Toshkent tibbiyot akademiyasi mavzu: Gemotsitopoez. Gemotsitopoezning neyrogumoral boshqarilishi



Yüklə 1,07 Mb.
tarix09.04.2023
ölçüsü1,07 Mb.
#95231
GEMOPOEZ GISTA

TOSHKENT TIBBIYOT AKADEMIYASI

Mavzu:Gemotsitopoez.Gemotsitopoezning neyrogumoral boshqarilishi.

Davolash ishi-1

Guruh 106-a

Tayyorladi:Maratov Xursandbek

Tekshirdi:Atajanova Aziza.

REJA

  • Embrional gemotsitopoez
  • POSTEMBRIONAL GYeMOPOEZ
  • Eritropoez, Granulotsitopoez, Trombotsitopoez, Limfotsitopoez, Monotsitopoez

Qon hujayralarining rivojlanish manbai mezenxima hisoblanadi. 1. Qon yaratilishi rivojlanishining 2 xaftalari oxiri, 3 xaftalarining boshida sariqlik qopchasida boshlanadi. Mezenxima hujayralaridan qon tomirlar hosil bo‘ladi, erkin mezenxima hujayralaridan esa qonning o‘zak hujayralari paydo bo‘la boshlaydi. O‘zak hujayralarning bir qismi eritrotsitar qatoridagi birlamchi hujayralarga – megaloblastlarga (eritroblastlarga) differentsiallashadi. Ulardan yadrosiz va yadroli birlamchi eritrotsitlar hosil bo‘ladi. Bu megaloblastik tipidagi qonning yaratilishi deb ataladi. Normoblastik qonning yaratilishi blastlardan ikkilamchi eritroblastlar → polixromatofilli → normoblastlar → ikkilamchi eritrotsitlar (normotsitlar).

Qon hujayralarining rivojlanish manbai mezenxima hisoblanadi. 1. Qon yaratilishi rivojlanishining 2 xaftalari oxiri, 3 xaftalarining boshida sariqlik qopchasida boshlanadi. Mezenxima hujayralaridan qon tomirlar hosil bo‘ladi, erkin mezenxima hujayralaridan esa qonning o‘zak hujayralari paydo bo‘la boshlaydi. O‘zak hujayralarning bir qismi eritrotsitar qatoridagi birlamchi hujayralarga – megaloblastlarga (eritroblastlarga) differentsiallashadi. Ulardan yadrosiz va yadroli birlamchi eritrotsitlar hosil bo‘ladi. Bu megaloblastik tipidagi qonning yaratilishi deb ataladi. Normoblastik qonning yaratilishi blastlardan ikkilamchi eritroblastlar → polixromatofilli → normoblastlar → ikkilamchi eritrotsitlar (normotsitlar).

2. Jigarda qonning yaratilishi. Jigar kurtagi 3-4 xaftalarida paydo bo‘ladi. 5-xaftalarida esa qonning yaratilishi boshlanadi. Qonning yaratilishi kapillyarlar bo‘ylab ekstravaskulyar boradi. Bu jarayon jigar bo‘lakchalari ichiga mezenxima bilan birga o‘sib kirishi bilan boradi. Qon yaratilishi manbai – sariqlik qopchasidan keladigan o‘zak hujayralar orqali. O‘zak blast hujayralar ikkilamchi eritrotsitlar va granulotsitlarga differentsiallashadi. Bundan tashqari megakariotsitlar ham hosil bo‘ladi. Qonning yaratilishi homila rivojlanish davrining oxirigacha davom etadi.

  • 2. Jigarda qonning yaratilishi. Jigar kurtagi 3-4 xaftalarida paydo bo‘ladi. 5-xaftalarida esa qonning yaratilishi boshlanadi. Qonning yaratilishi kapillyarlar bo‘ylab ekstravaskulyar boradi. Bu jarayon jigar bo‘lakchalari ichiga mezenxima bilan birga o‘sib kirishi bilan boradi. Qon yaratilishi manbai – sariqlik qopchasidan keladigan o‘zak hujayralar orqali. O‘zak blast hujayralar ikkilamchi eritrotsitlar va granulotsitlarga differentsiallashadi. Bundan tashqari megakariotsitlar ham hosil bo‘ladi. Qonning yaratilishi homila rivojlanish davrining oxirigacha davom etadi.
  • 3. Timusda qonning yaratilishi. Homila taraqqiyotining 1 oylari oxirida kurtagi paydo bo‘ladi, 7-8 xaftalarida qonning o‘zak hujayralari kela boshlaydi, immunopoezning periferik a’zolari uchun T-limfotsitlar differentsiallashadi.

Qizil suyak ko‘migi va limfa a’zolarida ro‘y beradi. O‘zak hujayralarining yetuk qon shaklli elementlariga bosqichma – bosqich takomillashib, kupayib borishi bilan ta’riflanadi. Bosqichli takomillashish jarayonida qon yaratilishining har – bir qatorida oraliq hujayralar hosil bo‘ladi. Shunday qilib, gemopoezda 6 sinf hujayralarni farq qilishi mumkin. 1. O‘zak hujayralar 2. Yarim o‘zak hujayralar 3. Unipotent hujayralar 4. Blast hujayralar 5. Yetilayotgan hujayralar 6. Yetuk shaklli elementlar

  • Qizil suyak ko‘migi va limfa a’zolarida ro‘y beradi. O‘zak hujayralarining yetuk qon shaklli elementlariga bosqichma – bosqich takomillashib, kupayib borishi bilan ta’riflanadi. Bosqichli takomillashish jarayonida qon yaratilishining har – bir qatorida oraliq hujayralar hosil bo‘ladi. Shunday qilib, gemopoezda 6 sinf hujayralarni farq qilishi mumkin. 1. O‘zak hujayralar 2. Yarim o‘zak hujayralar 3. Unipotent hujayralar 4. Blast hujayralar 5. Yetilayotgan hujayralar 6. Yetuk shaklli elementlar

Eritropoez.

  • Eritrotsitlar rivojlanishi quyidagi bosqichlari farq qilinadi:
  •  o‘zak hujayralar
  •  yarim o‘zak hujayra (mielopoezning boshlang‘ich hujayrasi)
  •  unipotent hujayra (eritropoetinni sezuvchi)
  •  proeritroblast
  •  bazofil eritroblast
  • polixromatofil eritroblast
  •  oksifil eritroblast
  •  retikulotsit
  •  eritrotsit

Granulotsitopoez

  • Granulotsitlarning rivojlanish bosqichlari:
  •  o‘zak hujayra
  •  yarim o‘zak hujayra (mielopoezning boshlang‘ich hujayrasi)
  •  unipotent hujayra (leykopoetinga sezgir)
  •  mieloblast
  •  promielotsit
  •  mielotsit
  •  metamielotsit
  • tayoqcha yadroli granulotsit
  •  segment yadroli granulotsit

Trombotsitopoez

  • Qizil suyak ko‘migida boradi. Bosqichlari
  •  o‘zak hujayra
  •  yarim o‘zak hujayra (mielopoezning boshlang‘ich hujayrasi)
  •  unipotent hujayra (trombopoetinga sezgir)
  •  megakarioblast
  •  promegakariotsit
  •  megakariotsit
  •  trombotsit.

Limfotsitopoez

  • Quyidagi bosqichlar farqlanadi:
  • o‘zak hujayra
  • yarim o‘zak hujayra (leykopoezning boshlang‘ich hujayrasi)
  •  unipotent hujayra (limfopoetinga sezgir)
  •  limfoblast
  •  prolimfotsit
  •  limfotsit

Monotsitopoez

  • Monotsitlarning rivojlanish bosqichlari:
  •  o‘zak hujayra
  •  yarim o‘zak polipotent
  • unipotent hujayra
  • monoblast
  •  promonotsit
  •  monotsit

ETIBORINGIZ UCHUN RAXMAT


Yüklə 1,07 Mb.

Dostları ilə paylaş:




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin