
18 В 46 A 74 С 102 В
19 В 47 D 75 A 103 В
20 D 48 D 76 В 104 D
21 С 49 A 77 С 105 С
22 A 50 D 78 D 106 В
23 A 51 A 79 A 107 А
24 С 52 С 80 В 108 С
25 A 53 D 81 С 109 С
26 A 54 D 82 В 110 D
27 D 55 D 83 А 111 А
28 D 56 A 84 D 112 С
Yüklə 55,15 Kb.

Dostları ilə paylaş:




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin