Talabalik davridagi emotsiyalar va ularni boshqarish



Yüklə 51,07 Kb.
tarix31.05.2022
ölçüsü51,07 Kb.
#60175
3-mavzu (3)
3

Talabalik davridagi emotsiyalar va ularni boshqarish

Emotsiya

  • Emotsiyalar – ruhiy hayajonlanish, ruhiy harakatlanish degan ma‘noni anglatadi (qo’rquvdan titrash va h.k.).
  • Emotsiyalar atrofimizda sodir boʼlayotgan xodisalar, bizni oʼrab turgan odamlar va ularning xatti-qarakatlarini ruqan qanday qabul qilib, ularga bildiradigan qissiy munosabatlarimizni bildiruvchi sifatlarimiz boʼlib, ular ayni vaziyatlardagi real xolatlarimizdan va ularning ongimizda aks etishidan kelib chiqadi.

His-tuyg’ular

  • His-tuyg’uni boshdan kechirishning turli shakllari: emotsiya-hissiyot, affekt, kayfiyat, kuchli hayajonlanish (stress holati) kiradi.
  • Kishini tez chulg’ab oladigan va shiddat bilan o’tib ketadigan jarayonlar affektlar (hissiy portlashlar) deb ataladi. Ular ongning anchagina darajada o’zgarganligi, xatti-harakatlarni nazorat qilishning buzilganligi, odamning o’z-o’zini idrok qila olmasligi bilan ajralib turadi.
  • Kayfiyatlar – ancha vaqt davomida kishining butun xatti- harakatiga tus berib turadigan umumiy hissiy holatini ifodalaydi. U shodlik, qayg’u, jizzakilik yoki muloyimlik tarzida bo’ladi. Kayfiyatlar odatda o’ziga-o’zi hisob bermasligi va sust namoyon bo’lishi bilan belgilanadi.

Asosiy hissiyotlar stress holati – inglizcha stress – tazyiq ko’rsatish, zo’riqish degan so’zdan olingan qiziqish (emotsiya tarzida) – malaka va ko’nikmalarning rivojlanishiga, ta‘lim olishiga moyillik tug’diradigan bilimlarni egallashga yordam beradigan hissiy holatdir.

  • Asosiy hissiyotlar stress holati – inglizcha stress – tazyiq ko’rsatish, zo’riqish degan so’zdan olingan qiziqish (emotsiya tarzida) – malaka va ko’nikmalarning rivojlanishiga, ta‘lim olishiga moyillik tug’diradigan bilimlarni egallashga yordam beradigan hissiy holatdir.
  • Quvonch - qiziqish, hayratlanish, iztirob chekish, g’azablanish, nafratlanish, jirkanish, qo’rquv, uyalish – bular hissiyotning asosiy belgi va ko’rinishlaridir. Kishining fikrlari va xatti-harakatlari yo’nalishini belgilaydigan barqaror, chuqur va kuchli his-tuyg’u ehtiros deb ataladi.
  • Muhabbat – hissiy ijobiy munosabatning ob‘yektini boshqalarga qaraganda ajratib ko’rsatadigan, hamda uni sub‘yektining barqaror hayotiy ehtiyojlari va qiziqishlari markaziga qo’yadigan yuksak darajasidir.
  • Irodabu kishining oldiga qo’yilgan maqsadlarga erishishida qiyinchiliklarni yengib o’tishga qaratilgan faoliyati va hulq-atvorini ongli ravishda tashkil qilishi va o’z-o’zini boshqarishi demakdir.

Ijtimoiy ustanovkaning uch komponentli tizimi

  • A. Kognitiv komponent - ustanovka ob‘yektiga aloqador bilimlar, g’oyalar, tushuncha va tasavvurlar majmui;
  • B. Affektiv komponent - ustnovka ob‘yektiga nisbatan sub‘yekt his qiladigan real hissiyotlar (simpatiya, antipatiya, loqaydlik kabi emotsional munosabatlar);
  • D. Harakat komponenti - sub‘yektning ob‘yektga nisbatan real sharoitlarda amalga oshirishi mumkin bo’lgan harakatlari majmui (xulqda namoyon bo’lish).

Talabalarni o’z kasbi va hayotida muvaffaqiyatga erishishga ko’maklashuvchi strategiyalar

  • O'qishingizga ahamiyatli bo’ling
  • Emotsional xafagarchilikni bartaraf etish uchun o'quvchilarga maktabda muvaffaqiyat qozonish imkoniyatini bering
  • Talabalarga ijobiy tengdosh munosabatlarini o'rnatishga yordam bering
  • O'qituvchilar sinfdoshlar jamoatchiligi tuyg'usini uyg'otadigan tartiblarni tuzish orqali tengdoshlar o'rtasidagi munosabatlarni yaxshilash
  • Xulq-atvorni va hissiyotni boshqarish ko'nikmalarini o'rgating
  • Depressiyani aniqlang va u bilan shug'ullaning
  • Talabalarga stressni yengishga yordam bering

E’tiboringiz uchun raxmat!


Yüklə 51,07 Kb.

Dostları ilə paylaş:




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2022
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə