Dalğa İşıq elektromaqnit dalğasıdır. Elektromaqnit dalöası isə elektrik və maqnit sahəsinin rəqslərinin fəzada yayılmasıdır. Elektromaqnit dalğaları fəzada və bu dalğalar üçün şəffaf olan mühitlərdə yayıla bilər



Yüklə 0,82 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə3/7
tarix22.12.2023
ölçüsü0,82 Mb.
#189519
1   2   3   4   5   6   7
dala-optikas-mart-2020

İşığın difraksiyası 
Kiçik dəliklərdən keçərkən və ya kiçik maneələri aşarkən işıq şüasının öz əvvəlki düzxətli 
yayılmasından meyl etməsi işığın difraksiyası adlanır. 
A
B
C
Maksimum şərti

B
C



Difraksiya qəfəsi 

Difraksiya qəfəsi


– işıq dəstəsini spektrə ayırmaq və işığın dalğa uzunluğunu ölçmək üçün istifadə olunan 
cihazdır.
– İş prinsipi işığın difraksiyasına və interferensiyasına əsaslanıb. 
Difraksiya qəfəsləri iki növ – qaytarıcı və şəffaf olur. 
Ölçüləri bir neçə santimetr olan şəffaf şüşə lövhəsinin üzərinə çoxlu sayda şaffaf olmayan paralel 
nazik zolaqlar çəkilir. Difraksiya qədəsinin üzərinə çəkilən zolaqların sayı cox böyükdür, təxminən 1 mm-ə 
1000 və ya daha çox. Beləliklə, difraksiya qəfəsi çox böyük sayda şəffaf və qeyrişəffaf zolaqlardan ibarətdir.
Arakəsmə 
Əgər 
arakəsmədəki 
yarığın 
ölçüləri işığın dalğa uzunluğu ilə 
müqayisəlidirsə onda yarıqdan 
keçən işıq səpilir. 
Arakəsmə 
Əgər arakəsmədəki yarığın ölçüləri 
düşən işığın dalğa uzunluğundan qat-
qat böyükdürsə, onda işiq öz əvvəlki 
yayılma istiqamətini dəyişmir. 
Yarıq
Difraksiya qəfəsinin en kəsiyi 
Difraksiya qəfəsi 
Şəffaf zolaqlar 
Şəffaf olmayan zolaqlar
 



Şəffaf zolağın enini 
a
hərfi ilə, qeyri şəffaf zolağın enini 
b
hərfi ilə işarə edək. Onda 
d=a+b
ədədi difraksiya 
qəfəsinin periodu adlanır. Difraksiya qəfəsinin ölçü vahidi: [d]=1m. Difraksiya qəfəsinin üzərinə düşən 
şüalar, şəffaf zolaqları keçdikdən sonra müxtəlif bucaqlar altında meyl edir. Bu hadisə difraksiyanın 
nəticəsidir. 
Difraksiya qəfəsindən keçmiş şüaların qarşısına ekran yerləşdirək. Difraksiya qəfəsi ilə ekran 
arasında toplayıcı linzanı elə yerləşdirək ki, onun fokusu ekran üzərinə düşsün. Linzadan keçdikdən 
sonra müxtəlif zolaqlardan gələn paralel şüalar ekran üzərində olan bir nöqtədə yığılır. Bu şüalar 
toplanaraq, keran üzərində interferensiya mənzərəsi yaradır: ardıcıl növbələşən maksimumları və 
minimumları. 
Əgər qonşu zolaqlardan keçən iki şüanın yollar fərqi tam sayda dalğa uzunluğuna bərabərdirsə, 
onda biz ekranda maksimum müşəhidə edirik: 

Yüklə 0,82 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin