Ученые записки Scientific works, №1, 2014 İssn 1815-1779



Yüklə 69.28 Kb.
PDF просмотр
tarix26.11.2016
ölçüsü69.28 Kb.

Elmi əsərlər -Ученые записки - Scientific works, №1, 2014                                   İSSN 1815-1779                 

İqtisadiyyat-Экономика- Economics 

T.H. Əsədov 

133 


UOT 622.24 

QAZIMA ALƏTLƏRİNİN KEYFİYYƏTİNİN İDARƏOLUNMASINDA 

STANDARTLAŞDIRMANIN VƏ STATİSTİK ÜSULLARIN ROLU 

 

T.H. ƏSƏDOV  

(Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti) 

E-mail: aseu@aseu.az 

 

Xülasə: Məqalədə keyfiyyətin idarəolunmasında İSO, API, ASME və s. beynəlxalq standartlara hormonizə olunan 



milli standartlardan istifadə etmənin və statistik  üsullardan istifadənin rolundan bəhs edilir. 

Açar sözlər: hormonizə, təsnifat, milli standart, texniki tənzimləmə, sistemləşmə. 

 

Məhsulun yüksək rəqabətyönlüyünə nail olmaq üçün bu problemin həllinə kompleks yanaşmaq 

lazım gəlir. Bu sahədə biz neftqaz avadanlığının aparıcı istehsalçıları olan, ABŞ, Yaponiya, Almaniya, 

Böyük Britaniya və digər istehsalçı ölkələrdən əhəmiyyətli dərəcədə geridəyik.  Bu səviyyəyə çatmaq 

yalnız o vaxt  mümkün olarki,  ölkədə normativ sənədlər bankı  (Texniki Tənzimləmə haqqında dövlət 

Qanunu),  yüksək  sinifə  mənsub  menecerləri,  marketoloqları  və  reklam    üzrə  mütəxəssisləri,  satış 

postları və servis xidməti mövcud olsun. 

Akademik  A.M.  Paşayevin  ümumi  redaksiyası  ilə  “Система  менеджмента  качества 

продукции”  kitabında  [1]  göstərilir  ki,  bu  nailiyyətlərə  nail  olmaq  üçün  Azərbaycan  Mühəndislik 

Akademiyasında təsis edilmiş Standartlaşdırma, Sertifikasiya və Metrologiya Mərkəzində aşağıdakılar 

nəzərdə tutulmuşdur: 

 



ISO, API Q1 standartları üzrə məhsulun keyfiyyəti; 

 



Beynəlxalq stndartlar üzrə məhsulun metroloji təminatı; 

 



Qaynaq tikişlərinin və metalların mexaniki xassələrinin sınağı; 

 



Qaynaq tikişlərinin dağılmadan yoxlama üsulları; 

 



ASME  normaları  üzrə  qaynaqçıların  hazırlanması  ixtisasları  üzrə  nəzəri  və  praktiki 

kursların təşkili. 

Standartlaşdırmaya  bu  fəaliyyət  subyekti  (dövlət  orqanları,  məhsul  istehsalçıları  və  xidmət 

müəssisələri)  tərəfindən  müasir  yanaşma  onunla  müəyyən  edilir  ki,  standartlaşdırma  bu  gün  dünya 

miqyasında  cəmiyyətin  sosial-iqtisadi  sferada  həyat  fəaliyyətini,  həmçinin  milli  iqtisadiyyatın 

rəqbətyönlülüyünün yüksəldilməsi alətlərinin cəmi funksiyasını təminatını stabilləşdirən amildir. 

Hazırda  ölkədə  elmi-texniki  tərəqqinin  artan  templə  inkişafı  qazıma  boruları  üçün  qıfılların 

keyfiyyətinin yüksəldilməsinə yönəlmiş problemlərin həllini çətinləşdirir. 

Qazıma boruları üçün qıfılların  keyfiyyətini  planlı və dayanıqlı  yüksəltmək, həmçinin  qazıma 

qıfıllarının  keyfiyyətini  təyin  edən  bütün  parametrləri  sistemləşdirmək,  istehsal  prosesində  keyfiyyəti 

təmin etmək üçün hər bir elementin vacibliyini qiymətləndirən məsələlərin həllinə kompleks yanaşmaq 

lazımdır. 

Keyfiyyətin təmin olunmasını müəyyən edən standartlara baxaq [1-3]: 

 



Milli standartlar – bu standartlarda məhsulun xassələri, onların həyata keçirilmə qaydaları, 

istehsalat  prosesslərinin  xassələri,  məhsulun  istismarı,  saxlanması,  nəqli,  satışı  və  utilləşdirilməsi 

göstərilir. 

Milli  standartlar  (məhsulun  istehsal  mənşəi  və  ölkədən  eyni  dərəcədə  asılı  olmayaraq) 

könüllülük prinsipi ilə tətbiq edilir. 

Standartlaşdırma  obyektindən  və  tələblərin  məzmunundan  asılı  olaraq  standartların  aşağıdakı 

növləri mövcuddur. 

 



obyektin əsasını təşkil edən; 

 



termin və təyinatlara aid

Elmi əsərlər -Ученые записки - Scientific works, №1, 2014                                   İSSN 1815-1779                 

İqtisadiyyat-Экономика- Economics 

T.H. Əsədov 

134 


 

məhsula aid; 



 

proseslərə (işlərə) aid; 



 

xidmətə aid; 



 

əvəzetməyə aid. 



Bu  standartların  hər  biri  özü-özlüyündə  müəyyən  tələbləri  nəzərdə  tutur.  Misal  kimi  ГОСТ  Р 

51898-2002 «Аспекты безопасности. Правила включения в стандарты» standartını göstərmək olar. 

ГОСТ  Р  50779.  11-2000  [4]-nə  görə  keyfiyyət  –  məhsulun  və  ya  xidmətin  onların  üzərinə 

qoyulmuş  və  ya  nəzərdə  tutulan  tələbatlarına  təsir  göstərən  xassə  və  nişanələrin  cəmidir.  Bu  anlayış 

ИСО 8402-ni faktiki təkrarladığından şərhə ehtiyac qalmır. Qeyd etmək lazımdır ki, bu təyinat statistik 

üsula həsr edilmiş dövlət standartında verilmişdir. 

1994-cü  il  nəşrinin  redaksiyası  ilə  müqayisədə  ИСО  9000  seriyası  (İSO  8420  standartı  da  bu 

seriyaya aiddir) da əhəmiyyətli dəyişikliklər keyfiyyətin təyinatına da aid olmuşdur. 

Bu təyinatın təhlilinə keçməmişdən öncə Quality Proqress jurnalının 2001-ci il nəşrinə [5] nəzər 

yetirək. Jurnaldakı məqalə sonradan rus dilinə tərcümə olunmuş və nəşr edilmişdir. 

Bu  məqalənin  8  müəllifi:  F.Krosbi  (1979),  E.Deminq  (1988),  L.V.  Feyqenbaum  (1983),  K. 

İsikava (1985), C.Curan (1988), R.M. Pirsinq (1974), U.A. Şuxart (1931), Q. Taquti (1979) müxtəlif 

illərdə nəşr etdikləri məqalələrdə keyfiyyəti necə başa düşdüklərini izah etməyə səy göstərmişlər. 

ISO  9000  seriyalı  standartları  işləyənlər  gösətrilən  müəlliflərin  keyfiyyət  haqda  nöqteyi-

nəzərlərini  sözsüz  bilirdilər  və  onların  qarşısında  müxtəlif  nöqteyi-nəzərdən  söylənmiş  keyfiyyət 

anlayışlarından ən yaxşısını və lakonik təyinatını seçmək kimi çətin bir məsələ dururdu. 

Nəşr olunan bu məqalələrin bir neçə müəllifindən iqtibaslar göstərək: 

E. Deminq: 

 



Terminlərdə keyfiyyət istehlakçıların təminatını müəyyən etməlidir. 

 



Keyfiyyət çoxölçülüdür. Məhsulun keyfiyyətini onun ayrı-ayrı xassələrini və ya  yalnız bir 

nöqteyi-nəzərdən istifadə etməklə müəyyən etmək olmaz. 



K.İsikava: 

 



Dar  mənada  keyfiyyət  məhsulun  keyfiyyəti  deməkdir.  Geniş  mənada  –  keyfiyyət  işin, 

prosesin, əməkdaşların, sistemin, kompaniyanın, məqsədlərin və s. keyfiyyətidir. 

 

Məhsulun keyfiyyəti onun keyfiyyətinin əsas hissəsidir. 



R.Pirsinq: 

 



Keyfiyyəti müəyyən etmək mümkün deyil. 

 



Əgər siz obyekti dəqiq təyin edə bilmirsinizsə, onun mövcudluğunu bilmək olmaz. 

U.Şuxart: 

 



Keyfiyyətin iki aspekti mövcuddur. Bunlardan biri obyektiv varlıq kimi insanın varlığından 

asılı  olmayan  maddənin  keyfiyyəti  ilə,  digər  aspekt  –  bu  obyektiv  varlıq  haqqında  bizim 

fikrimiz, hissimizlə bağlılığı ilə xarakterizə olunur. 

ISO 9000:2000 beynəlxalq standartında isə keyfiyyət anlayışı aşağıdakı kimi verilmişdir. 

3.1.1.  Keyfiyyət  –  öz  xüsusi  xassələrinin  (3.5.1)  (3.1.2)  [2]  tələblərinin  cəmini  yerinə  yetirən 

dərəcədir. 

XX  əsrin  ortalarında  amerika  psixoloqu  A.Maslou  insanın  bütün  tələbatını  beş  səviyyəyə 

bölmüşdür.  Bu  tələbatın  birincisi  yaşamaq  ehtiyacıdır.  Bu  tələbat  həyata  keçirildikdə  insan  onun 

təminatına  (təhlükəsizlik,  paltar,  yaşayış  yeri  və  s.)  səy  göstərir.  Şəkil  1-də  varlıq,  təminat,  sosial 

tanınma tələbatı və nəhayət,  özünüifadə  etmək tələbatını  ifadə edən Maslou üzrə səbəblər piramidası 

göstərilmişdir. 


Elmi əsərlər -Ученые записки - Scientific works, №1, 2014                                   İSSN 1815-1779                 

İqtisadiyyat-Экономика- Economics 

T.H. Əsədov 

135 


 

Şəkil 1. A.Maslou üzrə səbəblər piramidası 

 

İsveçrə  mütəxəssisi  Doktor  Seqetsi  keyfiyyəti  belə  qiymətləndirir:  “Keyfiyyətin  əsasını 

cəmiyyətin mədəniyyəti və sivilizasiyası təşkil edir”... Keyfiyyət anlayışı barədə daha bir neçə tanınmış 

mütəxəssislərin rəyini göstərək: 

U. Nyudisin (ABŞ): “Keyfiyyətin yüksəlməsindən cəmiyyət qazanır. Tələblər ödənilir, istismar 

resursları və gəlir artır”. 

Deni Koton (Fransa):  “Keyfiyyət müəssisənin məqsədini təyin edən cəmdir”. 

Q. Xarriqton (ABŞ)  “Keyfiyyət” anlayışını istehlakçının onun tələbatının ona münasib istədiyi 

qiymətdə  əldə  edilməsini,  “yüksək  keyfiyyət”  anlayışı  isə  onun  nəzərdə  tutduğu  qiymətdən  də  aşağı 

qiymətə və məmulat öz funksiyasını hər dəfə təmirsiz və imtinasız yerinə yetirməsi anlayışı kimi verir. 

Krosbi  (ABŞ)  keyfiyyəti,  məmulun  texniki  şərtlərlə  nəzərdə  tutulmuş  xassə  və  xüsusiyyətlərə 

uyğun hazırlanması kimi müəyyən edir. 

J. Curan (ABŞ) keyfiyyət anlayışından məqsədə çatmaq üçün etibarlı anlayış kimi istifadə edir. 

Q. Taquti (Yaponiya) məmulun keyfiyyətinə onun nominal qiymətindən meyllənməsini nəzərə 

almaqla xərclərin kvadrat funksiyası əsasında baxır. 

Məhsulun keyfiyyəti anlayışı konkret istehlakçının konkret gözləmələrini təmin edən xassələrini 

özündə əks etdirir və istehlakçının onun rəqabətyönlünü müəyyən edən son məqsədidir. 

Bununla  yanaşı,  məhsulun  nisbətən  kiçik  qiymətini  təmin  etmək,  bir  çox  hallarda,  onun  ön 

mərhələlərdə işlərin həyatı tsiklindən asılı olur. 

Məlumdur ki, məhsulun keyfiyyətinə tələblər onun layihələndirilməsi və istehsal prosesi zamanı 

qoyulur,  keyfiyyətin  qiymətləndirilməsi  isə  onun  istismarında  aşkar  edilir.  Odur  ki,  məhsulun 

keyfiyyəti onun hazırlanması üçün öncə nəzərdə  tutulmuş mərhələlərin  yerinə  yetirilməsindən – onun 

həyat  tsiklindən  asılı  olur,  məhsulun  hazırlanmasının  müxtəlif  mərhələlərində  xərclər  hazır  məhsul 

xərclərinə nisbətən əhəmiyyətli dərəcədə az olur. 

Məhsulun  hazırlanması  tələblərinin  yerinə  yetirilməsinə  nail  olmaq  üçün  müəssisə 

infrastrukturunu  müəyyən  etmək,  təmin  etmək  və  işçi  vəziyyətdə  saxlanmalıdır.  Buraya  aşağıdakılar 

daxildir: 

 



bina, işçi mühit və onunla əlaqədar əmək vəsaiti; 

 



proseslər (istər texniki, istərsə də proqram vəsaitləri) üçün avadanlıq; 

 



təminat xidmətləri (nəqliyyat, rabitə və s.) 

Bununla yanaşı istehsalçı müəssisə məhsula qoyulan tələblərin yerinə yetirilməsinə nail olmaq 

üçün istehsal mühiti yaratmalı və onu idarəetməlidir. 

Özünüifadə-

etmək 

 

Tanınma tələbatı 

Sosial tələbat 

Təminat tələbatı 

Varlıq (həyat) tələbatı 


Elmi əsərlər -Ученые записки - Scientific works, №1, 2014                                   İSSN 1815-1779                 

İqtisadiyyat-Экономика- Economics 

T.H. Əsədov 

136 


 

 

 



Şəkil 2. Prosesli yanaşmaya əsaslanan keyfiyyət menecmenti sisteminin modeli 

 

İstehsalçı  müəssisə  monitorinq  prosesini  planlaşdırmalı  və  tətbiq  etməlidir.  Monitorinq 



prosesində ölçmə, təhlil və yaxşılaşma: 

 



məhsulun tələblərə uyğunluğunu nümayiş etdirmək

 



keyfiyyətin menecment sisteminə uyğunluğunu təmin etmək; 

 



keyfiyyətin  menecment  sisteminin  nəticə  etibarı  ilə  daim  yaxşılaşdırmaq    məqsədilə 

aparılır.  Prosesli  yanaşmaya  əsaslanan  keyfiyyətin  menecment  sistemi  modeli  haqqında 

geniş məlumat [6]-da verilmişdir. 

Şəkil  2-dən  göründüyü  kimi  istehlakçıdan  və  ya  digər  maraqlı  tərəfdən  informasiya  axını 

(tələblər)  istehsalçıya daxil olur.  Müəssisənin  rəhbərliyi  informasiya  axınını  aldıqdan sonra məhsulun 

işlənməsi  və  keyfiyyətin  menecment  sistemi,  həmçinin  son  nəticədə  onun  daim  yaxşılaşdırılmasında 

lazım olan aşağıdakıları təmin etməlidir: 

 



istehlakçı,  həmçinin  icraçıların  qanuni  və  öhtəçilik  tələblərinin  yerinə  yetirilməsinin 

vacibliyini onların nəzərlərinə çatdırmalı; 

 

keyfiyyət sahəsində siyasət işlənməli



 

keyfiyyət sahəsində məqsəd işlənməli; 



 

rəhbərlik tərəfindən informasiyanın təhlili və lazımı resurslarla təminat aparılmalıdır. 



İstehsalçı müəssisə: 

 



keyfiyyətin  menecment  sisteminin  tətbiqi  və  daim  işçi  vəziyyətdə  saxlanması,  həmçinin 

onun nəticə artımını; 

Keyfiyyətin menecment 

sisteminin daim 



yaxşılaşdırılması 

Rəhbərliyin 

məsuliyyəti 

Resursların 

menecmenti 

Ölçmə, təhlil 

və 

yaxşılaşma 



 

Tələblə


 

Təmin-



olunma 

Məhsul 


Məhsulu 

həyat tsikli 

prosesləri 

İstehlakçılar 

(və digər 

maraqlı 


tərəflər) 

İstehlakçılar 

(və digər 

maraqlı 


tərəflər) 

giriş 


çıxış 

- fəaliyyət 

- informasiya axını 


Elmi əsərlər -Ученые записки - Scientific works, №1, 2014                                   İSSN 1815-1779                 

İqtisadiyyat-Экономика- Economics 

T.H. Əsədov 

137 


 

istehlakçıların  tələblərini  təmin  etmək  yolu  ilə  təminatın  artması  resurslarını  təmin 



etməlidir. 

Müəssisə: 

 

işin keyfiyyətinə təsir edən işçi personalın lazımı kompetentliyini müəyyən etməli; 



 

istehlakçı sorğusunu təmin etmək məqsədilə hazırlıq işlərini və ya digər hərəkətləri həyata 



keçirməli; 

 



personalın təhsili, hazırlıqlığı, iş qabiliyyətini işçi vəziyyətdə saxlamalıdır. 

Məhsulun keyfiyyətinin idarəolunmasında müəssisənin infrastrukturu mühüm rol oynayır. 

Marketinq  tədqiqatının  və  planlaşdırmanın  keyfiyyəti,  hər  şeydən  öncə,  istehlakçı  üçün 

məhsulun  dəyərinin  maksimumlaşdırılması  ilə  qiymətləndirilir  və  öz  növbəsində  istehlakçı  bazarının 

vəziyyəti  haqqında    daxil  olan  informasiya  keyfiyyətindən  və  onun  inkişaf  tempindən  asılı  olur. 

Bununla  yanaşı  düzgün  qərar  vermək  istehlakçı  üçün  məhsulun  minimum  qiymətini  təmin  edən 

maliyyə vəsaitlərinin, həmçinin istehsalçı resurslarının optimal planlaşdırılmasını nəzərdə tutur. 

Layihələndirmənin  keyfiyyəti  təkcə  məhsulun  layihədə  nəzərdə  tutulan  qiyməti  və    keyfiyyəti 

ilə  deyil,  həmçinin  onun  hazırlanması  üçün  lazım  olan  bütün  normativ  texniki  sənədlərlə 

qiymətləndirilir. Bununla yanaşı məhsulu layihələndirərkən mühüm dörd element: avadanlıq, kadr, üsul 

və  keyfiyyət  nəzərdə  tutulmalıdır.  Prosesin  keyfiyyəti  isə  öz  növbəsində,  nəticə,  effektlilik  və 

çevikliklə xarakterizə olunur. 

 

 

 



Şəkil 3. Prosesin keyfiyyət xassələri 

Nəticə  -  məhsulun  layihəyə  uyğunluğunu  əks  etdirir  və  məhsulun  keyfiyyəti  sifarişin  yerinə 

yetirilməsi  vaxtı ilə əldə edilir. 



Prosesin  effektliyi  –  Ayrılan  resurslardan  necə  istifadə  olunmasını  göstərir  və  xərclərin 

optimallaşdırılması sifarişin hazırlanmasına olan vaxtın azalması ilə əldə edilir. 



Prosesin  çevikliyi  (bacarıq,  adoptasiya)  –  daxili  və  xarici  səbəblər  hesabına  şəraitin 

dəyişməsinə  uyğunluq  və  prosesin  optimallaşdırılması  hesabına,  yəni  bazar  tələbatı  çağırışına  əsasən 

əldə  edilir.  İstehsal  prosesinin  keyfiyyəti  məhsulun  işlənmə  mərhələsinin  keyfiyyəti  və  istehsal 

prosesinin  keyfiyyətinin  yaxşılaşdırılmasının  və  effektivliyinin  real  şəraiti  ilə  təmin  edilir.  Bununla 

yanaşı istehsalata statistik nəzarət mühüm alətlərdən biri sayılır. Bu alət prosesin dəyişmə mənbələrini 

aşkarlayır  və  onu  elə  izləyir  ki,  prosesdə  yenə  dəyişmə  mənbələri  yaranmasının  qarşısını  almaq 

mümkün olsun. Qazıma boruları üçün qıfılların keyfiyyətinin yüksəldilməsi problemi bir sıra suallara 

cavab axtarır: - qıfılın keyfiyyəti nə deməkdir, onu necə qiymətləndirmək olar, identik olmasını necə 

yoxlamaq olar, keyfiyyəti  necə  idarə  etmək olar.  bu suallarla  yanaşı,  qıfılın keyfiyyətini  istehlakçının 

tələbləri  səviyyəsində  necə  saxlamaq  olar  və  səviyyənin  saxlanmasına  necə  əmin  olmaq  olar  kimi 

məsələlərin həlli qarşıya çıxır. Bu problemlərin həlli üçün onların əldə olunması və təhlilinin effektiv 

aləti  olan  informasiya  olmalıdır.  Aparıcı  xarici  lider  ölkələr:  Yaponiya,  ABŞ,  Almaniya  və  s.  öz 

təcrübələri  ilə  keyfiyyətin  idarəolunması  sahəsində  statistik  üsullarla  idarəolunmasında  yüksək 

Nəticə 


Çeviklik 

Effektlilik 



Elmi əsərlər -Ученые записки - Scientific works, №1, 2014                                   İSSN 1815-1779                 

İqtisadiyyat-Экономика- Economics 

T.H. Əsədov 

138 


nailiyyətlər  əldə  ediblər.  Bu  üsulla  idarəetmədə  əsas  ideya  ondan  ibarətdir  ki,  istehsalatda 

uyğunsuzluğun xəbərdarlığı və uyğunsuzluğu korrektə etmək üçün məzəmmətedici təsir etməni tətbiq 

etmək lazım gəlir. Çox təəsüflər olsun ki, sənayedə keyfiyyətin  statistik üsullarla idarəolunması geniş 

və  effektiv  tətbiqimi  tapmamışdır.  Statistik  üsullarla  keyfiyyətin  idarəolunması  barədə  olan  mövcud 

ədəbiyyatı təhlil etməklə aşağıdakıları müəyyən etmək olar: 

 



ədəbiyyatda  müəyyən  şəraitdə  statistik  verilənlərin  tamamlanmış  təhlil  üsuluna  çox  vaxt 

rast  gəlmək  olmur;  bu  sahədə  ədəbiyyatda  həddən  artıq  köhnəlmiş  və  düzgün  olmayan 

təsdiqlənmələrə və tövsiyələrə rast gəlinir. 

 



mövcud köhnə üsullar çox vaxt yeni müasir statistik üsulların tətbiqinə sədd olur

 



müəssisədə statistik üsulun tətbiqinə marağın olmaması; 

Beləliklə, ölkədə və xaricdə məhsul keyfiyyətinin menecment sisteminin tədqiqi və ədəbiyyatın 

təhlili  nəticəsində  müəyyən  edilmişdir  ki,  məhsulun  keyfiyyətinin  idarəolunmasında  standartlaşdırma 

və statistik üsullardan istifadə edilmənin rolu əhəmiyyətli dərəcədə böyükdür. 



Ədəbiyyat 

[1].Пашаев  А.М.  Система  менеджмента  качества  /  А.М.  Пашаев,  А.Ш.  Мехтиев,  А.Х. 

Джанахмедов и др. Баку, 2008, 665 с. 

[2].ИСО  9000:2000  Международный  стандарт.  Системы  менеджмента  качества.  Основные 

положения и словарь. 

[3].ГОСТ Р 1.0 Государственная система стандартизации. Основные положения. 

[4].ГОСТ  Р  50779.  11-2000.  Статистические  методы.  Статистическое  управление  качеством. 

Термины и определения. 

[5].Хойер Р., Хойер Б. Что такое качество // Стандарты и качество, 2002, №3, с. 97. 

[6].  Зейналов  Р.Р.,  Гусейнов  Э.С..  Специальные  технологические  процессы  жизненного  цикла 

продукции в системах менеджмента качества. Azərbaycan Neft Təsərrüfatı, №7, 2004, s. 32-36. 

 

РОЛЬ СТАНДАРТИЗАЦИИ И СТАТИСТИЧЕСКИХ МЕТОДОВ В УПРАВЛЕНИИ 



КАЧЕСТВА БУРИЛЬНЫХ ЗАМКОВ 

Т.Г. АСАДОВ  

(Азербайджанский Государственный Экономический Университет) 

E-mail: aseu@aseu.az 

Аннотация:  В  статье  излагается  роль  гармонизации  национальных  стандартов  с 

международными стандартами  İSO, API, ASME и др., и статистических методов в  управлении 

качеством бурильных замков. 

Ключевые  слова:  гармонизация,  классификация,  национальный  стандарт,  технические 

регулирование, систематизация. 



 

THE ROLE OF STANDARDIZATION AND STATISTICAL METHODS IN QUALITY 

MANAGEMENT OF TOOL JOINTS 

T.H. ASADOV  

(Azerbaijan State Economic University) 

E-mail: aseu@aseu.az 

Summary:    The  article  describes  the  role  of  harmonization  of  national  standards  with  international 

standards İSO, API, ASME, etc., and statistical methods in quality management tool joints. 



Keywords:  harmonization  of  the  classification,  the  national  standard,  technical  regulation, 

systematization. 



Daxil olub: 12.02.2014 

                                                                                            Rəyçi: i.e.d., professor R.K.İsgəndərov 


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə