3. chiqarish tizimi va osmoregulyatsiya


chiqarish tizimi va osmoregulyatsiya



Yüklə 312,8 Kb.
Pdf görüntüsü
səhifə2/6
tarix22.10.2023
ölçüsü312,8 Kb.
#159737
1   2   3   4   5   6
Baliqlarning biologiyasi

chiqarish tizimi va osmoregulyatsiya 
Suv muhitida yashash oqibati chuchuk suv va dengiz baliqlari duch 
keladigan bir qator osmoregulyatsiya muammolaridir. Deyarli barcha 
baliqlar o'ziga xos osmotik bosimga ega bo'lib, u atrof-muhitning 
osmotik bosimidan pastroq (sho'r suvli baliqlar) yoki yuqori (chuchuk 
suvli baliqlar). Xaftaga tushadigan baliqlar izosmotikdir, lekin ayni 
paytda xaftaga tushadigan baliqlar tanasida tuzlarning konsentratsiyasi 
atrof-muhitga qaraganda ancha past bo'ladi. Osmotik bosimning 
moslashishi qondagi karbamid va trimetilamin oksidi (TMAO) 
miqdorining ko'payishi tufayli erishiladi. Xaftaga tushadigan 


baliqlarning tanasida tuzlarning past konsentratsiyasini saqlab turish 
tuzlarning buyraklar tomonidan chiqarilishi, shuningdek, ovqat hazm 
qilish trakti bilan bog'langan maxsus rektal bez tufayli amalga 
oshiriladi. To'g'ri ichak bezi ikkala natriy ionini to'playdi va chiqaradi, 
Teleost baliqlari izosmotik emas, shuning uchun evolyutsiya jarayonida 
ionlarni tortib olish yoki ushlab turishga imkon beruvchi mexanizmlar 
ishlab chiqilgan. Tanadagi ionlarning past (atrof-muhitga nisbatan) 
kontsentratsiyasi bo'lgan dengiz suyakli baliqlari doimo osmotik bosim 
ta'sirida o'z to'qimalarini tashqariga qoldiradigan suvni yo'qotadi. Ushbu 
yo'qotishlar sho'r suvni ichish va filtrlash orqali qoplanadi. Natriy 
kationlari va xlorid ionlari qondan gill membranalari orqali, magniy 
kationlari va sulfat anionlari esa buyraklar orqali chiqariladi. Chuchuk 
suv baliqlari organizmdagi tuzlarning atrof-muhitga qaraganda yuqori 
konsentratsiyada mavjudligi sababli qarama-qarshi muammoga duch 
kelishadi. Ularning tanasidagi osmotik bosim gill membranalari orqali 
suv muhitidan ionlarning ushlanishi tufayli tenglashadi; 
Ko‘paytirish 

Yüklə 312,8 Kb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin