ĠġĞal olunmuġ rayonlar



Yüklə 428,54 Kb.
Pdf görüntüsü
səhifə1/5
tarix07.09.2017
ölçüsü428,54 Kb.
  1   2   3   4   5

ĠġĞAL OLUNMUġ RAYONLAR

 

 

 



 

Dünya  m


ə

d

ə



niyy

ə

tin



ə

  çox  nadir  incil

ə

r  b


əxş  etmiş  Qarabağ  Azə

rbaycan 


m

ə

d



ə

niyy


ətinin, musiqisinin beşiyidir.

 

Erm



ənistan silahlı qüvvə

l

ə



ri  t

ə

r



ə

find


ən işğal olunmuş Azə

rbaycan 


ə

razisind


ə

 547 


memarlıq  abidə

si,  o  cüml

ə

d

ə



n  5  dünya,  393  ölk

ə

  v



ə

  149  yerli 

ə

h

ə



miyy

ətli  memarlıq  

abid

ə

si, 205 arxeoloji abid



ə

, 297 kitabxana, 808 klub mü

ə

ssis


ə

si, 85 musiqi m

ə

kt

ə



bi, 12 

monument,  22  muzey,  4  r

əsm  qalereyası,  10  mə

d

ə



niyy

ə

t  v



ə

  istirah

ət  parkı,  4  dövlə

teatrı,  2  konsert  müə



ssis

əsi  dağıdılmış,  yandırılmış  və

  qar

ət  edilmişdir.  Dünya 



ə

h

ə



miyy

ə

tli    K



ə

lb

ə



c

ə

r  Tarix-



Diyarşünaslıq  Muzeyi,  nadir  eksponatlara  malik  Şuşa 

şə

h



əri,Qarabağın tarixi muzeyi, dünyada ikinci olan Ağdam çörə

k muzeyi, Z

əngilandakı 

heyk


ə

ll

ə



r muzeyi erm

ə

ni v



əhşilə

ri t


ə

r

ə



find

ə

n yerl



ə

-yeksa


n edilmişdir.

 

 



 

 

 

 

ġUġA RAYONU



 

 

Rayonun 


ə

razisi  29.0 km

2

 

Əhalisinin sayı 26.700 min nə



f

ə

r (01.01.2006) 



 

İşğaldan ə

vv

əl Şuşa rayonunda 248 tarix və



 m

ə

d



ə

niy


ə

t abid


ə

l

ə



ri, 5 muzey, r

ə

sm 



qalareya

sı,


 

32  kitabxana  mövcud  olmuşdur.

 

Şuşa  şə


h

ə

rind



ə

  ilk  qira

ə

txana  dövrünün 



görk

əmli  şairi  Mir  Mövsüm  Nəvvabın  təşə

bbüsü  il

ə

 



açılmışdır.  O,  Şuşada  ilk  tə

hsil 


ocağının  qiraə

txana-


kitabxananın  açılmasının  təşəbbüskarı  olmuşdur.

  Mir  Möhsün 

N

ə

vvab  bir  çox  ölk



ə

l

ə



rd

ə

  çap  olunan  q



ə

zet  v


ə

 

jurnalları  Şuşaya  gətirmiş  və



  kütl

ə

vi 



ola

raq oxucuların istifadə

sin

ə

 t



əqdim etmişdir.

  

Şuşa  rayonunda  fə



aliyy

ə

t  göst



ə

r

ə



n  bir 

M

ə



rk

ə

zi  kitabxana  v



ə

 

31  kitabxananın  birləşdirilmə



si  n

ə

tic



ə

sind


ə

  1977-ci  ild

ə

 

Şuşa 



rayon  M

ə

rk



ə

zl

əşdirilmiş  Kitabxana  Sistemi  (MKS)  təşkil  edilmişdir.



  Rayon  MKS-nin 

t

ə



rkibind

ə

 



32 kitabxana binası mövcud olmuşdur. 1991

-ci ilin m

əlumatına görə

 MKS-d


ə

 

işçilərin  sayı  103  nə



f

ə

r,  kitabxana  fondunun  ümumi  h



ə

cmi  200  min  nüxs

ə,  oxucuların 

ümumi sayı 10 min nə

f

ə

r t



əşkil etmişdir. Şuşa rayon MKS

-i respublika 

ə

h

ə



miyy

ətli “Xarı 

Bülbül”  musiqi  festifalının  keçirilmə

sind


ə

  daim  f

əal  iştirak  etmişdir.

  1992-ci  il    8  may 

tarixind

ə

 



Şuşa  rayonu  erməni  silahlı  qüvvə

l

ə



ri  t

ə

r



ə

find


ən  işğal  olunmuş,  rayon 

ə

razisind



ə

 etnik t


ə

mizl


ə

m

ə



 

ə

m



əliyyatı aparılmışdır.

 

İşğal nə



tic

ə

sind



ə

 rayon 


ə

razisind


ə

ki 


32  kitabxana  v

ə

 



bu  kitabxanalarda  saxlanılan  qə

dim  v


ə

 

unukal  kitablar  yandırılmış  və



 

m

əhv  edilmişdir.



 

Kitabxanaların  dağıdılması  nə

tic

ə

sind



ə

  dövl


ə

t

ə



  1  milyon  106  min 

manat h


ə

cmind


ə

 ziyan d


əymişdir.

 

 



 

 

LAÇIN RAYONU 



 

Rayonun 


ə

razisi:1835 km

Ə

halisi: 68,9 min n



ə

f

ə



r (01.01.2006) 

 

Rayon  18  may  1992-ci  ild



ə

  erm


əni  silahlı  birləşmə

l

ə



ri  t

ə

r



ə

find


ən  işğal 

olunmuşdur.

  

İşğal  nə



tic

ə

sind



ə

 

Laçın  rayonunda  119  kitabxana,  Tarix



-

Diyarşünaslıq 

Muzeyi, 85 klub,  5 musiqi m

ə

kt



əbi dağıdılmış və

 

talan edilmişdir.



 

İşğaldan ə

vv

ə

l rayon 



ə

razisind


ə

 

marağa  mə



b

ə

d  (V 



ə

sr),  türb

ə

l

ə



r  (XIV,  XIX 

ə

srl



ə

r),  qala  (XVII 

ə

sr),  m


ə

scid 


(1716-

cı il), körpü (

XVIII 

ə

sr) v



ə

 s. qeyd


ə

 

alınmışdır.



 

Laçın rayonunda fə

aliyy

ə

t göst



ə

r

ə



119  kitabxana 

əsasında  1976

-

cı  ildə



 

Laçın  rayon  Mə

rk

ə

zl



əşdirilmiş  Kitabxana 

Sistemi 


(MKS) yaradılmışdır. 1991

-ci  ilin  m

əlumatına ə

sas


ən Laçın rayon MKS

-nin  kitab fondu 

843 min nüsx

ə, oxucuların sayı 20 min nə

f

ər, işçilərin sayı 199 nə



f

ər olmuşdur. Rayon 

MKS-nin  115  k

ənd  kitabxana  filialı  müasir    binalarla  təmin  olunmuşdu.

 

Laçın  rayon 



M

ə

rk



əzi  Kitabxanasının  fondunda  qə

dim,  unikal  v

ə

 

nadir  kitablar  saxlanılırdı. 



Kitabxanada 14 otaq, 2 oxu zalı oxucuların istifadə

sin


ə

 

verilmişdi. Rayon MKS



-i  rayon 

v

ə



  respublika 

ə

h



ə

miyy


ə

tli  t


ə

dbirl


ə

rin  keçirilm

ə

sind


ə

 

yaxından  iştirak  etmişdir.



  18  may 

1992-ci  ild

ə

 

Laçın  erməni  silahlı  birləşmə



l

ə

ri  t



ə

r

ə



find

ən  işğal  olunduqdan  sonra  rayon 

ə

razisind


əki bütün kitabxanalar dağıdılmış, onların kitab fondu və

 kitabxanalara m

ə

xsus 


123 bina m

əhv edilmişdir.

  Az

ərbaycan  Respublikasına  2  milyon  580  min  manat 



h

ə

cmind



ə

 maddi ziyan d

əymişdir.

 Hal-


hazırda Laçın rayon Mə

rk

ə



zl

əşdirilmiş Kitabxana 

Sistemi  Az

ərbaycan  Respublikasının  Ağcabə

di  rayonunun  Taxtakörpü  adlanan 

ə

razisind



ə

 müv


ə

qq

ə



ti f

ə

aliyy



ə

t göst


ə

rir.  


Laçın  rayonu  Dağlıq  Qarabağ  ətrafında 

yerl


əşdiyi və

 bu regiona heç bi

r aidiyyatı olmadığı halda Ermənistan Respublikası bütün 

beyn


ə

lxalq konven

siyaları pozaraq rayonu işğal altında saxlamaqda davam edir.

 

 



 

KƏLBƏCƏR RAYONU

 

 

 

Rayonun 


ə

razisi: 3054 km

Ə

halisi: 73.6 min n



ə

f

ə



r (01.01.2006) 

 

 



1993-

cü  ilin  aprel  ayının  2

-d

ə

  K



ə

lb

ə



c

ə

r  rayonu  erm



əni  silahlı  birləşmə

l

ə



ri 

t

ə



r

ə

find



ən işğal edilmişdir.

 

İşğal nə



tic

ə

sind



ə

 119 kitabxana, 17 klub, inc

ə

s

ə



n

ə

t m



ə

kt

ə



bi, 

rayon  Tarix-

Diyarşünaslıq    muzeyi  dağıdılmış  və

 

talan  edilmişdir.



 

İşğaldan  ə

vv

ə



K

ə

lb



ə

c

ə



r  rayonunda  XIII-XVIII 

ə

sr



ə

  aid  alban  m

ə

b

ə



dl

ə

ri  qeyd



ə

 

alınmışdır.



  K

ə

lb



ə

c

ə



rayonunda oxuculara xidm

ə

t ed


ə

n 119 kitabxana 

əsasında 1976

-

cı ildə



 K

ə

lb



ə

c

ə



r rayon 

M

ə



rk

ə

zl



əşmiş  Kitabxana  Sistemi  (MKS)  yaradılmışdır.  1992

-ci  ilin  m

əlumatına  ə

sas


ə

K



ə

lb

ə



c

ə

r  rayon  MKS-nin  kitab  fondu  600  min  nüsx



ə

oxucuların  sayı  35  min  nə



f

ə

r, 



işçilərin sayı 175 nə

f

ər olmuşdur. Kə



lb

ə

c



ə

r rayon M

ə

rk

əzi Kitabxanası 1992



-ci ild

ə

 



“Yeni 

şə

h



ər” adlanan  ə

razid


ə

  ikim


ə

rt

ə



b

ə

li  xüsusi  kitabxana  tipli  binada  yerl



əşdirilmişdir. Eyni 

zamanda  şə

h

ər  kitabxana  filialları  da  yeni  bin



alarla,  habel

ə

  inventar  v



ə

 

avadanlıqla 



t

əmin  edilmişdir.

  1993-

cü  ilin  aprel  ayının  2



-d

ə

  K



ə

lb

ə



c

ə

r  rayonunun  erm



əni  silahlı 

birl


əşmə

l

ə



ri  t

ə

r



ə

find


ən  işğal  nə

tic


ə

sind


ə

 

rayonun  119  kitabxana  binası,  habelə



  onlara 

m

əxsus  kitab  fondları  dağıdılmış  və



  talan  edilmi

şdir.


 

Hazırda  Kə

lb

ə

c



ə

r  rayon  M

ə

rk

ə



zi  

Kitabxanası  və

 

onun  kitabxana  filialları  Azərbaycan  Respublikasının  Gə



nc

ə

 



şə

h

ə



rind

ə

 



k

ə

lb



ə

c

ə



rlil

ərin  sıx  məskunlaşdığı  Gülüstan  qə

s

ə

b



ə

sind


ə

  müv


ə

qq

ə



ti  f

ə

aliyy



ə

t  göst


ə

rir. 


İşğal  nə

tic


ə

sind


ə

  rayonda  bütün  infrastruktur,  m

ə

d

ə



niyy

ə

t  abid



ə

l

ə



ri,  o  cüml

ə

d



ə

kitabxana  binaları  tamamilə



  m

əhv  edilmiş,  kitabxanalara  tə

qribi  hesablamalara  gör

ə

  2 



milyon  470  min  manat  h

ə

cmind



ə

  maddi  ziyan  d

əymişdir.

  1993-


cü  il  aprel  ayının  6

-da 


BMT-nin T

ə

hlük



əsizlik Şurası Ermənistan silahlı birləşmə

l

ərinin Dağlı Qarabağ ətrafında 



yerl

əşə


n  K

ə

lb



ə

c

ə



r  rayonunun  v

ə

  Az



ərbaycanın  digə

ə



razil

ərinin  işğalını  pislə

y

ə



q

ə

tnam



ə

 q

ə



bul etdi. Lakin erm

əni qoşunları artıq 20 ildən artıqdır ki, işğalı davam etdirir.

 

 

 



 

 

 



 

 

AĞDAM RAYONU

 

 

 



Rayonun 

ə

razisi:1150 km



Əhalisinin sayı :  167,3 min nə

f

ə

r (01.01.2006) 



 

 

Ağdam  rayonu  1993



-cü  il  23  iyul  tarixind

ə

  erm



əni  silahlı  birləşmə

l

ə



ri  t

ə

r



ə

find


ə

işğal  olunmuşdur.  İşğal  nə



tic

ə

sind



ə

 

Ağdam  rayonunda  107  kitabxana,  Tarix



-

Diyarşünaslıq Muzeyi, Çörək Muzeyi, tanınmış xanə

nd

ə

  Qurban  Primovun  Ev  Muzeyi, 



24  klub,  Dram  Teatr,  Şə

kil  Qale

reyası  dağıdılmış  və

  m


əhv  edilmişdir.

 

İşğaldan  ə



vv

ə



Ağdam rayonunda Qutlu Musa oğlu tü

rb

ə



si (1317) K

ə

ng



ə

rli k


ə

ndind


ə

ki türb


ə

 (XIV 


ə

sr), 


Paprav

ə

nd  k



ə

ndind


ə

  2  türb

ə

  (XVIII 



ə

sr)  qeyd

ə

 

alınmışdır.



 

Dağlıq  Qarabağın  ətrafında 

yerl

əşən  Ağdam  iqtisadi  cə



h

ə

td



ən  inkişaf  etmiş  bir  rayon  idi.  Rayonda  çoxlu  sayda 

m

ə



d

ə

niyy



ə

t  obyektl

əri  inşa  edilmişdi.

 

Ağdam  rayonunda  107  kitabxananın  əsasında 



1979-cu ild

ə

 



Ağdam rayon Mə

rk

əzi Kitabxana Sistemi (MKS) yaradılmışdır



. 1992-ci ilin 

m

əlumatına ə



sas

ən Ağdam rayon MKS

-nin kitab fondu 970 min 996 nüsx

ə, oxucularının 

sayı  72  min  130  nə

f

ər,  işçilərin  sayı  170  nə



f

ər    olmuşdur.

 

Ağdam  rayon  Mə



rk

ə

zi 



Kitabxanası  respublika  ə

h

ə



miyy

ətli  “Xarı  Bülbül”  festifalının  keçirilmə

sind

ə

  yax



ından 

iştirak  etmişdir.

 

İşğaldan  ə



vv

ə

l  rayonun  106  k



ənd  kitabxana  filialında  676  min  nüsxə

 

kitab, jurnal v



ə

 q

əzet saxlanılmışdır.



 

Ağdam rayon Mə

rk

əzi Kitabxanası 1992



-ci ild

ə

 



inşa 

edilmiş  yeni  binaya  köçürülmüş,  kitabxana,  inventar,  avadanlıqla  tə

min 

edilmişdir.



 

Ağdam rayonunun 1993

-cü il 23 iyul tarixind

ə

 erm



əni silahlı birləşmə

l

ə



ri t

ə

r



ə

find


ən işğal 

olunması nə

tic

ə

sin



ə

d

ə



 rayon 

ə

razisind



ə

ki 107 kitabxana tamamil

ə

 

dağıdılmış və



 rayon 

kitabxanalarına tə

qribi hesablamalara gör

ə

 2 milyon 850 min manat m



ə

bl

əğində



 maddi 

ziyan  d


əymişdir.

 

Hazırda  Ağdam  rayon  Mə



rk

əzi  Kitabxanası  rayonun  Quzanlı 

q

ə

s



ə

b

ə



sind

ə

  müv



ə

qq

ə



ti  f

ə

aliyy



ə

t  göst


ərir.  Ağdam  rayonunun  erməni  işğalı  altında 

olmayan 10 k

ə

ndind


ə

 (rayonun 20 faizi)  60 min sakin m

əskunlaşmışdır.

  

 



 

CƏBRAYIL RAYONU

 

 

 

Rayonun 


ə

razisi: 1049,8 km

Ə

halisi :66,4 min n



ə

f

ə



r (01.01.2006) 

 

 



C

əbrayıl  rayonu  1993

-cü  il  23  avqust  tarixind

ə

  erm



əni  silahlı  birləşmə

l

ə



ri 

t

ə



r

ə

find



ən işğal olunmuşdur. İşğal nə

tic


ə

sind


ə

 31 kitabxana, 3 musiqi m

ə

kt

ə



bi, 19 klub 

ə



ssis

əsi  dağıdılmış  və

 

talan  edilmişdir.



 

İşğaldan  ə

vv

əl    rayonda  çoxsaylı  tarixi



-

arxeoloji v

ə

 

memarlıq abidə



l

ə

ri, q



ədim yaşayış mə

sk

ə



nl

ə

ri, kurqanlar, m



ə

scid, hamam, 

türb

ə

l



ə

r, tarixi Xudaf

ərin körpüsü mövcud olmuşdur.

   C


əbrayıl

 

rayonunda 



M

ə

rk



ə

zl

əşdirilmiş  Kitabxana  Sistemi  (MKS)



  1983-cü  ild

ə

  t



əşkil  edilmişdir.  78  kütlə

vi 


kitabxana 

əsasında  rayon  Mə

rk

ə

zl



əşdirilmiş  Kitabxana  Sistemi  yaradılmışdır.

  1992-ci 

ilin  m

əlumatına  görə



  rayon  MKS-nin  105  n

ə

f



ə

ə



m

əkdaşı  olmuşdur.  Cəbrayıl  rayon 

MKS-nin  kitab  fondu  552  min  400  nüsx

ə,  oxucuların

 

sayı  27  min  800  nə



f

ə

r  t



əşkil 

etmişdir.

  C

əbrayıl  rayon  MKS



-i  h

ə

r  il  rayonda  keçiril



ən  “Qurbani  saz  bayramı”  və

 

ə



n

ə

n



əvi “Novruz bayramı”nın keçirilmə

sind


ə

 

yaxından iştirak etmişdir.



  C

əbrayıl rayonu 

1993-cü  il  23  avqust  tarixind

ə

  erm



əni  silahlı  birləşmə

l

ə



ri  t

ə

r



ə

find


ən  işğal  edildikdə

sonra  rayon 



ə

razisind


əki  78  kitabxana  binası  dağıdılmış  və

 

orada  saxlanılan  nadir  və



 

unikal  n

əşrlə

r  m


əhv  edilmişdir.  İşğal  nə

tic


ə

sind


ə

 

rayon  kitabxanalarına  indiki  qiymə



tl

ə

 



t

ə

qrib



ə

n  1  milyon  700  min  manat  h

ə

cmind


ə

  maddi  ziyan  d

əymişdir.  Hal

-

hazırda 



C

əbrayıl  rayon  Mə

rk

əzi  Kitabxanası  Biləsuvar  rayonunda  inşa  edilmiş  qə



s

ə

b



ə

d

ə



 

c

əbrayıllıların kompakt yaşadığı ə



razid

ə

 müv



ə

qq

ə



ti f

ə

aliyy



ə

t göst


ə

rir.  


 

FÜZULĠ RAYONU

 

 

Rayonun 


ə

razisi: 1390 km

Ə

halisi :147,1 min n



ə

f

ə



r (01.01.2006) 

 

Füzulil rayonu 1993-cü il 23 avqust tarixind



ə

 erm


əni silahlı birləşmə

l

ə



ri t

ə

r



ə

find


ə

işğal olunmuşdur. İşğal nə



tic

ə

sind



ə

 15 tarixi abid

ə

, 90 kitabxana, 20 m



ə

d

ə



niyy

ə

t evi, 45 



klub,  Dövl

ət  Dram  Teatrı,  2  muzey  və

  s.  obyektl

ər  dağıdılmış  və

 

talan  edilmişdir.



 

İşğaldan  ə

vv

ə

l    rayonda  q



ədim  yaşayış  mə

sk

ə



nl

ə

ri,  kurqanlar  (XVII-XVIII 



ə

srl


ə

r), 


m

ə

scidl



ə

r  (XVII-XIX 

ə

srl


ə

r),  Karvansara  (1684-

cü  il)  mövcud  olmuşdur.

  Füzulil 

rayonunda  M

ə

rk



ə

zl

əşdirilmiş  Kitabxana  Sistemi  (MKS)  1978



-ci  ild

ə

  t



əşkil  edilmişdir.

  1 


rayon  M

ə

rk



ə

zi  v


ə

  89  kütl

ə

vi  kitabxana 



əsasında  Füzulil  rayon  Mə

rk

ə



zl

əşdirilmiş 

Kitabxana Sistemi yaradılmışdır.

 1992-ci ilin m

əlumatına görə

 rayon MKS-nin 171 n

ə

f

ə



ə

m



əkdaşı olmuşdur. Füzulil rayon MKS

-nin kitab fondu 659 min  nüsx

ə, oxucuların sayı 

45  min  620  n

ə

f

ə



r  t

əşkil  etmişdir.

  Füzulil  rayonu  1993-cü  il  23  avqust  tarixind

ə

  erm



ə

ni 


silahlı  birləşmə

l

ə



ri  t

ə

r



ə

find


ən  işğal  edildikdə

n  sonra  rayon 

ə

razisind


ə

ki  bütün 

kitabxanalar  dağıdılmış  və

 

orada  saxlanılan  nadir  və



  unikal  n

əşrlə


r  m

əhv  edilmişdir.

  

İşğal nə


tic

ə

sind



ə

 

rayon kitabxanalarına indiki qiymə



tl

ə

 t



ə

qrib


ə

n 1 milyon 889 min manat 

h

ə

cmind



ə

 maddi ziyan d

əymişdir. Hal

-

hazırda Füzulil rayon Mə



rk

əzi Kitabxanası Füzulil 

rayonunun  Az

ərbaycan  Silahlı  qüvvə

l

ə

rinin  n



ə

zar


ə

tind


ə

  olan  I  Zobucuq  k

ə

ndind


ə

 

f



ə

aliyy


ə

t  göst


ə

rir.  Füzulil  rayon  MKS-i  2009-cu  ild

ə

 

kitabxananın  yeni  veb



-

saytını 


oxucuların istifadə

sin


ə

 t

əqdim etmişdir.



 

 

 



 



Yüklə 428,54 Kb.

Dostları ilə paylaş:
  1   2   3   4   5




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2020
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə