Aylanma sirtlar va ularning tenglamalari



Yüklə 161,89 Kb.
səhifə1/6
tarix13.12.2023
ölçüsü161,89 Kb.
#175930
  1   2   3   4   5   6
Aylanma sirtlar va ularning tenglamalari


AYLANMA SIRTLAR VA ULARNING TENGLAMALARI

Reja:


    1. Chiziqli sirtlar;

    2. Yoyiladigan chiziqli sirtlar;

    3. Aylanish sirtlari;

    4. Sirtda nuqta tanlash

    5. Sirtlarning proyeksiyalovchi tekisliklar bilan kesishishi.

Ta’rif. To’g’ri chiziqning fazoda berilgan uchta (m, n va ℓ) yo’naltiruvchi chiziqlarni kesib o’tib, uzluksiz harakatlanishidan hosil bo’lgan sirt chiziqli sirt deyiladi.
Bu sirtni uch yo’naltiruvchi chiziqli sirt deb yuritiladi. Bu chiziqli sirt aniqlovchi parametrlar orqali (m, n, ℓ) ko’rinishda yoziladi.
6.1,a-rasmda umumiy holdagi chiziqli sirtni hosil qilish ko’rsatilgan. Chiziqli sirtning bunday umumiy holi qiyshiq silindr deyiladi. 6.1,b–rasmda qiyshiq silindrning yaqqol tasviri ko’rsatilgan.
Bu sirtning hosil bo’lish jarayoni quyidagichadir. m, n va egri chiziqli yo’naltiruvchilar berilgan bo’ladi m chiziqda ixtiyoriy A nuqta tanlaymiz


    1. 1-rasm

(6.1,a-rasm). chiziqni yo’naltiruvchi qilib, (A, ) konus sirti hosil kilamiz. Bu konus n chiziq bilan biror B nuqtada kesishadi. A,B,C nuqtalarni tutashtiruvchi to’g’ri chiziq uch yo’naltiruvchi sirt(qiyshiq silindr)ning yasovchilaridan biri bo’ladi. Shuningdek, m ga tegishli bo’lgan barcha nuqtalarni konuslarning uchi deb qabul qilib, chiziq shu konuslarning yo’naltiruvchisi bo’lganda, bu konuslar n chiziq bilan kesishib, uning ustida konusga tegishli nuqtalar hosil qiladi. Bu nuqtalardan o’tuvchi chiziqlar qiyshiq silindr sirtining to’g’ri chiziqli yasovchilari to’plamini hosil qiladi.
6.2-rasm
Xususiy xollarda yo’naltiruvchi m, n va egri chiziqlarning ba‘zilari yoki hammasi to’g’ri chiziq bo’lishi mumkin.Bu to’g’ri chiziqlardan birontasi cheksiz uzoqlikda (xosmas) bo’lishi yoki ba‘zilari nuqta ko’rinishida bo’lishi ham mumkin.
Cheksiz uzoqlikda bo’lgan to’g’ri chiziqli yo’naltiruvchining vaziyati biror tekislik bilan beriladi va sirtning barcha yasovchilari unga parallel bo’ladi. Bu tekislik parallellizm tekisligi deyiladi.
b

Yüklə 161,89 Kb.

Dostları ilə paylaş:
  1   2   3   4   5   6




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin