Kriptografiya va blokchein



Yüklə 208,71 Kb.
səhifə1/3
tarix25.01.2023
ölçüsü208,71 Kb.
#80639
  1   2   3
KRIPTOGRAFIYA VA BLOKCHEIN
2-amaliy mashg'ulot, reja, ApplicationFile (5), 14-mavzu

KRIPTOGRAFIYA VA BLOKCHEIN

BLOKCHEINDA KRIPTOGRAFIYA

  • Kriptografiya - muhim ma'lumotlarni ruxsatsiz kirishdan himoya qilish usuli. Blokcheynda kriptografik usullar xavfsizlik protokollarining bir qismidir. Bu blockchain tarmog'idagi ikkita tugun o'rtasida amalga oshiriladigan tranzaksiyani ta'minlaydi. Oldingi muhokamalarimizdan ma'lumki, blokcheyn texnologiyasi uchta asosiy ustunga asoslanadi; Taqsimlangan daftar, Peer-to-peer tarmog'i va kriptografik xavfsizlik.
  • Tarqalgan buxgalteriya hisobi tizimi va nuqtadan nuqtaga tarmoqning muvaffaqiyatli va xavfsiz ishlashi ishonchli xavfsizlik texnikasisiz mumkin emas. Blokcheyn ikki turdagi xavfsizlik yondashuvlaridan foydalanadi, ya'ni kriptografiya va xeshing. Bu ikkisi o'rtasidagi asosiy farq shundaki, kriptografiya P2P (Point-to-Point) tarmog'ida xabarlarni shifrlash uchun ishlatiladi. Holbuki, xeshing blok ma'lumotlarini himoya qilish va blokcheyndagi bloklarni bog'lash uchun ishlatiladi.

KRIPTOGRAFIYA TARIXI

  • Kriptografiya haqida ko'proq o'rganishni davom ettirishdan oldin, sizga kriptografiya tarixi bilan tanishib chiqamiz. Kriptografiya haqidagi ertak qadimgi davrlarga borib taqaladi. Kriptografik usullardan foydalanishning dastlabki belgilaridan biri qadimgi Misrda muhim ma'lumotlarni almashish uchun ko'rilgan. O'sha davrda Rim imperiyasining generallari mashhur kriptografik usuldan foydalanganlar; "Tsezar shifrlash". Keyin 16-asr atrofida kriptografiyada shifrlash usullari davri keldi. Kalitni shifrlashning bu usuli xabarni bitta kalit so'zga kodlaydi. Keyin qabul qiluvchi tomon kalit yordamida xabarning shifrini ochadi. Bu usul xalq orasida "Vigenere shifrlash" nomi bilan tanilgan. Keyinchalik 20-asrda Ikkinchi Jahon urushi paytida nemislar tomonidan ishlatiladigan Enigma mashinasi kabi rotorli shifrlash mashinalari davri keldi. Ushbu mashinalar unda mavjud bo'lgan bir nechta rotorlar uchun maxsus sozlamalarni o'rnatish orqali shifrlangan matn yaratadi.

Yüklə 208,71 Kb.

Dostları ilə paylaş:
  1   2   3




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2023
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə