Qiyosiy pedagogika fani rivojlanishida xalqaro tashkilotlar va ularning faoliyati



Yüklə 34,99 Kb.
səhifə1/3
tarix28.12.2023
ölçüsü34,99 Kb.
#200879
  1   2   3
xalqaro sport federatsiyasi va ularning faoliyati


Qiyosiy pedagogika fani rivojlanishida xalqaro tashkilotlar va ularning faoliyati

Reja:



  1. YUNESKO tashkilotining taxlil sohasidagi faoliyati.

  2. YUNISEF, MOT (XMT) xalqaro tashkilotlarining vazifalari va ta’lim-tarbiya jarayonlari yuksalishidagi o’rni.

  3. AQSHning TINCHLIK KORPUSI va uning ish faoliyati.

Xalqaro maydonda qator tashkilotlar fan va texnika, ta`limni rivojlantirishga bevosita kumaklashib kelmoqda. Bularga misol qilib YUNESKO.YUNISEF, MOT, AQShning tinshlik korpusi tashkilotlarini keltirish mumkin.


YUNESKO
YUNESKO Birlashgan Millatlar Tashkilotining ta`lim, fan, madaniyat masalalarini rivojlantirishga ixtisoslashtirilgan tashkiloti bulib, u 1946 yilda tashkil etilgan. BMT ikkinshi jahon urushidan keyin suveren davlatlarning ixtiyoriy birlashuvi asosida jahonda tinshlik va xavsizlikni saqlash hamda davlatlar urtasida tinsh hamkorlikni rivojlantirish maqsadida tuzilgan. BMT uzining tuzilishiga kura Bosh Assambleya (Yalpi majlis), Xavsizlik kengashi, Xalqaro sudga ega. Bulardan tashqari BMTning doimiy amalda bulgan faoliyatini Kotibiyat olib boradi va uning ishini Bosh Assambleya saylab quyadigan Bosh Kotib boshqarib boradi.
Bosh Assambleya har yili jahon siyosatining dolzarb muammolarini muhokama qiladi va bu masalalar buyisha BMTga a`zo bulgan davlatlarga yoki Xavsizlik Kengashiga tavsiyalar beradi.
1993 yilgi ma`lumotlarga kura YUNESKO tashkilotiga 171 davlat, jumladan O`zbekiston ham a`zo
Bu tashkilotning qarorgohi Fransiyaning poytaxti Parij shahrida bulib, uning bosh organi- Bosh direktordir.
Hozirgi kunda BMTning YUNESKO tashkiloti, Bolalarni Himoya qilish Tashkiloti (YUNISEF), Oziq ovqat va Qishloq xo’jaligi masalalari bilan shug’ullanuvshi “FAO” tashkiloti, Xalqaro mehnat tashkiloti (XMT), Jahon sog’liqni saqlash tashkiloti (JSST), Atom energiyasi bo’yisha xalqaro vakillik (MAGATE), Kosmik fazodan tinsh maqsadda foydalanish Komiteti, Xalqaro Elektr Aloqalari Ittifoqi singari o’nlab tashkilotlar davlatlar o’rtasidagi o’zaro munosabatlarni muvofiqlashtirishda jahon siyosatining yetakshi kushiga aylanib bormoqda.
Bu xalqaro tashkilotga a`zo bo’lgan mamlakatlarning vakillari 2 yilda bir marta o’zlarining Bosh konferensiyalariga to’planadilar. Bu anjumanda ular YUNESKOning keyingi 2 yillik faoliyatining dasturini qabul qiladilar, Ushbu dasturni amalga oshirish ushun unga a`zo bo’lgan davlatlar mablag’- byudjet ajratadilar.
YUNESKO faoliyatida xalqaro hamkorlik, tinshlikni saqlash masalalari asosiy urinni egallaydi.
YUNESKO faoliyati uta xilma-xil va kup qirralidir. Uning ta`lim sohasidagi ishlari kup yunalishlarda olib boriladi. Jumladan, rivojlanayotgan mamlakatlarda savodsizlikni tugatish, jahon ta`limi rivojlanishidagi tendensiyalarni tahlil qilish va uni ommalashtirish, u yoki bu mamlakatda ta`lim buyisha olib borilayotgan siyosatni ham moddiy ham ma`naviy rvg’batlantirish va boshqalar.
YUNESKO mazmunli ta`limning hamma ushun birday imkoniyat doirasida bulishini ta`minlash, uning uzluksizligini qaror toptirish, ta`limni va uning shaklini kelajakda rivojlanishi tamoyilllaridan kelib shiqadi.
O’qituvshi kadrlar tayyorlash, ularning nazariy-amaliy saviyasini muttasil oshirib borish, ba`zi mamlakatlarda muammo bo’lib hisoblangan xotin-qizlarning erkaklarning bilan teng bilim olish huquqlarini ta`minlash, ekologik ta`limni yo’lga qo’yish, darslik va dasturlarni takomillashtirish, mamlakatlar o’rtasida ta`lim bo’yisha hamkorlikni butun shoarlar bilan rivojlantirish va juda ko’p boshqa masalalarni hal qiladi.
Bu faoliyatning barshasi yoshlarga jahon talablari ruhida ta`lim berish, ularni xalqaro hamkorlik, o’zaro ishonsh, do’stlik, birodarlik ruhida tarbiyalashga qaratilgandir.
Fan va texnologiyani rivojlantirish borasida YUNESKO bir qator davlatlararo dasturni amalga oshirdi. Bu dastur asosan, ekologik muhitni yaxshilash, atrof-muhitni muhofaza qilish bilan bog’liqdir.
Hozirgi dunyoda millatlar va xalqlarning madaniy, tarixiy meroslarini, osori atiqalarini asrash, avaylash, kelajak avlodlar ushun uni saqlash, ta`mirlash ishlari katta ahamiyatga molikdir. Bu masalada YUNESKO asosiy o’rinni egallaydi. Uning ro’yxatiga jahon tarixiy yodgorliklarining iftixori hisoblangan Buyuk Xitoy devori, London Taueri, Klimenjarodagi milliy park va boshqa minglab ob`ektlar kiradi.
YUNESKO faoliyati tarkibiga yana xalq og’zaki ijodiyoti, folklor, ulanlar, aytishuvlar, maqomlar, xalq kuylari, laparlarni saqlash ham kiradi.
Adabiyot buyisha YUNESKOning roli ayniqsa salmoqlidir. Jahon adabiyoti, uning shoh asarlari, adabiy meros ayniqsa u tomondan e`zozlanib, ular tuplanadi va jahonning turli tillariga tarjima qilinib, bosmadan shiqariladi va tarqatiladi.
YUNESKO yana ommaviy axborot vositalarini rivojlantirish, jahon ahlini voqea va hodisalardan voqif qilish masalalariga ham faol qatnashib uning rivojlanishiga ko’maklashadi. U ko’plab vaqtli matbuoi nashrlariga xomiylik qiladi. Uning “Kurer YUNESKO” jurnali mashhur bo’lib, 50 yildan oshibdiki, jahonning 32 tilida Breyli shrifti bilan nashr qilib tarqatiladi.
1992 yil 2 martda O’zbekiston BMT ga a`zo bo’lgash, BMTning barsha tashkilotlariga haqli a`zo bo’lib kira olish huquqiga ega bo’ldi. Shu bois O’zbekiston 1993 yil 26 oktyabrda YUNESKOga a`zo bo’lib kirdi.
1993 yil YUNESKOning ko’zga ko’ringan ekspertlari yurtimizga tashrif buyurib, Samarqand, Buxoro, Xiva shaharlarining tarixiy obidalari bilan tanishdilar. Natijada bu yodgorliklarni qayta tiklash va ta`mirlash dasturi tuzildi va bu dastur 1995 yildan amalga oshirila boshlandi.
1994 yil aprelda YUNESKOning barsha bo’limlarining vakillari Toshkentga kelishdi. Ularning bu tashrifidan maqsad Markaziy Osiyo respublikalarida YUNESKOning vazifalarini aniqlab olishdan iborat edi. Samarqandda YUNESKO tasarrufidagi Markaziy Osiyo respublikalarini o’rganish instituti tashkil etishga qaror qilindi. Bu institut jahonning shu mintaqasida o’rganish bo’yisha eng yirik markaz bo’lib qoladi.
YUNESKO tashabbusi bilan Parijda Muhammad Tarag’ay Ulug’bek tavalludining 600 yillik yubiley tantanalari bo’lib o’tdi. Samarqan, Buxoro, Xiva shaharlarining yubileylari o’tkazildi.
YUNESKO ekologik muammolarni hal etishda ham yordam ko’rsatishga tayyor.
BMT jahon madaniyati va ma`rifatini rivojlantirish o’n yilligini (1988-1997) o’tkazishga qaror qilingan edi.
YUNESKO ham shu doirada faoliyat yurgizib, “Buyuk Ipak Yo’li” ni kompleks o’rganish dasturini qabul qildi. Bu dasturning maqsadi Sharq bilan G’arb o’rtasidagi quruqlikdagi va dengizdagi savdo yo’lining salohiyatini aniqlash, tiklashdan iborat bo’lsa, ikkinshi tomondan bu yo’l Sharq bilan G’arbning madaniy va ma`rifiy hamkorligini ham bir-biriga bog’lovshi ko’prik ekanligini oshib berish, uni tiklashdan iboratdir.
Bu tadqiqotlar to’rt asosiy yo’nalishda olib borilmoqda:

  1. Ipak yo’li mamlakatlariga kiruvshi xalqlarning tili va yozuvini o’rganish.

  2. Karvonsaroylar o’rnini aniqlash va ularni qayta tiklash, poshta aloqalarini yo’lga qo’yish;

  3. Kosmik arxeologiyani qayta jonlantirish;

  4. Jahon turistlar tashkiloti bilan hamkorlikda ipak yo’li bo’ylab turistik yo’nalishlarni oshish va uni harakatga keltirish.

YUNESKOning tashabbusi va hamkorligi bilan O’zbekistonda qator madaniy ma`rifiy tadbirlar o’tkazish davom etmoqda


YUNISEF
1946 yilning 11 dekabrida BMT Bosh Assambleyasining birinshi sessiyasida bir ovozdan YUNISEF- BMTning Bolalar Fondi nomi bilan tarkib topdi.
YUNISEF tashkil topan dastlabki yillarda uning mablag’i urushdan qattiq jabrlangan Yevropa va Xitoydagi bolalarga oziq-ovqat, dori-darmonlar ushun sarf qilina boshlandi. 1950 yil dekabrda BMTning bosh Assambleyasi YUNISEF vakolatini yanada kengaytirdi. Uning mablag’lari rivojlanayotgan davlatlar bolalari ushun sarflana boshlandi. 1953 yil oktyabridan BMT Bosh Assambleyasi YUNISEFni uzining doimiy organiga aylantirdi. 1960 yildan u bolalar manfaatini himoya qiluvshi zabardast organga aylandi.
1965 yilda YUNISEF Nobel mukofotiga sazovor buldi.
YUNISEF hozirda ham bolalar manfaatini himoya qilishga, ularni sog’lom, bilimli bulib usishiga kumaklashish, bolalar ulimini oldini olish, onalik va bolalikni himoya qilish, loaqal bolalarga bepul boshlang’ish ma`lumot berish, ularning farovonligini ta`minlashga asosiy e`tiborni qaratmoqda.
Bu tashkilot O`zbekistonda ham uz insonparavrlik faoliyatini olib bormoqda. Uning Respublikamizdagi faoliyatining asosiy yunalishlari onalik va bolalikni himoya qilish, ularga kerakli tibbiy yordam kursatish, tula qonli ta`lim berish,, turmush sharoitini yaxshilash, ijtimoiy kafoltlarini himoya qilishdan iboratdir. Turli kasalliklarning oldini olish ushun vaksinalar keltirilmoqda.
YUNISEF ta`limni amalga oshirishga kumaklashishda faol qatnashmoqda. Ayniqsa bu tashkilot maktabgasha tarbiya va boshlang’ish ta`limga kuproq yunaltirilgan. Ta`lim buyisha yana qator dasturlarni amalga oshirish loyihalari belgilangan.



Yüklə 34,99 Kb.

Dostları ilə paylaş:
  1   2   3




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin