Dars turi: Aralash. Dars metodi: guruhga bo’lish,aqliy hujum Dars jihozi



Yüklə 110 Kb.
səhifə3/10
tarix02.01.2022
ölçüsü110 Kb.
#39306
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10
3-синфларда дарс ишланмалари

1 2 3 4 5

6 7 8 9

Mana buni -1 bir, buni-2 ikki, 3 – uch, 4- to’rt, 5 – besh, 6- olti, 7 – yetti, 8 – sakkiz, 9- to’qqiz.Hindlar yana O – ya’ni, halqa deb ko’rsatib, 1O- yozib,uni “O’N” deb o’qidi.



4.1. MATEMATIK ERTAK

Nolning kuchi”

Bir kuni raqamlar o’z o’rinlari va tartiblaridan norozi bo’lishib janjallashdi. Bu kelishmovchilikni bartaraf etish uchun arifmetika shohiga arz qilishga otlanishibdi. Tartib bilan yo’lga chiqqan raqamlar sahroga duch kelishibdi. Havo juda issiq, jazirama yoz kunlari ekan. Uzoqdan daryo ko’rinibdi. Barcha raqamlar suv ichgani shoshilishibdi. 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 0 raqamlar daryoga yetib borib endi suv ichaman deganda daryodan tartib bilan “ikkitadan bo’lib turing va qo’shiling” degan sado chiqibdi. Sonlar juft – juft bo’lib mazza qilib suv ichishibdi. Lekin bir raqami nol bilan qo’shilib bir martagina suv ichibdi: 29, 38, 47, 56, 01. (Bu qaysi amal a+0=a, 0+b=b). bundan jahli chiqqan bir raqami arifmetika shohiga arz qilib, nol bilan do’stlashmasligini aytishni ko’ngliga tugub yo’lda davom etishibdi. Quyosh yana qizdira boshlabdi. Raqamlar charchab, horib turganida navbatdagi daryo ko’rinibdi. Daryodan suv ichishga yetib kelgan raqamlar yana daryodan kelgan sadodan hayron qolishibdi. Daryo esa ovoz berib “tartib bilan ikkitadan bo’lib turish va katta sondan kichik sonni ayirganda javob qancha bo’lsa, shuncha marta suv ichishni” buyuribdi. (Bu qaysi amal c-0=c).

Bir raqmi buyruqni bajarib, yana bir marta suv ichibdi.

Sonlar manzilga yetish uchun yo’lda davom etibdi. Ta’bi xira bo’lgan bir va nol ham bir – biriga qovoqg’ini uyib ketaverishibdi.

Sonlar ko’p yurgandan keyin oldilaridan yana bitta daryo chiqibdi. Suv ichgisi kelib turgan sonlar bundan xursand bo’lib, suv ichish uchun daryoga otlanibdilar. Shunda daryodan sado chiqib “shoshmanglar, kimda – kim mendan suv ichmoqchi bo’lsa, tartib bilan juftlashib ko’paytirilsa, kimda necha javob chiqsa, shuncha marta suv ichadi” deb, aksi sado beribdi. Suv ichgisi kelgan sonlar noiloj bunga amal qilishibdi. Bir raqamiqo’l uzatsa ham qo’liga hech suv chiqmas emish. Shunda bir raqamiga suv tegmabdi. (Bu qaysi amal, qaysi xossa? 0•a=0 b•0=0).

Yana bir raqami bir amallab chidab, shohga qattiq arz qilib, tanbal nol bilan do’stlashmayman, nolga safimizdan olib tashlashni taklif qilaman deb, barcha sonlar qatori yo’lga ravona bio’lishibdi.

Kun bo’yi charchab yo’l yurgan sonlar navbatdagi daryoga duch kelishibdi, shundan hech qaysi son nol bilan birga daryoda yaqinlashmasligini bildirishibdi. Shunda yana bir soni nol bilan birga daryoga yo’l olishibdi. Shu payt birdaniga daryo ovoz berib “oldingi daryodan suv ichmaganlarni yo’latmasligini ma’lum qilibdi va sonlar juft – juft bo’lib katta sonlar kichik songa bo’linsa, shuncha suv ichishini” bildiribdi. Yana bir va nol raqmiga suv ichish nasib etmabdi. (Bu qaysi amal, qaysi xossa? 0:b=0 a:0=0). Bir amallab barcha sonlar qatori bir va nol ham shohning huzuriga yetib boribdi. Shunda shoh bugun dam olinglar, ertaga arzlaringni eshitaman, deb javob beribdi. Ertasiga arifmetika shohi tartib bilan turgan sonlarni arzini eshitibdi.

Sonlar bir ovozdan, bir nol bilan do’stlashmaymiz deya yo’lda bo’lgan voqealarni so’zlab berishibdi.

Shunda shoh raqamlardan bittasini o’rtaga chiqishini taklif qilibdi. Bir raqami yugurib o’rtaga chiqibdi va nol bilan do’stlashmasligini bildiribdi. Shoh shunday masala qo’yibdi. Agar har bittalaringni yonlaringda nol tursa necha bo’lasizlar, ikkita nol tursachi? deb savol beribdi. Shunda ziyraklik bilan sonlar bilibdiki, nol bilan kuchlari 10, 100 … martagacha oshar ekan. Shunda sonlar nol bilan do’stlashishni bildirib qo’l ushlashib qaytishibdi. Yo’lda suv ichish kelganda yonlariga nol qo’shib olishibdi. Shu bilan nol talash bo’lib, do’stlashibdi. Arifmetika shohi sonlar tartib bilan turishi uchun nolni hammadan oldinga chiqarib qo’yganligini bildiribdi. 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9

Mana bolalar, O ning qanday yaxshi tomoni borligini ham bilib oldingiz. Ya’ni 1 va 0 lar yordamida istalgan katta sonlarni yozish mumkin:


Yüklə 110 Kb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin