Fitoterapia dolegliwości okresu przekwitania



Yüklə 280,93 Kb.
Pdf görüntüsü
səhifə1/3
tarix16.02.2017
ölçüsü280,93 Kb.
#8702
  1   2   3

 

1

Fitoterapia dolegliwości okresu przekwitania 

 

Dr Henryk Różański 

Akademia Medyczna im. K. Marcinkowskiego 

Katedra Medycyny Społecznej 

Zakład Historii Nauk Medycznych 

Kierownik Zakładu: prof. dr hab. med. Roman Meissner 

Ośrodek Badawczo-Rozwojowy LNB Poland 

 

Keywords:  phytotherapy,  climacteric,  isoflavones,  menopause,  menopausal  symptoms,  herbs,  formononetin, 



isoflavones,  flavonoid,  triterpene  glycosides,  estrogenic  effects,  antiandrogenic  effects,  estrogen  receptor, 

phytosterols. 

Menopause is a normal, natural event. There is a reduction of ovarian estrogen and a cessation of ovary 

function. 

The various phases in the change of life: 

Premenopause: Period of time (between 1 and 6 years) prior to the last menstruation 

Menopause: Time of the last menstruation 

Postmenopause: Period of life following menopause 

Phytoestrogens are plant compounds that are similar in chemical makeup to the female sex hormone oestrogen, 

but  with  much  lower  potency.  They  act  at  the  oestrogen  receptor  sites  in  a  woman’s  body.  This  may  reduce 

menopausal symptoms in some women.  

Phytoestrogens  can  be  found  in  foods  and  also  in  supplements.  The  three  types  of  phytoestrogens  and  their 

dietary sources include:  

1. Isoflavones – good sources include soy products and beans (such as lima beans and lentils).  

2. Lignans – good sources include fruit, vegetables and grains, and oilseeds such as linseed.  

3. Coumestans – good sources include sprouting seeds such as alfalfa. 

4. Phytosterols 

5. Saponins steroid 

6. Dimeric phenols 

Most commonly, menopause takes place when a woman is in her late forties or early fifties. Women who have 

gone  through  menopause  are  no  longer  fertile.  Menopause  is  not  a  disease  and  cannot  be  prevented.  Many 

hormonal  changes  occur  during  menopause.  Postmenopausal  women  are  at  higher  risk  of  heart  disease  and 

osteoporosis, presumably because of a decrease in the production of estrogen or other hormones. 

--- 

 

 

 

„Jesień, do której tak chętnie przyrównują niektórzy okres życia złączony z przekwitaniem,  

ma przecież swój niezaprzeczalny urok,  

o ile nie pragnie się koniecznie widzieć w niej wiosny” (prof. Jan Lesiński, 1963 r.)  

 

Przekwitanie (climacterium) jest okresem stopniowego ustawania zdolności płodzenia, 



przypadającym  najczęściej  między  45.  a  55.  rokiem  życia  kobiety.  Okres  przekwitania  nie 

występuje  nagle,  zazwyczaj  poprzedzają  go  różne  objawy  zapowiadające  nadejście 

właściwego  okresu  przekwitania,  czyli  ostatniej  miesiączki  (menopauzy).  Najwcześniej 

występują  zaburzenia  miesiączkowania.  Cykle  stają  się  przeważnie  krótsze,  rzadziej  dłuższe 

lub  nieregularne.  Do  dziś  trwa  spór  o  zakres  i  znaczenie  pojęć:  menopauza  i  klimakterium 

(climacterium).  Zdaniem  Bensona  menopauza  to  sukcesywny  zanik,  a  w  końcu  całkowite 

zahamowanie  miesiączek  wskutek  fizjologicznej  niewydolności  hormonalnej,  oznaczającej 

zakończenie funkcji rozrodczych kobiety. 

Klimakterium  jest  to  okres  w  życiu  kobiety  następujący  po  menopauzie,  w  którym 

dochodzi  do  inwolucji  i  starzenia  się  organizmu  wskutek  obniżonej  lub  nieprawidłowej 

czynności  hormonalnej  jajników.  Klimakterium  jest  dowodem  postępującego,  fizjologicznego 

zaniku czynności życiowych (Benson 1973, Wojtczak 1995).  



 

2

Istnieją  autorzy,  którzy  uważają  menopauzę  jedynie  za  ostatnią  miesiączkę  w  życiu, 



natomiast  klimakterium  za  okres  przejściowy  w  życiu  kobiety  od  pełnej  dojrzałości  płciowej 

do starości (Obara 1987, Wojtczak 1995). 

W pierwszej fazie przekwitania następuje upośledzone wydzielanie progesteronu, przy 

równoczesnym  prawidłowym  wydzielaniu  estrogenów.  Przejawem  tego  są  zaburzenia 

płodności,  nieregularne  miesiączkowanie  i  nasilone  objawy  napięcia  przedmiesiączkowego: 

obrzęk  i  silne  bóle  piersi,  bóle  w  podbrzuszu  i  pleców,  obrzęki  i  bóle  kończyn  dolnych, 

zwiększone ciśnienie krwi, bóle głowy, uderzenia gorąca, zawroty głowy. 

W  drugiej  fazie  przekwitania  następuje  spadek  stężenia  estrogenów  i  nadmierne 

uwalnianie  gonadotropin  przysadkowych  (folikulostymuliny  =  folitropiny  –  FSH,  lutropiny  - 

LH).  Następstwem  tych  zmian  są  zaburzenia  naczynioruchowe  (rumień  twarzy,  uczucia 

gorąca,  odczuwanie  uderzenia  krwi  do  głowy,  kołatanie  serca,  wahania  ciśnienia  krwi). 

Nadczynność  przysadki  mózgowej  w  zakresie  wydzielania  gonadotropin  powoduje 

nadczynność  strefy  siatkowatej  kory  nadnerczy  w  zakresie  wydzielania  i  uwalniania  17-

ketosteroidów  (androgennych).  Objawami  tego  są:  pogrubienie  głosu,  rozwój  nadmiernego 

owłosienia,  zmężczyźnienie  niektórych  rysów  twarzy  kobiety.  Część  androgenów  pochodzi 

również  z  komórek  wnękowych  jajnika  (Charvat  1953,  Traczyk,  Trzebski  1980,  Wojtczak 

1995). 

Niejednokrotnie  występują  w  tym  czasie  takie  objawy  jak  osłabienie,  niechęć  do  aktywnego 



trybu  życia,  wzmożona  pobudliwość  nerwowa,  nadmierna  wrażliwość  psychiczna, 

bezsenność, 

brak 

zainteresowania 



otoczeniem, 

uderzenia 

gorąca 

(wary), 


nagłe 

zaczerwienienia  twarzy,  bladość  twarzy,  poty,  szum  w  uszach,  zawroty  głowy.  U  niektórych 

kobiet  po  napływie  fali  gorąca  występuje  uczucie  zimna.  Należy  jednak  dodać,  że  nie  u 

wszystkich  kobiet  występują  wymienione  objawy  i  odczucia  wegetatywne.  Niektóre  kobiety 

przechodzą  w  okres  przekwitania  prawie  niespostrzeżenie.  Zależy  to  w  dużej  mierze  od 

równowagi układu nerwowego i dokrewnego. 

W  układzie  rodnym  odczuwają  kobiety  niekiedy  uczucie  ciążenia,  połączone  z 

napływem  krwi  do  miednicy  małej,  w  późniejszych  okresach  pojawia  się  obfitsza  wydzielina 

z  narządu  rodnego.  Może  wystąpić  wówczas  świąd  sromu.  Zmniejszają  się  rozmiary macicy, 

pochwa  ulega  zwężeniu.  Sylwetka  ciała  ulega  zaokrągleniu,  zwłaszcza  biodra  ulegają 

otłuszczeniu.  Pojawia  się  tendencja  do  otyłości.  Włosy  tracą  naturalny  połysk,  zaczynają 

wypadać.  Pojawia  się  czasami  dodatkowe  owłosienie  na  twarzy,  zwłaszcza  brodzie  i  nad 

wargą górną. 

Cykle  miesiączkowe  są  nieregularne,  długość  ich  może się wahać między 17 dniami a 

6  miesiącami.  Obfitość  krwawienia  jest  również  bardzo  różna.  Do  owulacji  może  dochodzić 

rzadko,  chociaż  miesiączki  nadal  występują.  Szyjka  macicy  może  nie  wytwarzać  płodnego 

śluzu. W pochwie często występuje suchość, co zniechęca do odbywania stosunków (Billings 

1986). 


W  okresie  menopauzalnym  występują  często  zaparcia  i  wzdęcia  oraz  dyskinezy  dróg 

żółciowych.  Wzrost  stężenie  cholesterolu  we  krwi  spowodowany  obniżonym  stężeniem 

estrogenów  prowadzi  do  rozwoju  miażdżycy  i  kamicy  żółciowej.  Obniżenie  produkcji 

estrogenów sprzyja rozwojowi zwyrodnieniowych schorzeń naczyń krwionośnych. 

Dolegliwości  ze  strony  układu  krążenia  obejmują  nadciśnienie  o  charakterze 

zmiennym,  uczucie  kołatania  serca,  objawy  chromania  przystankowego,  bóle  w  okolicach 

serca, rzadziej obrzęki, zasinienie kończyn górnych i dolnych. U niektórych kobiet spotykamy 

krwotoki  z  nosa,  bóle  stawów,  nerwobóle.  Inicjacji  ulegają  choroby  stawów  i  kości,  np. 

choroby zwyrodnieniowe stawów, osteoporoza. 

W  trzeciej  fazie  przekwitania  dochodzi  do  zmian  zanikowych  w  obrębie  jajników 

(zanikają  komórki  ziarniste  i  śródmiąższowe  jajników),  zatrzymania  produkcji  estrogenów  i 

zahamowanie  nadczynności  przysadki  mózgowej  w  zakresie  uwalniania  folikulostymuliny. 



 

3

Rozwija  się  stan  pewnej  równowagi  hormonalnej;  wcześniej  wymienione  objawy  stopniowo 



ustępują. 

Proces  starzenia  postępujący  po  menopauzie  powoduje  nasilające  się  marszczenie  i 

ścieczenie  skóry,  utratę  pigmentacji  i  nadmierne  rogowacenie.  Często  dochodzi  do  rozwoju 

teleangiektazji, rumienia i trądziku różowatego. 

Po  menopauzie  występują  objawy  demineralizacji  kośćca  (zrzeszotnienie  kości). 

Dochodzi wówczas do patologicznych złamań i zniekształceń (np. złamania główki lub szyjki 

kości  udowej,  zmiany  zwyrodnieniowe  odcinka  krzyżowego  kręgosłupa).  Do  czynników 

sprzyjających  rozwojowi  tej  patologii  należą:  brak  właściwej  aktywności  ruchowej, 

nieprawidłowa dieta (uboga w wapń, witaminę C, D, A, białko). 

Klimakterium  staje  się  często  źródłem  nowych  problemów  dla  kobiety  i  jej  męża. 

Przerwanie  współżycia  z  mężem  staje  się  przyczyną  poważnych  napięć,  niepokojów, 

poczucia  odrzucenia  u  obojga  małżonków.  W  sferze  psychicznej  przekwitającej  kobiety 

dostrzegamy  wzmożoną  wrażliwość,  drażliwość,  dużą  zmienność  nastrojów:  popadanie  z 

nadmiernej  wesołości  w  stan  smutku  i  na  odwrót.  Kobieta  może  stracić  poczucie  wartości, 

przydatności,  staje  się  nieobecna,  przygnębiona,  zamyślona,  uważa,  że  nikt  o  nią  nie  dba.  U 

niektórych  kobiet  rozwijają  się  stany  lękowe,  u  innych  stany  depresji.  Jest  to  związane  z 

niedoborem estrogenów (König 1910, 1940, Billings 1986, Wojtczak 1995). 

Pobudliwość  płciowa  u  części  kobiet  zanika,  ale  u  części  osiąga  poziom  szczytowy; 

stosunek  do  życia  płciowego  prowadzi  u  jednych  do  przygnębienia,  u  innych  do  stanów 

podniecenia.  Z  braku  możliwości  zaspokojenia  wzmożonego  popędu  płciowego  zdarza  się 

nieraz  szukanie  zainteresowań  w  dziedzinie  religijnej,  artystycznej,  literackiej  czy  społecznej. 

W  tym  okresie  życia  kobieta  czuje  potrzebę  dostosowania  się  do  nowej  roli  w  rodzinie  i  w 

społeczeństwie. 

Szczególnie  przykre  i  niebezpieczne  dla  przekwitającej  kobiety  są  psychiczne  konflikty 

wewnętrzne,  co  przejawia  się  w  stosunkach  do  siebie  samego  jak  i  osób  z  otoczenia. 

Decydującym  czynnikiem  jest  tu  niewątpliwie  przekonanie  kobiety,  iż  nastanie  przekwitania 

przekreśla jej dotychczasowe walory, którymi do tej pory mogła się poszczycić. Wiele kobiet 

uważa,  że  wraz  z  okresem przekwitania kończy się ich urok osobisty. Wierząc w to głęboko 

popadają  w  stan  depresji  (Lesiński  1963,  Benson  1973,  Billings  1986,  Pisarski  1987, 

Brzozowski 1993). 

Dla  kobiety  znajdującej  się  w  fazie  przekwitania  ważne  jest  łagodzenie  lub  znoszenie 

wspomnianych  już  różnych  dolegliwości.  Tutaj  szczególnego  znaczenia  nabierają  preparaty 

naturalne.  Trudno,  bowiem  „leczyć”  lekami  syntetycznymi  objawy  odczuwane  przez  samą 

pacjentkę,  a  które  nie  są  przejawem  choroby,  lecz  zmian  fizjologicznych  na  tle  przebudowy 

hormonalnej ustroju. 

 

Podział preparatów pochodzenia roślinnego mających znaczenie w fitoterapii 



climacterium 

 

Podział fitoterapeutyczny 

środków roślinnych 

Nazwa środka roślinnego 

Estrogenne i 

estrogenopodobne 

Cimicifuga racemosa 

Cimicifuga foetida 

Trifolium pratense 

Vitex agnus-castus 

Althaea rosea 

Taraxacum officinale 

Medicago sativa 

Soya hispida 


 

4

Salvia officinalis 



Humulus lupulus 

Ononis arvensis 

Ononis spinosa 

Panax ginseng 

Pimpinella anisum 

Gestagenne 



Vitex agnus-castus 

Nerium odoratum 

Antyandrogenne 



Cimicifuga racemosa 

Cimicifuga foetida 

Althaea rosea 

Taraxacum officinale 

Medicago sativa 

Salvia officinalis 

Humulus lupulus 

Rozkurczowe na mięśnie 

narządów płciowych 

Cimicifuga racemosa 

Cimicifuga foetida 

Trifolium pratense 

Althaea rosea 

Taraxacum officinale 

Salvia officinalis 

Hyoscyamus Niger 

Datura stramonium 

Atropa Belladona 

Chelidonium maius 

Fumaria officinalis 

Humulus lupulus 

Uspokajające, 

przeciwdepresyjne  

przeciwlękowe 



Trifolium pratense 

Vitex agnus-castus 

Althaea rosea 

Chelidonium maius 

Humulus lupulus 

Hypericum perforatum 

Panax ginseng 

Eleutherococcus senticosus 

Regulujące trawienie i 

perystaltykę przewodu 

pokarmowego 



Althaea rosea 

Taraxacum officinale 

Salvia officinalis 

Chelidonium maius 

Fumaria officinalis 

Humulus lupulus 

Ononis arvensis 

Ononis spinosa 

Hypericum perforatum 

Eleutherococcus senticosus 

Lipotropowe, 

przeciwmiażdżycowe 

Taraxacum officinale 

Medicago sativa 

Soya hispida 

Eleutherococcus senticosus 

Hipotensyjne 



Chelidonium maius 

 

5

Poprawiające krążenie 



mózgowe i obwodowe 

Trifolium pratense 

Althaea rosea 

Medicago sativa 

Soya hispida 

Panax ginseng 

Eleutherococcus senticosus 

Immunostymulujące 



Panax ginseng 

Eleutherococcus senticosus 

Zwiększające wydolność 

psychiczną i fizyczną 

Cimicifuga racemosa 

Cimicifuga foetida 

Medicago sativa 

Soya hispida 

Hypericum perforatum 

Eleutherococcus senticosus 

Zmniejszające wydzielanie 

potu 

Salvia officinalis 

Agaricus albus 

Hyoscyamus Niger 

Datura stramonium 

Atropa Belladona 

Uszczelniające i 

wzmacniające naczynia 

krwionośne 



Trifolium pratense 

Althaea rosea 

Taraxacum officinale 

Ononis arvensis 

Ononis spinosa 

Moczopędne i 

przeciwobrzękowe 

Trifolium pratense 

Vitex agnus-castus 

Ononis arvensis 

Ononis spinosa 

 

 



Zawarte  w  roślinach  substancje  chemiczne  o  właściwościach  estrogennych  i 

ewentualnie antyandrogennych można podzielić na 7 grup: 

1.  Fitosterole, np. sitosterole, stigmasterole 

2.  Stylbeny, np. rapontycyna 

3.  Dimeryczne fenole, np. dianetol zawarty w anyżu Pimpinella anisum 

4.  Izoflawony, np. genisteina, daidzeina, daidzyna 

5.  Kumestany, np. kumestrol 

6.  Lignany 

7.  Saponiny sterydowe 

 

Pluskwica  groniasta  -  Cimicifuga  racemosa  (L.)  Nuttall  (Actaea  racemosa  L.)  z 

rodziny  jaskrowatych  –  Ranunculaceae.  Występuje  w  Ameryce  Północnej.  Surowcem 

farmaceutycznym  jest  korzeń  –  Radix  Cimicifugae  racemosae  (poprawnie  ujmując  jest  to 

kłącze  z  korzeniami  Rhizoma  cum  radicibus  Cimicifugae  racemosae).  Grupa  czynnych 

składników  pluskwicy,  która  jest  łatwa  do  wyizolowania  w  formie  frakcji  określona  została 

wspólną  nazwą  cymicyfugina  (cimicifugin)  –  15-20%  (znana  od  1835  roku).  W  jej  skład 

wchodzą:  żywice,  kumaryny,  ranunkulozydy,  laktony  terpenowe  i  gumy.  Obok  gumo-

żywicowej  frakcji  surowiec  zawiera  kwas  taninowy,  izoflawony  -  formononetynę 

(formononetin), glikozydy triterpenowe o charakterze saponin (actein = akteina, cimigoside = 

cymigozyd,  macrotin  =  makrotyna,  racemoside  =  racemozyd,  27-deoxyactein  =  27-


 

6

dezoksyakteina),  kwas  salicylowy,  kwas  izoferulowy,  kwas  cynamonowy  i  alkaloidy 



(cytyzyna, metylocytyzyna). 

Wspomniana  cytyzyna  jest  alkaloidem  chinolizydynowym  występującym  u  wielu 

gatunków,  np.  w  złotokapie  –  Laburnum.  Pobudza  ośrodek  oddechowy  i  naczynioruchowy, 

zwiększa  wydzielanie  adrenaliny,  podnosi  ciśnienie  krwi.  Znosi  objawy  głodu  nikotynowego, 

co zostało wykorzystane w leczeniu nikotynizmu przewlekłego.  

Z  powodu  występowania  cytyzyny  w  pluskwicy,  preparaty  z  niej  przygotowane  po 

przedawkowaniu 

wywołują 

zatrucie, 

którego 


objawami 

są: 


nudności, 

wymioty, 

przyśpieszenie  akcji  serca,  rozszerzenie  źrenic,  drgawki,  bóle  i  zawroty głowy, a nawet zgon 

wskutek porażenia ośrodka oddechowego. 

Wyciągi  z  kłącza  pluskwicy  wykazują  wpływ  rozkurczowy,  napotny,  wykrztuśny, 

kardiostymulujący  i  uspokajający.  Laktony  w  połączeniu  z  alkaloidami  i  kwasami 

fenolowymi wywierają wpływa przeciwbakteryjny.  

Izoflawony  i  triterpeny  pluskiwcy  hamują  uwalnianie  lutropiny  (LH)  hamując  owulację  i 

wytwarzanie  ciałka  żółtego  oraz  produkcję  i  uwalnianie  progesteronu.  Należy  dodać,  że 

wyciągi  z  pluskwicy  podawane  mężczyznom  przez  ponad  30  dni  hamują  również  uwalnianie 

lutropiny  w  przysadce  i  tym  samym  produkcję  oraz  uwalnianie  testosteronu  przez  komórki 

Leydiga  (w  jądrach)  –  efekt  antyandrogenny.  Izoflawony  wywierają  wpływ  estrogenny 

(oddziałują na receptory ER-beta). 

Preparaty  z  pluskwicy  powinny  być  zalecane  pacjentkom  w  II  fazie  klimakterium 

(postmenopauza),  kiedy  to  następuje  zwiększone  uwalnianie  lutropiny  i  przez  to zwiększone 

uwalnianie progesteronu oraz androgenów. 

Na  rynku  są  dostępne  liczne  preparaty  zawierające  ekstrakt  z  kłączy  pluskwicy 

(tabletki, kapsułki) jak i też będące wyciągami etanolowymi z kłączy (krople, nalewka). 



Dawkowanie:  

1.  Sproszkowane  kłącze  (korzeń)  –  Pulvis  Cimicifugae  racemosae:  15-30  gran 

(0,9375-1,875 gram). 

2.  Nalewka  z  pluskwicy  –  Tinctura  Cimicifugae  racemosae  1:10:  10  ml  2  razy 

dziennie  lub  1  drachma  aptekarska  tj.  3,8  g  2  razy  dziennie.  Tinctura  Cimicifugae 

racemosae 1:5: 4-6 ml 2 razy dziennie. 

3.  Wyciąg gęsty z pluskiwcy – Extractum fluidum Cimicifugae racemosae 1:1: 2 ml 2 

razy dziennie. 

4.  Wyciąg suchy z pluskwicy Extractum siccum Cimicifugae racemosae: 250-500 mg 

dziennie. 

 

W Polsce występuje dość pospolicie gatunek: pluskwica cuchnąca – Cimicifuga foetida L.



który może dostarczyć surowiec o podobnym składzie chemicznym i zastosowaniu. 

 

Koniczyna  łąkowa  –  Trifolium  pratense  L.  z  rodziny  motylkowatych  Papilionaceae 

jest  rośliną  od  dawna  wykorzystywaną  w  ziołolecznictwie.  Zanim  wprowadzono  do  badań 

urządzenia  umożliwiające  dokładną  identyfikację  składników  chemicznych  i  nim  poznano 

właściwości  farmakologiczne  poszczególnych  fitozwiązków,  ziele  koniczyny  stosowano 

jedynie  jako  środek  hamujący  nadmierne  krwawienia  miesiączkowe,  uszczelniający  i 

wzmacniający 

naczynia 

krwionośne, 

wykrztuśny, 

moczopędny, 

odtruwający, 

przeciwobrzękowy,  mlekopędny  oraz  uspokajający.  Dopiero  w  XX  wieku  zwrócono  uwagę 

na  izoflawony  zawarte  w  koniczynie  i  gatunkach  pokrewnych  oraz  ich  właściwości 

estrogenne.  

Spośród  około  30  izoflawonów  występujących  w  koniczynie  warto  wymienić:  daidzyna 

(daidzin),  genistyna  (genistin),  daidzeina  (daidzein),  glicyteina  (glicitein),  genisteina 

(genistein),  pratenseina  (pratensein),  pseudobaptygenina  (pseudobaptigenin),  formononetyna 

(formononetin),  teksazyna  (texasin),  biochanina  A  (biochanin  A),  ponadto  glikozydy 


 

7

izoflawonowe,  np.  glukozyd  glycetyny,  glikozyd  kalikozyny,  glikozyd  ononiny,  glikozyd 



irylonu.  Do  składników  czynych  koniczyny  należą  również  fenolokwasy  (np.  kwas 

kumarowy, kwas salicylowy), fitosterole (beta-sitosterol), saponiny i garbniki. 

Izoflawony koniczyny mają podobną strukturę do estrogenów, dzięki czemu mogą przyłączać 

się do receptorów estrogenowych ER. Właściwości estrogenne (estrogenopodobne) koniczyny 

są wykorzystywane w medycynie w przypadkach niedoboru estrogenów endogennych, w tym 

również  w  okresie  przekwitania.  Preparaty  zawierające  wyciąg  z  koniczyny  zalecane  są  w  II 

fazie przekwitania, kiedy to spada produkcja estrogenów i występują objawy z tym związane. 

Ekstrakt  z  koniczyny  jest  składnikiem  zagranicznych  preparatów  prostych  i  złożonych  o 

charakterze estrogennym. 

Dawkowanie: 

1.  Sproszkowane  ziele  wraz  z  kwiatami  koniczyny – Pulvis Trifolii: 1-1,5 g 2-3 razy 

dziennie. 

2.  Napar  z  ziela  koniczyny  –  Infusum  Trifolii:  1  łyżke  rozdrobnionego  suchego  ziela 

wraz z kwiatami zalać 1 szklanką wrzącej wody; odstawić na 30-40 minut, przecedzić. 

Pić 2 razy dziennie po 1 szklance. 

3.  Ekstrakt suchy – Extractum siccum Trifolii: 500 mg 2 razy dziennie.  

 

Źródłem  izoflawonów dla przemysłu farmaceutycznego jest również soja owłosiona - 



Soya  hispida  Moench.  (syn.  bot.  Phaseolus  max  L.,

 

Glycine  soja  Siebold  &  Zucc.,  Glycine 



max  (L.)  Merr.),  z  rodziny  motylkowatych  Papilionaceae.  Surowiec  stanowi  nasienie  Semen 

Soyae.  Ekstrakty  z  nasion  soi  są  składnikami  nowoczesnych  form  leków  (kapsułki,  tabletki, 

emulsje).  Nasiona  soi  zawierają  białka  (ok.  40%),  tłuszcze  (18-20%),  cukry  (30-32%), 

lecytynę  (2-3%),  izoflawony  (daidzeina,  genisteina,  glyciteina),  fitosterole  (sitosterol, 

stigmasterol), cholinę i saponiny. 

Izoflawony  i  fitosterole  posiadają  strukturę  estrogenopodobną,  dlatego  wywierają 

wpływ  estrogenny.  Saponiny  wywierają  działanie  przeciwzakrzepowe.  Składniki  te  obniżają 

również  stężenie  cholesterolu  we  krwi,  wywierając  wpływ  przeciwmiażdżycowy.  Istnieją 

doniesienia  o  właściwościach  przeciwnowotworowych  wyciągów  sojowych,  których 

mechanizm  upatruje  się  w  hamowaniu  angiogenenzy,  aktywacji  apoptozy,  inhibicji 

topoizomerazy II w DNA oraz inhibicji kinazy tyrozynowej w białkach). 

Zawartość  izoflawonów  sojowych  w  preparatach  handlowych  (w  kapsułce  lub 

tabletce)  waha  się  w  granicach  12-80  mg.  Zalecane  dawki  izoflawonów  sojowych  wynoszą 

50-100  mg  dziennie  przez  okres  kilkunastu  miesięcy,  z  przerwami  co  3  miesiące.  Preparaty 

zawierające  wyciągi  z  nasion  soi  zalecane  są  w  II  fazie  przekwitania,  kiedy  spada  poziom 

estrogenów w organizmie. 

Izoflawony, kumestrol i saponiny (2-3%) estrogenne oraz przeciwzakrzepowe zawiera 

także  lucerna  siewna  -  Medicago  sativa  L.,  z  rodziny  motylkowatych  -  Papilionaceae

Niestety  saponiny  lucerny  w  większych  ilościach  są  toksyczne  i  uszkadzają  krwinki. 

Surowcem  jest  nasienie  i  ziele  lucerny,  z  których  można  ekstrahować  izoflawony.  Suche 

wyciągi  z  lucerny  stanowią  składnik  coraz  większej  liczby  preparatów  zagranicznych 

zalecanych do łagodzenia objawów przekwitania. Wodne i wodno-alkoholowe wyciągi z ziela 

(napar:  3-5  g/200  ml  wrzącej  wody;  1-2  razy  dziennie  po  100  ml)  działają  moczopędnie, 

przeciwobrzękowo,  napotnie,  odżywczo,  pobudzająco  na  trawienie  oraz  apetyt  i  ogólnie 

wzmacniająco. Sproszkowane ziele lucerny: 500-1000 mg 3 razy dziennie. Nalewka z lucerny 

1:5 na alkoholu 40-60% – 5 ml 2 razy dziennie. 


Kataloq: materialy
materialy -> Zk-03-2016-12, př. 1 Počet stran: 116
materialy -> Stadardní styly chs
materialy -> Osud léku v organizmu – absorpce, distribuce, transformace (metabolizmus), eliminace
materialy -> 1/ Co je to biologický poločas léčiva ?
materialy -> Materiały pomocne w pracy nad [ próbą przedstawienia współczesnej, sensownej, efektywnej definicji choroby ]
materialy -> Od genu do cech Budowa i funkcje kwasów nukleinowych. Geny i genomy. Kod genetyczny. Ekspresja genów. Podstawowe reguły dziedziczenia genów. Genetyczne uwarunkowanie płci. Cechy sprzężone z płcią. Zmiany w informacji genetycznej
materialy -> Warm – up Warm – up
materialy -> Lektinová dráha Alternativní dráha
materialy -> Перелік навчально-методичної літератури Основна

Yüklə 280,93 Kb.

Dostları ilə paylaş:
  1   2   3




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2023
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə