6-Mavzu: molxonalar gigienasi. Reja



Yüklə 31,71 Kb.
səhifə6/8
tarix09.02.2022
ölçüsü31,71 Kb.
#52320
1   2   3   4   5   6   7   8
6-mavzu.

Aralash ventilyasiyalar - tabiiy va mexanik ventilyatorlardan iborat bo‘ladi. Masalan, binoga havo elektroventilyator yordamida beriladi va ventilyasiya quvurlari yordamida tabiiy qo‘zg‘atish yo‘li bilan chiqariladi. Aralash ventilyasiyada elektroventilyator, kalorifer va kirituvchi-chiqaruvchi quvurlar tizimi qo‘llaniladi. Binolar ichida harorat va namlik me’yorlarini saqlab turishda havo almashish va harorat - namlik rejimini har xil tur va yoshdagi hayvonlar uchun farqlab berishda ventilyasiya - isitish agregatlarining ishini avtomatlashtirish zarur. Ventilyasiyaning ishlashi va zarur bo‘lgan mikroiqlimni saqlashda chorvachilik binolaridan to‘g‘ri foydalanish, kanalizatsiya jihozlarining yaxshi ishlashi, vaqtida siydik va tezakni tozalash katta ahamiyatga ega.

Chorvachilik va parrandachilik binolarida mikroiqlim ko‘rsatkichlarini me’yorda saqlab turish uchun har xil turdagi ventilyasiya -isitish qurilmalari ishlab chiqarilgan. Masalan, Klimat - 44, Klimat - 45, Klimat - 47 va boshqalar. Issiqlik almaShuvchi ventilyasiyalarning har xil turlari mavjud. Bir xili borki (ATV – 801-2266) sun’iy yo‘l bilan isitilmasdan binolardagi mikroiqlim ko‘rsatkichlarini -25°S gacha bo‘lgan hududlarda me’yorda saqlaydi. Havo kiritish va chiqarish SCH - 70 № 8 ventilyator yordamida bajariladi. Mikroiqlim ko‘rsatkichlarini boshqarishda harorat va namlik ko‘rsatkichlariga qarab ventilyasiyaning ochiq tizimi qo‘llaniladi.

Chorvachilik binolarida ishlatish uchun retsirkulyasiyali ventilyasiya tizimlari ham tavsiya etiladi. Bunga kirituvchi - chiqaruvchi qurilmalar PVU-4, PVU-6, PVU-9 ishlatiladi. Chorvachilik va parrandachilik binolarida mexanik va issiqlik almaShuvchi ventilyasiya tizimlari keng qo‘lamda ishlatiladi. Chorvachilik binolarida mikroiqlim ko‘rsatkichlarini me’yorda saqlab borishda ventilyasiya isitish tizimlarini boshqarishni avtomatlashtirish maqsadga muvofiqdir.

Chorvachilik binolarnni isitish - bizning sharoitimizda chorvachilik binolarining hammasi ham isitilmaydi. Buzoqxona, cho‘chqa bolalari saqlanadigan binolar, parrandaxonalargina isitiladi. Isitilmaydigan binolarda havoning harorati, bino ichida saqlanayotgats hayvonlar ajratgan erkin holdagi issiqlik hisobiga saqlanadi.

Hosil bo‘lgan issiqlikni aniqlash uchun issiqlik balansi yilning eng sovuq vaqtdagi oyda quyidagi formula bilan hisoblanadi:

Qj = dt x (L x 0,24 + EKF) + Wb

Bunda:


Qj - hayvonlar tomonidan 1 soatda ajratilgan erkin issiklik miqdori, kkal/s;

dt - binoning ichki va tashqi haroratlari farqi, 0C;

L – bir soatda almashinadigan ventilyasiya havosining hajmi, kg;

0,24 – 1 kg havoni 10C ga isitish uchun sarflangan issiqlik, kkal/s;

EKF – bino ichidagi to‘siqlarni isitish uchun sarflangan issiqlik, kkal/s;

Wb - poldan ko‘tarilgan namlikni isitishga sarflangan issiqlik, kkal/s.

Hisoblashda issiqlik balansi salbiy natija bersa, u holda qo‘shimcha isitish tizimidan foydalanishga to‘g‘ri keladi.

Ishlab chiqarishda kaloriferlar bilan havoni isitib berish maqsadga muvofiq. Chorvachilik binolarini isitish va ventilyasiya qilishda KPS, KPG va boshqa ventilyasiya - isitish agregatlarini ishlatish yaxshi natija beradi. Binolarda ma’lum joyni isitish uchun isitish tizimini polning tagiga o‘rnatiladi yoki elektrogilam qilinadi. O‘stirilayotgan buzoqlar saqlanadigan buzoqxonalar, cho‘chqaxonalar va bo‘rdoqi cho‘chqalar saqlanadigan binolarda pollarni elektr quvvati bilan isitish mumkin.

Hayvonlar uchun to‘shama – ko‘pchilik xo‘jaliklarda hayvonlar quruq, issiq va yumshoq joyda yotishini ta’minlash maqsadida to‘shamalar ishlatiladi. Ishlatiladigan to‘shamalar quruq bo‘lishi, yumshoq va kam issiqlik o‘tkazuvchi, namlikni yaxshi shimuvchi, zaharli o‘tlar aralashmagan, mog‘orlamagan bo‘lishi kerak. To‘shamalar bulardan tashqari havodagi zaharli gazlarni shimadigan, bakteriotsidlik va bakteriostatik xususiyatga ega bo‘lishi hamda go‘ngning sifatini yaxshilashi kerak.

To‘shamalar og‘irligi foiz bilan o‘lchanadi. Masalan: javdar va bug‘doy poxoli 450, archa qirindisi 490, qarag‘ay qirindisi 370, yog‘och qirindisi 280, mox torfi 1000, torf ushoqlari 1210 % ga tengdir.

Ifloslangan, siydik bilan ho‘llangan to‘shamalar tezda chiqarilishi kerak. Chunki ularda tezak va siydik chirishi tufayli ammiak va boshqa gazlar ajralib chiqadi. Hayvonlar nam to‘shamalarda saqlansa, tuyoq kasalliklari bilan kasallanadi (tuyoq shox qatlamining yumshatishi, chirishi, nekrobakterioz va h.k.). To‘shamalarni ishlatish molxonalarni tozalash vaqtiga bog‘liq; har kuni go‘ng chiqarilsa to‘shamaniig hammasi almashtiriladi; go‘ng bir necha kunda yoki haftada bir chiqarilsa, to‘shamalarni ifloslangani va siydik bilan ho‘llangan qismlari olinib, o‘rniga yangi to‘shama solinadi; hayvonlar to‘shamasi almashtirilmay saqlansa, molxonalarda saqlangan davrda 1 - 2 marta to‘shama almashtiriladi. Bunday vaqtda har kuni toza, yaxshi to‘shama, ho‘llangan va ifloslangan to‘shamalar ustiga solib boriladi.

Hamma to‘shamalardan afzali kuzgi bug‘doy poxoli va torf hisoblanadi. Kuzgi poxol go‘ngni ko‘paytirib sifatini yaxshilaydi. Torf to‘shama gaz yutish va namlikni shimishda yuqori xususiyatga ega, bundan tashhari bakteriostatik va bakteriotsidlik xususiyatiga ham ega.

To‘shama uchun quruq yog‘och qirindisi ham ishlatiladi. Ular namlikni juda ham yaxshi yutadi, lekin o‘g‘itlik xususiyati past. Otxonalarda yog‘och qirindilarini ishlatish maqsadga muvofiq emas, qo‘yxonalarda esa umuman mumkin emas. Quruq yog‘och qirindilari qoramol saqlanadigan binolarda va cho‘chqaxonalarda ishlatiladi. To‘shama uchun kuruq barglar va yog‘och qirindisi ham ishlatiladi. Ko‘pgina xo‘jaliklarda, ayniqsa, isitiladigan panjarali pollar bo‘lganligi yoki ortiqcha mehnat sarflanmaslik hamda to‘shamalarning etishmasligi tufayli hayvonlar to‘shamasiz saqlanadi. Bunday vaqtlarda rezina matlar, plastmassadan to‘shamalar va boshqalar ishlatilishi kerak.

Quyidagi jadvalda har xil turdagi hayvonlar uchun kuniga solinadigan to‘shamalar miqdori quyidagi jadvalda berilgan.



Hayvonlarga kuniga solinadigai to’shama miqdori (kg)

Hayvonlar turi

Poxol

Torf

Ishchi ot

1,8 - 2,0

-

Naslli ot

2,5 - 3.0

-

Sog‘in sigir

2,0 – 4,0

3,0 - 9,0

Cho‘chqa

1,3 - 2,0

3,0 - 5.0

Qo‘y

0,3 - 0.5

-

Tovuq

-

0,025 - 0,54



Yüklə 31,71 Kb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin