Dr. İbrahim ÇETİN



Yüklə 445 b.
tarix23.02.2017
ölçüsü445 b.


Dr. İbrahim ÇETİN

  • Dr. İbrahim ÇETİN

  • Veteriner Hekim

  • Gıda,Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı

  • Gemlik İlçe Müdürü


Organizmalar

  • Organizmalar

  • Tarih

  • Epidemiyoloji

  • Bulaşma

  • Gıda Kökenli Hastalık

  • Önlem ve Kontrol



Yaklaşık 250 gıda kökenli patojen

  • Yaklaşık 250 gıda kökenli patojen

  • Gıda kökenli hastalık

    • Yaygın bir gıdanın yenilmesinden kaynaklanan 2 veya daha fazla benzer hastalık
    • Bakteriler en yaygın neden
    • Ayrıca, viruslar,parazitler, doğal veya sentetik kimyasallar, ve organizmaların toksinleri




1900’lerin başları

  • 1900’lerin başları

    • Kontamine olmuş gıda,süt ve su, pekçok gıda kökenli hastalığa neden oldu.
  • Sağlıkla ilgili devrim(sanitasyon devrimi)

    • Atık su ve su arıtma
    • El yıkama, sağlık koruma işlemleri(sanitasyon)
    • Sütün Pastörizasyonu- 1908
    • Evlerde buzdolabı- 1913


Gıda kökenli patojenlerin kaynağı olarak, hayvanların tesbit edilmesi

  • Gıda kökenli patojenlerin kaynağı olarak, hayvanların tesbit edilmesi

    • Gelişmiş hayvan bakım ve beslemesi
    • Gelişmiş karkas işleme
  • Gözlem(Surveillance) ve araştırma

  • Salgın incelemesi

  • Gıda işleme hakkındaki yasalar ve politikalar





A.B.D. de gıda kökenli hastalıklar her yıl

  • A.B.D. de gıda kökenli hastalıklar her yıl

    • 4 Amerikalı’dan 1’ini etkiler.
    • 76 milyon hastalık
    • 325,000 hastaneye yatma
    • 5,000 ölüm
      • Bu ölümlerin 1,500 ‘üne Salmonella, Listeria, ve Toxoplasma neden olur.


Çoğu farkedilmemiş veya bildirilmemiş

  • Çoğu farkedilmemiş veya bildirilmemiş

    • Saptanmamış hafif hastalık
    • Sudaki benzer patojenler ve kişiden kişiye bulaşma
    • Ayırt edilemeyen son çıkan patojenler
  • En büyük risk



Gözlem

  • Gözlem

    • CDC
      • FoodNet and PulseNet
  • Düzenleme

    • FDA
      • Yerli ve ithal gıda
    • USDA FSIS
      • Et,yumurta,tavuk
    • National Marine Fisheries Service


FoodNet: Aktif Gözlem

  • FoodNet: Aktif Gözlem

    • 1996’da kuruldu.
    • CDC, USDA, FDA, seçilmiş eyalet sağlık birimleri
    • A.B.D.’de dokuz bölge,A.B.D. nüfusunun % 13’ünü kontrol eder.
      • California, Colorado, Connecticut, Georgia, Maryland, Minnesota, New York, Oregon, Tennessee


PulseNet: Etkeni ayırd eder.

  • PulseNet: Etkeni ayırd eder.

    • Moleküler parmak izi yoluyla tanımlama (Molecular fingerprinting)
    • 45 sertifikalı eyalet halk sağlığı laboratuarı
  • Pasif gözlem: Anket(Survey) metodları

    • Hastaneden taburcu olanlar
    • Ayakta tedavi tesisleri
  • Gıda kökenli hastalık salgın gözlem sistemi

    • Bütün eyaletler salgın verilerini sunar.


Ekonomik Araştırma Servisi - USDA

  • Ekonomik Araştırma Servisi - USDA

    • En çok görülen 5 gıda kökenli hastalığın maliyeti
    • Yıllık 6.9 milyar dolar
      • Tıbbi Maliyet
      • Verimlilik kayıpları (kayıp işgücü)
      • Prematüre ölümlerin tahmini değeri




Sayı:28151

  • Sayı:28151

  • Tarih:23.12.2011



A) İzlemede yer alacak zoonozlar ve zoonotik etkenler

  • A) İzlemede yer alacak zoonozlar ve zoonotik etkenler

  • B) Epidemiyolojik duruma göre izlenecek zoonoz ve zoonotik etkenlerin listesi



1) Brusellozis ve etkenleri

  • 1) Brusellozis ve etkenleri

  • 2) Kampilobakteriyozis ve etkenleri

  • 3) Ekinokokkozis ve etkenleri

  • 4) Listeriyozis ve etkenleri

  • 5) Salmonellozis ve etkenleri

  • 6) Trişinellozis ve etkenleri

  • 7) Mycobacterium bovis kaynaklı tuberkülozis

  • 8) Verotoksijenik Escherichia coli



1) Viral zoonozlar:

  • 1) Viral zoonozlar:

  • — Kalisivirüs,

  • — Hepatit A virüsü,

  • — İnfluenza virüsü,

  • — Kuduz,

  • — Artropodlar yoluyla bulaşan virüsler.

  • 2) Bakteriyel zoonozlar:

  • — Borreliyozis ve etkenleri,

  • Botulizm ve etkenleri,

  • — Leptospirozis ve etkenleri,

  • — Psittakozis ve etkenleri,

  • — A maddesi dışındaki tuberkülozis,

  • — Vibriyozis ve etkenleri,

  • — Yersiniyozis ve etkenleri.





Ağız yolu

  • Ağız yolu

  • Kontaminasyon değişir.

  • İnsan’da bulunanlar(rezervuarı insan)

    • Norwalk-benzeri virus, Campylobacter, Shigella
  • Hayvan’da bulunanlar(rezervuarı hayvan)

    • Campylobacter, Salmonella, E. coli 0157:H7, Listeria, ve Toxoplasma


Bulaşma, gıda zinciri boyunca birkaç noktada meydana gelebilir.

  • Bulaşma, gıda zinciri boyunca birkaç noktada meydana gelebilir.

    • Çiftlikte veya tarlada
    • Kesimhanede
    • İşleme esnasında
    • Satış noktasında
    • Evde






Norwalk-benzeri viruslar

  • Norwalk-benzeri viruslar

  • Campylobacter

  • Salmonella

  • E. coli O157:H7

  • L.Monocytogenes

  • Clostridium botulinum

  • Shigella spp

  • Toxoplasma

  • Son çıkan organizmalar(emerging)







Norovirus; Caliciviridae familyası

  • Norovirus; Caliciviridae familyası

    • En yaygın gıda kökenli etken
    • Yıllık 23 milyon vaka
  • Kaynaklar

    • Kişiden kişiye
      • İnsan dışkısında yayılma,kusma
      • Kreşlerde,huzurevlerinde,gezi gemilerinde salgınlar
    • Kontamine olmuş su kabuklusu(midye,istiridye)


Küçük enfeksiyon yapıcı dozlar

  • Küçük enfeksiyon yapıcı dozlar

  • Belirtiler

    • Maruz kalmadan sonra 12-48 saat
    • Mide bulantısı,kusma,ishal,karın krampları
    • Başağrısı, düşük dereceli ateş
    • Süre: 2 gün
  • Gıda işleyicileri, belirtiler geçtikten sonra 3 gün boyunca işe gelmemelidirler.



Bakteriyel ishalin en önde gelen nedeni

  • Bakteriyel ishalin en önde gelen nedeni

  • Her yıl 2.4 milyon insan

    • 5 yaşın altındaki çocuklar
    • Genç yetişkinler(15-29 yaşlar)
  • Çok az ölüm

  • Guillain-Barré Sendromuna yol açabilir.

    • Akut paralize yol açma sebebi
    • Campylobacter enfeksiyonundan sonra 2-4 haftada gelişir (ishal belirtileri kaybolduktan sonra).


Kaynaklar

  • Kaynaklar

    • Çiğ veya pişmemiş tavuk
    • Klorlanmamış su
    • Çiğ süt
    • Enfekte olmuş hayvan veya insanın dışkısı
      • Tavuk,sığır,köpek yavruları,kedi yavruları,pet kuşlar
  • Klinik belirtiler

    • İshal,karın krampları, ateş,mide bulantısı
    • Süre: 2-5 gün


Serotiplerin çoğu, hastalığa neden olabilir.

  • Serotiplerin çoğu, hastalığa neden olabilir.

  • S. enteritidis ve typhimurium

      • Tüm insan vakalarının % 41’i
      • A.B.D.’de en yaygın türler
  • Yılda 1.4 milyon vaka

    • 580 ölüm
    • 1.4 milyon vaka
  • Risk grubu



Kaynaklar

  • Kaynaklar

    • Çiğ tavuk ve yumurtalar
    • Çiğ süt
    • Çiğ sığır eti
    • Yıkanmamış meyve, yonca filizleri
    • Sürüngen petler: Yılanlar, kaplumbağalar, kertenkeleler
    • Hastalığın başlangıcı:12-72 saat saat
    • İshal,ateş,kramplar
    • Süre: 4-7 gün


Enterohemorrhagic Escherichia coli (EHEC)

  • Enterohemorrhagic Escherichia coli (EHEC)

    • Yüzey proteinleri; toksin
  • Kaynaklar

    • Pişmemiş veya çiğ hamburger; salam
    • Yonca filizleri; marul
    • Pastörize olmamış süt, elma suyu veya elma şarabı
    • Kuyu suyu
    • Hayvanlar:Sığır,diğer memeliler


Belirtiler

  • Belirtiler

    • Sulu veya kanlı ishal,mide bulantısı,kramplar
    • Hastalığın başlangıcı: 2-5 gün
    • Süre: 5-10 gün
  • Hasar

    • Hemolitik üremik sendrom (HUS)
      • Çocuklarda akut böbrek bozukluğu
      • Hayati tehdit


Clostridium botulinum

  • Clostridium botulinum

    • Neurotoksin sarkık paralize yol açar.
    • Bebekler, en büyük riskte
    • Yılda: 10-30 salgın; ~110 vaka
  • Kaynaklar: Evde kavanozlanmış gıdalar,bal

  • Belirtiler

    • Çift görme, gözkapaklarının düşmesi,zor konuşma ve yutma
    • Hastalığın başlangıcı: 18-36 saat


Basiller dizanteri

  • Basiller dizanteri

    • Vakaların çoğu Shigella sonnei
    • A.B.D’de her yıl 90,000 vaka
  • Kaynaklar:

    • Gıdanın insan dışkısıyla bulaşması, meşrubat, sebzeler,su
  • Belirtiler:

    • Sulu veya kanlı ishal,mide bulantısı,kusma,kramplar,ateş
    • Hastalığın başlangıcı: 2 gün
    • Süre: 5-7 gün


Toxoplasma gondii-Hücre içi protozoan

  • Toxoplasma gondii-Hücre içi protozoan

    • Yılda 112,500 vaka
    • Hamile kadınlar/bağışıklık sistemi bozulmuş kişiler en büyük riskte
  • Kaynaklar

    • Enfekte olmuş kediler, toprak, pişmemiş et
  • Belirtiler

    • Ateş,başağrısı,şişmiş lenf yumruları


Cyclospora (Protozoan)

  • Cyclospora (Protozoan)

    • 1996, ithal edilmiş ahududu
  • Listeria monocytogenes

    • Kaynaklar
      • Yemeğe hazır etler,yumuşak peynirler
    • Belirtiler
      • İnsan yavru atmaları ve erken doğumlar
      • Genç ve düşük bağışık olanlarda septisemi






Hazard Analysis Critical Control Point(kritik kontrol noktalarının tehlike analizi)

  • Hazard Analysis Critical Control Point(kritik kontrol noktalarının tehlike analizi)

  • Üretim aşamalarını gözlemek ve kontrol etmek

  • Gıda güvenliği tehlikelerini ve kritik kontrol noktalarını tesbit etmek

      • Üretim,işleme ve pazarlama
      • Limitleri kurmak
      • Gözlemek
  • Ete,tavuğa ve yumurtaya uygulandı.



Salmonella için test etmek ve uzaklaştırmak

  • Salmonella için test etmek ve uzaklaştırmak

    • Serolojik, dışkı kültürü, deri kültürü
  • Aşılama

    • Serotiplerin çoğu
    • Etkinliği değişir.
  • Kemiricileri,vahşi kuşları asgariye indirmek

  • Yeni hayvanların izolasyonu



FSIS hedef organizmaları

  • FSIS hedef organizmaları

    • Salmonella and E. coli
  • Kontrol noktaları

    • İç organların uzaklaştırılması
    • Karkaslar arasındaki teması asgariye indirmek
    • Alanlar arasında uygun şekilde hareket
    • Soğutma(Chilling)
    • Pişirme süreçleri(zaman,sıcaklık)


1986 den beri domuzlarda trichinella kontrolü için kullanılır.

  • 1986 den beri domuzlarda trichinella kontrolü için kullanılır.

  • Gamma ışınlar

    • 1990/1992’da tavukta
    • 1997/1999’da ette
    • Bakteriyel patojenlerin azaltılması
  • Organizmaların canlı hücrelerini öldürür.

    • Tahrip edilir ve canlı kalamazlar.


Radura sembolü ışınlanmış gıdayı ifade eder.

  • Radura sembolü ışınlanmış gıdayı ifade eder.

  • Lezzet kalitesini etkilemez.

  • Gıdalar aynı kalır.

  • Daha sonra gıdaları uygun biçimde işlemek

    • Sterilize olmaz.
    • Kontaminasyon hala meydana gelebilir.


Pastörize süt ve meyve suları için

  • Pastörize süt ve meyve suları için

  • Ellerinizi dikkatlice ve sıkça yıkayın.

    • Banyoyu kullandıktan sonra
    • Bebeklerin bezlerini değiştirdikten sonra
    • Hayvan dışkısını temizleyince
  • Elleri yemek hazırlamadan önce yıkayın.



Yemeden önce çiğ meyve ve sebzeleri yıkayın.

  • Yemeden önce çiğ meyve ve sebzeleri yıkayın.

  • Çiğ et veya tavukla temastan sonra

    • Elleri,kap kacağı ve mutfak yüzeylerini yıkayın.
    • Sıcak sabunlu su
  • Etlerin buzunu buzdolabında çözün.



Sığır eti/sığır eti ürünlerini tam olarak pişirin.

  • Sığır eti/sığır eti ürünlerini tam olarak pişirin.

    • 160oF iç sıcaklık
  • Tavuk ve yumurtaları tam olarak pişirin.

    • İç sıcaklık 170-180oF
  • Pişmiş gıdayı hemen yiyin.

  • Kalanları piştikten sonra 2 saat içinde buzdolabına koyun.

  • Sığ kaplarda depolayın.






Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə