İstiqamət: et 01



Yüklə 0,51 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə8/10
tarix18.02.2022
ölçüsü0,51 Mb.
#52772
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10
ƏMTQ BAZA- 400 (2017) original

Sr

 və 

137




Cs

 radioaktiv elementləri 

ilə çirklənmiş torpaqda onların bitkilərə daxil olması zəif gedir? 



 

52 


A) Torpaqda  radioaktiv  elementlərin  qeyri-mübadiləvi  (mütəhərrik)  formaları  mövcud 

olduqda;  Ca  və   elementlərinin  mütəhərrik formalarının miqdarı yüksək olduqda 

B)  Torpaqda  radioaktiv  elementlərin  mübadiləvi  (mütəhərrik)  formaları  mövcud  olduqda; 

Ca  və 

 elementlərinin  mütəhərrik formalarının miqdarı yüksək olduqda 

C)  Torpaqda  radioaktiv  elementlərin  qeyri-mübadiləvi  (mütəhərrik)  formaları  mövcud 

olmadıqda;  Ca  və   elementlərinin  mütəhərrik formaları yüksək olduqda 

D) Torpaqda  radioaktiv  elementlərin  qeyri-mübadiləvi  (mütəhərrik)  formaları  mövcud 

olduqda;  Ca  və   elementlərinin  mütəhərrik formaları az olduqda 

E)  Torpaqda  radioaktiv  elementlərin  qeyri-mübadiləvi  (mütəhərrik)  formaları  mövcud 

olmadıqda;  Ca  və   elementlərinin  mütəhərrik formaları az olduqda 

 

345.  Hansı halda radionuklidlərin bitkiyə daxil  olmasının qarşısı alınır? 



A) Torpağa optimal və ya yüksək dozada mineral gübrələrin verilməsi 

B)   Torpağa az miqdarda mineral gübrələrin verilməsi 

C)  Torpağa tələb olunan dozada üzvi gübrələrin verilməsi 

D) Torpağa optimal və ya yüksək dozada herbisidlərin verilməsi 

E)  Torpağa optimal və ya yüksək dozada mineral,  üzvi və mikrogübrələrin verilməsi 

 

346. 



90



Sr

 hansı bitkilər tərəfindən daha çox udulur? 

A) Kalsium sevən bitkilər, paxlalı bitkilər 

B) Kalsium sevən bitkilər, taxıl bitkilər 

C) Kalium sevən bitkilər, paxlalı bitkilər 

D) Kalium sevən bitkilər, taxıl bitkilər 

E) Kalsium sevən bitkilər, kökümeyvəli bitkilər 

 

347.  Su hövzələrində radionuklidləri sorbsiya edən  



A) Ali su bitkiləri, dib çöküntüləri 

B)  Balıqlar. dib çöküntüləri 

C)  Mollyusklar, lil çöküntüləri 

D) Yosunlar, dib çöküntüləri 

E) Planktonlar, bentoslar 

 

348.   Radionuklidlər Yer səthinə necə daxil olur və nə zaman maksimum çöküntülər düşür? 



A) Atmosfer yağıntıları ilə; yaz-yay aylarında 

B)  Günəş şüaları ilə,  yaz-yay aylarında 

C)  Günəş radiasiyası ilə; qış aylarında 

D) Hava axınları ilə; qış-yaz aylarında 

E)  Qravitasiya qüvvələrinin təsiri ilə; yaz-yay aylarında 

 

349.   Torpaqların radionuklidlərlə çirklənməsinə qarşı mübarizə tədbirləri 



A) Aqrokimyəvi, xüsusi aqrotexniki, k/t bitkilərinin seçilməsi, fitomeliorasiya 

B)  Aqrotexniki, hidrotexniki, meliorativ, fitomeliorasiya 

C)  Aqrokimyəvi, aqrotexniki, rekultivasiya, bioremedasiya 

D) Aqrokimyəvi, xüsusu aqrotexniki, k/t bitkilərinin seçilməsi, növbəli əkin 

E)  Aqrotexniki, aqrokimyəvi, bioloji, meliorativ, fitomeliorasiya 

 

350.  Hansı radioaktiv izotopun yarımparçalanma dövrü 25 ildir? 



A) Stronsium – 90 

B)  Serium – 137 

C)  Yod – 131 

D) Kripton-85 

E)  Rutenium – 106 

 

351.  O,  layihələndirilən  fəaliyyətin  və  onun  sonrakı  nəticələrinin  ətraf  mühitə  və  insan 




 

53 


sağlamlığına təsirinin müəyyənləşdirilməsi prosesidir. 

A) 


ƏMTQ 

B) 


ƏMTM 

C) 


Ekoloji ekspertiza 

D) 


Ekoloji audit 

E) 


Ekoloji sığorta 

 

3 5 2 .  



İnsanın  istehsaledici  fəaliyyətinin  təsiri  altında  təbii  komplekslərin  dəyişilməsi 

prosesi necə adlanır? 

A )  

Texnogenez 



B )  

Texnosfer 

C )  

Texnologiya 



D )  

Antropologiya 

E )  

Antropogen təsir 



 

353. Təbii və ya bilavasitə antropogen mühitə, adətən, həmin  mühit üçün xarakterik (xas) 

olmayan  yeni  fiziki,  kimyəvi  və  bioloji  maddələrin,  faktorların  (agentlərin)  daxil  olaraq  insana, 

flora və faunaya zərər yetirməsi dedikdə nə başa düşülür? 

A )  

Çirklənmə 



B )  

Pozulma 


C )  

Deqradasiya 

D )  

Antropogen təsir 



E )  

Texnogenez 

 

353. 


Fiziki-kimyəvi parametrlərinə görə çirkləndirici faktorlar bölünür: 

A) 


Mexaniki, fiziki (energetik), kimyəvi və bioloji 

B) 


Mexaniki, kimyəvi, qeyri-üzvü və bioloji 

C) 


Fiziki, kimyəvi, üzvü və bioloji 

D) 


Energetik, kimyəvi və bioloji 

E) 


Fiziki, kimyəvi, fiziki- kimyəvi və bioloji 

 

354. 



 Atmosferdə  inert  toz  hissəcikləri,  suda  və  torpaqda  bərk  hissəciklər  və  çoxlu 

mürəkkəb cisim və əşyalar çirklənmənin hansı növünə aiddir? 

A) 

Mexaniki 



B) 

Kimyəvi 


C) 

Fiziki  


D) 

Bioloji 


E) 

Energetik 

 

355. 


Istilik,  səs,  vibrasiya,  ultrasəs,  işıq  enerjisinin,  spektrin  görünən  infraqırmızı  və 

ultrabənövşəyi  hissəsi,  elektromaqnit  sahəsi,  ionlaşdırıcı  şualanma  çirklənmənin  hansı  növünə 

aiddir ? 

A) 


Fiziki - energetik 

B) 


Bioloji 

C) 


Energetik 

D) 


Kimyəvi 

E) 


Mexaniki 

 

356. 



 İnqrediyent çirklənmə dedikdə nə başa düşülür? 

A) 


Kəmiyyət və keyfiyyətcə təbii biogeosenozlara yad olan maddələrin məcmusu   

B) 


Canlı orqanizmlərin populyasiyalarının tərkib və strukturuna təsir 

C) 


Landşaftın və ekoloji sistemin dəyişməsi və təbii sistemin transformasiyası 

D) 


Atmosferdə  inert  toz  hissəcikləri,  suda  və  torpaqda  bərk  hissəciklər  və  çoxlu 

mürəkkəb cisim və əşyalar 




 

54 


E) 

Istilik,  səs,  vibrasiya,  ultrasəs,  işıq  enerjisinin,  spektrin  görünən  infraqırmızı  və 

ultrabənövşəyi hissəsi, elektromaqnit sahəsi, ionlaşdırıcı şualanma 

 

357. 



 Parametrik çirklənmə dedikdə nə başa düşülür? 

A) 


 Ətraf təbii mühitin keyfiyyət parametrlərinin dəyişməsi 

B) 


Canlı orqanizmlərin populyasiyalarının tərkib və strukturunun dəyişməsi 

C) 


Kəmiyyət və keyfiyyətcə təbii biogeosenozlara yad olan maddələrin məcmusu   

D) 


Landşaftın və ekoloji sistemin dəyişməsi və təbii sistemin transformasiyası 

E) 


Atmosferə düşən və ətraf təbii mühitin digər komponentləri ilə qarşılıqlı təsirdə olan 

qazşəkilli, maye və ağır kimyəvi elementlər və birləşmələr daxildir. 

 

358. 


 Biosenotik çirklənmə dedikdə nə başa düşülür? 

A) 


Canlı orqanizmlərin populyasiyalarının tərkib və strukturuna təsir 

B) 


 Ətraf təbii mühitin keyfiyyət parametrlərinin dəyişməsi 

C) 


Landşaftın və ekoloji sistemin dəyişməsi və təbii sistemin transformasiyası 

D) 


Kəmiyyət və keyfiyyətcə təbii biogeosenozlara yad olan maddələrin məcmusu   

E) 


Ekoloji sistemin dəyişməsi sayılır və təbii sistemin transformasiyasının intensivliyi 

ilə təyin olunur 

 

359. 


 Stasial-destruksion çirklənmə dedikdə nə başa düşülür? 

A) 


Təbiətdən istifadə prosesində landşaftın və ekoloji sistemin dəyişməsi, təbii sistemin 

transformasiyası intensivliyinin   dəyişməsi 

B) 

Canlı orqanizmlərin populyasiyalarının tərkib və strukturuna təsir 



C) 

Ətraf təbii mühitin keyfiyyət parametrlərinin dəyişməsi 

D) 

Kəmiyyət və keyfiyyətcə təbii biogeosenozlara yad olan maddələrin məcmusu  



E) 

 Insanın iştirakı ilə və onun özünə və canlı trəbiətə zərər yetirən müxtəlif orqanizm 

növləri ilə bağlı çirklənmə 

 

360. Pestisidlərin ətraf mühitdə yaratdığı ekoloji problemlərin aradan qalıdırılması üçün 



hansı üsullara keçmək təklif olunur? 

A) Bioloji mübarizə 

B) Kimyəvi mübarizə 

C) Fiziki mübarizə 

D) Tibbi mübarizə 

E) Kompleks mübarizə 

 

361.Torpaqda neft maddələrinin miqdarını hesablamaq üçün hansı göstəricilər məlum 



olmalıdır? 

A) Çirklənmə dərəcəsi, dərinliyi, sahəsi 

B) Çirkləndirici maddələrin kimyəvi tərkibi 

C) Çirklənmə dərəcəsi,dərinliyi, müddəti 

D) Çirkləndirici mənbələrin xarakteristikası 

E) Torpağın çirklənmə dərəcəsini təyin edən analiz nəticələri 

 

362.  Bu  meyarlar  ilə  qiymətləndirmə  bu  və  ya  diğər  geosferin  (təbii  mühitin 



komponentlərinin) ümumi vəziyyətini ğöstərir.  

A) İndikator meyarı 

B) Birbaşa yolla qiymətləndirilmə 

C) Dolayı yolla qiymətləndirilmə 

D) Tibbi-sanitariya meyarı 

E) Resurs meyarı 

 

363. 


 Bakterioloji çirklənmənin qiymətləndirilməsini təmin edir. 

A) 


Tibbi-sanitariya meyarı 


 

55 


B) 

İndikator meyarı 

C) 

Resurs meyarı 



D) 

Bioloji meyar 

E) 

Tibbi- bioloji meyar 



 

364. 


 Yeraltı suların çirklənmə vəzyyəti hansı üsulla təyin olunur? 

A) Qoldberq 

B) Betelle 

C) Matritsa 

D) Nəzarət 

E) Analiz 

 

365. Azərbaycan Respublikası vahid torpaq fondunun ümumi sahəsi nə qədərdir və mülkiyyət 



formalarına görə hansı qruplara bölünür? 

A) 8641506 ha; dövlət, bələdiyyə, xususi mülkiyyət torpaqları 

B) 8541506 ha; dövlət, bələdiyyə, kənd təsərrüfatı torpaqları  

C) 8671506 ha; dövlət, bələdiyyə, ehtiyat torpaqlar 

D) 8641506 ha; meşə, su, torpaq fondu torpaqları 

E) 8651506 ha ha; dövlət, bələdiyyə, ictimai mülkiyyət torpaqları 

 

366.  ƏMTQ-nin məqsədi ibarətdir: 



A) 

Ekoloji baxımdan müəyyən  olunmuş təsərrüfat və digər qərarların hazırlanmasından 

B) 

 Ekoloji monitorinqin aparılması ilə qərarların hazırlanmasından 



C) 

Ekoloji ekspertizanın aparılması ilə qərarların hazırlanmasından 

D) 

Ekoloji  monitorinqin  və  ekoloji  ekspertizanın  aparılması  ilə  qərarların 



hazırlanmasından 

E) 


Ekoloji monitorinqin aparılmasından 

 

367. Azərbaycan Respublikası ərazisində şorlaşmış torpaqlar harada yayılmışdır? 



A) Kür-Araz ovalığı, Abşeron yarımadası, Siyəzən-Sumqayıt massivi, Naxçıvan MR 

B) Kür-Araz ovalığı, Şirvan düzü, Mil düzü, Muğan düzü, Naxçıvan MR 

C) Abşeron yarımadısı, Siyəzən-Sumqayıt massivi, Naxçıvan MR, Qanıx vadisi 

D) Naxçıvan MR, Yuxarı Qarabağ, Lənkaran vilayəti, Quba-Xaçmaz, Abşeron yarımadası 

E) Kür-Araz ovalığı, Qanıx vadisi, Gəncə-Qazax zonası, Abşeron yarımadası 

 

368. Eroziya nədir? 



A) Suyun və küləyin təsiri altında torpağın üst münbit qatının dağılması 

B) Çirkləndirici maddələrin təsiri ilə torpaqların çirklənməsi 

C) Neft-qaz istehsalı ilə əlaqədar torpaqların pozulması 

D) Dağ-mədən sənayesi ilə əlaqədar torpaqların pozulması 

E) Təbii amillərin təsiri ilə torpağın üst münbit qatının aşınması 

 

369. Bu metod su resurslarıının inkişafı, suyun keyfıyyətinə nəzarət, avtomagistralların, atom 



elektrik  stansiyalarının  planları  və  s.  layihələr  tərəfindən  ətraf  mühitə  göstərilən  təsirlərin 

qiymətləndirilməsi üçün hazırlanmışdır. 

A) 

Betelle metodu 



B )  

M a t r i t s a   metodu 

C) 

Axın diaqramları metodu 



D) 

Leopold metodu 

E) 

Xəritələrin uyğunlaşdınlmış (birləşdirilmiş) təhlili. 



 

370. Bitki örtüyünə təsirin öyrənilməsində  hansı göstəricilərindən istifadə olunur 

A) 

Məkan, dinamik və tematik qiymət 



B) 

Məkan, zaman və tematik qiymət 




 

56 


C) 

Məkan, zaman və dinamik qiymət 

D) 

Məkan və tematik qiymət 



E) 

 Dinamik və tematik qiymət 

 

371. “Davamlı inkışaf” dedikdə nə başa düşülür? 



A) Indiki nəslin tələbləri ödənilir, lakin gələcək nəsillərin tələbinin ödənilməsi təhlükə altına 

alınmır. 

B) Indiki nəslin tələbləri ödənilmir, gələcək nəsillərin qayğısına qalınır 

C) Indiki nəslin tələbləri ödənilmir, gələcək nəsillərin tələbinin ödənilməsi nəzərə alınmır 

D) Indiki nəslin tələbləri ödənilir, gələcək nəsillərin tələbləri nəzərə alınmır 

E) Indiki və gələcək nəsillərin tələbatları qismən ödənilir 

 

372. “Davamlı inkışaf” konsepsiyası harada və nə vaxt təklif edilmişdir? 



A) BMT-nin Beynəlxalq Komissiyasının məruzəsində, 1987-ci ildə 

B) BMT-nin Beynəlxalq simpoziumunda, 1997-ci ildə 

C) YUNESKO-nun konfransında, 1987-ci ildə  

D) Nayrobi konfransında, 1977-ci ildə 

E) Stohkolm konfransında, 1972-ci ildə 

 

373.  “Davamlı  inkışaf”  konsepsiyası  nə  vaxt  və  harada  planetin  bütün  ölkələri  üçün  XXİ 



əsrdə fəaliyyət planı kimi təsdiq edilmişdir? 

A) 1992-ci ildə ətraf mühit və inkişaf üzrə BMT-nin Rio-de-Janeyro konfransında 

B) 1972-ci ildə ətraf mühit və inkişaf üzrə BMT-nin Stohkolm konfransında 

C) 1987-ci ildə BMT-nin Beynəlxalq konfransında 

D) 1997-ci ildə ətraf mühit və inkişaf üzrə BMT-nin Monreal konfransında 

E) 1992-ci ildə ətraf mühit və inkişaf üzrə BMT-nin Nayrobi konfransında 

 

374. Atmosfer çirkləndiricisi olan sulfid anhidridinin 



)

(

2



SO

əsas mənbəyi hansılardır?  

A) Daş kömür, metallurgiya sənayesi 

B) Doymuş karbohidrogenlər, torf, kimya sənayesi 

C) Neft məhsulları, kimya sənayesi 

D) Torf və daş kömür, yüngül sənaye 

E) Benzin və dizel yanacağı, metallurgiya sənayesi 

 

375. Ekotop nədir? 



A) Fiziki-coğrafi mühitin ilkin kompleks amilləri 

B) Meteoroloji amillərin təsir etdiyi biosfer sahəsi 

C) Ekoloji amillərin təsir etdiyi mühit 

D) Antropogen amillərin təsiri ilə yaranan mühit 

E) Biotik amillərin təsiri altında formalaşan mühit 

 

376. Atmosfer havasının çirklənməsinə səbəb olan vulkan püskürmələri zamanı əsasən hansı 



qazlar atmosferə daxil olur? 

A) Karbon qazı, dəm qazı, kükürd qazı, hidrogen sulfid, karbohidrogenlər  

B) Xlor, karbon, oksigen, helium, hidrogen 

C) Azot, radon, oksigen, xlor, hidrogen 

D) Flüor, ozon, dəm qazı, azot, xlor 

E) Ammonyak, azot, metan, oksigen, karbon qazı 

 

377.Ozon təbəqəsi hansı qatda formalaşır? 



A) Stratosferdə                              

B) Troposferdə                                  

C) Ekzosferdə  

D) İonosferdə 




 

57 


E) Biosferdə 

 

378. Eroziya əleyhinə tədbirlər sistemi hansılardır? 



A) Təşkilat-təsərrüfat, aqrotexiniki, meşə-meliorativ, hidrotexniki 

B) Hazırlıq, texniki, biokimyəvi, hidrotexniki 

C) Aqrotexniki, aqrokimyəvi, meşə-meliorativ, hidrotexiki 

D) Aqrotexniki, meşəsalma, hidrotexniki, kimyəvi meliorasiya 

E) Aqrotexniki, aqrokimyəvi, kimyəvi meliorasiya, rekultivasiya 

 

379. Ozon təbəqəsinin biosfer üçün qoruyucu funksiyası 



A) “Bioloji aktiv” ultrabənövşəyi şüaları udur 

B) Görünən şüaları udur 

C) İnfraqırmızı şüaları udur 

D) Aerozolları udur 

E) Su buxarını kondensasiya edir 

 

380. Atmosfer yağıntılarının pH göstəricisi nə qədər olduqda “Turş yağışları” hesab oluna 



bilər? 

A)  5.6-dan az    

B)  7.0-dən çox  

                                          

C)  8.0-dən az 

D)  14-dən çox 

E)  5.6-dan çox 

 

381. Torpaqların eroziyasına səbəb hansı amillərdir? 



A) Iqlim, relyef, geoloji quruluş, torpaq şəraiti, bitki örtüyü, antropogen təsirlər 

B) Dağ süxurları, hidrogeoloji şərait, bitki örtüyü, antropogen təsirlər, münbitlik 

C) Iqlim, geoloji quruluş, hidrogeoloji şərait, bitki örtüyü, antropogen təsirlər 

D) Meteoroloji amillər, ekoloji amillər, torpaq şəraiti, bitki örtüyü, antropogen təsirlər 

E) Iqlim, landşaft, hidrogeoloji şərait, torpaq şəraiti, bitki örtüyü, antropogen təsirlər 

 

382. Ozon qatında gedən proseslər və onların nəticələri: 



A) 

Atmosferə  qazlar-xlor-flüor  üzvi  birləşmələri,  freonlar  və  s.  daxil  olaraq  ozon 

qatının yeyilməsinə  və “dəlik” əmələgəlməsinə səbəb olur 

B)  Yer səthinə heç bir təsir göstərmir 

C)  Bəşəriyyət üçün  heç bir əhəmiyyəti yoxdur 

D) Atmosferdə baş verən “İstixana effekti” ozon qatının nazilməsinə səbəb olur 

E)  Ozon dəliyindən gələn ultrabənövşəyi şüalar insanların həyatına mənfi təsir göstərmir 

 

383. Ozon təbəqəsinin qorunması üzrə 1987-ci ildə 56 ölkənin imzaladığı sənəd necə adlanır? 



A) Monreal protokolu (Kanada) 

B) Nayrobi protokolu ( Keniya) 

C) Kioto protokolu (Yaponiya) 

D) Paris protokolu  ( Fransa) 

E) Rio-de-Janeyro protokolu ( Braziliya) 

 

384. BMT-nin “Ətraf mühit üzrə” proqramı necə adlanır və nə zaman qəbul edilib? 



A) YUNEP, 1973 

B) “Ekoloji inkişaf və təbiətin mühafizəsi”, 1962 

C) “ Davamlı inkişaf  konsepsiyası”,1992 

D) “Stohkolm proqramı”, 1972 

E) YUNEP, 1987 

 



 

58 


385.  Səhralaşmaya  qarşı  mübarizə  planı  BMT-nin  hansı  Beynəlxalq  konfransında  qəbul 

olunub? 


A) Nayrobi şəhəri, 1977-ci il 

B) Kioto şəhəri, 2000-ci il 

C) Paris şəhəri, 1987-ci ildə 

D) Stohkolm şəhəri, 1972-ci il 

E) Rio-de-Janeyro, 1992-ci il 

 

386. Azərbaycan BMT-nin iqlim dəyişməsinə dair hansı sənədinə və nə vaxt qol çəkib? 



A) Kioto protokolu (Yaponiya), 2000-ci il                 

B) Nayrobi protokolu, 1977-ci il,                

C) Paris protokolu, 1968-ci il 

D) Rio-de-Janeyro, protokolu, 1992-ci il  

E) Monreal protokolu, 1987-ci il 

 

387. Dağlıq ərazilərdə  eroziya harada daha intensiv gedir? 



A) Cənub dik yamaclarda  

B) Şimal dik yamaclarda 

C) Cənub maili yamaclarda 

D) Şimal maili yamaclarda 

E) Şərq kəskin yamaclarda 

 

388.  Atmosferə  daxil  olan  çirkləndirici  maddə  hissəciklərinin  günəş  radiasiyasını  udaraq 



havanı dumanlaşdırıb boz-qırmızı rəngə  çevirməsi ilə müşayət olunan proses necə adlanır? 

A) Fotokimyəvi duman 

B) Istixana effekti 

C) Fotosintez 

D) Fotoeffekt 

E) Fotoperiodizm 

 

389. “Smoq” adlı qarışıq hansı maddələrin qarışığından ibarətdir? 



A) 


Yüklə 0,51 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin