G. A. Abbasbəyli, V. Q. Qlıcov, M. X. lyasova



Yüklə 2.8 Kb.
PDF просмотр
səhifə6/12
tarix02.12.2016
ölçüsü2.8 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12

 
 
61 
 
 
 
 
0
0
1
m
m
m
m
d


=
   
                    (16.3) 
burada,  m

-  piknometrin  tədqiq  olunan  nümunə  ilə  birlikdə 
çəkisi, q; m

- boş piknometrin çəkisi, q; m - piknometrin su ilə 
birlikdə çəkisi, q. 
 
Paralel nəticələr arasındakı fərq ±0,001-dən artıq olma-
malıdır. 
Nəticə:  Müxtəlif  növ  yağların  keyfiyyətini  fiziki-kim-
yəvi  göstəricilərinə  görə qiymətləndirmək və onların normativ 
sənədlərlə uyğunluğunu öyrənmək. 
LABORATOR YA  Ş   17 
 
SÜD MƏHSULLARININ KEYF YYƏT N N 
ORQANOLEPT K 
Q YMƏTLƏND R LMƏS  
 
ş
in məqsədi: Süd məhsullarına (süd, süd zərdabı) dair 
uyğun normativ və texniki sənədləri öyrənmək; onların keyfiy-
yətini orqanoleptik göstəricilərə görə qiymətləndirmək. 
Material və avadanlıqlar: 4-cü sinif  kvadrant labora-
toriya  tərəzisi;  0-50°C  ölçmə  diapazonuna  malik  mayeli  şüşə 
termometr; 100sm
3
 tutumlu ölçü stəkanı; şüşə çubuq. 
 
Təyinetmə texnikası 
 
 
Rəng,  xarici  görünüş  və  konsistensiyanın  təyini: 
Orqanoleptik  göstəriciləri  süd  məhsulu  nümunəsinə  baxış 
keçirmək  yolu  ilə  təyin  edirlər,  eyni  zamanda  məhsulda  gözlə 
görünən qarışıqların olması və olmamasını qeyd edirlər.  
 
y və dadın təyini: Süd və süd zərdabının iy və dadını 
15-20°C temperaturda təyin edirlər. 

 
 
62 
 
 
Lazım gəldikdə məhsulu bərpa edirlər (durulaşdırırlar). 
Bunun  üçün  12,5q  quru  üzlü  süd  və  ya  9,0q  yağsızlaşdırılmış 
süd  nümunəsini  stəkana  yerləşdirir,  üzərinə  kiçik  porsiyalarla 
40±2°C  temperatura  malik  qaynar  və  ya  distillə  olunmuş  su 
tökür, yaxşıca qarışdırırlar. Mayenin həcmini 100sm
3
-ə çatdırır 
və  zülalların  şişməsi  üçün  10-15dəq  sakit  buraxırlar.  Bundan 
sonra təcrübəni aparırlar. 
 
 
 
 
 
 
 
Нятижяляри ашаьыдакы жядвяля дахил едирляр.    
 
Эюстярижи 
Йарымгруплара эюря эюстярижилярин 
характеристикасы 




Рянэ 
 
 
 
 
Ий 
 
 
 
 
Дад 
 
 
 
 
Xarici görünüşü və 
konsistensiyalılıgı 
 
 
 
 
Nəticə: Tədqiq olunan süd məhsullarının keyfiyyətini orqanoleptik 
göstəricilərə görə qiymətləndirmək. 
 
 
LABORATOR YA  Ş   18 
 
SÜD MƏHSULLARININ KEYF YYƏT N N NORMAT V 
SƏNƏDLƏRDƏ NƏZƏRDƏ TUTULMUŞ  
F Z K -K MYƏV  GÖSTƏR C LƏRƏ GÖRƏ 
Q YMƏTLƏND R LMƏS  
 

 
 
63 
 
ş
in məqsədi: Süd məhsullarının fiziki-kimyəvi göstəri-
cilərini,  qiymətləndirmə    metodlarını  öyrənmək  və  müxtəlif 
növ süd məhsullarının keyfiyyətini qiymətləndirmək.  
 
Material və avadanlıqlar: 4-cü sinif  kvadrant labora-
toriya  tərəzisi,  2-ci  sinif    laboratoriya  tərəzisi,  quruducu  şkaf, 
ПИВИ
-1  cihazı,  şüşə  və  ya  alüminium  bükslər,  titrləmə  qur-
ğ
usu,  100  və  200sm
3
  tutumlu  konusvarı  kolbalar,  10sm
3
  tu-
tumlu damcıtökən, ariometr, şüşə bıçaq.  
 
Reaktivlər:  0,1  mol/dm
3
  konsentrasiyaya  malik  nat-
rium  hidroksid  (NaOH)  və  ya  kalium  hidroksid  (KOH)  məh-
lulu;  1küt.%  konsentrasiyaya  malik  fenolftalinin  (C
20
P
14
O
4

spirtli məhlulu. 
 
Təyinetmə texnikası 
 
 
Quru süd məhsullarında nəmliyin miqdarının təyini: 
Analizi  qurutma  metodu  ilə  daimi  kütləyədək,  sürətli  və 
ПИВИ
-1 cihazında 3 analizdən birinin köməyi ilə aparırlar 
 
Daimi kütləyədək qurutmaq: Təyinetməni 102±2°C-də 
quruducu şkafda, şüşə və ya alüminium büksdə aparırlar. 3-4 q 
məhsul nümunəsini götürür və büksün dibinə bərabər yayırlar. 
Açıq büksü qapaqla birlikdə 2 saat müddətinə quruducu şkafa 
yerləşdirirlər  və  vaxt  bitdikdən  sonra  büksü  qapaqla  bağlayır, 
eksikatorda 30-40 dəq. soyudur və tərəzidə çəkirlər. Sonra bük-
sü  yenidən  quruducu  şkafa  qoyur,  1  saat  saxlayır,  soyudur  və 
çəkirlər. Əgər I və II qurutmadan sonra kütlənin azalması 0,002 
q-dan  çox  olmazsa,  onda  qurutma  dayandırılır.  Əgər  kütlənin 
azalması 0,002 q-dan çox olarsa, büksü yenidən quruducu şka-
fa  yerləşdirirlər.  1  saatlıq  qurutmanı  o  vaxtadək  davam  etdi-
rirlər ki, son iki çəkmə arasındakı fərq 0,002q-dan az olmasın. 
Analizin nəticəsini aşağıdakı formula  əsasən hesablayırlar.  

 
 
64 
 
 
 
 
   W=
100
2
1


m
m
m
                        (18.1) 
burada  m
1, 
m
2
-  qurutmadan  əvvəl    və  sonra  bükslərin  nümunə 
ilə birlikdə çəkisi, q; m-nümunənin çəkisi, q. 
 
Paralel təyinetmə arasındakı fərq 0,06%-dən artıq olma-
malıdır.  
 
Sürətli  metod:  5,00±0,01q  məhsul  nümunəsini  büksün 
dibinə yayır, quruducu şkafa yerləşdırir və 125°C temperaturda 
25 dəq. müddətində qurudurlar. Eksikatorda soyutduqdan sonra 
nümunəni çəkirlər. Analizin nəticəsini (18.1) formuluna əsasən 
təyin  edirlər.  Paralel  təyinetmə  arasındakı  fərq  0,3%-dən  artıq 
olmamalıdır. 
 
ПИВИ
-1  aparatında  qurutma:  Əvvəlcədən  qurudul-
muş  və  tərəzidə  çəkilmiş  kağız  paketlərə  4,00±0,01q  məhsul 
nümunəsi  tökürlər.  Sonra  paketi  nümunə  ilə  birlikdə  140-
142°C-dək qızdırılmış cihaza yerləşdirir və zəif qızdırmaya ke-
çirərək  üzlü  südü  2  dəq.,  yağsızlaşdırılmış  südü  isə  3  dəq. 
saxlayırlar.  Eksikatorda  3-5  dəq.  soyutduqdan  sonra,  paketləri 
çəkirlər.  Nəmliyin  miqdarını  (18.1)  formuluna  əsasən  təyin 
edirlər.  Paralel  təyinetmə  arasındakı  fərq  0,2%-dən  artıq 
olmamalıdır.  
 
Süd  məhsullarının  turşuluğunun  təyini:  Süd  və  süd 
məhsullarının  turşuluğunu  Terner  dərəcələri  ilə  ifadə  edirlər. 
100sm
3
 süddə olan turşuya həssas maddələrin neytrallaşmasına 
lazım  olan,  0,1mol/dm
3
  konsentrasiyaya  malik  kalium  və  ya 
natrium  hidroksid  məhlulunun  sm
3
-lərlə  həcmi,  1°T  hesab 
olunur.  
 
Südün  turşuluğunun  təyini:  Damcıtökən  ilə  10sm
3
 
südü  və  20sm
3
  distillə  olunmuş  suyu  konusvarı  kolbaya  əlavə 
edirlər, yaxşıca qarışdırır, 2-3 damcı fenolftaleinin 1%-li spirtli 
məhlulunu  əlavə  edir  və  0,1mol/dm
3
    konsentrasiyaya  malik 

 
 
65 
 
NaOH  və  ya  KOH  məhlulu  ilə  zəif  çəhrayi  rəng  əmələ  gələ-
nədək titrlənir. 
 
Südün turşuluğu (°T) 
 
 
 
Vk
T
sud
10
=
    
                       (2) 
burada  V  -  titrləməyə  sərf  olunan  KOH  və  ya  NaOH  məh-
lulunun həcmi, sm
3
; k - düzəltmə əmsalı. 
 
Paralel  təyinetmələr  arasındakı  fərq  1°T  çox  olmama-
lıdır. Əgər turşuluğu süd turşusunun şərti miqdarı (%) ilə ifadə 
etmək  lazım  gələrsə,  onda  südün  turşuluğunu  T
süd
  0,009 
ə
msalına vurmaq lazımdır. 
 
Süd  zərdabının  turşuluğunun  təyini:  10sm
3
  süd  zər-
dabını  150-200sm
3
  tutumlu  konusvarı  kolbaya  keçirir,  üzərinə 
2-3  damcı  fenolftaleinin  1%-li  spirtli  məhlulunu  əlavə  edir  və 
NaOH  və  ya  KOH  məhlulu  ilə  çəhrayi  rəng  əmələ  gələnədək 
titrləyirlər.  
 
Süd  zərdabının  turşuluğunu  T
sz
  (°T)  (18.2)  formuluna 
ə
sasən  təyin  edirlər.  Paralel  təyinetmələr  arasındakı  fərq  1°T 
çox olmamalıdır. 
 
Quru  süd  məhsullarının  turşuluğunun  təyini:  Analiz 
üçün  2,50±0,01q  üzlü  və  1,80±0,01q  yağsızlaşdırılmış  süd 
nümunəsi  götürülür.  Quru  süd  zərdabı  nümunəsinin  miqdarını 
(0,65q)  mütləq  quru  maddəyə  görə  götürürlər.  Nümunənin 
üzərinə kiçik porsiyalarla 20sm
3
 isti (65-70°С) distillə olunmuş 
su  əlavə  edirlər.  Məhlulu  şüşə  çubuqla  yaxşıca  qarışdırırlar. 
Bircinsli  kütlə  alındıqdan  sonra  üzərinə  əlavə  20±2°С  tempe-
ratura  malik  40sm
3
  su  və  0,3sm
3
  fenolftaleinin  1%-li  spirtli 
məhlulunu tökür, kütləni qarışdırır və KOH və ya NaOH məh-
lulu ilə zəif çəhrayi rəng əmələ gələnədək titrləyirlər.  
 
Analizin nəticəsini T
s
 (°T) 0,1mol/dm
3
 konsentrasiyaya 
malik KOH və ya NaOH məhlulunun həcminin 5 əmsalına vur-
maqla alırlar, belə ki, analiz üçün 100sm
3
 bərpa olunmuş südə 

 
 
66 
 
lazım  olan  nümunə  kütləsinin  1/5  hissəsi  götürülür.  Paralel 
təyinetmələr arasındakı fərq 0,25°T çox olmamalıdır. 
 
Südün sıxlığının təyini: Sıxlıq dedikdə vahid həcmdəki 
kütlə başa düşülür. Ölçmə 20°С temperaturda aparılır. 
 
Təyinetmədən əvvəl süd nümunəsini yaxşıca qarışdırır-
lar.  Laylanmış  qaymaq  nümunəsini  isə  30-40°С-dək  qızdırır, 
qarışdırır  və  20°С-dək  soyudurlar.  Köpük  əmələ  gəlməsinin 
qarşısını  almaq  üçün  nümunəni  ehtiyatla  maili  vəziyyətdə  tu-
tulmuş quru, təmiz silindrə tökürlər, sonra onu düz şaquli səth-
də  yerləşdirir  və  südə  ehtiyatla  ariometr  salırlar.  Ariometri  1 
dəq.  saxlayırlar.  Bu  zaman  ariometr  süddə  sərbəst  üzməli  və 
silindrin  divarına  toxunmamalıdır.  Göstərici  meniksin  yuxarı 
səthinə əsasən götürülür.  
 
Nəticə: Süd məhsullarının keyfiyyətinin normativ sənədlərlə nəzər-
də tutulan fiziki-kimyəvi göstəricilərini qiymətləndirmək
.        
 
 
LABORATOR YA  Ş   19 
 
MAYALARIN KEYF YYƏT N N ORQANOLEPT K 
Q YMƏTLƏND R LMƏS  
 
 
ş
in  məqsədi:  Müxtəlif  növ  mayalar  üçün  uyğun  nor-
mativ və texniki sənədləşməni öyrənmək, onların keyfiyyətinin 
orqanoleptik göstəricilərinə görə qiymətləndirmək. 
 
Təyinetmə texnikası 
 
 
Çörəkbişirmədə  tətbiq  olunan  preslənmiş,  qurudulmuş 
mayaların və maya südünün keyfiyyətinin qiymətləndirilməsini 
orta nümunəyə əsasən aparırlar. Mayaların orqanoleptik göstə-
ricilərinə onların rəngi, konsistensiya və ya xarici görünüşü, iyi 
və dadı aiddir. 

 
 
67 
 
            Preslənmiş mayalar boz və ya krem çalarlı bərabər pay-
lanmış  açıq  rəngə,  bərk  konsistensiyaya  malik  olmalı,  asan 
sınmalı və sürtünməməlidir. 
 
Qurudulmuş  mayaların  rəngi  açıq  sarıdan  açıq  qəh-
vəyiyədək, forması isə vermişel, dənəvər, xırda dən, toz və ya 
yarmaşəkilli olmalıdır. 
 
Maya südü sarı çalarlı açıq bozumtul rəngli, suspenziya 
şə
killi konsistensiyaya malik olmalıdır. 
 
Dad  və  iyi  mayalara  uyğun  olmalı,  kənar  iylər: 
kiflənmiş, çürümüş və s. iylər olmamalıdır. 
 
Qiymətləndirilmənin nəticələri cədvəl 19.1-ə yazılır. 
 
 
 
 
 
 
Cədvəl 19.1 
   Mayaların keyfiyyətinin orqanoleptik qiymətləndirilməsi 
 
Эюстярижи 
Йарымгруплара эюря эюстярижилярин 
характеристикасы 




Рянэ 
 
 
 
 
Ий 
 
 
 
 
Дад 
 
 
 
 
Konsistensiya 
 
 
 
 
 
NəticəMüxtəlif növ mayaları orqanoleptik qiymətləndirmək

 
 
LABORATOR YA  Ş   20 
 

 
 
68 
 
MAYALARIN KEYF YYƏT N N NORMAT V 
SƏNƏDLƏRDƏ NƏZƏRDƏ TUTULMUŞ  
F Z K -K MYƏV  GÖSTƏR C LƏRƏ  
GÖRƏ Q YMƏTLƏND R LMƏS  
 
ş
in  məqsədi:  Çörəkbişirmədə tətbiq olunan mayaların 
normativ  sənədlərini  tədqiq  etmək;  standartla  nəzərdə  tutulan, 
onların keyfiyyətini təyin edən fiziki-kimyəvi metodları öyrən-
mək;  müxtəlif  növ  mayalar:  preslənmiş,  qurudulmuş,  üyüdül-
müş,  maya  südü  üçün  təyin  olunan  keyfiyyət  göstəricilərini 
qiymətləndirmək. 
Material və avadanlıqlar: 4-cü sinif  kvadrant labora-
toriya  tərəzisi,  2-ci  sinif    laboratoriya  tərəzisi,  СЭШ-3M  tipli 
quruducu  şkaf,  metallik  büks,  bıçaq,  2-3  mm  diametrli  də-
liklərə  malik  tor,  çini  həvəng,  ПИВИ-1  tipli  cihaz,  eksikator, 
50  sm
3
  həcmli  ölçü  silindri,  100  sm
3
  həcmli  konusvarı  kolba, 
titrləyici qurğu, termostat, minalanmış fincan, metallik qab, 0-
50 ْ◌ C ölçü diapazonlu mayeli termometr, 250 sm
3
 həcmli kim-
yəvi stəkan, saxarimetr. 
Reaktivlər:  0,1  mol/dm
3
  konsentrasiyalı  natrium-hid-
roksid (NaOH) məhlulu, 1 küt.% konsentrasiyaya malik fenol-
ftaleinin spirtli məhlulu (C
20
P
14
O
4
); 2,5 küt.% konsentrasiyaya 
malik natrium-xlorid (NaCl) məhlulu. 
 
Təyinetmə texnikası 
 
 Mayalarda  nəmliyin  kütlə  payının  təyini. Mayalarda 
nəmliyin kütlə payı keyfiyyətin əsas göstəricilərindən biridir. O 
nə qədər yüksək olarsa, mayaların saxlanmaya davamlığı bir o 
qədər az olar.  
Nəmliyin  kütlə  payını  təyin  etmək  üçün  iki  metoddan 
istifadə  edilməsi  məsləhət  görülür:  daimi  kütləyə  qədər 
qurutmaq və ПИВИ-1 cihazın köməyi ilə sürətli metod. Birinci 

 
 
69 
 
metod – bütün növ mayalar üçün arbitraj olan daha dəqiq me-
toddur;  ikinci  preslənmiş  mayaların  və  maya  südünün  keyfiy-
yətinə  daxili  istehsal  nəzarətini  həyata  keçirmək  üçün  istifadə 
olunur. 
Daimi  kütləyədək  qurutma  metodu.  Preslənmiş  maya-
ların  orta  nümunəsinin  bir  hissəsini  (10q-dan  az  olmayan) 
bıçaqla xırdalayır və  ya  2-3mm dəliklərə malik tordan keçirir, 
qurudulmuş  mayaları  həvəngdəstədə  xırdalayırlar.  ki  nümunə 
çəkilir: 1,50±0,01q preslənmiş maya və ya 2,00±0,01q qurudul-
muş maya. 
Maya  südündə  nəmliyin  kütlə  payını  filtrlənmiş  təbə-
qədə  təyin  edirlər.  Bunun  üçün  200sm
3
  maya  südünü  Büxner 
qıfından  iki  filtr  kağızı  ilə  filtrləyirlər.  Qurutmanı  105±2°C 
temperaturda quruducu şkafda aprırlar.  lkin çəkini qurutmaya 
başladıqdan 4 saat sonra, növbətiləri isə hər bir saatdan bir apa-
rırlar. Hər dəfə çəkməzdən əvvəl bükslərin qapaqlarını bağlayır 
və soyutmaq üçün 20 dəq-dən az və 2 saatdan çox olmayaraq 
eksikatora  yerləşdirirlər.  Əgər  iki  çəkmə  arasındakı  fərq 
0,001q-dan çox olmazsa kütlə daimi hesab olunur.  
Nəmliyin kütlə payı (%): 
 
 
 
    W=
100
2
1


m
m
m
                      (20.1 ) 
burada, m
1
, m

- büksün nümunə ilə birlikdə qurutmadan əvvəl 
və sonrakı çəkisi, q; m - nümunənin çəkisi, q. 
Hesablamanı 0,1% dəqiqliklə hesablayırlar. 
Sürətli metod. Preslənmiş mayaları 20×14sm ölçülü ka-
ğ
ızdan  hazırlanmış  paketlərdə,  ПИВИ-1  cihazında  qurudurlar. 
Boş paketləri 160°C-də 3 dəq. ərzində qurudur, sonra soyutmaq 
üçün 2-3 dəq. eksikatorda saxlayır və 0,01q dəqiqlikdə çəkirlər. 
Paketin kütləsini qeyd edirlər. 
Orta nümunənin bir hissəsini (20q-dan az olmayaraq) 2-
3mm  dəliklərə  malik  tordan  keçirir  və  ondan  hər  bir  paketə 

 
 
70 
 
5,00±0,01q nümunə əlavə olunur. Paketləri bağlayır və 7 dəq. 
ə
rzində 160°C-də qurudurlar. Bundan sonra paketləri soyutmaq 
üçün 2-3 dəq-lik eksikatora yerləşdirirlər və çəkirlər. 
Nəmliyin  kütlə  patını  (20.1)  formuluna  əsasən  təyin 
edirlər. Hesablamanı tam rəqəmə qədər dəqiqliklə aparırlar. 
Preslənmiş  mayalar  və  maya  südünün  turşuluğunun 
təyini.  Turşuluğun  artması  hər  şeydən  əvvəl  mayaların  turşu 
ə
mələ  gətirən  bakteriyalara  yoluxmasından  xəbər  verir. 
Turşuluq  100q  mayalara  görə  sirkə  turşusunun  milliqramlarla 
miqdarını göstərir.  
10,00±0,01q  preslənmiş  maya  nümunəsini  çini  həvəngə 
keçirir, üzərinə 50sm
3
 distillə suyu əlavə olunur, bircinsli kütlə 
alınanadək  yaxşıca  qarışdırırlar,  2-3  damcı  1küt.%  konsen-
trasiyaya  malik  fenolftaleinin  spirtli  məhlulu  əlavə  olunur  və 
0,1 mol/dm
3
 konsentrasiyaya malik natrium-hidroksid məhlulu 
ilə çəhrayı çalar əmələ gələnədək titrləyirlər. 
Mayaların turşuluğu (sirkə turşusu, mq) 
 
 
 
10
100
6
k
V
K
m


=
 
 
        (20.2) 
burada,  V  -  titrlənməyə  sərf  olunan  0,1mol/dm
3
  konsentra-
siyaya  malik  natrium-hidroksid  məhlulunun  həcmi,  sm
3
;  6  - 
0,1mol/dm
3
  konsentrasiyaya  malik,  1sm
3
    natrium-hidroksid 
məhlulunun həcminə uyğun gələn sirkə turşusunun həcmi; k – 
düzəltmə əmsalı.  
Hesablamanı tam rəqəm dəqiqliklə aparırlar. 
Maya südünün turşuluğunu  yuxarıda  göstərilənlərə ana-
loji olaraq, filtrlənmiş maya təbəqəsində təyin edirlər. 
Preslənmiş mayaların qalxma gücünün təyini. Maya-
ların  qalxma  gücü  standart  metodla  və  ya  kürəciyin  suyun 
üzünə çıxması metodu ilə təyin olunur. Sonuncu, daxili istehsal 
nəzarəti üçün nəzərdə tutulmuşdur. 

 
 
71 
 
Standart  metod.  35±2°C  temperatura  malik  termostata 
ə
vvəlcədən  2  saatlıq  280q  ikinci  sort  buğda  unu,  içməli  suda 
hazırlanmış  2,5küt.%  konsentrasiyaya  malik  160sm
3
  natrium-
xlorid  məhlulu,  bitki  yağı  sürtülmüş  metallik  qab  və  minalan-
mış fincan yerləşdirilir. 
5 q maya nümunəsini çini fincana keçirir, üzərinə 10-20 
sm
3
  NaCl  məhlulu  əlavə  olunur  və  yaxşıca  qarışdırırlar.  Həll 
edilmiş  mayaları  minalanmış  fincana  tökür,  çini  fincanı  qalan 
NaCl  məhlulu  ilə  yaxalayır  və  onu  minalanmış  fincana  əlavə 
edir, eyni zamanda buraya 35°C-dək qızdırılmış 280 q un əlavə 
olunur. 5 dəq. ərzində xəmir əllə qarışdırılır. Xəmirə baton for-
ması verilir və bitki yağı sürtülmüş metallik qaba keçirilir. 
Metallik qab uzununa və eninə  kəsikləri olan trapesiya 
olub  aşağıdakı ölçülərə malikdir (mm): üst bünövrə - 143×92, 
aşağı  bünövrə  -  126×85,  hündürlük  -    85.  Qaba  1,5sm  daxil 
olan eninə dəmir tir keçirilir. 
Mayaların  qalxma  gücü,  xəmirin  qaba  daxil  olma  anın-
dan, onun tirin aşağı səthinə toxunma anına qədər olan vaxtla, 
yəni xəmirin 70mm-dək qalxması ilə xarakterizə olunur. 
Sürətli metod. 0,31±0,01q maya nümunəsini çini həvən-
gə  keçirir,  üzərinə  35°C-dək  qızdırılmış  2,5  küt.%  konsen-
trasiyaya  malik  4,8sm
3
  NaCl-un  sulu  məhlulunu  əlavə  edir  və 
dəstəciklə  yaxşıca  qarışdırırlar.  Alınmış  qarışığa  7q  un  əlavə 
edir, xəmiri  yoğurur və  ona kürəcik forması verirlər. Kürəciyi 
35°C-yə  malik  su  ilə  doldurulmuş  stəkana  qoyur,  sonra  isə 
həmin  temperatura  malik  termostata  yerləşdirirlər.  Mayaların 
qalxma gücü kürəciyin suya salınma anından onun suyun üzü-
nə  çıxma  anınadək  olan  vaxtla  xarakterizə  olunur.  Mayaların 
qalxma gücünü təyin edən birinci və ikinci metodlarla alınmış 
nəticələri  müqayisə  etmək  üçün,  kürəciyin  qalxma  vaxtını 
(dəqiqələrlə) 3,5 əmsalına vurmaq lazımdır. 
Qurudulmuş,  instant,  aktiv  mayaların  qalxma  gücü-
nün  təyini.  2,50±0,01q  maya  nümunəsini  balaca  çini  fincana 

 
 
72 
 
keçirirlər. Sonra üzərinə 43°C-dək qızdırılmış 30sm
3
 içməli su 
ə
lavə edir və 30dəq-lik 35°C-yə malik termostata yerləşdirirlər. 
Qarışığa  15  q  ikinci  sort  buğda  unu  əlavə  edir  və  yaxşıca 
qarışdırırlar. Ayrıca olaraq 130 sm
3
 içməli suda 4q xörək duzu 
həll  edirlər.  Alınmış  qarışığı  (mayalar,  su,  un)  35°C-yə  malik 
termostata 2 saatlıq yerləşdirirlər. Eyni zamanda bu termostata 
hazırlanmış NaCl məhlulu, 265 q buğda unu, böyük çini fincan 
və bitki yağı sürtülmüş metallik qab qoyurlar.  
2 saatdan sonra qarışıq balaca çini fincandan hazırlanmış 
xörək duzu məhlulunun köməyi ilə böyük çini fincana keçirilir, 
üzərinə 265 q buğda unu əlavə olunur və 5 dəq  ərzində xəmir 
yoğrulur.  Sonra  təyinetməni  preslənmiş  mayaların  qalxma 
gücünün standart metodla təyininə analoji olaraq aparırlar. 
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə