Axborot almashinuvida tarmoqlardan foydalanish



Yüklə 41,09 Kb.
səhifə7/11
tarix21.10.2023
ölçüsü41,09 Kb.
#158694
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11
AXBOROT ALMASHINUVIDA TARMOQLARDAN FOYDALANISH

Tashkilot turli manbalardan quyidagi tashqi axborotlarni olishi mumkin:
1. Iqtisodiyotning ahvoli haqida umumiy axborot. Manbalar: axborot – tahliliy materiallar, ixtisoslashgan ro’znomalar, jurnallar, Internet resurslari.
2. Ixtisoslashgan iqtisodiy axborot: moliyaviy bozor bo’yicha.
3. Tovarlar narxlari bo’yicha axborot. Manbalar: ixtisoslashgan jurnal va byulletenlar, kataloglar, Internet ma’lumotlar ombori.
4. Maxsus axborot. Turli manbalar, jumladan, Internet, unda qidiruv tizimlaridan foydalaniladi.
5. Davlat boshqarish organlari axborotlari (qonunlar, qarorlar, soliq organlari xabarlari va hokazo).
Respublikamizda Internetda joylashgan axborot resurslaridan keng foydalanish kundan kunga kengayib bormoqda. Ulardan foydalanishni ta’minlab beradigan provayderlar soni va uzatuvchi kanallar tezligi ham yuksalib bormoqda.
Har qanday resurslar kabi, axborot resurslarini ham boshqarish mumkin, lekin ularni miqdoriy va sifat jihatidan baholash metodologiyasi, ularga bo’lgan ehtiyojni oldindan belgilash hali ishlab chiqilmagan, shunga qaramay tashkilot darajasida axborot ehtiyojlarini o’rganish, axborot resurslarini rejalashtirish va boshqarish mumkin va zarur. Axborot resurslarini boshqarish deganda quyidagilar tushuniladi:
· boshqarish funksiyasi doirasida axborotga bo’lgan ehtiyojlarni baholash;
· tashkilotning hujjat aylanishini o’rganish, uni optimallash, hujjatlar turi va shakllarini standartlash, axborot va ma’lumotlarni to’plash;
· ma’lumotlar turlari nomunosibligini yengib o’tish;
· ma’lumotlami boshqarish tizimini yaratish.
Jahon axborot bozorlari. Jahon bozoridagi axborotni asosiy sektorlari:
1. Ishbilarmonlik axborot sektori (birja, moliyaviy, tijorat, iqtisodiy va statistik) quyidagilarni qamrab oladi:
· birjalar, birja va moliya axboroti maxsus xizmatlari, broker kompaniyalari beradigan qimmatbaho qog’ozlar, valyuta kurslari, hisob stavkalari va kotirovkalari, tovarlar va kapitallar bozorlari, investitsiyalar, narx – navolar haqidagi birja va moliyaviy axborot va hokazolarni;
· iqtisodiy va statistik axborotni – davlat xizmatlarini, shuningdek shu sohadagi tadqiqotlar, ishlanmalar va konsalting bilan band kompaniyalar taqdim etadigan dinamik, bashorat modellari va baholar ko’rinishidagi raqamli iqtisodiy, demografik va ijtimoiy axborotlarni;
· maxsus axborot xizmatlari beradigan iqtisodiyot va biznes sohasidagi yangiliklarni;
· kompaniyalar, firmalar, korporatsiyalarning asosiy faoliyat yo’nalishlari va ishlab chiqargan mahsulotlari, narxlari, moliyaviy ahvoli, aloqalari, oldi – sotdi bitimlari va rahbarlari haqidagi tijorat axborotini.
2. Fan – texnika va maxsus axborot sektori. Fundamental va amaliy fanlarning barcha tarmoqlari, ta’lim, madaniyat va inson faoliyatining boshqa sohalaridagi bibliografik, referativ va ma’lumotnoma axborotini, kutubxona va ixtisoslashgan xizmat orqali boshlang’ich manbalarga bo’lishni, matnli ma’lumotlar, to’la hajmli nusxalar, mikrofilmlar, kasb bo’yicha axborot va xo’jalik mutaxassislari uchun maxsus ma’lumotlar olish imkoniyatini ta’minlashni qamrab oladi.
3. Iste’molchilik axborot sektori yangiliklar xizmati va matbuot axboroti, ma'lumotnoma, adabiyotlar, qomuslar, ommaviy va qiziqarli axborotni qamrab oladiki, ulardan bo’sh vaqtda, uy sharoitida foydalaniladi. Bu sektor shuningdek, mahalliy yangiliklar, ob – havo, transport qatnovi jadvali va hokazolarni ham o’z ichiga oladi.
Hozirgi paytda axborotlarni qanday tushunish haqida quyidagicha nuqtai nazarlar yuzaga kelgan:
· Axborot – milliy iqtisodiyotning barcha tarmoqlari iste’mol etuvchi zaxira bo’lib, energetika yoki foydali qazilmalar zaxiralari kabi ahamiyatga ega. Jamiyat rivojlangani sari iqtisodiyot, fan, texnika, texnologiya, madaniyat, san’at, tibbiyot kabilarning turli masalalari haqidagi mavjud ma’lumotlar, axborot zaxiralaridan foydalanishni tashkil etish intellektual va iqtisodiy hayotga tobora ko’proq ta’sir ko’rsatmoqda.
· Axborot – fan va texnika rivojlanishi natijalari haqidagi fan – texnika ma’lumotlari, bilimlari yig’indisidir. Boshqacha aytganda, axborot, mazkur talqinga binoan, fan – texnika faoliyati axborot xizmati tizimining maxsuli va “xomashyo”sidir.
· Axborot – axborot xizmati tizimlarida fan – texnika faoliyati va turli sohalarda kadrlar tayyorlashni shakllantiruvchi mahsulotlar yig’indisidir, ya’ni axborot zaxiralarini ishlab chiqarish va iste’mol etish faqat jamiyatning intellektual hayoti bilan cheklanadi.
Ko’rinib turibdiki, bu talqinlardan birinchisi eng to’liq, axborotli jarayonlar ko’p qirraligini qamrab oluvchi tushunchani bermoqda. Chindan ham, axborotlashgan jamiyat va inson faoliyatining barcha sohalariga kirib bormoqda.
Yuqorida qayd qilinganidek, jamiyatni axborotlashtirishda muhim tushunchalardan biri axborot zaxiralari tushunchasidir. Bu masala bo’yicha ko’plab asarlar e’lon qilingan
Tasnif tizimini axborotlarga qioslash uchun quyidagicha yondoshish zarur:
1) axborotlar tasnif va qiyoslash vositalari asosida tahlil qilinishi lozim;
2) tasnif asosiga turli omil va koordinat tizimlari qo’yilishi lozim;
3) ayrim omil va koordinat tizimlari u yoki bu farqlarga asoslanishi mumkin, masalan, bozor va tovarlar haqidagi aniq ma’lumotlarga ega bo’lishi zarur;
4) tahlilning mohiyati va teranligi, avvalo, berilgan axborotlar turi va hajmiga bog’liqigini inobatga olish lozim.


Yüklə 41,09 Kb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin