Guliston davlat universiteti pedagogika va psixologiya kafedrasi umumiy psixodiagnostika


I Vs( oikazish sharoitini tayyorlash



Yüklə 1,05 Mb.
səhifə12/43
tarix20.01.2023
ölçüsü1,05 Mb.
#79892
1   ...   8   9   10   11   12   13   14   15   ...   43
umumiy psixodiagnostika

I Vs( oikazish sharoitini tayyorlash
> Tadqiqot otkazish joyi turli xil tashqi shovqinlardan holi boiishi, shu biian birga sanitariya-gigiyena qoidalariga javob
berishi lozim. Majbur qilmaydigan ish holati ta’minlanishi kerak.
> Tadqiqotning texnik ta’minlanishi hal qilinishi fozim boigan masalalarga mos tushishi lozim. ^
> Tekshiriluvchilami sifat jihatidan bir xil qilib tanlanishi zarur.
>Tadqiqotchi tadqiqotning borishiga, uning barcha bosqichlarini o'tkazishga ta’sir etadi (rejalashtirishdan to xulosa va tavsiyalar ishlab chiqishgacha).
> Yo'riqnoma yoki tadqiqot boshlanishidan oldin, tayyorgarlik bosqichi tuziladi. U aniq, qisqa va bir ma’noli boiishi lozim.

>Tadqiqot natijalari bayonnomalarda qayd etilib, u bir vaqtning o‘zida ham toia, ham maqsadga qaratilgan boiishi kerak.


>Tadqiqotdan olingan ma’lumotlar sifat va miqdor jihatidan analiz- sintez qilinishi, ya’ni qayta ishlanishi zarur.
Psixodiagnost uchun eng muhim vazifa - to‘g ii psixologik diagnoz qo‘yish hamda psixokorreksiya ishlarini belgilash. Psixologik yordam turlari juda xilma-xil: psixoterapiya (uning maqsadi - insonning psixologik salomatligi), individual maslahat
hamda korrektsiya - turli xil psixologik qiyinchiliklarda individlarga yordam berish uchun qoMlaniladigan rivojlantirish bo‘yicha gumhiy ishlash. L.S.Vigotskiy bo‘yicha psixologik tadqiqotlar amaliyotida psixologik diagnoz qo‘yishning 3 bosqichi farqlanadi: Simptomatik diagnoz empirik diagnoz deb ham ataladi. Bunda tashxis qo‘yish muayyan belgi yoki xususiyatlarni ta’kidlash bilan cheklanadi va uning asosida amaliy xulosalar chiqariladi. L.S.Vigotskiyning ta’kidlashicha, bunday tashxis ilmiy hisoblanmaydi, chunki beigilarni aniqlash avtomatik tarzda bevosita tashxis qo‘yishga olib kelmaydi. Psixologik tashxis rivojlanishining ukkinchi bosqichi etiologik tashxis qo‘yish bo‘lib, bunda shaxsning muayyan xususiatlari va belgilaming mavjudligi hisobga olinib qolmay, balki ularni keltirib chiqaruvchi sabablar ham inobatga olinadi.
Eng yiiqori bosqich - tipoSogik bosqich hisoblanadi. Bunda qo‘lga kiritilgan ma’lumotlarning shaxs tuzilishidagi o‘rni va ahaniyati belgilanadi. Masalan, 1 .Simptomatik diagnoz: “Diqqat yetishmovchiligi sindromi va giperaktivlik” 2.Etiologik diagnoz: “Genetik hamda ijtimoiy-psixologik omillar (prenatal, postnatal rivojlanishda - bolaning muddatdan oldin tug‘ilishi; toksikoz va infeksiyalar ta’siri; toksik, zaharli
moddalar ta’siri; MNT ining buzilishi; gipoksiya va anoksiya, y’ani vaznning haddan ortiq yoki kam boiishi; ota-onalar o4rtasidagi emotsional murakkabliklar; moddiy sharoitlarning og‘irligi; psixik deprivatsiya; o'zlashtirmaslik va hokazolar) ta’sirida kelib chiqqan diqqat yetishmovchiligi sindromi va giperaktivlik”. Yuqorida bildirilgan mulohazalarga tayanib aytish mumkinki, psixodiagnostik ishlarni tashkil etishda psixolog bir qancha talablarga amal qilishi lozim: Birinchidan, psixolog differentsial psixometriyaning asoslarini va psixologik adabiyotlami tahlil etish metodlarini, umumiy
nazariy- metodologik tamoyillami amaliy qo'llashni bilishi va uddalashi lozim. Ikkinchidan, axborot ma’lumotlar bankini va test vositalari bankini yaratishi zarur.
Uchinchidan, psixodiagnostik tekshiruvlar o‘tkazuvchi psixolog test ma’lumotlari asosida qabul qiladigan qarori, qoilanilgan metodikaning validligini va tashxisning zaruriy ishonchlilik darajasini ta’minlash uchun mas’ul. To ‘rtinchidan, psixolog psixodiagnostikaning kompleks metodikasini ishlab chiqishda diagnostikaning yuqori samaradorligiga asoslanishi, tegishli sohada qoilaniladigan usullami takomillashtirish
bo‘yicha ilmiy tadqiqot ishlari olib borishi kerak. Beshinchidan, diagnostik ish jarayonida psixodiagnostik metodikalarni standartlashtirish talablariga rioya etishi, olingan ma’lumotlami qayta ishlashi va talqin qilishi kerak. Oltinchidan, psixologdan metodik vositalardan to‘g‘ri foydalanish, psixologik axborotlarning konfidensialligini ta’minlash, shuningdek kasbiy yo‘nalishdagi fanlarni o'rganish, ishlab chiqarish ta’limi bo'yicha o‘tkazilgan amaliy ishlar (ayniqsa, yuqori kurslarda) o'quvchilarnmg umumtaiim faniari bo‘yicha oigan bilimlarini mustahkamlaydi, ulami toidiradi va chuqurlashtiradi. 0 ‘quvchilarga o‘rganilgan fanlarning amalda qanchalik foydali ekani, ishlab chiqarish sohaiarining rivojlanishiga, va albatta, qishioq xo'jaligi sohasi bo‘yicha kichik mutaxassislar faoiiyati samaradorligiga ta’siri ishonchli va yorqin misoilar asosida ko‘rsatib beriladi.

Yüklə 1,05 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   ...   8   9   10   11   12   13   14   15   ...   43




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin