Dalğa İşıq elektromaqnit dalğasıdır. Elektromaqnit dalöası isə elektrik və maqnit sahəsinin rəqslərinin fəzada yayılmasıdır. Elektromaqnit dalğaları fəzada və bu dalğalar üçün şəffaf olan mühitlərdə yayıla bilər


İşığın sınma əmsalının onun tezliyindən və ya dalğa uzunluğundan asılılığı işığın



Yüklə 0,82 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə6/7
tarix22.12.2023
ölçüsü0,82 Mb.
#189519
1   2   3   4   5   6   7
dala-optikas-mart-2020

İşığın sınma əmsalının onun tezliyindən və ya dalğa uzunluğundan asılılığı işığın 
dispersiya
sı adlanır.
Müxtəlif rəngli işıq şüalarının mühitdə yayılma sürəti də müxtəlifdir, ona görə də 
uyğun olaraq sındırma əmsalı da şüaların rəngindən asılı olaraq dəyişir. Müəyyən rəngli işığın yayılma 
sürəti böyük olarsa, onda sındırma əmsalı kiçik olar.
İşığın polyarlaşması. Turmalinlə təcrübələr 
İnterferensiya və difraksiya hadisələri heç bir şübhə yaratmır ki, işıq dalğa xassələrinə malikdir. 
Lakin hansı dalğa – uzununa və ya eninə?
Çox sayda eksperimental faktlar ortaya çıxıb ki, işığın uzununa dalğa olmasını hesab etməklə, bu 
faktları izah etmək mümkün deyildir.
Çox sadə və yetərincə effektli olan eksperimentlərdən birinə nəzər yetirək. Bu – turmalinlərlə 
(yaşıl rəngli şəffaf kristallarla) təcrübələrdir. 
Turmalinin 
ox simmetriyası var, özü biroxlu kristallar sinfinə aiddir. Düzbucaqlı formalı turmalin 
kristalını elə yerləşdirək ki, işıq şüası turmalin lövhəsinin üzərinə oxa perpendikulyar olan vəziyyətdə 
düşsün. Kristaldan keçən şüanı müşahidə edərək zənn etmək olar ki, şüa yaşıl rəngə boyanıb və onun 
intensivliyi azalıb. Kristalın fırlanması işığın intensivliyinə heç bir təsir göstərmir. Bundan başqa heçnə baş 
vermir
. Lakin bu belə deyil. İşıq dalğası yeni xassələrə malik oldu.
Əgər verilmiş kristalın arxasınca daha bir turmalin kristalı yerləşdirsək, onda deyilmiş yeni xassələr 
özünü birüzə verir. Eyni istiqamətlənmiş kristallardan keçən işıq bir azda da zəifləyir. Birinci kristalı 
tərpətməyib, ikinci kristalı fırlatdıqda maraqlı hadısə yaranır – işıq şüasının tamamilə sönməsi. Kristalların 

qırmızı; 

narıncı; 

sarı; 

yaşıl; 

mavi; 

göy; 

bənövşəyi. 
Qırmızı rəngli şüadan bənövşəyi rəngli şüaya qədər: 
tezlik artır → 


dalğa uzunluğu azalır → 


dalğanın sürəti azalır → 


Mühitin sındırma əmsalı artır → 
n

İşıq şüası 

Yüklə 0,82 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin