Arıtım Kimya San ve Tic. Ltd. Şti. M I k r o b I yolo j I



Yüklə 186,43 Kb.
Pdf görüntüsü
tarix05.05.2017
ölçüsü186,43 Kb.

                                                                                                                                   

AKS


 

AKS


 

Arıtım Kimya San. ve Tic. Ltd. Şti.

 

 

 



 

 

 



 

 

 



M İ K R O B İ Y O L O J İ    

 

 



  

 

 



 

 

 



 

AKS Arıtım Kimya San. ve Tic. Ltd. Şti. Eğitim Yayınları : PMO 002 

Mehmet Nuri Büyükberber tarafından hazırlanmıştır

 


                                                                                                                                   

AKS


 

 

 

M İ K R O B İ Y O L O J İ   



 

Mikroorganizmalar 

 

MİKROFLORA (MİKROSKOPİK ORGANİZMALAR) 

 

Mikroorganizmalar sadece mikroskop yardımı 



ile görülebilen canlı yaratıklardır. Bu 

mikroskopik organizmaları anlatmak için 

kullanılan terim ise Mikroflora’dır. 

Mikroorganizmalar tek hücreli olarak veya 

kümeler halinde bulunurlar. 

 

Kağıt makinesi sistemlerinde en fazla bulunan 



mikroorganizmalar bakteriler ve mantarlardır. 

Bakteriler en fazla sorun kaynağı olarak 

görülürler, çünkü bazı türleri slime üreterek  

depozitleri meydana getirirler. Depozitler ayrıca 

mantarların (maya ve küf) büyümesinden de 

meydana gelirler. Mantarlar genellikle 

bakterilerden çok daha büyük olmalarına 

rağmen gene de görülmeleri için mikroskop 

kullanılması gereklidir.  Sadece belli bakteriler 

slime oluşturur. Ancak slime 

oluşturmayanlarda incecik tellerden yapıldığı 

için ince elyafları ve döküntüleri tutarak depozit 

oluşmasını sağlarlar. 

 

Bazen kağıt makinesi sisteminde başka 



mikroskopik organizmalar bulunur. Yosunlar 

ara sıra kağıt üzerinde yeşil noktalara neden 

olurlar. 

 

Kağıt makinesi sistemlerine mikroorganizmalar 



çeşitli yollarla girerler. Proses suyu, elyaf 

kaynakları, katkı maddeleri, hava ve hayvan 

kalıntıları muhtemel giriş yollarıdır. Hemen 

hemen her katkı maddesi kirlenme kaynağı 

olarak kabul edilir. 

 

 



MİKROFAUNA (KÜÇÜK HAYVANLAR) 

 

Mikrofauna diye depozitlerin içinde yaşayabilen 



küçük hayvanlara denir. Örnek olarak 

protozoa, metazoa ve nemartodları 

gösterebiliriz. Bu organizmalar normal olarak 

depozitleri meydana getirmezler, fakat bunların 

sistemde bulunması taze proses suyunun  iyi 

ıslah edilmediğini gösterir. Eğer söz konusu 

organizmalar sistemde mevcut ise taze proses 

suyunun slime oluşturan bakterilerin sisteme 

giriş kaynağı kaynağı olduğunu gösterir. Taze 

proses suyunun daha iyi ıslahı veya protozoa 

ve metazoa bulunan bölgelerin daha iyi 

dezenfeksiyonu gereklidir. İyi ıslah programı 

uygulayan kağıt makinelerinde biositlerin 

ulaşamadığı buğulanan bölgelerde  

mikrofauna’ya rastlanabilinir. 

 

 



KAĞIT MAKİNESİ SİSTEMLERİNDE BULUNAN  MİKROORGANİZMALAR 

 

Kağıt makinelerinde bulunan mikroorganizmalar şunlardır: 



 

1 – Bakteri                                                                          3 – Yosunlar 

        

      Aeroblar 

      Anaeroblar                                                                    4 - Protozoa ve metazoa             

      Facultative aeroblar 

      Filamentli bakteriler 

 

2 – Mantar 



 

       Küfler  

       Mayalar 


                                                                                                                                   

AKS


 

 

 



 

 

 



  

 

Tek 



Hücreliler: 

 

Filamentli 



  

 



 

Acinetobacter   

Beggiota 

 

 



 

Aeroblar 

 

Basillus (spor yapıcı)  



Haliscomenobacter 

  

 



 

Pseudomonas  

Sphaerotilus 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

  

 



 

 

Koliformlar 



 

 



 

 BAKTERiLER   

Facultative aeroblar  

 

Enterobacter 



 

 

 



  

 

 



 

Escherichia 

coli 

 

 



 

  

 



 

 

Klebsiella 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



  

Anaeroblar 

 

Clostridia 



(spor 

yapıcı)  

 

 

 



 

 

 



Desulfovibrio (sülfat indirgeyici) 

 

 



  

 

 



Spirilla 

   


 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 Maya 


 

 

 



 

 

 



 MANTARLAR   

 

 



 

 

 



 

 

  



 

 

 



Aspergillus 

   


 

 

  



Küf 

 

Mucor 



   

 

 



  

 

 



Penicillum 

   


 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 YOSUNLAR 



 

 

Filamentli veya tek hücreli : Oscillatoria, chlorella 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 PROTOZOA   

 

  

Paramecium   



 

 

 



 

 

 



ŞEKİL 1 – Kağıt Makinesi sistemlerinde bulunan bazı mikroorganizmalar  

 

 



BAKTERİLER 

 

 



Bakteriler kağıt makinesinde en fazla bulunan 

mikroorganizmalardır.  Bunlar basit yaşama 

koşullarında kolay ve hızlı üreyen tek hücreli 

organizmalardır. Büyük bir çoğunluğu çok 

küçüktür. Çapları 0.1 mikron ile 5 mikron 

arasında değişir. 6.000 tipik bakteri uç uca 

getirilirse 1 cm ye ulaşabilir.  

 

Bir kaç bin bakteri tipi bilinmektedir. Bazıları 



hastalık bulaştırır, bazıları ise faydalıdır. Çoğu 

nötr’dür. Bazı tipleri koku oluşmasına  neden 

olur. Diğerleri paslanmaz demirin ve diğer 

metallerin korozyona uğramasına neden olur.  

 

Bakterilerin 



şekilleri birbirinden farklıdır. 

Yumurta 


şeklinde olan veya yuvarlak 

bakterilere 



coccus olarak adlandırılır.  

Silindirik bakterilere bacilli veya rods denir. 

Kavisli veya spiral şekilli rods’lara spirilla 

denir. Kangal halinde olan bakterilere 



spirochetes denir.  Hücrelerinde boru şeklinde 

çıkıntılar olan veya saplar  bulunan bakterilere 



appendaged  (uzantılı) bakteri denir.  

 

Bir çok bakteri tüelerinin karakteristiği olarak 



gruplar veya kümeler halinde bulunurlar. Bir 

çok  cocci ve rods uzun zincirler halinde 

bulunurlar. Diğerleri tabakalar, küpler veya 

üzüm salkımı  şeklinde kümeler oluşturur.

 


                                                                                                                                   

AKS


 

 

Aerobik Bakteriler 

 

 

Tipik bir kağıt makinesi sisteminde bakteriler 



aerob (yaşamak için oksijene ihtiyaç duyan 

organizmalar) yapıdadırlar. Kağıt 

makinelerinde bulunan depozitlerde ve sirküle 

eden su içinde bulunan Pseudomonas çubuk 

yapıdadır.  Çok çeşitli besinleri kullanırlar ve 

geniş sıcaklık aralığında yaşarlar ve çoğalırlar. 

Bazı Pseudomonas tipleri psychrophiles 

(soğuk seven bakteriler) ve çoğunluğu 

mesophiles’dır (ılık seven). 

 

Bacillus türleri diğer bir aerob grubunu 



oluşturur. Bacilli bakteri türleri spor oluşturur, 

hücrelerinde oluşturdukları özel yapılı spor’a 



endospore denir. Sporlar kurutma, radyasyon, 

kimyasallar ve ısıya karşı diğer normal 

hücrelerden daha dayanıklıdırlar.  Bakteriler 

olumsuz koşullar ile karşılaştığı zaman spor’lar  

karşı koruyucu bir yapı oluşturular.  

 

Aktif olarak yaşayan bakterler spor üretmezler, 



ancak açlık ve diğer nedenlerden dolayı 

yaşamı etkilenen bakteriler spor oluşturmaya 

başlarlar. Bazı sporlar yıllarca uykuda 

hareketsiz olarak beklerler ve olumlu koşullar 

oluştuğu zaman dakikalar gibi zaman 

içerisinde normal hücrelere dönüşürler.  

 

Spor oluşturan organizmaların kontrolu zordur, 



bu nedenle koruyucu spor oluşumuna 

başlamadan önce aktif durumda iken 

yokedilmeleri gerekir. Spor’lar kağıt makinesi 

kurutma sisteminde karşılaştıkları yüksek 

sıcaklıklara rağmen yaşarlar. Bu özellikleri 

nedeni ile bitmiş  üründe 250 cfu/gm gereken 

süt kartonu ürünlerinde sorun yaratabilir. 

  

Bazı bacillus spor’ları thermophil’dır (sıcak 



sever). Bu nedenle 65 – 70 

o

C sıcaklıkta 



çalışan oluklu mukavva tesislerinde sorunlara 

neden olabilirler. Ayrıca yüksek sıcaklıkta 

hazırlanan nişasta ve kuşe malzemelerinde 

bozulmaya neden olurlar.  

 

 

Filamentous  Bakteriler



 

 

Filamentous bakteriler aerobic, tek hücreli 



bakteriler olup yan yana gelerek uzun 

zincirler oluşturular. Oluşan bu bakteri 

zinciri tek  hücreli bir canlı gibi davranış 

gösterir. Bu filamentous bakteriler, 

Beggiota, Haliscomenobacter hydrosis, 

Sphaerotilus ve diğerlerinden oluşur. 

Filamentler (teller) mikroskop ile 

görülebilinir. Bazı türler, hücreyi tamamen 

kapatan saman benzeri yapıda olan ve 

kılıf denen koruyucu bir tabaka ile kaplıdır.   

 

 

Filamentous bakteriler kağıt makinesi 



sistemine taze su ile gelirler. Büyümeleri 

için uygun koşullar olan nötr ve alkali pH 

da çalışan kağıt makinelerinde önemli 

sorunlara neden olabilirler. Filamentler 

(teller) uzun beyaz, sarı, pembe veya 

turuncu renkli jelatinimsi püsküller halinde 

görünürler.Bunlar nozulları, elekleri ve 

keçelerin tıkanmasına neden olurlar ve 

depozitleri oluştururlar.   

 

 



Facultative Aerobic Bakteriler 

 

Bazı bakteriler hem aerobic hem de anaerobic 



koşullarda yaşayabilirler. Bunlara facultative 

aerobe’lar (facultative anaerob’lar da) denir). 

Kağıt makinesi sisteminde çoğunlukla 

rastlanan koliformlar  facultative aerolar’dır. 

Koliformlar spor oluşturmayan çubuk yapılı 

bakterlerdir. Normal olarak hayvanların 

sindirim  organlarında ve ayrıca botanik 

maddelerde yüksek oranda bulunur. Kağıt 

makinelerin çoğunda görülen  sıcaklık insan 

vücudunun sıcaklığına yakın olup koliformlar 

için ideal sıcaklık aralığıdır.  Klebsiella



Enterobacter ve  diğer koliformlar 

karbohidratları besin kaynağı olarak kullanırlar, 

ve kağıt makinelerinde bir çok çeşit ve bol 

miktarda karbohidrat bulunur. Bu koliformlar 

büyük miktarda exopolysakkaritler veya slime 

oluştururlar. 

 

Klebsiella ve Enterobacter koliformlar kağıt 



makinesi bakteri nüfusu içinde önemli miktarda 

bulunurlarsa da diğer bir koliform tipi olan 



Escherichia coli bulunmaz. E. Coli daha çok  

dışkı kirlenmesi ile doğrudan ilintilidir. Kağıt  



                                                                                                                                   

AKS


 

 

makinesi sisteminde E. Coli tesbit edilirse ya 



kanalizasyon sisteminden karışım olmakta  

 

veya böcekler, kuşlar veya diğer hayvanlar 



tarafından sistem kirletilmektedir. 

 

 



Anaerobic Bakteriler 

 

Burada iki tür anaerobic bakteri tipi ile 



ilgilenilmektedir. Bunlar: 1 – Desulfovibrio 

türünü içeren sülfat indirgeyici bakteri (SRB), 

ve 2 – Clostridia.  Diğer anaerobik bakteri 

türleri de kağıt makinesi sisteminde bulunabilir, 

fakat  şimdiye kadar onların tesbit edilmesi ve 

karakterize edilmesi için fazla araştırma 

yapılmamıştır. 

 

Anaerob’lar düşük çözünmüş oksijen bulunan 



sistemlerde bulunurlar, ve bu tip bakteriler için 

oksijen zehir gibi etki gösterir. Anaerob’lar 

depozit altlarında ve fazla sirkülasyon olmayan 

tanklarda ve bütelerde bulunurlar. Bir çok kağıt 

makinesi sisteminde hamur iyice 

havalandırılmış olmasına ve oksijen 

içermesine rağmen depozit altlarında ve 

karıştırması  yetersiz olan bütelerde oksijen 

bulunmaz. Anaerobic bakteriler bu bölgelerde 

yaşar ve çoğalırlar.  

 

Bir depozit veya biofilm içerisinde birçok hücre 



katmanları mevcuttur. Aerob’lar oksijenin bol 

olduğu yerler olan biofilm yüzeylerinde ve su 

içerisinde bulunurlar. 6 hücre kalınlığında bir 

tabaka oluştuğu zaman, depositin altında 

bulunan bölgenin doksijen miktarı, korozif 

SRB’nin (desulfovibrio) hatta Clostridia’nın 

yaşamasını ve çoğalmasını destekleyecek 

kadar düşüktür.  Bir numune mikroskop altında 

incelendiği zaman, spirochet’lerin (kangall 

bakteriler) su içinde hareket ettikleri görülür. Su 

içerisinde genellikle bulunan spirohet’ler 

anaerobik Spirochaeta ve Cristtispira 

bakterileridir. Bu spirochet’ler laboratuvarlarda 

kültür halinde yetiştirilmediklerinden haklarında 

fazla bilgi yoktur. 

 

Anaerobik bakteriler bütelerde (ekşi hamur) ve 



üretilen kağıt üzerinde kokulara neden olurlar. 

Bazi anaerobik bakteri türleri korozyona neden 

olabilirler. Bazıları ise hidrojen sülfür gibi zehirli 

veya methan ve hidrojen gibi patlayıcı veya 

boğucu gaz karışımlarının oluşmasına neden 

olurlar.  Anaerobik bakteriler tarafından üretilen 

gazlar patlamalara ve ölümlere neden 

olabilirler.  

 

Kağıt makinelerinin duruşları esnasında geniş 



stok bütelerinde aerobik bakteriler tarafından  

oksijen tüketildiği için ortam anaerobik hale 

gelir. Depozitlerde ve biofilmlerde anaerobik 

bakteriler ortaya çıkar ve hızla su içerisinde 

çoğalmaya başlarlar.  Kanada da bir kağıt 

fabrikasının stok bütesinde termophilic 

(sıcaklık seven) clostridia tarafından üretilen 

hidrojen kaynakçıların ölümüne neden 

olmuştur.  

 

SRB’ler (desulfovibrio) korozyona, renk 



bozulmasına, hidrojen sülfür ve diğer kötü 

kukulara neden olmalarına rağmen biositlerden 

kolaylıkla etkilenirler ve kontrol altına alınırlar. 

Clostridia tipi bakteriler kendilerini oksijen, 

ısıkimyasal malzemelere , kimyasallar ve diğer 

olumsuz koşullardan koruyan dirençli spor’lar 

oluştururlar. Bu nedenle bu türlerin kontrolu 

daha zordur. 

 

 

MANTARLAR 

 

Mantarlar, küf ve mayalar olup, bakterilerden 



daha büyük ve yapısal olarak daha karmaşık 

ve uzmanlaşmış(!) organizmalardır.  

 

Çoğu mantarlar aerobik olup asidik ortamları 



tercih ederler. Asidik pH da çalışan kağıt 

makineleri harmanında, killerde, şap 

çözeltilerinde, döküntülerde ve pişmemiş 

nişasta tanklarında bulunurlar. Asidik ortam 

onların büyümesini ve çoğalmasını  hızlandırır, 

ayrıca daha yüksek pH larda da yaşayabilirler. 

Tercih ettikleri pH aralığı nedeni ile asidik pH 

larda mantarlar bakterilerden daha hızlı 

büyürler ve çoğalırlar. 

 

Mantarlar özellikle yüzeylerde sert, deri gibi ve 



kalın tabakalar oluştururlar. Mantarlar 

bakterilerden daha büyük oldukları için daha az 

mantar hücresi depozit sorunlarına neden olur.  

Mantar depozitlerinde genellikle bakteriler  ve 

inorganik çökelti bulunur, bunlar mantar 

saçakları tarafından çevrelenmiştir.  

 

Mantarlar hyphal parçacıkları (mantarların 



üzerinde bulunan saçaklar) yoluyla veya uygun  

                                                                                                                                   

AKS


 

 

 



koşullarda çimlenen spor’lar ile çoğalırlar. 

Mantar spor’ları bakteri sporlarından çok daha 

az dirençli olup kurutma, radyasyon, ısı ve 

kimyasal malzemelere karşı hassastırlar. Buna 

rağmen, eğer mantar sporları kurutma  

 

 



grubundan etkilenmeden geçerlerse, daha 

sonra nemli koşullarda depolanırlarsa 

çimlenerek mantarlar halinde büyürler. Bunun 

nedeni büyümek için mantarların bakterilere 

oranla daha az suya gereksinim duymalarıdır. 

 

 



Küfler 

 

Küfleri genelde ekmek üzerinde veya çürüyen 



bir yiyecek maddesi üzerinde oluşan tüylü, 

pamuksu  üreme olarak hatırlarız. Mikroskop 

altında dallanan saçaklar şeklinde görülürler. 

Selülozun, ağaç yongalarının ve kağıt 

harmanının renginin bozulmasına neden olan 

çok renkli kolonileri oluştururlar. Ağacın canlı 

iken mikrobiyolojik olarak bozunmasına birincil 

nedenleri olup daha sonra yonga stok yığınları 

esnasında elyaf kaybına ve beyazlığın 

azalmasına neden olurlar.  

 

 

Mayalar  



 

Mayalar büyük çoğunlukla tek hücreli 

organizmalar olup, sadece birkaç türü saçaklı 

tip yapılara sahiptir (ana gövdeden uzantılar 

oluşur). Bakteriden ebat ve hücresel 

karmaşıklık ile ayrılırlar. Bir maya hücresi bir 

bakteri hücresinin yaklaşık 50 katıdır. 

Mantarlar bölünme yerine tomurcuklanma ile 

çoğalırlar. Mayalarr erkek ve dişiye benzeyen 

iki farklı birleşme tipine sahiptir. Birleşme 

hücreleri eriyerek birleşirler ve bir tomurcuk 

oluştururlar. Oluşan tomurcuk daha sonra 

ayrılarak yeni maya hücresi haline dönüşür.  

  

Mayalar önemli bir sorun kaynağı olarak 



görülürler, çünkü elek altı suyunda çok hızlı 

çoğalırlar. Yapışkan ve dirençli depozitler 

oluştururlar. Mayalar fakultative organizmalar 

olup anaerobik koşullarda çoğalırlar. Mayaların 

mayalanması sonucunda ortaya çıkan yan 

ürünler karbondioksit ve alkoldür. Mayalar 

nişasta çözeltilerinde çoğalarak mayalanmaya 

neden oldukları zaman muhtemel sorun 

kaynağı olarak ortaya çıkarlar.  

 

 



YOSUNLAR 

 

Yosunlar, bir çok yapılarda ve ebatlarda 



(filamentler, yuvarlak diatomlar, uzun sigara 

şekilli yapılar ve hücre kümeleri) görülürler. 

Yosun filamentleri bakteri filamentlerine göre 

daha büyüktür.  

 

Yosunlar bitki aleminin üyesi olup suların 



çimeni olarak anılırlar. Önemli bir nitelikleri 

kloroplastlarda (plastid hücreleri) klorofillerin 

(bir fotosentez pigmenti) olmasıdır. 

Kloroplastlar genellikle yeşil veya kahverengi 

renkli yapılardır.  Yosunlar genellikle nemin ve 

ışığın bulunduğu yerlerde ve giriş suyunun 

ıslahının yetersiz olduğu durumlarda görülürler. 

Yosunlar nadiren bulundukları sistemde önemli 

soruna neden olmazlar, ancak  giriş suyunun 

ıslahının yeterli dezenfeksiyonunun 

yapılmadığını gösterir. Kağıt makinesi 

sisteminde yosun bulunduğu tesbit edilirse, bu 

ayrıca sorun kaynağı slime oluşturucu 

bakterilerin de sistemde bulunduğunu gösterir. 

Diğer bir tip yosunlar ise cyanobacteria diye 

bilinen mavi-yeşil yosun olup daha çok bakteri 

özelliği gösterir. 

 

Yosunlar nadiren kağıtta kusurlara neden 



olurlar (örneğin, kağıt tabakasında yeşil nokta 

bulunması). Bu sorun genellikle giriş suyundan 

kaynaklanır. Eğer giriş suyunun klorlaması 

yetersiz ise yosunlar sisteme girerler ve kağıt 

makinesine taşınırlar. 

 

 



 

 


                                                                                                                                   

AKS


 

 

 

SLİME VE BİOFİLMLER 

 

Kağıt fabrikalarında sirküle eden suyun ve 



hamuru taşıyan suyun içinde bulunan 

organismalara “planktonik” veya “serbestçe 

yüzen” denir. Yüzeylere yapışan organizmalara 

ise “sessile” (yapışmış) denir. Yüzeylere 

yapışmış mikroorganizmaların yaşamlarını 

sürdürmeleri ve çoğalmaları daha iyidir. 

Yüzeye yapışmış halde iken hareket eden su 

tarafından yıkanıp gitmeleri veya koparılmaları 

mümkün olmayıp daha fazla besin bulabilirler. 

Yapışan hücreler suyun içindeki besinleri çekip 

alırlar. 

 

“Toplam bakteri sayımı” ile kağıt makinesi 



sistemindeki bakteri miktarını izleyebiliriz. 

Toplam bakteri miktarını tayin etmek için 

kültürler (TGE – tyroptone glucose extract, RK 

mantar ve patates dextros’u - PD) içeren dip 

slideler veya ATP (adenosine trifosfat) ölçen 

ekipmanlar kullanılır.  Deposit miktarı çok fazla 

ise yüzeylerden kazınan her 1 mililitre biofilm 

içinde 600 milyon  cfu (colony forming units) 

bakteri bulunur. Bunun zıddı olarak hamur ile 

sirküle eden su içinde 100.000 cfu/ml bakteri 

gibi çok az bir toplam bakteri sayımına 

ulaşılabilinir. Bu hücrelerin serbestçe yüzen 

veya yüzeylere yapışık olma arasındaki 

tercihini gösterir.    

 

 

Planktonik = Serbest yüzen 



 

Kontrolu kolaydır 



Mikroorganizmalar için en az uygun 

hal 



Bakteri Sayımı ve ATP ile ölçülür 



Çürümeye neden olabilir 

Yüzeylere yapışık büyüme için 



tohumlar bırakır 

 

 



Sessile = Yüzeye Yapışık büyüme 

 



Kontrolu çok zordur 

Genetik olarak uygundur 



ATP, biofouling ekipmanları ve 

mikroskop ile ölçülür 

Çürümeye neden olabilir 



Serbest yüzen bakteriler ve çürüme 

için tohum bırakır 

 

 



SLIME – BALÇIK 

 

Hücreler kaygan veya yapışkan maddeler 



salgılayarak  yüzeylere yapışırlar. Hücrelerin 

salgıladıkları bu yapışkan, viskoz 

biopolimerlere “extracellular polymeric 

substances” (hücre dışı polimeric maddeler), 

“glycocalyx” ve “exopolisakkaritler” denir. Daha 

çok bu yapışkan biopolimerlerden “slime” veya 

“kapsül” diye bahsedilir. Slime yapan bu 

hücreler, bakterler, maya ve yeşil veya mavi-

yeşil yosunlardır. Kağıt sistemlerinde en fazla 

görülen slime-yapıcı organizmalar 



Pseudumonas ve Klebsiella’dır. 

Pseudumonas’lar aerobic bakteriler olup 

endüstriyel sistemlerde slime oluşumuna en 

fazla neden olanlardır. Klesbsiella’lar ise 

koliformlar olup, genellikle kağıt makinelerinde 

bulunur ve çok miktarda slime oluşumundan 

sorumludurlar. 

 

Slime tabakası farklı mikroorganizmalardan 



oluşur, fakat daima glycoproteinler ve büyük 

miktarda polisakkaritler içerir. Slime kapsülü 

organizmanın özelliğine bağlı olarak ince, 

kalın, esnek veya sert yapıda olabilir.  Hücre 

bağlanmalarında rolü olduğu gibi ilave olarak 

slime kapsülünün  önemli miktarda suyu 

bağladığı için mikropların kurumasına veya 

kurutulmasına  karşı koruma  duvarları 

oluşturduğuna inanılmaktadır.  

 

 



BİYOLOJİK DEPOZİTLER – BİOFİLM’LER 

 

Hücreler yüzeylere yapıştıkça biyolojik 



depozitler oluşmaya başlar. Yüzeye bağlanan 

hücreler daha fazla slime üreterek  yeni 

hücrelerin yapışmasına olanak sağlayan yüzey 

kaplamasını yaparak ve ayrıca üreyerek 

biofilmi oluştururlar.  Depozit oluşumunun ilk 

zamanlarında makine yüzeyleri üzerinde 

kayganlık hissedilir. Biofilm yüzeyleri yapışkan 

yüzeyler olmaları nedeni ile inorganik 

tanecikler ve elyaf ve ince elyaflar gibi organik  


                                                                                                                                   

AKS


 

 

 



kütlelerin yakalanması ve biriktirilmesine neden 

olurlar. Bu nedenle tamamen mikrobiyolojik 

maddelerden oluşan depozit bulmak mümkün 

değildir. 

 

Biofilmler büyümeye devam ettikçe, tabakalar 



oluşmaya başlar. Oksijeni kullanan bakterilerin 

oksijeni kullanma hızları sulu ortamdan slime 

kütlesine oksijen geçişinden daha fazla olması 

nedeni ile alt tabakalar anaerobik hale gelirler. 

Alt tabakada oksijen seviyelerinin azalması 

nedeni ile anaerobik organizmalar ve 

microaerophilic  (atmosferik oksijen 

seviyelerinden daha az oksijen seviyelerinde 

yaşayabilen) organizmaların yaşamasına 

olanak veren koşullar oluşur. Anaerob  

 

 

 



bakterilerden kaynaklanan ürünler biofilmin 

makine yüzeylerine yakın bölgelerinde 

tutulduğu zaman korozyon oluşma tehlikesi 

ortaya çıkar.    

 

Biofilm içinde bulunan hücreler koparılma, 



kütlenin büyümesi ile kendiliğinden parçalanma 

ve üreyen hücrelerin tükenmesi gibi nedenler 

ile sıvı bölgeye geçer. Biofilmin yapıştığı 

yüzeyden koparak kağıt harmanı içine 

karışmasını takiben kağıt safihasında hatalar 

görülmeye başlar. Bio-depozitlerin ebatlarının 

büyümesi ile sakallar veya iplikler meydana 

gelir. Yeterli büyüklüğe ulaşınca ise kopar ve 

delikler, noktalar ve kopma sorunlarına neden 

olacağı kağıt harmanı içine karışır.  

 

 

 



 

 

 

                 ŞEKİL 2 – Kağıt makinesi sisteminde biofilm oluşumu 

 

 



Genellikle bio-depozitlerin içinde çok çeşitli 

mikroorganizma türleri vardır. Bazan bir tür 

mikrop çoğunlukta olarak depozite belli 

özellikler verir. Depozitin  özellikleri 

görünüşünün farklılaşmasına neden olabilir. 

Görünüşe göre biodepozitlerin tanımı  şu 

şekilde yapılabilinir: 

   


   *  Jelatinimsi ve yapışkan 

*  İpliksi  

*  Kalın ve viskoz 

*  Süngerimsi veya kauçuk gibi esnek 

   *  Deri gibi, sert veya mat 

 

İnorganik bileşenleri (kireç, demir, vs.) bulunan 



çoğu depozitler yukarda belirtilen özellikleri 

taşımazlar. Parmaklar arasında ezildiği zaman 

kuru olarak görülürler. Biyodepozitler ise 

içlerinde su bulunması nedeni ile parmaklar 

arasında ezildiğinde kuru olarak görülmezler 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 


                                                                                                                                   

AKS


 

 

 



 

 

ŞEKİL 3 – Aerobik ve anaerobik tabakaları ile bir biofilmin kesiti 

 

 

 

 

PEMBE SLIME 

 

“Pembe slime” kağıt makinesi sisteminde 



bulunan pembe renkli mikrobiyolojik slime’lara 

verilen isimdir. Epey önemli bir sorundur çünkü 

üretilen kağıtta renk oluşmasına neden olur. 

Pembe slime genellikle yüzeylerde oluşan 

birikinti bölgelerinde görülür. 

 

Bir çok mikroorganizma pembe slime’a neden 



olabilir. Belli mantar çeşitleri, tek hücreli 

bakteriler ve filamentous bakteriler renkli slime 

oluşturabilirler. Oluşan slime’ın rengi pembe 

veya açık kırmızıdan koyu kırmızıya veya 

portakal rengine kadar değişebilir, fakat açık 

renkli olanları daha fazla görülür.  

 

Renk oluşumu tersinir bir Yükseltgenme - 



indirgenme reaksiyonudur: 

 

                                                 İndirgenme 



         Pembe veya Kırmızı                                     Beyaz veya Gri 

                                                 Yükseltgenme 

                  

Yükseltgenme rengin koyulaşmasına neden 

olur. Hamur hatlarındaki, bütelerindeki veya 

pompalarındaki havalandırma su seviyesindeki 

veya üstündeki slime’ın rengini arttırır. 

Sistemde bulunan nişastada sorunu arttırı. 

Nişasta, renkli pigmentlerin gelişmesi için 

önemli maddeyi ve ayrıca mikroorganizmalar 

için gerekli besini sağlar. Bu kadar sorunun 

kaynağı olan nişasta yaş  kısım katkı maddesi 

olarak veya döküntü ile birlikte sisteme karışır.  

 

İndirgenme maddeleri veya güçlü 



yükseltgenme maddeleri pembe rengi 

kaybeder. Bu tür bir sorunun önlenmesi için 

program hazırlamadan önce, oluşan rengin 

mikroorganizmalardan mı, yoksa kullanılan 

boyalardan mı kaynaklandığının tesbiti gerekir. 

Eski kağıt kullanan kağıt makinelerinde oluşan 

renkler hamur hazırlama kısmında iyi 

giderilmeyen boyalardan kaynaklanabilir. 

 

 

 



                                                                                                                                   

AKS


 

 

 

 

MİKROORGANİZMALARIN BÜYÜMESİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER  

 

Biyolojik depozitlerin anlaşılması ve kontrol 



altına alınması için ilk yapılacak iş kağıt 

makinesinde mikroorganizmaların büyümesini 

etkileyen koşulların öğrenilmesidir. Büyüme 

koşulları her mikroorganizma için farklıdır. 

Mikroorganizmaların çoğalmasını etkileyen 

önemli çevresel koşullar şunlardır: 

   *  Su 

   *  Besin maddeleri                                        

   *  pH 

   *  Oksijen 

   *  Işık 

   *  Sıcaklık 

 

 

SU 



 

Yaşamak için tüm organizmalar suya 

gereksinim duyarlar. Bakterlerin büyümek için 

su ihtiyaçları mantarlardan daha fazladır. 

Mantarlar üretilen kağıt için sorun olabilirler, 

ancak bakterilerden kaynaklanan sorunlar 

genelde kağıt makinesinin yaş  kısmı ile 

sınırlıdır.  

 

 

BESİN MADDELERİ 



 

Bütün organizmaların yaşamak ve büyümek 

için enerji kaynağına gereksinimleri vardır. 

Çoğu mikroorganizmalar karbon, azot, fosfor 

ve çok az miktarda sodyum, kalsiyum, 

magnezyum ve demir tüketirler. Çoğu 

mikroorganizmaların kullandığı organik enerji 

kaynağı (karbon) kağıt makinesi sisteminde bol 

miktarda bulunmaları (nişasta, proteinler, 

lignin, selüloz, ve diğer organik madeler) 

nedeni ile iyi bir büyüme ortamı oluşturur. Çok 

az bakteri inorganik enerji kaynağı kullanır. 

Kağıt makinesi sistemlerinde rastlanan, 

inorganik maddeleri besin olarak kullanan üç 

tür mikroorganizma bulunur. 

 

1 - 



Sülfat indirgeyici bakteriler (sülfatı  

          sülfüre indirger)   

   2  -  Sülfür (kükürt) bakterisi (H

2

S ü serbest   

           kükürde veya sülfürik asite yükseltger) 

   3  -  Demir Çökelten bakteri (su içinde  

           bulunan ferrous demiri yükseltger ve  

           ferrik 

hidroksit 

şeklinde çökeltir)

 

 



SICAKLIK 

 

Mikrobiyolojik büyüme için önemli çevresel 



faktörlerden birisi de sıcaklıktır. Her 

mikroorganizmanın optimum büyüme koşulları 

için belli bir sıcaklık vardır. Sıcaklık çok yüksek 

veya çok düşükse mikrobiyolojik büyüme 

olmaz. Bazı mikroorganizmalar tuzlu su 

içerisinde donma sıcaklığının altında, bazı 

derin deniz bakterileri ise yüksek basınç ve 

300 


o

C civarında yaşayabilirler. Su ve toprak 

da bulunan çoğu mikroorganizmalar 25 

o



civarında en iyi büyüme koşullarını bulurlar. 

Mikroorganizmalar tercih ettikleri sıcaklıklara 

göre şu şekilde sınıflandırabilinir: 

 

    *  Psychrophiles    =    soğuk seven    =    20 



o

C ve ya daha az  

    *  Mesophiles         =    Ilık seven          =   10 - 40 

o

C   

    *  Thermophiles     =    Sıcak seven     =    40 - 90 

o

C   

 

Aşağıdaki  şekilde (Şekil 4) bakterilerin 



yaşayabilecekleri sıcaklık aralıkları 

belirtilmektedir. Kağıt makinesi sistemlerinde 

oluşan bakteri miktarı  sıcaklığa bağlı olarak 

değişir. Makinenin sıcaklığı bakterilerin 

büyümesi için uygun olup olmamasına göre 

slime miktarı azalır veya çoğalır. Slime 

sorunlarının en fazla görüldüğü sıcaklık değeri 

genellikle 32 – 43 

o

C civarıdır(Şekil 5).   



                                                                                                                                   

AKS


 

 

 



 

ŞEKİL 4 - Bakterilerin Büyüme Sıcaklık Aralıkları 

 

 



 

 

   



   

 

 



  

 

 



 

   


 

 

 



    

   


   

 - 10 

o

 C 

Derin Dondurucu 

 

 



 

    


   

   


 

 

 



   

 

Psychrophiles 

    

   


   

 0 

o

 C 

 

 



   

 

 



 

    


   

   


 

 

Buzdolabı   

 

 

 



    

    


   

 10 

o

 C 

 

 



   

 

 



 

    


    

   


  

 

 



   

 

 



 

   


    

   


 20 

o

 C 

 

 



   

 

 



  

   


    

   


 

 

 



   

 

 



Mesophiles 

    


   

 30 

o

 C 

 

 



    

 

 



 

   


    

  

  



 

İnsan Vücudu      

 

 



 

   


    

  

  



 40 

o

 C 

 

 



   Kağıt Makineleri 

 

 



   

    


  

  

 

 

 

    



 

 

 



   

   


  

  

 50 



o

 C 

 

 



    

 

 



 

   


   

  

  



 

 

 



    

 

 



 

   


   

  

  



 60 

o

 C 

 

Nişasta Tankı 

 

 

 



   

   


  

  

 

 

 

   



 

 

 



   

   


  

  

 70 



o

 C 

 

 



   

 

 



 

   


   

  

  



  

 

 



   

 

 



 

Thermophiles 

  

  



 80 

o

 C 

 

 



   

 

 



 

   


   

  

  



  

 

 



   

 

 



 

   


   

  

  



 90 

o

 C 

 

Sıcak Su Kaynakları   

 

 

   



   

  

  



  

 

 



   

 

 



 

   


   

  

  



  

 

 



   

 

 



 

   


   

  

  



  

 

 



   

 

 



 

   


   

  

  



  

 

 



   

 

 



 

   


   

  

  



 130 

o

 C 

 

Kağıt Makinesi Kurutma Bölümü 

 

 

   



   

   


  

 

 



   

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 


                                                                                                                                   

AKS


 

 

 



 

ŞEKİL 5 – Sıcaklığın bakteri büyümesine etkisi 

 

 



pH 

 

Mikroorganizmaların tercih ettikleri pH 



değerleri birbirinden farklıdır. Çoğu 

organizmalar pH 5 – 9 aralığında en iyi 

koşullarda çoğalırlar. pH  2 nin altında ve 10 un 

üzerinde sadece birkaç bakteri türü yaşayabilir. 

Bakterilerin çoğu için en uygun koşullar nötr ve 

alkali pH değerleridir. Mantar bakterilere 

nazaran asitlere karşı daha toleranslıdır. 

Mantarların çoğu pH 3.5 – 6.2 aralığında 

yaşarlar.  

 

Şekil 6, mikroorganizmaların pH tercihlerini 



göstermektedir. Nötr veya alkali pH 

koşullarında mikrobiyolojik slime sorunları artar 

çünkü bu koşullarda çoğu slime oluşturan 

bakteri daha hızlı büyüme özelliğine sahiptir.  

 

ŞEKİL 6 – Mikroorganizmaların pH tercihleri 


                                                                                                                                   

AKS


 

 

 



ŞEKİL 7 – Kağıt makinesinde slime miktarının pH ile değişimi 

      


 

 

OKSİJEN SEVİYESİ 

 

Mikroorganizmalar oksijen gereksinimlerine ve 



oksijene karşı toleranslarına göre değişirler. 

Oksijenle ilişkilerine göre mikroorganizmaların 

sınıflandırılması şu şeki,ldedir: 

 

  *  Aerobe             Oksijen kullanan organizmalar 

  *  Anaerobe         Oksijen kullanmayan mikroorganizmalar 

  *  Facultative       Hem aerobe hem de anaerobe koşullarda yaşayabilen organizmalar  

 

 



Tablo A : Oksijen ile ilişkilerine göre Mikroorganizmaların adlandırılması 

 

        Grup                                         Oksijen Etkisi                   



 

Aerobe 

 

          Obligate                  Mutlaka gerekli 



 

          Facultative              Gerekli değil, ancak oksijen ile büyüme daha iyi 

        

          Microaerophilic       Gerekli, atmosferik miktardan daha az (20 

o

C sıcaklıkta su içinde 8      



                                          ppm oksijen bulunur) 

 

Anaerobe 

 

          Aerotolerant            Gerekli değil, ancak oksijen bulunduğu zaman büyüme daha iyi  



                                          olmaz 

 

          Obligate                   Oksijen tehlikeli veya öldürücü 



 

 


                                                                                                                                   

AKS


 

 

 



 

 

              Aerobe:                     Facultative:                   Anaerobe:          



          Büyüme için               Varsa oksijeni          Oksijeni kullanamaz,          

             oksijen                      kullanabilir,              hatta oksijenden          

              gerekli                     gerekli değil                  zehirlenebilir        

 

ŞEKİL 8 – Mikroorganizmaların oksijen gereksinimleri 

 

 

IŞIK 



 

Fotosentetik organizmalar için ışık bir enerji kaynağı gibi kullanılabilinir. Işığı kullanan organizmalara 

yosunu örnek olarak gösterebiliriz. Bunlar fotosentez için hayati ışık toplayıcı pigment olan klorofil 

içerirler. 

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



ARALIK 2003 


Yüklə 186,43 Kb.

Dostları ilə paylaş:




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2020
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə