Axox – tənəffüs yollarının distal hissələrinin(bronxiollar) və ağciyər parenximasının zədələnməsi, emfizemanın formalaşması ilə xarakterize olunan 1-cili xroniki ağciyər xəstəliyidir.  Siqaret çəkmə



Yüklə 36.43 Kb.
PDF просмотр
tarix13.02.2017
ölçüsü36.43 Kb.



AXOX

– tənəffüs yollarının distal 

hissələrinin(bronxiollar) və ağciyər 

parenximasının zədələnməsi , emfizemanın 

formalaşması ilə xarakterize olunan 

1-cili


xroniki ağciyər xəstəliyidir.



Siqaret çəkmə

-(passiv və aktiv) bu 

səbəblərin arasında ən tez-tez rast 

gəlinəndir.Heç  zaman  siqaret  çəkməyən  

insanlarda  Axox nadirən  inkişaf  edir.



Peşə ilə əlaqədar 

- müxtəlif tozlar,kimyəvi 

maddələrə məruz qalma ,zərərli qazlar , hava 

çirklənməsi 



İrsi faktorlar  

- alfa

1

antitripsin 



çatmamazlığı (emfizema səviyyəsində)

AXOX –un inkişafı  zamanı  qanda  oksigenin  

çatışmazlığı  səbəbindən  xəstələrdə dodaq  

və dırnaqlar  göyümtül  rəngə boyanır.  Belə

xəstələrdə səhər baş  ağrıları  və bədən 

çəkisinin  azalması  müşahidə oluna bilər.  

Ağır  hallarda  xəstələrdə qanlı  öskürək  baş  

verə bilər.


Patogenezi-

bilirikki tənəfüs yollarının normal 

fəaliyyət göstərməsi üçün səyrici hüceyrələrin və

kirpikli epitelin qarşılıqlı hərəkəti , qədəhəbənzər 

hüceyrələrin ifraz etdiyi seliyin qatılığı və miqdarı 

əsas şərtlərdəndir.Risk faktorlarının təsiri nəticəsində

kirpiklərin hərəkəti tam dayanmağa qədər 

pozulur.Kirpikli epitel hüceyrələrinin itməsi ilə

epitelin metaplaziyası baş verir və qədəhəbənzər 

hüceyrələrin sayı artır.Bronxial sekretin tərkibi 

dəyişir.Kirpiklərin hərəkəti əhəmiyyətli dərəcədə

pozulur.Son nəticədə distal hava yollarının 

daralmasına səbəb olan mukostazın inkişafına səbəb 

olur.




Təngnəfəslik

– ilk vaxtlar  fiziki gərginlik  zamanı 

(pilləkanları qalxan zaman) üzə çıxır. İllər sonra 

(xususilə tütün çəkənlərdə)  daimi  xarakter 

almağa başlayır. Bu   artıq  xəstəliyin geridönməz, 

ağır  vəziyyəti deməkdir. 



Öskürək

-bir qayda olaraq ,xəstəliyin  inkişafında  

ilk  əlamətdir.Öskürək  selikli  bəlğəmlə müşayiət 

olunur.




Bəlğəm ifrazı  

- hərgün (əsasən 

səhərlər)  öskürək  zamanı  çoxlu  miqdarda  açıq  



rəngdə və qatı  şəkildə xaric  olunur.

`

Simptomlar

Bronxitik forma

Emfiematoz forma

Əsas simptomların 

nisbəti


Öskürək-

təngnəfəslik

Təngnəfəslik-

öskürək


Bronxların

obstruksiyası

Kəskin

Kəskin


Ağciyərlərin

hiperinfilyasıyası

Zəif

Çox kəskin



Dəri və görünən 

selikli qişa rəngi 

Diffuz sianoz

Çəhrayı boz

Öskürək

Bəlğəm sekresiya



Az produktiv 

öskürək


HT

50-55


35-45

AXOX-un  ağırlıq  dərəcəsinə

görə təsnifatı

Mərhələ

xarakteristika

I (Yüngül)

FEV1\FVS  < 70 % 

FEV1 >80% 

Simptomların  az olması,yada olmaması

II (orta ağır)

FEV1\FVS  < 70 %

50%

Simptomların

olması(öskürək,bəlğəm,təngnəfəslik)

III(ağır)

FEV1\FVS  < 70 %

30%

Simptomların daimi olması

IV(çox ağır)

Simptomların daimiliyi (təngnəfəslik)

FEV1 >30% 

Xroniki tənəfüs çatışmazlığı ilə birlikdə



Müayinə üsulları

Xüsusi


-Qanda @ 

antitrypsin



-

bəlğəm əkilməsi

-KT

- Arterial qan qazlarının 



təyini

-siqaret çəkmə indexinin 

hesablanması

Rutin


-Spirometriya : FEV1  vəya 

FVS ölçülməsi

-Torakal-Rn

-EKQ


-Qanın ümumi analizi

-pulsooksimetriya





Spirometriya

– diaqnostika və inkışafına 

nəzarət olunması üçün “qızıl standart” 

hesab olunur. Bu test  cihaza  nə qədər  hava  

üfürə biləcəyinə əsaslanır. Testin aşağı  

göstəricisi  tənəffüs  yollarının  sıxlığını  

göstərir. Spirometrik  göstəricilər  yaş ,boy, 

irqdən asılı  olaraq  normativ göstəricilərlə

müqayisə olunmalıdır.


Torakal –Rn

 Yan proyeksiyada 



diafraqmanın 

yastılaşması

 Retrosternal 



sahənin böyüməsi

 Ağciyərlərin 



şəffaflığının artması

 Damar şəklinin qısa 



müddətdə

kasadlaşması



Siqaret çəkmə indexi  

-

gün ərzi çəkilən siqaretin sayını x siqaret çəkmə stajı \



20

10 qutu\il -



əhəmiyyətli risk faktorudur

25 qutu\il 



– qatı siqaret çəkən

Qanın klinik analizi 



- kəskinləşmə vaxtı : 

neytrofil  leykosioz ,CRP atması

Bronxotik  tip olan xəstələrdə polisitemik 



sindrom müşahidə olunur. 

eritrositlərin sayının artması



Hb-nin yüksək səviyyəsi

Ht : qadın 47%



Kişi – 52%

Təngnəfəslik artdıqda

FEV1  50% 



Pulsooksimetrdə Sat O2  94 % 

olduqda göstərişdir. və AXOX-un orta ağır və

ağır formalarında  tövsiyyə olunur.

EKQ


Ürəyin sağ şöbəsinin hipertrofiyası

AXOX mənşəli ağciyər ürəyi kimi ağırlaşma



Ürək ritminin pozğunluqları əlamətləri



İnhalyasion antixolinergik 

preparatlar

Ipratropium bromid  (atrovent H) , 4-8 saat 



Tiotropium bromid – (Spiriva) – 24 saat

Fenoterol + ipratropium bromid –



(berodual )-6-8 saat



İnhalyasion qlukokortikosteroidlər-

beklametazon .budenosid,triamsinalon

Sistem QKK –



Prednizalon- 30-40mq -1 dəfə

metilprednizalon - – 4,8,16 mq 



Antibiotik  terapiya  -

b-laktam\b-

laktamaz 

inhibitorları(amoksisillin\klavulan 

turşusu), ampisilin,sulbaktam.

ftorxinalonlar –



hemifloksasin,levoflaksasin,moksifloksasi

n.



2ci və 3cü sıra sefalosporinlər

vaksinlər

@ 1 antitripsin əvəzedici terapiya (prolastin)



mukolitiklər vasitələr-

karbosistein,erdosistein,yodlaşdırılmış qliserol)

antioksidantlar – N-asetilsistein



immunorequlyatorlar – ( immunostimulyatorlar, 

immunomodulyator.

öskürək əleyhinə preparatlar,



qeyri farmakoloji müalicə



cərrahi müalicə-bullektomiya,transplantasiya,ağciyər 



həcminin azaldılması

Diqqətinizə görə təşəkkür  edirəm


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə