B. T. Musayev, K. R. Aliyeva, B. Narimanov O‘zbekiston respublikasining konstitutsiyaviy huquqi darslik toshkent – 2019



Yüklə 0,86 Mb.
səhifə7/88
tarix26.10.2022
ölçüsü0,86 Mb.
#66363
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   88
B. T. Musayev, K. R. Aliyeva, B. Narimanov O‘zbekiston respublik-fayllar.org

Yodda tuting!



Konstitutsiyaviy-huquqiy normalar Konstitutsiya asosida davlat organlari va fuqarolar, davlat hokimiyatini amalga oshirish vatashkil etish jarayonida vujudga keladigan munosabatlar asosida tashkil topgan jamiyat tuzilishi, davlat tuzilishi ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy munosabatlarni tartibga soladi va mustahkamlaydi.



Yodda tuting!



Konstitutsiyaviy-huquqiy munosabatlar, konstitutsiyaviy-huquq normalari bilan tartibga solinadigan ijtimoiy munosabatlar bo‘lib, ularning mazmuni sub'ektlar o‘rtasidagi yuridik aloqalar hisoblanadi va bu aloqalar tegishli huquqiy normalarda ko‘zda tutilgan o‘zaro huquq va burch shaklida bo‘ladi.

Konstitutsiyaviy-huquqiy munosabatlarning o‘ziga xos xususiyati (boshqa huquqiy munosabatlardan) quyidagilarda ko‘rinadi.

  1. Ular o‘zining alohida mazmuniga ega. Bu munosabatlar faqat konstitutsiyaviy huquq predmeti hisoblanadi.


  2. Bu munosabat alohida sub'ektlar tarkibiga ega.


  3. Barcha konstitutsiyaviy-huquqiy normalar ham aniq konstitutsiyaviy-huquqiy munosabatlarni vujudga keltirmaydi. Masalan, prinsip normalar. Ular o‘zining tartibga solish ta'sirini qoida normalar orqali amalga oshiradi.


Shunday qilib, shuning uchun ham konstitutsiyaviy-huquqiy munosabatlar boshqa huquqiy munosabatlarga nisbatan xilma-xildir. Asosan huquqiy munosabatlar qoida normalarning amal qilishi orqali vujudga keladi. Ular asosida aniq munosabatlar vujudga kelib, unda munosabatning aniq subyektlari va ularning huquq hamda majburiyatlari aniq bo‘ladi.


Konstitutsiyaviy-huquqiy institutlar turli manbalardan (konstitutsiya, konstitutsiyaviy qonun, qonun, farmon, qaror normalaridan) iborat bo‘ladi.
Huquqiy munosabatlarni vujudga kelishi, tugashida yuridik fakt muhim rol o‘ynaydi. Yuridik fakt – huquqiy munosabatni vujudga keltiradigan, o‘zgartiradigan, tugatadigan voqyea yoki harakatdir.
Konstitutsiyaviy-huquqiy munosabatlarda ishtirok etuvchilar sub'ektlar deb atalib, bu huquqiy munosabat sub'ektlari doirasi juda keng. Sub'ektlar qatoriga fuqaro, shaxs, xalq, millat, davlat, deputat va senatorlar, davlat organlari, nodavlat tashkilotlari, o‘zini o‘zi boshqarish organlari kiradi. Saylov kompaniyasi davrida sub'ektlar miqdori yanada kengayadi, ularga saylov komissiyalari, kuzatuvchilar, vakillar, nomzodlarni kiritish mumkin.
Umumiy tarzda aytish mumkinki, konstitutsiyaviy-huquqiy munosabatlarning sub'ekti bo‘lib, konstitutsiyaviy-huquqiy normalarga asosan huquq va burchga ega bo‘ladiganlar hisoblanadi.
Ayrim hollarda chet el fuqarolari yoki fuqarosiz shaxslar ham munosabatlar sub'ekti bo‘lishi mumkin. Masalan, fuqarolikni so‘rab murojaat qilganda.


Yüklə 0,86 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   88




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin