O`smirlarda o`z shaxsini mustaqil tahlil qilish va baholash tendentsiyasi kuzatiladi.
O`qish faoliyati bilan bo`gliq sifatlar
mehnatsevarlik
matonat
Diqqat-e`tiborlilik
tirishqoqlik
So`ngra boshqa odamlarga bo`lgan munosabatlarni ifodalovchi sifatlar anglanadi. Bular:
1.
O`rtoqlik hissi
2.
Mehribonlik
3.
Vazminlik
4.
Qaysarlik hissi
O`smirning kattalar bilan munosabatlarida yuzaga keladigan qarama-qarshilik, ziddiyatlarning turlari:
Ziddiyatning chuqurlashuvi va nizoning murakkablashuvi xos.
Qarama-qarshilikning 1-turi
Ziddiyatlar vaqti-vaqti bilan vugudga kelishi bilan xarakterlanadi.
Qarama-qarshilikning 2-turi
Nizo va ziddiyatlar asta-sekin yo`qolib boradi.
Qarama-qarshilikning 3-turi
O`smirlik davriga xos xususiyatlardan yana biri – tengdoshlari bilan munosabatlarning chuqurlashuvidir.
Psixologlar D.B.Elkonin va T.V.Dragunovning fikricha, o`smirlarda o`rtoqlari bilan munosabatlarga intilishi, tengdoshlari jamoasi hayotiga qiziqishi yorqin ifodalanadi.
V.A.Krutetskiy va N.S.Lukinning ta`kidlashicha, haqiqiy o`troqlik va chinakam do`stlik mardonavorlik va talabchanlikni taqozo etadi.
I.V.Straxov bo`yicha, o`smirlarning tengdoshlari bilan o`zaro munosabatlari quidagi shaklda amalga oshishi mumkin:
O`smirlik yoshiga o`tish o`qish faoliyatidagi qayta o`zgrishlar bilan bog`liq.
O`smirlar o`qish faoliyati motivlari
Keng ijtimoiy motivlar
Bilim olishning muhimligini anglash
Mustaqil hayot va mehnatga tayyorlanish uchun o`qish kerakligini anglash
Bilish motivlari
Shaxsiy motivlar(jamoada obro`qozonishga intilish)