O‘zgaruvchan elektr toki


Faradeyning birinchi qonuni



Yüklə 58,7 Kb.
səhifə2/6
tarix02.12.2022
ölçüsü58,7 Kb.
#71917
1   2   3   4   5   6
O‘zgaruvchan elektr toki

Faradeyning birinchi qonuni. 1833 yil M.Faradey elektroliz qonunlarini yaratdi. Faradeyning birinchi qonuni: elektrodda ajralib chiqadigan moddaning massasi m, elektrolitdan o`tgan zaryad miqdori Q ga proportsional.
, yoki m=kIt
Elektroqimyoviy ekvivalent proportsionallik koeffitsienti k ga moddaning elektroqimyoviy ekvivalenti deyiladi. U elektrolizda elektrodda ajralib chiqqan modda massasining elektrolit orqali o`tgan zaryad miqdoriga nisbatiga tengdir.
Moddalarning elektroqimyoviy ekvivalenti.



MODDA

k, 10-6 kgG`Kl

Kumush
Vodorod
Mis
Rux

1,118
0,01045
0,3294
0,0388



2. Faradeyning ikkinchi qonuni.Moddaning elektroqimyoviy ekvivalenti uning atom (molekulyar) massasi A ning valentlik n ga nisbatiga to`g`ri proportsional
k =
Atom ( molekulyar)massaning valentlikka nisbatiga kimyoviy ekvivalent deyiladi.
F ga Faradey doimiysi deyiladi. Uning fizik ma’nosini aniqlash uchun
m =
ushbu ifodaga Faradeyning elektroliz uchun umumlashgan qonuni deyiladi.
Faradey sonining qiymati tajribada aniqlangan va F= 9,648 04 Kl/mol.
Elektroliz hodisasi texnikada va sanoatda keng qo`llaniladi. Bu usul bilan toza moddalar: temir, marganets, xrom, mis, rux, xlor, ftor va boshqa moddalar ajratib olinadi.

2-savol
Uch fazali tok va uni hosil qilish.


O‘zgaruvchan tok M. O. Dolivo - Dobrovolskiy uch fazali tok sistemasini ixtiro qilinganidan keyin butun dunyoda keng ishlatiladigan buldi.
Uch fazali tokning asoschisi M. O. Dolivo - Dobro-volskiy dunyoda birinchi bulib, uch fazali generator, uch fazali elektr dvigatel, uch fazali transformatorlarni yaratgan va uch fazali tok energiyasini uzatishni amalga oshirgan.
Uch fazali tokning bir fazali tokka nisbatan quyidagi afzalliklari bor:
elektr uzatish liniyalarida rangli metallar 25 % gacha tejaladi;
uch fazali asinxron dvigatellarning tuzilishi sodda, ishlatilishi qulay;
yulduz shaklida ulab hosil kilinadigan turt simli sistema bulgan holda ikkita ish kuchlanishi bo‘ladi.
Uch fazali tok sistemasini ko‘p fazali tokning xususiy holi deb qarash mumkin.
E.yu.k. lari bir xil chastotali va bir - biriga nisbatan faza buyicha 1/ 3 davrga siljigan uchta elektr zanjirning tuplami uch fazali sistema deb ataladi.
Uch fazali sistemani tashkil etuvchi ayrim zanjirlar uning fazalari deyiladi. Simmetrik uch fazali sistemada e. yu. k. lar o‘zaro faza buyicha teng bulaklarga 1200 siljigan.
Uch fazali tokning eng sodda generatori bir fazali generatordan yakoriga tsilindr aylanasi buylab bir - biriga nisbatan 1200 burchakka siljigan uchta chulg‘am joylashtirilganligi bilan fark kiladi. Generatorning chulg‘amlari fazalar deb ataladi. Stator chulg‘amlarining uchlari A1,A2,A3 xarflari bilan oxirlari x1,x2,x3 xarflari bilan belgilangan.
Uch fazali tok generatori rotorining konstruktsiyasi esa bir fazali tok generatori rotori konstruktsiyasining xuddi uzidir.
Rotor aylanganda hamma chulg‘amlarda chastota va amplitudalari bir xil bulgan e. yu. k. lar hosil bo‘ladi, ammo bular uzlarining maksimum qiymatiga bir vaqtda erishmaydi. Maksimal e. yu. k.rotor shimoliy kutbining markazi chulg‘am boshida utganda hosil bo‘ladi, deb xisoblaganimizda, ikkinchi chulg‘amda esa o‘sha yunalishdagi e. yu. k. maksimumi rotor 1200 burilganda, uchinchi chulg‘amda esa o‘sha yunalishdagi e. yu. k maksimumi rotor birinchi chulg‘amga nisbatan 2400 burilganda yuz berishini kurish oson. Rotor aylanganda birinchi chulg‘amda hosil bulgan e.yu.k.
e1=E1msint
Ikkinchi chulg‘amda hosil bulgan e. yu. k.
e2=E2msin(t - 2/3 )
Shuningdek, uchinchi chulg‘amdagi e. yu. k.
e3 = E23msin(t - 4/3 )
Bunda е123 ва Е1m, Е2m ,Е3m- ayrim chulg‘amlarda hosil bulgan e. yu. k. larning oniy qiymatlari; va - ayrim chulg‘amlardagi e. yu. k. larning amplituda qiymatlari. Agar g‘altak larning chulg‘amlariga, iste’molchilar ulasak, yonik zanjirlar buylab quyidagi toklar utadi.
i1 = I1m sin(t -1)
i2 = I2m sin(t - 2/3  -2)

Yüklə 58,7 Kb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin