Mundarija: Kirish. Mashina traktor agregatlari va yoqilg‘i sarfiga bo‘lgan talablarni aniqlash Traktorlar va qishloq xo‘jaligi mashinalaridan samarali foydalanishni


Mashina traktor agregatlari va yoqilg‘i sarfiga bo‘lgan talablarni hisoblash



Yüklə 75,27 Kb.
səhifə5/5
tarix28.11.2023
ölçüsü75,27 Kb.
#167549
1   2   3   4   5
Fozil 20

Mashina traktor agregatlari va yoqilg‘i sarfiga bo‘lgan talablarni hisoblash
Ekin turlari: G’alla
Er maydoni, ga 500
Hosildorligi, s/ga 50
Yalpi hosil, tonna

t/r

Ishlarning nomi

Ishlov beriladigan maydon,ga

Ishni bajarish muddati



Mashina-traktor agregatining tarkibi va ko‘rsatgichlari



Yoqilg‘i sarfi, litr

O‘l-chov bir-ligi



%

Ish hajmi

Kalendar muddati

Tavsiya etilgan ishchi kunlar soni



Tarkibi



Ko‘rsatgichlari

Talab etiladi, dona

Traktor rusumi

Mashina






MTA soni



QXM soni

Bir gek-tar-ga

Jami ish hajmiga

rusumi

soni

kunlik ish unumi

ishchi kunlar













1

2

3

4

5 (Uи)

6

7

8

9

10

11

12 (Dи)

13 (Nмта)

14 (Nкхм)

15

16 (Qи)

I

Transport ishlarni bajaradigan MTA lari

1.

Go‘ngni yuklash



t

20

100

01.08-01.09

25

TTZ-60.10



PK-0.5

1

60

1,6

0,1

0,1

0,6

300




Jami





































0,6

300


Texnikalar bilan bajariladigan ishlar va ularga talab etiladigan yonilg‘i sarfining oyma-oy taqsimoti


t/r

Qishloq xo‘jalik mashinalarining rusumi



Ishning bajarish muddati

Kalendar kun-lari soni

Ish kun-lari soni

Ishning bajarish muddatiga qarab MTAlar soni (M,dona ) va yonilhii sarfi (YOS, litr) taqsimoti

MTAlar ishini tash-kil etish usullari*

Y i l o y l a r i



I



II



III



IV



V



VI



VII



VIII



IX



X



XI



XII







M

YOS

M

YOS

M

YOS

M

YOS

M

YOS

M

YOS

M

YOS

M

YOS

M

YOS

M

YOS

M

YOS

M

YOS

B

SH

I




1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20




1.1

Transport ishlarni bajaradigan traktorlar

1.2

PK-0.5

01.08-01.09

30

25

















































1

300































Jami:





























































300
































Mexanizatsiyalashtirilgan ishlarni bajarish uchun talab etiladigan texnikalar bilan ta’minlash rejasi

T/r

Traktorlar va qishloq xo‘jaligi mashinalarining rusumlari

Jami
talab etiladi

MTAlar ishini tashkil etish usullari bo‘yicha texnikalar soni, dona

Joriy yilda yangidan sotib olish tavsiya etiladi

soni,
dona

bittasini narxi,
mln.s.

jami summasi, mln. so‘m

fermer xo‘jaligidagi mavjud soni

shartnoma asosida ishlatiladi

ijaraga olinadi

soni,
dona

jami summasi, mln.so‘m

I

T r a k t o r l a r

1.

TTZ-60.10

1

104,5

104,5

1













II

Qishloq xo‘jaligi mashinalari


PK-0.5

1

17

17

1













JAMI







=121,5













=

3. Fermer xo‘jaligining mashina saroyini texnologik loyihalash


Dehqonchilikda qo‘llaniladigan qishloq xo‘jaligi texnikalarining ishga yaroqliligini ta’minlash uchun fermer xo‘jaligida mashina saroyi tashkil etiladi.
Mashina saroyi quyidagi talablar asosida ishlab chiqiladi .
Mashina saroyini texnologik loyihalash uchun:
- fermer xo‘jaligidagi mavjud dexqonchilik va texnik xizmat ko‘rsatish xamda ta’mirlash texnologik jixozlarining tarkibi va soni, ularning asosiy o‘lchamlari, texnikalarni joylashtirishda devor va ular o‘rtasidagi o‘zaro oraliq masofalar o‘lchamlari, xarakatlanish yo‘nalishlari va uzunligi xamda kengligi xisoblaridan mashina saroyining umumiy o‘lchamlari aniqlanadi;
- traktor va murakkab qishloq xo‘jaligi mashinalarining nosoz agregatlarini almashtirish va texnik xizmat ko‘rsatish uchun aloxida va bitta post oddiy qishloq xo‘jalik mashinalari ta’mirlash maqsadida tashkil etiladi. Postning o‘lchamlari eng katta o‘lchamli traktor yoki mavjud bo‘lsa don kombayni va xarakterli oddiy qishloq xo‘jaligi mashinasi o‘lchamidan hamda qo‘llaniladigan texnologik jixozlarning o‘lchamlaridan kelib chiqib aniqlanadi;
- ehtiyot qismlar va boshqa ehtiyojlar, mashina saroyi ishchilarining dam olish va yuvinish, ma’muriyat raxbari va xisobchi uchun xonalar tashkil etiladi. Ularning o‘lchamlari ehtiyojdan kelib chiqib hisoblanadi.
Mashina saroylari quyidagi turlarga bo‘linadi (7-ilova):
A turi – ustaxona tashkil qilish samarasiz bo‘lgan fermer xo‘jaliklarida texnikalarni yuvish maydonchasi va ularni uzoq muddatga saqlashga qo‘yish mo‘ljallangan yopiq va ochiq bo‘limlari bo‘ladi.
B turi – texnikalarni yuvish maydonchasi, ta’mirlash ustaxonasi, texnikalarni uzoq muddatga saqlovga qo‘yish mo‘ljallangan yopiq va ochiq bo‘limlari bo‘ladi.
V turi - texnikalarni yuvish maydonchasi, ta’mirlash ustaxonasi, texnikalarni uzoq muddatga saqlovga qo‘yish mo‘ljallangan yopiq va ochiq bo‘limlari hamda ko‘chma ustaxonasi bo‘ladi.
G turi - texnikalarni yuvish maydonchasi, boshqa fermer xo‘jaliklarining buyurtmasi asosida texnik servis xizmati ko‘rsatish va ta’mirlashga olib kelingan texnikalarni saqlash maydonchasi, ta’mirlash ustaxonasi, texnikalarni uzoq muddatga saqlashga qo‘yish mo‘ljallangan yopiq va ochiq bo‘limlari hamda ko‘chma ustaxonasi bo‘ladi.
Fermer xo‘jaligining dehqonchilik er maydonlarining miqdoriga qarab (7–ilova) mashina saroyining turi qabul qilinadi hamda unda ko‘rsatilgan ustaxonalar va saqlash maydonchalarining o‘lchamlari asosida mashina saroyining binolari va texnikalarni saqlash maydonchalarini joylashish sxemasi chiziladi.
Mashinalar saroyining namunaviy ko‘rinishi 8- ilovada keltirilgan.

4. Neft mahsulotlariga bo‘lgan ehtiyojni aniqlash


Fermer xo‘jaligining oyma-oy va yillik neft mahsulotlariga bo‘lgan ehtiyojlari 3.1-jadvalga asosan aniqlanadi.
YOnilg‘i va moylash materiallarini saqlash idishlarining sig‘imi quyidagicha topiladi, ya’ni:
m (5.1)
bunda γ - yonilg‘ining hajmiy solishtirma koeffitsienti, litr/m3. dizel yonilg‘isi uchun γ = 1220 litr/m3;
- yonilg‘ining eng ko‘p kunlik sarfi, litr/kun (3.1-jadval);
14 - saqlanishi zarur bo‘lgan kunlar soni, kun.
Motor moyi, yog‘lash materiallari moylari va ishga tushirish yonilg‘isi uchun talab etiladigan idishlar ham shunday usulda dizel yoqilg‘isiga nisbatan foiz hisobida 10-ilovaga asosan aniqlanadi.
/100 (5.2)
Bu erda moy va yog‘lash materiallarini dizel yoqilg‘isiga nisbatan talab etiladigan me’yorlari, % (10 - ilova).
Hisoblangan idish sig‘imlari (Vi) bo‘yicha sisternalar, bochkalar va boshqa zarur idishlar jamlanadi hamda ularning soni va hajmlari ko‘rsatiladi.

5. Texnik-iqtisodiy ko‘rsatkichlar


Mexanizatsiyalashtirilgan ishlarni bajarish uchun jami talab etiladigan mashina-traktor agregatlaridan foydalanish darajasi: - yuk tashish va ortish ishlarini bajaradigan traktorlar uchun *100 (6.3)
bunda - yuk tashish va ortish MTAlari ishlagan kunlar (transport traktorlari soniga ko‘paytirilgan ishchi kunlar, 3.1-jadval); - MTAlarning xo‘jalikda bo‘lish kunlari (transport traktorlari soniga ko‘paytirilgan kalendar kunlar, 3.1-jadval).
MTAlaridan yil davomida foydalanish darajasi
*100 (6.4)
Bu erda: Mum – umumiy ishlarni bajaradigan traktorlarga bo‘lgan talab, dona; Mko- qator orasiga ishlov beradigan traktorlarga bo‘lgan talab, dona; Myum- yuk tashish va ortish traktorlariga bo‘lgan talab, dona (4.1-jadval); Dk - yillik kalendar kunlar, Dk = 365 kun.
Iqtisodiy ko‘rsatkichlar:
Mavjud texnikalarning bir gektarga to‘g‘ri keladigan narxi, so‘m/ga
(6.5)
bunda mavjud traktor va qishloq xo‘jaligi mashinalarining umumiy narxi, so‘m (3.2-jadval); Fsh - shudgorlanadigan maydon, ga (topshiriq bo‘yicha) Yonilg‘i-moy materiallarning 1 gektar maydonga to‘g‘ri keladigan narxi, so‘m/ga
(6.6)
bunda Syo, Sm, Sm - yonilg‘i, moy va yog‘lash materillari narxi, so‘m/litr; a, v - moy va yog‘lash materiallarini dizel yonilg‘isiga nisbatan miqdori, %; a =1,7-3,3%, v = 0,02-0,06%. dizel yonilg‘isining yillik hajmi, litr (3.1-jadval). Mexanizatsiyalashtirilgan ishlarga mehnat sarfi, kishi-kuni/ga
(6.7) bunda - umumiy sarf, kishi-kuni (9-ilova); shudgorlanadigan maydon, ga. Xuddi shunday yuqoridagi ko‘rsatgichlar fermer xo‘jaligidagi
mavjud mashina-traktor agregatlari uchun ham alohida hisoblanadi.

Texnik-iqtisodiy ko‘rsatkichlar





Ko‘rsatkich

O‘lchov birligi

Qiymati

Jami Mavjud ishlatila- digan traktorlar soni

Loyixadagitraktorlar soni

Jamiga nisbatan, %




MTAlaridan foydalanish darajasi:













- umumiy ishlarni
bajarishda

%










- qator orasiga ishlov
Berishda

%

-

-

-

- yuk tashish va ortish ishlarida

%

-

-

-


MTAlaridan yil davomida foydalanish darajasi



%



1

3

300


1 ga to‘g‘ri keladigan texnikalarning narxi



so‘m/ga


234 000

347 000

148


1 ga to‘g‘ri keladigan neft mahsulotlari narxi



so‘m/ga


123 000

198 600

161,5


1 ga to‘g‘ri keladigan mehnat sarfi



kishi-kuni/ga











Xulosa


Biz bu kurs ishi bajarishimiz davomida bizga berilgan ish turi va ekin turimizga qarab qanaqa traktor va qishloq xo’jaligi mashinasi berilgan bo’lsa biz shu texnikadan foydalangan holda ishlov beradigan bo’lsak biz qancha yoqilg’I sarflashimiz va qancha xarajat qilishimiz shuningdek qanaqa yo’llarni qo’llasak bizga unumdorroq va kamroq xarajat orqali ishlay olishimiz mumkinligi ko’rib chiqdik va amaliyotda qo’llay oladigan darajada bilimga ega bo’ldik.Menga berilgan topshiriqda Transport ishlarni bajarish turi berilgan edi bu ish davomida TTZ-60.10 traktori berilgan va ushbu traktor bilan birga ishlaydigan quyidagi mashinalar berilgan edi, PK-0.5 shu kabi mashinalar orqali bajarishimiz zarur bo’lgan operatsiyalarni bajardik ularning narhlari va bu mashina bilan traktor orqali biror ish bajargan vaqtimiz yoqilg’i sarfi, inson mehnati sarfi,xarajatlarni ko’rib chiqdik va eng yuqori yoqilg’i sarfi qaysi muddatga to’g’ri kelishimi ham bu xisob kitoblar orqali bilib oldim.Xulosa qilib shuni aytamanki biz qancha kam xarajat qilib ish bajarsak biz shuncha unumdorroq ish bajargan xisoblanamiz va yoqilg’ini ham isrof qilmasdan ishlatadigan bo’lsak foydalilik darajasi oshgan bo’lar edi.

Foydalanilgan adabiyotlar


  1. Traktor va qishloq xo‘jaligi texnikalaridan foydalanish, texnik servis Igamberdiev A.K., Aliqulov S. 2020.

  2. Farm Power and Machinery Management Hunt D. 2016

  3. Qishloq xo‘jalik ishlab chiqarishini mexanizatsiyalashtiri Obidov A., Aliqulov S. va boshqalar 2018.

  4. Ekspluatatsiya mashinno-traktornogo parka Zangiev A.A. i dr. 2004.


Yüklə 75,27 Kb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin