Hellp sendromu, hemoliz, yüksek karaciğer enzimleri ve düşük trombosit sayısı ile karakterize



Yüklə 123 Kb.
Pdf görüntüsü
tarix23.12.2016
ölçüsü123 Kb.

138

ÖZET

Amaç: HELLP sendromu, hemoliz, yüksek karaciğer 

enzimleri ve düşük trombosit sayısı ile karakterize-

dir. Çoklu organ yetmezliği gelişme riskinde, fötal 

ve maternal mortalitede artış söz konusudur. Çalış-

mamızda yoğun bakım ünitemizde takip ettiğimiz 

HELLP sendromlu hastaları sunmayı amaçladık.

Gereç ve Yöntem: 2008-2011 yılları arasında yoğun 

bakım  ünitesinde  takip  ettiğimiz  19  HELLP  send-

romlu hasta retrospektif olarak değerlendirildi. 

Bulgular: 18 hasta yoğun bakımdan şifa ile taburcu 

edilirken, 1 hasta ARDS ve multi organ yetmezliği-

ne bağlı olarak yaşamını yitirdi.

Sonuç: HELLP sendromunda maternal ve perinatal 

komplikasyon  riski  yüksektir.  Erken  teşhis,  yoğun 

bakımda takip ve uygun tedavi ile prognoz iyileş-

tirilebilir.

Anahtar kelimeler: HELLP sendromu, komplikasyon, 

mortalite

SUMMARY

Our Experiences of the HELLP Syndrome at the In-

tensive Care Unit

Objective:  HELLP  syndrome  is  characterized  by 

hemolysis,  elevated  liver  enzymes  and  low  plate-

let  count.  It    carries  an  increased  risk  of  multiple 

organ  system  failure  development  and  also  gives 

rise to an increase in fetal and maternal mortality. 

The  aim  of  our  study  was  to  evaluate  the  HELLP 

syndrome patients who have been admitted to our 

intensive care unit.

Material and Methods: Nineteen HELLP syndrome 

patients who have been followed in our intensive 

care unit between years 2008-2011 were evaluated 

retrospectively.

Results:  Eighteen  patients  were  discharged  from 

intensive care unit with complete cure. One patient 

was died because of ARDS and multiorgan failure.

Conclusion: HELLP syndrome is associated with high 

incidence of maternal and perinatal complications. 

Prognosis can be improved with early diagnosis, in-

vestigation at intensive care unit and appropriate 

treatment.

Key words: HELLP syndrome, complication, mortality

Yoğun Bakımda HELLP Sendromu Deneyimlerimiz

Ayşın Ersoy*, Achmet Ali*, Nurdan Ünlü*, Deniz Kara*, Namigar Turgut*, Veli Mihmanlı**

Okmeydanı Eğitim ve Araştırma Hastanesi, *Anesteziyoloji ve Reanimasyon Kliniği, **Kadın Hastalıkları ve 

Doğum Kliniği

Araştırma

Alındığı Tarih: 12.02.2012 

Kabul Tarihi: 25.09.2012 

Yazışma adresi: Dr. Ayşın Ersoy, Cumhuriyet Cad. Nisbet Sok. Pınarbaşı Apt. No:6, D:4, Harbiye-İstanbul

e-posta: drersoy71@hotmail.com

GİRİŞ ve AMAÇ

HELLP  (Hemolyisis,  Elevated  Liver  enzyms, 

Low Platelets) sendromu, yüksek anne ve be-

bek  morbidite  ve  mortalitesi  olan,  ağır  pre-

eklampsi  ve  eklampsinin,  önlenmesi  güç  bir 

komplikasyonudur. Hemoliz, karaciğer enzim-

lerinde  artış  ve  trombosit  sayısında  azalma 

ile  karakterize  olup,  klinikte  ciddi  bakım  ve 

takip  gerektiren  bir  durumdur.  İlk  kez  1982 

yılında  Weinstein  tarafından  gebelikte  veya 

sonrasında  görülen  komplikasyonlarla  ilgili 

olarak tanımlanmıştır 

(1,2)

. Tüm gebelikler için-



de görülme sıklığı % 0,2-0,8 iken, ciddi preek-

lampsi olan gebeliklerde % 10 (% 2-20) ora-

nında  görülmektedir.  Bu  sendrom  genellikle 

gebeliğin 3. trimestrinde, daha düşük oranda 

da  doğumu  takip  eden  ilk  48-72  saat  içinde 

görülür.  Etiyolojisi  ve  patogenezi  tam  olarak 

bilinmemektedir.  Genetik  yatkınlık,  anormal 

plasentasyon,  immünolojik  patolojiler  ve  an-

nenin vasküler endotel disfonksiyonu rol oy-

nayabilmektedir 

(3)

.  HELLP  sendromunun  se-



bebi  segmental  vasospazm,  endotel  lezyonu 

Okmeydanı Tıp Dergisi 28(3):138-141, 2012

doi:10.5222/otd.2012.138



139

A. Ersoy ve ark., Yoğun Bakımda HELLP Sendromu Deneyimlerimiz

ve  fibrin  birikimi  ile  oluşan  mikrosirkülasyon 

bozukluğudur.  HELLP  sendromu  perinatal  ve 

maternal  çeşitli  komplikasyonlara  yol  aça-

bilmektedir.  Bunlar  böbrek  yetmezliği,  asit, 

plevral efüzyon, pulmoner ödem, yaygın da-

mar  içi  pıhtılaşması,  uzamış  yara  iyileşmesi, 

endometrit,  karaciğer  hematomu,  körlük  ve 

çoklu  organ  yetersizliğidir.  HELLP  sendromu, 

gebelikle ilişkili akut böbrek yetmezliklerinin 

(ABY) en önemli nedeni olarak bildirilmekte-

dir 


(4)

.  HELLP  sendromu  gelişen  hastaların 

% 7,7-19,6’sında ABY geliştiği bildirilmektedir 

(5)


. Aynı zamanda fetal ve maternal mortalite 

de yüksek oranlarda seyretmektedir 

(6,7)

.

 



Ciddi komplikasyonlarla seyreden bu sendro-

mun yoğun bakım koşullarında takibi gerek-

lidir.  Çalışmamızda  yoğun  bakım  ünitemizde 

takip  ettiğimiz  19  HELLP  sendromlu  olguyu; 

demografik özellikler, laboratuvar verileri, kli-

nik ilerleyiş ve prognoz açısından retrospektif 

olarak sunmayı amaçladık.

GEREÇ ve YÖNTEM

Çalışmamızda  2008-2011  yılları  arasında  se-

zeryan  doğumlarının  arkasından  yoğun  ba-

kım ünitemizde takip ettiğimiz yaşları 24-41, 

gebelikleri  29-37  hafta  arasında  değişen  ek-

lamptik ya da preeklamptik 19 HELLP olgusu 

retrospektif olarak değerlendirildi. Hastaların 

yaşları, yoğun bakımda yatış günleri, APACHİ 2 

skorları, mekanik ventilasyon gereksinimi, yo-

ğun bakıma kabulünden sonraki ilk ALT, AST, 

kreatinin,  üre,  LDH,  bilirubin  ve  hemoglobin 

değerleri,  trombosit  sayısı,  takibi  sırasındaki 

eritrosit  ve  trombosit  süspansiyonu  gereksi-

nimi, antihipertansif tedavi gerekliliği, görme 

bozukluğu gelişimi kaydedildi. HELLP sendro-

mu tanısı Sibai’nin 

(6)

 tanımladığı:



•  Hemoliz:  Yüksek  serum  LDH  (>600  IU/L),

artmış bilirubin değerleri (>1.2 mg/dl)

•  Yüksek  karaciğer  enzimleri:  Karaciğer  ha-

sarını  ortaya  koyan  70  IU/L’nin  üzerinde

AST (aspartat amino transferaz), ALT (ala-

nin transferaz)

•  Düşük trombosit sayısı: 150000/mm

3

 altın-



daki trombosit değerlerinde konuldu.

Tüm  olguların  tedavisine  destekleyici  teda-

vinin  yanı  sıra  kortikosteroid  (0.5  mg/kg/gün 

metil  prednisolon)  eklendi.  İki  olgu  endot-

rakeal  entübe  edilerek  mekanik  ventilasyon 

desteğinde, 17 olgu spontan solunumunda ta-

kip edildi. İstatistiksel analiz, SPSS 15.00 prog-

ramında yapıldı. Veriler sayı (n) veya ortalama 

± standart sapma (SS) olarak sunuldu.

BULGULAR

Hastaların ortalama yatış günü 3.5±2.2, APAC-

HI II skoru: 13.5±5.5, gebelik haftası: 33.1±2.3

idi  (Tablo  1).  Olguların  ortalama  laboratuvar 

değerleri;  hemoglobin;  10.1±2.2  mg/dl,  AST: 

75.2±19.9  IU/  L,  ALT:  83.7±116.1  IU/  L,  Üre:

48.0±55.4 mg/dl, kreatinin: 1.2±1.4 mg/dl, LDH: 

620±120 IU/ L, bilirubin: 1.5±0.5 mg/dl, trom-

bosit sayısı:114.500±68.500/mm

3

 idi (Tablo 2). 



Dokuz olguya kan transfüzyonu (% 47.4) uy-

gulanırken,  10  olgunun  transfüzyon  gereksi-

nimi  olmamıştır  (%  52.6).  Dört  olguya  trom-

bosit  süspansiyonu  (%  21.1)  verilmiştir.  On 

altı olgunun antihipertansif tedaviye (% 84.2) 

gereksinimi olurken, 8 olguda görme bozuk-

luğu  (%  42.1)  tespit  edilmiştir  (Tablo  3).  Ol-

gularımızdan  yalnızca  1’i  yaşamını  yitirirken, 

18  olgu  şifa  ile  taburcu  edilmiştir.  Yaşamını 

yitiren  olgumuzda  ARDS  (Akut  Respiratuar 

Distres  Sendromu)  ve  multiorgan  yetmezliği 

gelişmiştir.



Tablo 1. Hastaların yaşlarının (yaş), gebelik haftalarının, 

APACHI II skorlarının ve yatış günlerinin ortalamaları (ya-

tış), entübe edilen hastaların sayısı (entübasyon). 

Yaş (yıl)

Yatış (gün) 

Gebelik haftası

APACHI II

Entübasyon



n=19

31.06 ± 6.25

3.5 ± 2.2

 33.1±  2.3

13.5 ± 5.5

2 ( %10.5)



Tablo 2. Olguların laboratuvar değerlerinin ortalamaları.

ALT (IU/L)

AST (IU/L)

Kreatinin (mg/dl)

Üre (mg/dl)

Bilirubin (mg/dl)

LDH (IU/L)

Hemoglobin (mg/dl)

Trombosit (/mm

3

)



Ort.±SS

83.7±116.1

75.2±19.9 

1.2±1.4


48.0±55.4

1.5±0.5


620±120

10.1±2.2


114.500±68.500 

140

Okmeydanı Tıp Dergisi 28(3):138-141, 2012

TARTIŞMA ve SONUÇ

HELLP sendromu birçok sistemi etkileyebilen, 

maternal ve fetal mortaliteye neden olabilen, 

mikroanjiopatik hemolitik anemi, hepatik dis-

fonksiyon  ve  trombositopeni  ile  karakterize 

gebeliğin ciddi bir komplikasyonudur. Şiddetli 

preeklamptik hastaların % 10-20’sinde ve bü-

tün  gebeliklerin  ise  yaklaşık  %  0.5-0.9’unda 

görülür 

(8,9)


. HELLP sendromunda, kesin tedavi 

yaklaşımı olarak ilk yapılması gereken gebeli-

ğin sonlandırılmasıdır 

(10)


. Olgularımızın hepsi 

kadın  doğum  servisinde  tespit  edildiği  anda 

sezaryen  ile  gebelikleri  sonlandırılmış  hasta-

lardan oluşuyordu.

 

Hemoliz;  HELLP  sendromunun  majör  özellik-



lerinden biri olup, mikroanjiopatik hemolitik 

anemiye bağlıdır. Hasarlanmış endotel boyun-

ca oluşan yüksek akımın neden olduğu kırmı-

zı  hücre  fragmantasyonunun,  intimal  hasar, 

endotelyal  disfonksiyon  ve  fibrin  birikimi  ile 

tutulan  küçük  kan  damarlarının  boyutunu 

yansıttığı  düşünülmektedir.  Hemoliz  ile  kır-

mızı kan hücrelerinin harabiyeti serum laktik 

dehidrojenaz  (LDH)  düzeyinin  artmasına  ve 

hemoglobin  konsantrasyonunun  azalmasına 

neden olur. Bu nedenle hemolizin teşhisi yük-

sek LDH ve bilirubin düzeyleri ile konulabilir 

(11)

.  Bizim  olgularımızın  da  LDH  ve  bilirubin 



düzeyleri HELLP teşhisini doğrulayacak düzey-

de yüksekti (Tablo 2).

HELLP  sendromlu  hastalarda  karaciğer  en-

zimlerinde  değişik  derecelerde  yükseklikler 

saptanmıştır. Magaan ve ark. 

(12)


 yaptıkları ça-

lışmada ortalama ALT değerini: 123±164 IU/L,

AST  değerini:  179±344  IU/L  olarak  bildirmiş-

lerdir. Karaciğer enzimleri çalışmamızda daha

düşük  düzeylerde  idi.  Bununla  ilgili  olarak; 

doğumun literatürdeki olgulardan daha önce 

sonlandırılmış  olabileceği  düşünülebilir  fakat 

konuyla ilgili veri bulunamamıştır.

HELLP  sendromunda  trombosit  sayısındaki 

azalma,  tüketimindeki  artışa  bağlıdır.  Trom-

bosit aktivasyonunda artış ve hasarlı vasküler 

endotele  adezyon  sonucunda  trombosit  dö-

nüşümü artar ve ömrü kısalır 

(11)


. Rahman ve 

ark. HELLP sendromlu gebelerde tedaviye kor-

tikosteroid eklendiğinde annenin hematolojik 

durumunda düzelme sağlandığını bildirmiştir 

(13)

.  Olgulamızın  tedavisine  de  kortikosteroid 



eklendiğinde,  trombosit  sayısında  artış,  LDH 

ve  karaciğer  fonksiyonlarında  düzelme  göz-

lendi.

 

Preeklamptik hastaların %30-100’ünde görme 



sistemi etkilenebilir 

(14)


. Preeklampside görme 

ile ilişkili semptomlar; görmede azalma, foto-

fobi ve görme alanı defektlerini kapsamakta-

dır. Çalışmamızda 16 olgunun takibi sırasında 

antihipertansif  tedaviye  (%  84.2)  gereksinim 

olmuş, bu olgulardan 8’inde görme bozukluğu 

(% 42.1) tespit edilmiştir. Olguların hipertansi-

yonları kontrol altına alındıktan sonra görme 

bozukluğu da kendiliğinden düzelmiştir.

HELLP sendromunda komplikasyonlara % 13-

65 oranında rastlanır. En sık görülen kompli-

kasyon  kan  transfüzyonu  gerekliliği,  yaygın 

intravasüler  koagülasyon,  akut  böbrek  yet-

mezliği ve ARDS’dir 

(15)

. Bizim çalışmamızda da 



en sık görülen komplikasyon kan ve kan ürün-

leri transfüzyonu gerekliliği idi. Dokuz olguya 

(%  47.4)  eritrosit  süspansiyonu,  4  olguya  da 

trombosit  süspansiyonu  (%  21.1)  verilmiştir. 

İki  hastamızda  akut  böbrek  yetmezliği  geliş-

miş,  her  ikisine  de  hemodiyafiltrasyon  uygu-

lanmıştır. Hemodiyafiltrasyon uygulanan has-

taların  birinin  böbrek  fonksiyonları  normale 

dönmüş, diğerinin ise klinik seyrinde ARDS de 

gelişmiş  ve  multiorgan  yetersizliği  nedeniyle 

yaşamını yitirmiştir.

Klasik bir tedavisi bulunmayan HELLP sendro-

munda mortalite ve morbidite, erken tanı, ya-

kın takip, destekleyici tedaviye kortikosteroid 

eklenmesi ve gereğinde mekanik ventilasyon 

uygulaması  ile  her  geçen  gün  azalmaktadır. 



Tablo 3. Eritrosit ve trombosit süspansiyonu verilen, gör-

me bozuklu gelişen ve hipertansiyon tedavisi alan olgu-

ların sayıları.

Eritrosit. S

Trombosit. S

Görme bozukluğu

Hipertansiyon ted

n=19

9 (% 47.4)

4 (% 21.1 )

8 ( % 42.1)

16 (% 84.2)


141

A. Ersoy ve ark., Yoğun Bakımda HELLP Sendromu Deneyimlerimiz

HELLP sendromu gelişen gebelerde gebeliğin 

hemen  sonlandırılması  ve  multidisipliner  yo-

ğun  bakımlarda  dikkatli  izlem  yapılması  ge-

reklidir.

KAYNAKLAR

1.  Kesim MD, Erdemir M, Kaya Ş, Aydemir A. On

yıllık HELLP olgularının değerlendirilmesi. Peri-

natoloji Dergisi 2001; 105-108.

2.  Crosby ET. Obstetrical anaesthesia for patients 

with  the  syndrome  of  haemolysis,  elevated  li-

ver  enzymes  and  low  platelets.  Can  J  Anaesth 

1991;38:227-33.

 

http://dx.doi.org/10.1007/BF03008152



 

PMid:2021995

3.  Sezik  M,  Özkaya  MO,  Sezik  HT,  Yapar  E,  Kaya

H.  HELLP  sendromlu  hastalarda  umblikal  arter 

doppler incelemesinin perinatal sonuçlarla iliş-

kisi. Perinatoloji Dergisi 2005;13:198-202.

4.  Gezginç K, Acar A, Gezginç ST, Okur N, Akyürek

C.  Kliniğimizde  preeklamptik  gebeliklerin  de-

ğerlendirilmesi.  Süleyman  Demirel  Üniversitesi 

Tıp Fakültesi Dergisi 2003;10:1-3.

5.  Selçuk  NY,  Odabaş  AR,  Çetinkaya  R,  Tonbul  Z, 

San  A.  Outcome  of  pregnancies  with  HELLP 

syndrome  complicated  by  acute  renal  failure 

(1989-1999). Renal Failure 2000;22:319-27.

http://dx.doi.org/10.1081/JDI-100100875

6.  Sibai  BM,  Taslimi  MM,  El  Nazer  A.  Maternal-

perinatal outcome associated with the syndro-

me  of  hemolysis,  elevated  liver  enzymes  and 

low platelets in severe preeclampsia-eclampsia. 



Am J Obstet Gynecol 1986;155:501-509.

 

PMid:3529964



7.  Weinstein  L.  Preeclampsia-eclampsia  with  he-

molysis, elevated liver enzymes and trombocy-

topenia. Obstet Gynecol 1985;66:657-660.

 

PMid:4058824



8.  Geary  M.  The  HELLP  syndrome.  Br  J  Obstet 

Gynaecol 1997;104:887-91.

 

http://dx.doi.org/10.1111/j.1471-0528.1997.



tb14346.x

9.  Karumanchi SA, Maynard SE, Stillman IE, Epste-

in FH, Sukhatme VP. Preeclampsia: a renal pers-

pective. Kidney Int 2005;67:2101-13.

 

http://dx.doi.org/10.1111/j.1523-1755.2005.00316.x



 

PMid:15882253

10. Haram K, Svendsen E, Abildgaard U. The HELLP

syndrome:  Clinical  issues  and  management. 



BMC Pregnancy and Childbirth 2009;9:8-23.

 

http://dx.doi.org/10.1186/1471-2393-9-8



 

PMid:19245695    PMCid:2654858

11. Baxter JK, Weinstein L. HELLP syndrome: the state

of the art. Obstet Gynecol Surv 2004;59:838-45.

 

http://dx.doi.org/10.1097/01.ogx.0000146948. 



19308.c5

12. Magaan E F, Martin RW, Blake PG, Morrison JC. 

Antepartum  corticostereoids:  Disease  stabilati-

on in patient with HELLP syndrome. Am J Obs-



tet Gynoc 1994;171:1148-1153.

13. Rahman TM, Wendan J. Severe hepatic dysfunc-

tion in pregnancy. Q J Med 2002; 343-57

 

http://dx.doi.org/10.1093/qjmed/95.6.343



 

PMid:12037242

14. Prado RS, Figueiredo EL, Magalhaes TV. Retinal 

detachment  in  preeclampsia.  Arq  Bras  Cardiol 

2002;79(2):183-6.

 

http://dx.doi.org/10.1590/S0066-782X2002001100011



15. Sibai  BM.  Diagnosis,  controversies,  and  mana-

gement of the syndrome of hemolysis, elevated 

liver  enzymes,  and  low  platelet  count.  Obstet 

Gynecol 2004;103:981-91.

 

http://dx.doi.org/10.1097/01.AOG.0000126245. 



35811.2a


Yüklə 123 Kb.

Dostları ilə paylaş:




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2020
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə