İstiqamət: et 01



Yüklə 0,51 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə3/10
tarix18.02.2022
ölçüsü0,51 Mb.
#52772
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10
ƏMTQ BAZA- 400 (2017) original

H

A

D

10

=



 

B) 


A

H

D

10

=



 

C) 


A

H

D

100


=

 

D) 



100

10



=

H

A

D

 

E) 



H

A

D

10

=



 

 

127. ƏMTQ-ə olan ekoloji tələblər hansı şərtlərlə təyin olunur? 



A) Ekologiyanın qanunauyğunluqları və prinsipləri ilə 

B) Ekologiyanın məqsədi, vacibliyi, həyata keçirilməsi üsulları 

C) Ekoloji, iqtisadi, sosial prinsiplər ilə 

D) Təklif olunan layihələrin məqsədi, vacibliyi, həyata keçirilməsi üsulları, regional ekoloji 

inkişafına məqsədə uyğunluğu 

E) Təsərrüfat fəaliyyətinin mərhələləri və üsullarının dolğunluğu, ictimai razılıq 

 

128. ƏMTQ-yə olan tələblərə görə əhalinin həyatı üçün hansı maraqlar nəzərə alınmalıdır? 



A) Ekoloji, iqtisadi, social 

B) Ekoloji, bioloji, social 

C) Ekoloji, iqtisadi, siyasi 



 

19 


D) Ekoloji, ictimai, siyasi 

E) Ekoloji, dövlət, sosial 

 

129. ƏMTQ-nin aparılması prosesində nələr müzakirə olunmalıdır? 



A) Təklif olunan layihələrin məqsədi, vacibliyi, həyata keçirilməsi üsulları, regional ekoloji 

inkişafa məqsədə uyğunluğu 

B)  Konsepsiyalar,  proqramlar,  inventasiya,  ərazinin  sosial  inkişaf  planı,  təbii  ehtiyatların 

kompleks istifadəsi və qorunması sxemləri, şəhərsalma sənədləri, yeni texnika və texnologiyaların 

tətbiqi və s. 

C) Təsərrüfat fəaliyyətinin mərhələləri və üsullarının dolğunluğu, ictimai razılıq 

D) Ekoloji, iqtisadi, sosial prinsiplər 

E) Ekologiyanın qanunauyğunluqları və prinsipləri 

 

130. ƏMTQ-nin tətbiq sahəsi hansı tələblərə cavab verməlidir? 



A) Təsərrüfat fəaliyyətinin mərhələləri və üsullarının dolğunluğu, ictimai razılıq 

B) Konsepsiyalar, proqramlar, inventarizasiya, ərazinin sosial inkişaf planı, təbii ehtiyatların 

kompleks istifadəsi və qorunması sxemləri, yeni texnika və texnologiyaların tətbiqinə və s. 

C) Təklif olunan layihələrin məqsədi, vacibliyi, həyata keçirilməsi üsulları, regional ekoloji 

inkişafına məqsədə uyğunluğuna 

D) Ekoloji, iqtisadi, sosial inkişaf prinsiplərinə 

E) Ekologiyanın qanunauyğunluqları və prinsiplərinə 

 

131. Günəşdən atmosferə və yer səthinə düşən radiasiyalar hansı növlərə bölünür? 



A) Düz, dağılan, cəm, əks olunan, qalıq 

B) Düz, dağılan, görünən şüalar, cəm, udulan, qalıq 

C) Düz, şaquli, dağılan, udulan, əks olunan 

D) Düz, üfüqi, cəm, əks olunan, qalıq 

E) Düz, infraqırmızı, ultrabənövşəyi, əks olunan, udulan 

 

132. ƏMTQ-nin aparılmasında baza materialları hansılardır? 



A) Konsepsiyalar, proqramlar, inventarizasiya, ərazinin sosial inkişaf planı, təbii 

ehtiyatların kompleks istifadəsi və qorunması sxemləri, şəhərsalma sənədləri, yeni texnika və 

texnologiyaların tətbiqi və s. 

B) Təsərrüfat fəaliyyətinin mərhələləri və üsullarının dolğunluğu, ictimai razılıq 

C) Təklif olunan layihələrin məqsədi, vacibliyi, həyata keçirilməsi üsulları, regional ekoloji 

inkişafına məqsədə uyğunluğu 

D) Ekoloji, iqtisadi, sosial prinsiplər 

E) Ekologiyanın qanunauyğunluqları və prinsipləri  

 

133. ƏMTQ-nin mütləq aparılması üçün nə müəyyənləşdirilməlidir? 



A) Obyektlərin və təsərrüfat fəaliyyətinin növlərinin siyahısı 

B) Konsepsiyalar, proqramlar, ərazinin sosial inkişaf planı, təbii ehtiyatların kompleks 

istifadəsi və qorunması sxemləri, şəhərsalma sənədləri, yeni texnika və texnologiyaların tətbiqi və 

s. 


C) Təsərrüfat fəaliyyətinin mərhələləri və üsullarının dolğunluğu, ictimai razılıq 

D) Çöl müşahidələri, monitorinq məlumatları, modelləşdirmə, ədəbiyyat mənbələri, 

mütəxəssislərlə müsahibə, ictimai sorğu və s. 

E) ƏM-ə mümkün təsirin növləri və mənbələri, təbii və sosial mühit 

 

134. Xüsusi hüquqi statusa malik olan ərazilərə aiddir: 



A) Yerli, regional, respublika əhəmiyyətli təbiət abidələri, fövqələdə ekoloji vəziyyət və 

ekoloji fəlakət zonaları 

B) Davamsız ekosistemli ərazilər, Azərbaycanın Qırmızı kitabında olan bitki və heyvanların 

yayılma arealları 




 

20 


C) Qoruqlar, yasaqlıqlar, milli parklar 

D) Fövqəladə və ekoloji fəlakət zonaları 

E) Aqroekosistemlər, urboekosistemlər, landşaftlar 

 

135. Xüsusi təbii həssas ərazilərə daxildir: 



A) Davamsız ekosistemli ərazilər, Azərbaycanın Qırmızı kitabında olan bitki və heyvanların 

yayılma arealları 

B) Yerli, regional, respublika əhəmiyyətli təbiət abidələri fövqalədə ekoloji vəziyyət və 

ekoloji fəlakət zonaları 

C) Qoruqlar, yasaqlıqlar, milli parklar 

D) Fövqalədə və ekoloji fəlakət zonaları 

E) Aqroekosistemlər, urboekosistemlər, landşaftlar 

 

136.ƏMTQ-nin istənilən mərhələsində vacib olan məlumatlar hansılardır? 



A) Çöl müşahidələri, monitorinq məlumatları, modelləşdirmə, ədəbiyyat mənbələri, 

mütəxəssislərlə müsahibə, ictimai sorğu və s. 

B) Cəmiyyətin iştirakı, ekoloji informasiyanın aşkarlığı, qabaqlama, alternativ və variantlıq, 

inteqrasiya, fəaliyyətin ardıcıllığı 

C) Memar-planlaşdırma, demoqratik, mühəndis, tibbi-bioloji, təsviri, təbii, təbiəti mühafizə, 

iqtisadi və s. 

D) Konsepsiyalar, proqramlar, ərazinin sosial inkişaf planı, təbii ehtiyatların kompleks 

istifadəsi və qorunması sxemləri, yeni texnika və texnologiyaların tətbiqi və s 

E) Çöl müşahidələri, monitorinq məlumatları, modelləşdirmə ədəbiyyat mənbələri, ekoloji 

norma və standartlar 

 

137. ƏMTQ-nin hansı metodunda insanın təsirinin və indiqatorların siyahısı təqdim olunur? 



A) Matrisalarda 

B) Nəzarət siyahısında 

C) Axın diaqramında 

D) Təsirin inteqrasiya metodunda 

E) Təbii proseslərin proqnozlaşdırma metodunda 

 

138. ƏMTQ-nin hansı metodunda təbii proseslərin və onlara təsir göstərən indiqatorların 



tam siyahısı verilir? 

A) Nəzarət siyahısı  

B) Matrisalarda 

C) Axın diaqramında 

D) Təsirin inteqrasiya metodunda 

E) Təbii proseslərin proqnozlaşdırma metodunda 

 

139. Hansı metoda əsasən stasionar tullantı mənbələrindən atmosferə atılan maddələrə görə 



torpaq səthinin çirklənmə dərəcəsini hesablamaq olar? 

A) Təbii proseslərin proqnozlaşdırılması metodu 

B) Təsirin inteqrasiya metodu 

C) Axın diaqramında 

D) Matrisalarda 

E) Nəzarət siyahısında 

 

140. Hansı proses yüksək dərəcədə yaradıcı prosesdir və heç vaxt sxemə və modelə uyğun 



gəlmir? 

A )Keyfiyyətcə proqnozlaşdırılma 

B) Matrisalar 

C) Nəzarət siyahısı 

D) Təsirin inteqrasiya metodu 



 

21 


E) Təbii proseslərin proqnozlaşdırma metodu 

 

141. Təsirin inteqrasiya metodunda hansı proseslər yerinə yetirilir? 



A) Təsir göstəricilərinə görə cərgələrin displeyi, təsir qrupu, normallaşdırma, layihələrin 

alternativ variantlarının əhəmiyyətinə görə sıraya düzülməsi 

B) Konsepsiyalar, proqramlar, inventasiya, ərazinin social inkişaf planı, təbii ehtiyatların 

kompleks istifadəsi və qorunması sxemləri, yeni texnika və texnologiyaların tətbiqi və s.  

C) Təsərrüfat fəaliyyətinin mərhələləri və üsullarının dolğunluğu, ictimai razılıq 

D) Təklif olunan layihələrin məqsədi, vacibliyi, həyata keçirilməsi üsulları, regional ekoloji 

inkişafına məqsədə uyğunluğu prosesləri 

E) Memar-planlaşdırma, demoqrafik, mühəndis, tibbi-bioloji, təsviri,təbii, təbiəti mühafizə, 

iqtisadi və s. proseslər 

 

142. Kommunikasiya üsullarında tələb olunan parametrlər hansılardır? 



A) ƏMTQ nəticələrinin hazırlanması gedişində səthiliyə və qeyri-müəyyənliyə yol 

verilməməlidir 

B) Təsir göstəricilərinə görə cərgələrin displeyi, təsir qrupu, normallaşdırma, layihələrin 

alternativ variantlarının əhəmiyyətinə görə sıraya düzülməsi 

C) Nəzərdə tutulan layihələrin həyata keçirilməsi nəticəsində qarşılıqlı təsirdə olacaq 

element və faktorların ardıcıl müzakirəsi 

D) Ekoloji baxımdan təyin olunmuş təsərrüfat və digər qərarların hazırlanması 

E) Təklif olunan layihələrin məqsədi, vacibliyi, həyata keçirilməsi üsulları, regional ekoloji 

inkişafına məqsədə uyğunluğu 

 

143. Yoxlama üsulunun aparılması metodları hansı hallarda həyata keçirilir? 



A) Ətraf mühitin keyfiyyətinin qiymətləndirilməsi başa çatdıqdan sonra təbii fəlakətlər, 

qəzalar və s. başverdikdə 

B) Ətraf mühitin keyfiyyətinin qiymətləndirilməsi başa çatdıqdan sonra yeni qərarlar, 

ekoloji normalar qəbul edildikdə 

C) Ətraf mühitin keyfiyyətinin qiymətləndirilməsi başa çatdıqdan sonra yeni istehsal 

sahələri istifadəyə verildikdə 

D) Ətraf mühitin keyfiyyətinin qiymətləndirilməsi başa çatdıqdan sonra təsərrüfat 

obyektinin rekonstruksiyasına təlabat yarandıqda 

E) Ətraf mühitin keyfiyyətinin qiymətləndirilməsi başa çatdıqdan sonra yenidən ekspertiza 

aparımalı olduqda 

 

144.Hansı metodla bütün layihə tiplərinin qiymətdirilməsi aparılır? 



A) Leopoldun matritsası 

B) Nəticələr metodu 

C) Betelle metodu 

D) Komponent analiz metodu 

E) Axın diaqramı metodu 

 

145. Nəticələr metodunda ətraf mühit necə bloklaşdırılır? 



A)”Fiziki və kimyəvi xarakteristika”,”Torpaq”, “Sular”, “Atmosfer”, “Proseslər”, “Bioloji 

şərait”,” Antropogen faktorlar”, “Bəzi ekoloji asılılıq” blokları 

B) ”Fiziki və kimyəvi xarakterika”,”Torpaq”, “Sular”, “Atmosfer”, “Proseslər”, “Bioloji şərait”,” 

Antropogen faktorlar”, “Geoloji şərait” 

C) ”Fiziki və kimyəvi xarakterstika”,”Torpaq”, “Sular”, “Atmosfer”, “Proseslər”, “Bioloji 

şəraiti”,” Antropogen faktorlar”, “Bioloji xarakteristika” 

D) ”Fiziki və kimyəvi xarakteristika”,”Torpaq”, “Sular”, “Atmosfer”, “Proseslər”, “Bioloji 

şəraiti”,” Antropogen faktorlar”, “Ekoloji faktorlar” 

E) ”Fiziki və kimyəvi xarakterika”,”Torpaq”, “Sular”, “Atmosfer”, “Proseslər”, “Bioloji 

şəraiti”,” Antropogen faktorlar”, “texnogenez prosesləri” 




 

22 


 

146.”Antropogen faktorlar” blokuna aiddir: 

A) ”Torpaqdan istifadə”, “Rekreasiya”, “Estetik təlabat və insanın meyli”, “Sivilizasiya 

aspektləri”,”Süni qurğular və fəaliyyət növləri” 

B)”Su ehtiyatlarından kompleks istifadə”,”Fiziki və kimyəvi xarakterika”,”Torpaq”, 

“Sular” 


C)”Fiziki və kimyəvi xarakterika”,”Torpaq”, “Sular”, “Atmosfer”, “Proseslər”, “Bioloji 

şəraiti”,” Antropogen faktorlar”, “Bəzi ekoloji asılılıq” blokları 

D)”Turizim”, ”Fiziki və kimyəvi xarakterika”,”Torpaq”, “Sular” 

E)”Süni göllər”, “Turizim”, Su ehtiyatlarından kompleks istifadə”,”Fiziki və kimyəvi 

xarakterika”,”Torpaq” 

 

147. Betelle metodu hansı layihələrin ətraf mühitə təsirinin qiymətləndirilməsi zamanı 



istifadə olunur? 

A) Su resurslarının inkişafı, suyun keyfiyyətinə nəzarət, avtomagistralların, atom elektrik 

stansiyalarının planlaşdırılması və s 

B) Torpaq ehtiyatlarının qorunması zamanı təsirin qiymətləndirilməsi 

C) Su və istilik elektrik stansiyalarının qorunması zamanı təsirin qiymətləndirilməsi 

D) Sənaye və mülki tikinti zamanı təsirin qiymətləndirilməsi 

E) Meliorasiya sistemlərinin tikintisi zamanı təsirin qiymətləndirilməsi 

 

148. Atmosferə təsir qiymətləndirildikdə hansı məsələlər müzakirə olunur? 



A) Çirkləndirici maddələrin yayılma şəraitini təyin edən meteoroloji parametrlər, tullantı 

mənbələrinin parametrləri, tullantı maddələrinin kəmiyyət və keyfiyyət göstəriciləri və s.  

B) Su resurslarının inkişafı, suyun keyfiyyətinə nəzarət, avtomagistralların, atom elektrik 

stansiyalarının planlaşdırılması və s 

C) Çirkləndirici maddələrin yayılma şəraitini təyin edən meteoroloji parametrlər, təbii 

çirklənmə mənbələrinin parametrləri, tullantı maddələrinin kəmiyyət və keyfiyyət göstəriciləri və 

s. 

D) Sənaye və mülki tikinti zamanı təsirin qiymətləndirilməsi 



E) Çirkləndirici maddələrin yayılma şəraitini təyin edən geoloji parametrlər, tullantı 

mənbələrinin parametrləri,  təbii tullantı maddələrinin tərkibi s. 

 

149. Litosferə təsirin qiymətləndirilməsində hansı meyarlar qrupu istifadə olunur? 



A) Geokimyəvi, geodinamiki meyarlar qrupu 

B) Geofiziki, geodinamik meyarlar qrupu 

C) Geokimyəvi, geostatik meyarlar qrupu 

D) Tibbi-sanitariya, resurs meyarlar qrupu 

E) Geoloji, hodrogeoloji meyarlar qrupu 

 

150. Torpaq örtüyünə texnogen təsirlərin qiymətləndirilməsində hansı göstəricilər istifadə 



olunur? 

A)Asan həll olan duzların, toksiki duzların, pestisidlərin, neft və neft məhsullarının miqdarı 

B) Asan həll olan duzların, toksiki duzların, pestisidlərin, neft və gübrələrin miqdarı 

C) Çətin həll olan duzların, toksiki duzların, pestisidlərin, neft və neft məhsullarının 

miqdarı 

D) Kimya sənayesi tullantılarının, toksiki duzların, pestisidlərin, neft və neft məhsullarının 

miqdarı 

E) Bərk məişət tullantılarının, toksiki duzların, pestisidlərin, neft və neft məhsullarının 

miqdarı 

 

151.Texnogen təsirlərə məruz qalmış ərazilərin ekoloji vəziyyəti hansı siniflərdə 



qruplaşdırılır? 

A) I norma, II risk, III böhran, IV fəlakət 




 

23 


B) I norma, II problem, III risk, fəlakət 

C) I norma, II böhran , qəza, IV risk 

D) I norma, II risk,  III fəlakət, IV fövqəladə vəziyyət 

E) I norma, II qəza, III fəlakət, IV böhran  

 

152. Biosferdə bitki örtüyünün rolu hansılardır? 



A) Qida, yem, dərman resursları 

B) Təbii ehtiyatlar, oduncaq 

C) Təbii sərvətlər, yem ehtiyyatı 

D) Oksigen mənbəyi, qida mənbəyi 

E) Ərzaq ehtiyyatı və dərman maddələri 

 

153. Bitki örtüyünə birbaşa təsirlər hansılardır? 



A) Meşələrin qırılması, çim qatının dağılması, bitki örtüyünün yandırılması, çəmənlərin 

şumlanması 

B) Qrunt suyunun səviyyəsinin aşağı salınması, mikroiqlimin dəyişməsi, atmosferin və 

torpağın çirklənməsi 

C) Sənaye, energetika, nəqliyyat, kənd təsərrüfatı sahələrinin inkişafı 

D) Torpaqların şorlanması və bataqlaşması ilə meşələrin məhv olması 

E) Texnogen çirklənmə nəticəsində torpaqların deqradasiya 

 

154. Bitki örtüyünə dolayı yolla təsir formaları hansılardır? 



A) Qrunt suyunun səviyyəsinin aşağı salınması, mikroiqlimin dəyişməsi, atmosferin və 

torpağın çirklənməsi 

B) Meşələrin qırılması, çim qatının dağılması, bitki örtüyünün yandırılması, çəmənlərin 

şumlanması 

C) Sənaye, energetika, nəqliyyat, kənd təsərrüfatı sahələrinin inkişafı 

D) Texnogen çirklənmə nəticəsində torpaqların deqradasiya 

E) Torpaqların şorlanması və bataqlaşması ilə meşələrin məhv olması 

 

155. Bitki qruplaşmasının mühafizəsi üzrə hansı tədbirlər həyata keçirilir? 



A) Nadir, endemik və Qırmızı kitaba daxil olan bitki növləri, bitki örtüyünün məhsuldarlığı 

və keyfiyyəti nəzarətdə saxlanılır 

B) Qoruqlar, yasaqlıqlar, milli parklar yaradılır 

C) Təbii və süni seçmə yolu ilə yeni bitki sortlar yetişdirilir 

D) Ekoloji monitorinqlərlə müşahidələr, qiymətləndirilmələr aparılır 

E) Ekoloji ekspertizalarla bitki örtüyü mühafizə olunur 

 

156. Heyvanlarlara təsirin qiymətləndirilməsində dolayı neqativ nəticələrin səbəbləri 



hansılardır? 

A) Ekoloji sığınacağın, yem ehtiyatlarının azalması, trofik zəncirin pozulması, sututarların 

çirklənməsi 

B) Nadir, endemik və Qırmızı kitaba daxil olan heyvan cinslərinin məhsuldarlığı və 

keyfiyyəti nəzarətdə saxlanılır  

C) Təbii və süni seçmə yolu ilə yeni heyvan cinsləri yetişdirilir  

D) Ekoloji monitorinqlərlə müşahidələr, qiymətləndirilmələr aparılır 

E) Ekoloji ekspertizalarla heyvanat aləmini mühafizə olunur 

 

157. Heyvanat aləminə təsirin qiymətləndirilməsi üçün hansı ərazilərin müşahidə 



məlumatlarının nəzərə alınması məqsədəuyğundur? 

A) Qoruq, mili park, yasaqlıqlar 

B) Antropogen landşaftlar 

C) Zooparklar 

D) Qoruqlar, biosfer, landşaftlar 



 

24 


E) Təbii və antropogen ekosistemlər 

 

158. ƏMTQ-də hansı sosial-iqtisadi xarakteristikalar nəzərə alınmalıdır? 



A) Demoqrafik göstəricilər, əmək fəaliyyətinin təşkili, əhalinin məişəti, istirahəti və 

sağlamlığı haqqında, yaşayış yerinin təbii və texnogen faktorları haqqında məlumatlar 

B) Demoqrafik göstəricilər,əhalinin məşguliyyəti, yaşayış yerinin təbii və texnogen 

faktorları haqqında məlumatlar 

C) Əhalinin yaş strukturu, əmək fəaliyyətinin təşkili, əhalinin məişəti, istirahəti və 

sağlamlığı haqqında, yaşayış yerinin təbii və texnogen faktorları haqqında məlumatlar 

D) Demoqrafik göstəricilər, əmək fəaliyyətinin təşkili, əhalinin məişəti, istirahəti və 

sağlamlığı haqqında, əhalinin maddi gəlirləri haqqında məlumatlar 

E) Demokratik göstəricilər, əmək fəaliyyətinin təşkili, əhalinin məişəti, istirahəti və 

sağlamlığı haqqında məlumatlar 

 

159. Layihələrin texniki-iqtisadi qiymətləndirilməsi hazırlandıqda ƏMTQ prosesi hansı 



fəaliyyət növlərinin məcmusu sayılır? 

A) Sifarişçinin, hökümət təşkilatlarının, yerli əhalinin  

B) Dövlət ekoloji ekspertizası, ictimai-ekoloji ekspertizanın 

C) Sifarişçinin, dövlət təşkilatlarının, Səhiyyə Nazirliyinin 

D) Ekologiya və Təbii Sərvətlər və Səhiyyə Nazirliyinin 

E) Sifarişçinin, hökümət təşkilatlarının, Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin 

 

160. ƏMTQ hansı ardıcıl mərhələlər şəklində aparılır? 



A) ƏMTQ haqqında sənədlərin, ətraf mühitə təsir məlumatlarının hazırlanması, ƏMTQ 

nəticələrinin rəsmiləşdirilməsi 

B) İctimaiyyətdə dinlənmənin aparılması və ƏMTQ nəticələrinin rəsmiləşdirilməsi 

C) Razılıq sənədinin hazırlanması və ƏMTQ nəticələrinin rəsmiləşdirilməsi 

D) ƏMTQ nəticələrinin rəsmiləşdirilməsi və ekoloji ekispertizanın başladılması 

E) Müşahidə, nəzarət, qiymətləndirmə, proqnoz 

 

161. ƏMTQ-nin aparılmasının üçüncü mərhələsi necə adlanır? 



A) İctimaiyyətdə dinlənmənin aparılması 

B) Razılıq sənədinin hazırlanması 

C) ƏMTQ nəticələrinin rəsmiləşdirilməsi 

D) Ətraf mühitə təsir haqqında məlumat 

E) İctimai ekspertizanın nəticələrinin nəzərə alınması haqqında sənəd 

 

162. ƏMTQ-nin beşinci mərhələsi necə adlanır? 



A) ƏMTQ –nin aparılması nəticələrinin rəsmiləşdirilməsi 

B) İctimaiyyətdə dinlənmənin aparılması 

C) Razılıq sənədinin hazırlanması 

D) ətraf mühitə təsir haqqında məlumat 

E) İctimai ekspertizanın nəticələrinin nəzərə alınması haqqında sənəd 

 

163. ƏMTQ-nin başlanğıcı nə vaxt, harada, hansı sənədlə qoyulmuşdur? 



A) 1970-ci ildə, ABŞ-da, Ətraf mühit sahəsində Milli Siyasət Qanunu 

B) 1987-ci ildə , BMT-nin “Davamlı İnkişafa dair “sənədi ilə 

C) 1972-ci ildə, BMT-nin “Davamlı İnkişafa dair “sənədi ilə 

D) 1972-ci ildə, ABŞ-da, Ətraf mühit sahəsində Milli Siyasət Qanunu 

E) 1992-ci il, Stokholm konfransı, “Davamlı İnkişafa dair “sənədi ilə 

164. İlk dəfə nə vaxt və harada ƏMTQ əməliyyatlarının yerinə yetirilməsi barəsində qanunu 

qəbul edilib? 

A) 1979-cu ildə, ABŞ –da 

B) 1987-ci ildə, Fransada 



 

25 


C) 1972-ci ildə, Stokholumda 

D) 1992-ci il, Rio-de-Janeyroda 

E) 1977-ci il, Nayrobidə 

 

165. 1972-1979-cu illərdə hansı ölkələrdə ƏMTQ-ni nəzərdə tutan qanunvericilik aktları 



qəbul edildi? 

A) Avstraliya, Kanada, Fransa 

B) Avstraliya, Kanada, Fransa 

C) Amerika, Kanada, Fransa 

D) Kanada, Fransa, Rusiya 

E) Almaniya, Fransa, Kanada 

 

166. Dobson vahidi nədir? 



A) Oturacağının sahəsi 1 sm

2

 olan şaquli sütunda normal təzyiq və temperaturda mövcud 



olan ozonun ümumi miqdarı 

B) Troposferdə olan ozonun ümumi miqdarının göstəricisidir  

C) Oturacağının sahəsi 1 sm

2

 olan üfüqi səthdə mövcud olan ozonun miqdarı 



D) Oturacağının sahəsi 1 sm

2

 olan üfüqi səthdə normal təzyiq və temperaturda mövcud olan 



ozonun miqdarı 

E) Ozon qatının ümumi qalınlığının onun sahəsinə olan nisbətinə deyilir 

 

167. Atmosferdə ozonun paylanması nədən asılıdır?  



A) Yerin en dairəsindən, ilin fəslindən, atmosferin vəziyyətindən 

B) Havanın temperaturundan, atmosfer təzyiqindən 

C) Havanın temperatur və rütubətindən, ilin fəslindən 

D) Yerin en dairəsindən, dəniz səviyyəsindən hündürlüyündən, atmosfer təzyiqindən 

E) İlin fəsillərindən, dəniz səviyyəsinə görə hündürlüyündən, havanın temperaturun-dan 

 

168. ƏMTQ aparılan zaman hansı göstəricilərdən istifadə olunur? 



A) Ekoloji meyarlar, ekoloji normalar, ekoloji standartlar 

B) Ekoloji sistemlərin, oradakı proses və hadisələrin tədqiqi, sistemləşdirilməsi və 

qiymətləndirilməsi üçün istifadə olunan əlamətlər 

C) Landşaft komponentlərinə antropogen təsirin ən əlverişli, ziyansız və müvəqqəti 

normativ və reqlamentləri 

D) Təbii obyektlərin və ya proseslərin vəziyyətinin keyfiyyət və kəmiyyət göstəriciləri 

E) Təbiət komponentlərinin vəziyyətinin elmi əsaslandırılmış buraxıla bilən normativ 

hədləri (BNH) 

 

169. Ekoloji meyarlar nədir? 



A) Ekoloji sistemlərin, oradakı proses və hadisələrin tədqiqi, sistemləşdirilməsi və 

qiymətləndirilməsi üçün istifadə olunan əlamətlər 

B) Landşaft komponentlərinə antropogen təsirin ən əlverişli, ziyansız və müvəqqəti 

normativ və reqlamentləri 

C) Təbii obyektlərin və ya proseslərin vəziyyətinin keyfiyyət və kəmiyyət göstəriciləri 

D) Təbiət komponentlərinin vəziyyətinin elmi əsaslandırılmış buraxıla bilən normativ 

hədləri (BNH) 

E) Antropogen ekosistemlərinin təbii komponentlərinin vəziyyətinin elmi əsaslandırılmış 

buraxıla bilən normativ hədləridir (BNH) 

 

170. Ekoloji normalar nədir? 



A) Landşaft komponentlərinə antropogen təsirin ən əlverişli, ziyansız və müvəqqəti 

normativ və reqlamentləri 

B) Ekoloji sistemlərin, oradakı proses və hadisələrin tədqiqi, sistemləşdirilməsi və 

qiymətləndirilməsi üçün aparılan əlamətlər 




 

26 


C) Təbii obyektlərin və ya proseslərin vəziyyətinin keyfiyyəti və kəmiyyət göstəriciləridir 

D) Təbiət komponentlərinin vəziyyətinin elmi əsaslandırılmış buraxıla bilən normativ 

hədləridir (BNH) 

E) Antropogen ekosistemlərinin təbii komponentlərinin vəziyyətinin elmi əsaslandırılmış 

buraxıla bilən normativ hədləridir (BNH) 

 

171.Ekoloji standartlar nədir? 



A) Təbii obyetlərin və ya proseslərin vəziyyətinin keyfiyyəti və kəmiyyət göstəriciləridir 

B) Antropogen obyektlərin və ya proseslərin vəziyyətinin keyfiyyəti və kəmiyyət 

göstəriciləridir 

C) Ekoloji sistemlərin, oradakı proses və hadisələrin tədqiqi, sistemləşdirilməsi və 

qiymətləndirilməsi üçün aparılan əlamətlər 

D) Landşaft komponentlərinə antropogen təsirin ən əlverişli, ziyansız və müvəqqəti 

normativ və reqlamentləri 

E) Sanitar-gigiyenik normativlərə 

 

172. Ekoloji standartların səciyyəsi: 



A) Təbii ehtiyatların istifadə rejimini təyin edən hüquqi aktlar sisteminə daxil olur 

B)Antropogen təsirlərin dərəcəsini təyin edən hüquqi aktlar sisteminə daxil olur 

C) Ekoloji sistemlərin, oradakı proses və hadisələrin tədqiqi, sistemləşdirilməsi və 

qiymətləndirilməsi üçün aparılan əlamətlər 

D) Landşaft komponentlərinə antropogen təsirin ən əlverişli, ziyansız və müvəqqəti 

normativ və reqlamentləri 

E) Antropogen ekosistemlərinin təbii komponentlərinin vəziyyətinin elmi əsaslandırılmış 

buraxıla bilən normativ hədləridir (BNH) 



 

173. Ətraf mühitin keyfiyyət standartları necə səciyyələnir? 

A) Təbiət komponentlərinin vəziyyətinin elmi əsaslandırılmış buraxıla bilən normativ 

hədləridir (BNH) 

B) Antropogen ekosistemlərinin təbii komponentlərinin vəziyyətinin elmi əsaslandırılmış 

buraxıla bilən normativ hədləridir (BNH) 

C) Antropogen təsirlərin dərəcəsini təyin edən hüquqi aktlar sistemidir 

D) Ekoloji sistemlərin, oradakı proses və hadisələrin tədqiqi, sistemləşdirilməsi və 

qiymətləndirilməsi üçün istifadə olunan əlamətlər 

E) Landşaft komponentlərinə antropogen təsirin ən əlverişli, ziyansız və müvəqqəti 

normativ və reqlamentləri 

 

174. Ekosistemlərin qiymətləndirilməsinin mahiyyətindən asılı olaraq hansı ekoloji 



meyarlar mövcuddur? 

A) Təbiəti mühafizə, antropogen-ekoloji, resurs-ekoloji, sosial-ekoloji, təsərrüfat-ekoloji, 

ətraf mühitin keyfiyyəti 

B) Landşaft komponentlərinə antropogen təsirin ən əlverişli, ziyansız və müvəqqəti 

normativ və reqlamentləri 

C) Təbii obyetlərin və ya proseslərin vəziyyətinin keyfiyyəti və kəmiyyət göstəriciləri 

D) Təbiət komponentlərinin vəziyyətinin elmi əsaslandırılmış buraxıla bilən normativ 

hədləridir (BNH 

E) Ətraf mühitin məhdud yol verilən normaları, müdafiə və sanitar zona normaları və s. 

 

175. Ətraf mühitin keyfiyyət normlarından nələr tələb olunur? 



A) Əhalinin ekoloji cəhətdən təhlükəsizliyi, biotanın və insanın genofondunun saxlanması, 

təbii şəraitin qorunması və ondan səmərəli istifadə 

B) Təbiəti mühafizə, biomüxtəlifliyin qorunması, təbii ehtiyatlardan səmərəli istifadə 

C) Əhalinin ekoloji cəhətdən təhlükəsizliyi, təbiəti mühafizə, təbii şəraitin qorunması və 

ondan səmərəli istifadə 



 

27 


D) Əhalinin ekoloji cəhətdən təhlükəsizliyi, insanın ekoloji hüquqlarının qorunması, təbii 

şəraitin qorunması və ondan səmərəli istifadə 

E) Insan sağlamlığının qorunması üçün əlverişli olan ətraf mühitin keyfiyyət göstəricilərini 

təyin etmək 

 

176. İqtisadiyyat və ekologiya arasında əldə edilmiş məcburi razılaşma necə adlanır? 



A) Məhdud yolverilən normativlər 

B) Yolverilən normativ hədlər 

C) Buraxıla bilən qatılıq hədləri 

D) Ekonometriya 

E) İqtisadi-ekoloji razılaşmalar 

 

177. Kəmiyyət normativlərinin əsası hansı göstəricilərdən təşkil olunmuşdur? 



A)  Tibbi, texnoloji, elmi-texniki 

B)   Tibbi, sosial, iqtisadi 

C)   Tibbi, texniki-iqtisadi, tkinti-şəhərsalma 

D)   Sanitar-gigiyenik, istehsal təsərrüfat, kompleks 

E)   Texnoloji, tikinti, şəhərsalma qayaları  

 

178. Təbii ətraf mühitin kəmiyyət normalarına aiddir: 



A) Sanitar-gigiyenik, istehsal təsərrüfat, kompleks 

B) Tibbi, texnoloji, elmi-texniki 

C) Zərərli maddələrin yolverilən miqdarı, radiasiyanın yol verilən dozası, fiziki təsir 

vasitələrinin icazə verilən səviyyəsi üzrə normativlər 

D) Sanitar-bioloji, istehsal təsərrüfat, kompleks 

E) Sanitar-epidomoloji, istehsal təsərrüfat, kompleks 

 

179. Təbii ətraf mühitin keyfiyyətinin sanitar-gigiyenik normativləri hansılardır? 



A) Zərərli maddələrin yolverilən miqdarı, radiasiyanın yol verilən dozası, fiziki təsir 

vasitələrinin icazə verilən səviyyəsi üzrə normativlər 

B) Texnoloji, tikinti, şəhərsalma qaydaları  

C) Tibbi, texnoloji, elmi-texniki 

D) Məhdud yolverilən normativlər 

E) Zərərli təsir mənbələrinə lazimi tələblər qoyur, fəaliyyətini məhdudlaşdırır, ziyan vura 

biləcək göstəriciləri müəyyənləşdirir 

 

180. İstehsal təsərrüfat normativlərinə aiddir: 



A) Texnoloji, tikinti, şəhərsalma qaydaları 

B) Zərərli maddələrin yolverilən miqdarı, radiasiyanın yol verilən dozası, fiziki təsir 

vasitələrinin icazə verilən səviyyəsi üzrə normativlər 

C) Tibbi, texnoloji, elmi-texniki 

D) Məhdud yolverilən normativlər 

E) Zərərli təsir mənbələrinə lazimi tələblər qoyur, fəaliyyətini məhdudlaşdırır, ziyan vura 

biləcək göstəriciləri müəyyənləşdirir 

 

181. İstehsal təsərrüfat normativlərinin əhəmiyyəti: 



A) Zərərli təsir mənbələrinə lazimi tələblər qoyur, fəaliyyətini məhdudlaşdırır, ziyan vura 

biləcək göstəriciləri müəyyənləşdirir 

B) Məhdud yolverilən normativlər 

C) Tibbi, texnoloji, elmi-texniki 

D) Zərərli maddələrin yolverilən miqdarı, radiasiyanın yol verilən dozası, fiziki təsir 

vasitələrinin icazə verilən səviyyəsi üzrə normativlər 

E) Texnoloji, tikinti, şəhərsalma qaydaları  

 



 

28 


182. Səs-küy, vibrasiya, elektromaqnit sahəsi və digər fiziki təsir vasitələri hansı 

normativlərə aiddir? 

A) Sanitar-gigiyenik normativlərə 

B) Radiasiyanın doza normativlərinə 

C) Fiziki təsir normativlərinə 

D) Sanitar-müdafiə zonaları normativlərinə 

E) Texnoloji-texniki normativlərə 

 

183. Ətraf mühitin keyfiyyətinin müsahidəsi və tənzimlənməsi məqsədilə aparılan ölçmələri 



öyrənən sahə necə adlanır? 

A) Ekonometriya 

B) Ekoloqometriya 

C) Biometriya 

D) Metrologiya 

E) Meterologiya 

 

184. DMS xidmətinin üstün cəhətləri 



A) Sürət, operativlik, əmək şəraitinin yaxşılaşdırılması 

B) Uzaq məsafədən ölçmənin mümkünlüyü 

C) Ölçmələrin avtomatikliyi və fasiləsizliyi 

D) Dəqiqlik, sürət 

E) Çoxsaylı parametrlərin ölçülməsi 

 

185. Homeostaz nədir? 



A) Təbii ekosistemlərin “öz -özünü tənzimlənmə” və “öz-özünü təmizləmə” qabiliyyəti 

B) Antropogen ekosistemlərin “öz -özünü tənzimlənmə” və “öz-özünü təmizləmə” 

qabiliyyəti 

C) Ekosistemlərin təbii və antropogen təsirlər olmayan təbii halı 

D) Ekosistemlərdə qida zəncirini və qida şəbəkəsini tənzimləyən proseslər 

E) Təbii ekosistemlərin antropogen təsirlərdən dəyişmiş böhran vəziyyəti 

 

186. DMS-in hansı tipləri vardır? 



A) Yerüstü M-49, gəmilərdə quraşdırılan QM-6 

B) Yerüstü M-49, yeraltı M-49 

C) Yerüstü TM-1, Atmosfer-II 

D) POST-1, atmosfer-II 

E) Gəmilərdə olan QM-6, POST-1 

 

187. Ətraf mühitə təsir dedikdə nə başa düşülür? 



A) İnsanın iqtisadi, mədəni istirahət maraqlarını həyata keçirərkən təbii mühitdə baş verən 

fiziki, kimyəvi, bioloji dəyişikliklər 

B) Ətraf mühitin məhdud yol verilən normaları, müdafiə və sanitar zona normalarına və s. 

əməl edilməməsi 

C) Zərərli maddələrin yolverilən miqdarı, radiasiyanın yol verilən dozası, fiziki təsir 

vasitələrinin icazə verilən səviyyəsi üzrə normativlərin pozulması 

D) Insan sağlamlığının qorunması üçün əlverişli olan ətraf mühitin keyfiyyət göstəricilərini 

təyin etmək 

E) Təbii ekosistemlərin “öz -özünü tənzimlənmə” və “öz-özünü təmizləmə” qabiliyyəti 

 

188. Kompleks normativlərə aiddir: 



A) Ətraf mühitin məhdud yol verilən normaları, müdafiə və sanitar zona normaları və s. 

B) Insan sağlamlığının qorunması üçün əlverişli olan ətraf mühitin keyfiyyət göstəricilərini 

təyin etmək 

C) Sanitar-gigiyenik normativlər 




 

29 


D) Tibbi, texnoloji, elmi-texniki normativlər 

E) Texnoloji, tikinti, şəhərsalma qaydaları  

 

 

189. M-49 DMS hansı parametrlərin ölçülməsində istifadə olunur? 



A) Havanın temperatur və rütubətinin, küləyin sürət və istiqamətinin 

B) Havanın temperaturunun, atmosfer təzyiqinin, yağıntıların 

C) Atmosfer təzyiqinin, yağıtıların və buxarlanmanın 

D) Günəş enerjisinin, ozonun miqdarının, buxarlanmanın  

E) Küləyin sürət və istiqamətinin, atmosferin çirklənmə dərəcəsinin  

 

190. M-49 DMS hansı hissələrdən ibarətdir? 



A) 2 qəbuledici blok, idarəedici-ölçü pultu, birləşdirici naqillər 

B) 1 qəbuledici blok, idarəedici ölçü pultu, termorezistorlar 

C) Mis naqillər, termometr, hiqroqraf 

D) 2 qəbuledici baroblok, qidalandırıcı blok, ölçü pultu 

E) Fotoelement, ölçmə pultu, idarəedici pult 

 

191. Sanitar-gigiyenik normaların əsas məqsədi: 



A) Insan sağlamlığının qorunması üçün əlverişli olan ətraf mühitin keyfiyyət göstəricilərini 

təyin etmək  

B) Biosferin tarazlığının qorunması üçün əlverişli olan ətraf mühitin keyfiyyət 

göstəricilərini təyin etmək 

C) Biomüxtəlifliyin qorunması üçün əlverişli olan ətraf mühitin keyfiyyət göstəricilərini 

təyin etmək  

D) Ekosistemlərin davamlılığının qorunması üçün əlverişli olan ətraf mühitin keyfiyyət 

göstəricilərini təyin etmək  

E) Davamlı inkişafın təminatı və ətraf mühitin qorunması üçün əlverişli olan ətraf mühitin 

keyfiyyət göstəricilərini təyin etmək  

 

192. İstehsal təsərrüfat normativləri hansı parametrlərlə əlaqədardır? 



A) Tullantıların və zərərli maddələrin atılması ilə  

B) Insan sağlamlığının qorunması üçün əlverişli olan ətraf mühitin keyfiyyət göstəricilərini 

təyin etmək ilə 

C) İnsanın iqtisadi, mədəni,istirahət maraqlarını həyata keçirərkən təbii mühitdə baş verən 

fiziki, kimyəvi, bioloji dəyişikliklər ilə 

D) İstehsal proseslərinin intensivliyi ilə  

E) Təsərrüfat sahələrinin inkişafı ilə 

 

193. QM- 6 distansiyalı hidrometeoroloji stansiya harada qurulur və hansı parametrləri 



ölçür? 

A) Gəmilərdə; havanın temperaturunu və rütubətini, küləyin sürət və istiqamətini, suyun 

temperaturunu    

B) Quruda; atmosfer təzyiqini, küləyin sürət və istiqamətini 

C) Havada; havanın, suyun, torpağın temepraturunu 

D) Gəmilərdə; suyun çirklənmə dərəcəsini, suyun temperaturunu 

E) Quruda; havanın temperaturunu və atmosfer təzyiqini 

 

194. QM-6 distansiyalı hidrometeroloji stansiyası hansı hissələrdən ibarətdir? 



A) Ölçü pultu, meteoroloji qəbuledicilər bloku, müqavimət termometri 

B) Ölçü pultu, termoqraf, baroqraf 

C) Meteoroloji qəbuledici, müqavimət termometri 

D) Ölçü pultu, barometr, fırlanğac 

E) Ölçü pultu, məlumat toplama mərkəzi, ötürücü blok 



 

30 


 

195. QM-6 stansiyasında meteoroloji qəbuledicilər bloku harada yerləşir? 

A) Xüsusi maçtada, gəmidəki bütün qurğulardan yüksəkdə  

B) Suyun səthində, digər qurğulardan uzaqda 

C) Suyun dibindən 10 sm hündürlükdə  

D) Gəminin göyərtəsində, digər qurğularla birlikdə 

E) Gəminin içərisində, gəmidəki bütün qurğulardan aşağıda  

 

196. Avtomatlaşdırılmış radiometeoroloji stansiyaların fəaliyyəti nədən ibarətdir? 



A) Quruda havanın temperaturunu, atmosfer təzyiqini, küləyin sürət və istiqamətini, 

yağıntının miqdarını, Günəş şüalarını ölçür 

B) Su mənbələrində suyun temperaturunu, oksigenin miqdarını, suyun duzluğunu ölçür  

C) Ətraf mühitin çirklənmə dərəcəsini və bəzi meteoroloji parametrləri  

D) Ətraf mühitin radioaktiv çirklənməsini və bəzi meteoroloji parametrləri 

E) Meteoroloji parametrləri və ekoloji parametrləri 

 

197. Kompleks radiotexniki avtomatik meteoroloji stansiyalar vasitəsi ilə harada ölçmələr 



aparılr? 

A) Böyük aeroportlarda 

B) Okean və dənizlərdə 

C) Quruda 

D) Atmosferin yuxarı qatlarında 

E) Kənd təsərrüfatı sahələrində 

 

198. İnsanın təsərrüfat fəaliyyəti nəticəsində atmosferə atılan zərərli maddələr hansı 



qruplara bölünür?  

A) Əsas maddələr, spesifik maddələr 

B) Bərk maddələr, tozlar 

C) Aerozol maddələr, qaz halında maddələr 

D) Radioaktiv maddələr, zəhərli maddələr 

E) Zəhərli maddələr, uçucu maddələr 

 

199. Əsas çirkləndirici maddələrə aiddir? 



A) SO

2

, CO, NO



2

, toz 


B) SO

2

, H



2

S, NO


2

, toz 


C) SO

2

, CO, CO



2

, O


D) HF, CS, CO

2

, O


E) NO, NO

2

, NO


3

, HNO


 

200. Spesfik çirkləndirici maddələrə aiddir? 



A) H

2

S, CS, HF 



B) SO

2

, H



2

S, HF 


C) CO, CO

2

, HF 



D) NO

2

, NO



3

, NO


E) O


3

, CCl



H, CO 


 

201. Atmosferin çirklənmə dərəcəsinin qiymətləndirmə meyarı nədir? 

A) Buraxıla bilən qatılıq həddidir 

B) Ümumi qatılıq həddi 

C) İcazə verilən qatılıq həddi 

D) Xüsusi qatılıq həddi 

E) Yarana bilən qatılıq həddi 

 

202. Atmosferin çirklənməsinə nəzarət xidmətləri şəbəkəsi nədən ibarətdir? 




 

31 


A) Stasionar laboratoriyalar, hərəkətli laboratoriyalar 

B) Stasionar laboratoriyalar, POST-1 kompleksi 

C) Hərəkətli laboratoriyalar, Atmosfer-II qurğusu 

D) Hərəkətli laboratoriyalar, məşəlatlı müşahidələr 

E) Stasionar laboratoriyalar, daimi məntəqələr 

 

203. Stasionar laboratoriyaların iş prinsipi: 



A) Daimi məntəqədə, xüsusi pavilyonda yerləşən cihazlarla ölçmə 

B) Daimi məntəqədə, marşrut məntəqələrində yerləşən cihazlarla ölçmə 

C) Hərəkətli marşrut məşəlaltı müşahidə məntəqələrində yerləşən cihazla ölçmə 

D) Məşəlaltı müşahidələrdə aparılan ölçmələr 

E) Atmosfer-II qurğusunda aparılan ölçmələr 

 

204. Hərəkətli laboratoriyaların ölçmə obyektləri hansılardır? 



A) Marşrutlar üzrə, məşəl boruları altında ölçmələr 

B) Daimi məntəqədə aparılan müşahidələr 

C) Stasionar müşahidə məntəqələri 

D) “POST-1” kompleksində daimi məntəqədə aparılan müşahidələr 

E) Stasionar müşahidə məntəqələrində xüsusi pavilyonda olan cihazlarla ölçmə 

 

205. Atmosfer havasında çirkləndirici maddələrin ölçmə vaxtları hansılardır? 



A) 01

00

, 07



00

,13


00

, 19


00 

B) 24


00

, 06


00

, 12


00

, 18


00 

C) 07


00

, 19


00 

D) 12


00

, 24


00 

E) 08


00

, 16


00 

 

206. Stasionar “POST-1” kompleksinin pavilyonu hansı hissələrdən ibarətdir?  



A) Metal karkas, taxta döşəmə, daxili plastik divarlar, düralüminiumlu dekorativ hücrəli 

xarici divarlar 

B) Taxta karkaz, beton döşəmə, şüşə divarlar, düalüminiumdan dekorativ hücrəli xarici 

divarlar 

C) Metal karkaz, beton döşəmə, plastik divarlar, plastik xarici divarlar 

D) Plastik karkaz, metal döşəmə, beton divarlar, şüşə xarici divarlar 

E) Metal karkaz, plastik döşəmə, taxta divarlar, taxtadan xarici divarlar 

 

207. “POST-1” kompleksinin xarici divarları hansı materialdan hazırlanmışdır?  



A) Termoizoləedici 

B) İstilik buraxan 

C) Hava buraxan 

D) Hava buraxmayan  

E) İşıq buraxmayan 

 

208. “POST-I” qurğusunu pavilyonunun tavanında nə yerləşir? 



A) Küləkölçən qurğu, hava keçirən boru 

B) Vild flügeri, termoqraf 

C) Anemometr, baroqraf 

D) Hava keçirən boru, aktinometrik cihaz 

E) Qazanalizatoru, ozonometr 

 

209. Hava keçirən boru xaricdən və daxildən nə ilə birləşdirilir?  



A) Xaricdən acıqdır, daxildən paylayıcı daraqla 

B) Xaricdən paylayıcı daraqla, daxildən qazanalizatoru ilə 

C) Xaricdən qapalıdır, daxildən qazuducular ilə 



 

32 


D) Xaricdən psixrometr, daxildən termometr ilə  

E) Xaricdən acıqdır, daxildən filtrli ventilyasiya qurğusu ilə 

 

210. “POST-1” qurğusunda havakeçirən boru nəyə xidmət edir? 



A) Qaz qarışıqlarını təyin etməyə 

B) Havanın temperaturunu təyin etməyə 

C) Havanın rütubətini təyin etməyə 

D) Atmosfer təzyiqini ölçməyə 

E) Havadakı tozları ölçməyə 

 

211.  “POST-1”  qurğusu  ilə  qaz  qrışıqlarını  təyin  etmək  üçün  nümunələr  neçə  metr  hün-



dürlükdən götürülür? 

A) 3-4 m 

B) 2 m 

C) 1.5 m 

D) 5 m 

E) 4.5-5 m 

 

212. “POST-1” qurğusunun hava keçirən borusu hansı materiallardan hazırlanmışdır? 



A) Qaz qarışıqları ilə reaksiyaya girməyən neytral materiallardan 

B) Şüşədən 

C) Dəmirdən 

D) Plastik maddələrdən  

E) Rezin materiallardan  

 

213. “POST-1” qurğusunda neçə ədəd, harada və yerdən neşə metr hündürlükdə lyuklar 



yerləşir? 

A) 4 ədəd, qarşı-qarşıya künclərdə, 1.5 m hündürlükdə 

B) 2 ədəd, qarşı- qarşıya künclərdə, 1.5 m hündürlükdə    

C) 1 ədəd, ortada, 1.5 m hündürlükdə 

D) 3 ədəd, düzbucaq şəklində, 1.0 m hündürlükdə 

E) 8 ədəd, yan-yana, 2 m hündürlükdə 

 

214. “POST-1” qurğusunun lyukları nəyi təyin etməyə xidmət edir? 



A) Tozu, qurumu 

B) Aerozolları 

C) Dəm qazını 

D) Kükürd qazını 

E) Ozonun miqdarını 

 

215. “POST-1” qurğusunun ölçmə zamanı hansı lyukundan istifadə edilməsi nəyə görə 



müəyyən edilir? 

A) Küləyin istiqamətinə görə 

B) Havanın nəmliyinə görə 

C) Küləyin sürətinə görə 

D) Havanın temperaturuna görə 

E) Atmosfer təzyiqinə görə 

 

216. “POST-1” qurğusunun lyukuna nə birləşdirilir? 



A) Blok, boru, rotometr 

B) Qazanalizatoru, blok, rotometr 

C) Şüşə uducu, filtr, ventelyator 

D) Paylayıcı daraq, blok, psixrometr 

E) Boru, rotometr, filtr  



 

33 


 

217. “POST-1” qurğusuda SO

2

 və CO qazlarının təyini hansı cihazla aparılır? 



A) Qazanalizatorları 

B) Şüşə uducularla  

C) Filtrli ventilyasiya qurğusu ilə 

D) Şaquli ekranla 

E) Qaz paylayıcı ilə 

 

218. Qazanalizatorları “POST-1” qurğusunda nəyə birləşib? 



A) Paylayıçı darağa 

B) Lyuka 

C) Boruya 

D) Şüşə uducuya 

E) Rotametr 

 

219. “POST-1” qurğusunda meteoroloji ölçmələr nəyin vasitəsilə ölçülür? 



A) M-49 stansiyası ilə 

B) QM-6  hidrometeoroloji stansiyası ilə 

C) Aeroloji stansiya ilə 

D) Aqrometeoroloji stansiya ilə 

E) Meteoroloji meydançada 

 

220. “POST-1” kompleksində M-49 stansiyasının idarəetmə pultu harada yerləşir? 



A) Pavilyonun daxilində 

B) Pavilyonun üstündə 

C) Pavilyonun divarında 

D) Paylayıcı darağa birləşir 

E) Pavilyondan 2m aralıda 

 

221. “POST-1” qurğusunda havanın temperaturu hansı cihazla ölçülür? 



A) Karetada yerləşən qəbuledici ilə və aspirasiyalı psixrometrlə 

B) Karetada qoyulmuş maksimal termometrlə 

C) Lyukda yerləşən termoelektrik termometrlə 

D) Pavilyonun daxili divarında yerləşən müqavimət termometri ilə 

E) Karetada qoyulmuş termoqrafla 

 

222. Havanın nəmliyi “POST-1” qurğusunda hansı cihazla ölçülür? 



A) Aspirasiyalı psixrometrlə 

B) Stansiya psixrometri ilə 

C) Tüklü hiqrometrlə 

D) Hiqroqrafla 

E) Hidroqrafla 

 

223. “POST-1” qurğusunda adi halda kareta harada yerləşir və ölçmə zamanı vəziyyəti neçə 



dəyişdirilir? 

A) Kamerada, pavilyonun yan divarında yerləşir, ölçmə zamanı divardan 1.5m aralıya 

çəkilir 

B) Pavilyonun üstündə, ölçmə zamanı 1.5 m hündürlüyə qaldırılır 

C) Pavilyonun döşəməsində, ölçmə zamanı vəziyyəti dəyişdirilmir 

D) Pavilyonun xarici divarında yerləşir, ölçmə zamanı 2.0 m aralıya çəkilir 

E) Pavilyonun daxili divarında yerləşir, ölçmə zamanı irəliyə çəkilir 

 

224. “POST-1” kompleksində atmosfer təzyiqi hansı cihazla ölçülür? 



A) MD-49-A barometr-aneroidi ilə 


 

34 


B) Baroqrafla 

C) Civəli barometrlə 

D) Kasalı- sifonlu barometrlə 

E) MD-49-A stansiyası ilə   

 

225. “POST-1” və “Atmosfer-II”qurğularının fərqi nədədir? 



A) “POST-1” qurğusu stasionar, “Atmosfer-II” hərəkətli laboratoriyadır 

B) “POST-1” qurğusu hərəkətli, “Atmosfer-II” stasionar qurğudur 

C) “POST-1” qurğusu müvəqqəti, “Atmosfer-II” daimi qurğudur 

D) “POST-1” qurğusu fasiləsiz, “Atmosfer-II” fasilələrlə işləyən qurğudur 

E) “POST-1” qurğusunda qazanalizatoru var, “Atmosfer-II” qurğusunda qazanaliza-toru 

yoxdur 


 

226. “Atmosfer-II” hərəkətli laboratoriyası 8 saat ərzində neçə nümunə götürür? 

A) 4-5 məntəqədən 2 təkrarla 8-10 nümunə 

B) 1 məntəqədən 3 təkrarla 3 nümunə 

C) 3-4 məntəqədən 2 təkrarla 6-8 nümunə 

D) 6-7 məntəqədən 3 təkrarla 18-21 nümunə 

E) 6 məntəqədən 3 təkrarla 18 nümunə 

 

227. Məşəlatlı müşahidələr nə zaman aparılır və hansı əsas şərt nəzərə alınır? 



A) Bütün fəsillərdə, müxtəlif hava şəritində, məşəlin yayılma istiqaməti nəzərə alınmalıdır 

B) Qış fəsilində, sakit hava şəraitində, küləyin sürəti nəzərə alınmaqla 

C) Yay fəsilində, küləksiz hava şəraitində, küləyin istiqaməti nəzərə alınmadan 

D) Bütün  fəsıllərdə günəşli havada, küləyin istiqaməti nəzərə alınmaqla 

E) Yaz fəsilində, rütubətli havada, atmosfer təzyiqi nəzərə alınmaqla 

 

228. “Atmosfer-II” qurğusunun avtofurqonlu salonu hansı hissələrdən ibarətdir? 



A) Cihazlı salon, köməkçi vasitələr olan salon 

B) Daxili salon, xarici salon 

C) Meteoroloji meydança yerləşən salon, idarəetmə pultu 

D) Qidalandırıçı blok, ölçmə pultu, fotometr 

E) Cihazlı salon, açıq pavilyon 

 

229. Atmosferdəki zərərli qarışıqların keyfiyyət analizi nə ilə başlayır? 



A) Qaz qarışıqlarının toplanaraq qatılaşdırılması ilə 

B) Qaz qarışıqlarının fraksiyalara ayrılması ilə 

C) Qaz qarışıqlarının yardılması ilə 

D) Qaz qarışıqlarının kimyəvi analizi ilə 

E) Qaz qarışıqlarının udulması ilə 

 

230. Atmosfer havasındakı qaz qarışıqları və buxar şəkilli maddələr hansı cihazlara topla-



nır? 

A) Uducu cihazlara 

B) Qazanalizatoru ilə 

C) Psixrometrlə 

D) Filtrli ventilyasiya qurğusu ilə 

E) Fotometrlə 

 

231. Uducu cihazlar nəyə birləşdirilir? 



A) Elektrik aspiratoruna 

B) Paylayıcı darağa 

C) Qaz analizatoruna 

D) Tozsovurana 




 

35 


E) Ventilyatora 

 

232. Uducu cihazın içərisindəki məhllun aspiratora daxil olmasının qarşısını nə alır? 



A) Silikagel qoruyucu 

B) Rezin boru 

C) Termometr 

D) Üçağızlı boru 

E) Aspirator 

 

233. Rixter cihazı hansı hissələrdən ibarətdir? 



A) Aspirator, termometr, üçağızlı boru, silikagel qoruyucu 

B) Aspirator, termometr, psixrometr, üçağızlı boru 

C) Aspirator, paylayıcı daraq, termometr, rezin boru  

D) Aspirator, termometr, rezin boru, filtr 

E) Aspirator, termometr, qaz analizatoru, silikagel qoruyucu 

 

234. CO



2

 laboratoriya şəraitində təyin etmək üçün nədən istifadə olunur? 

A) Qaz pipetləri 

B) Toz pipetləri 

C) Aspirator 

D) Silakagel qoruyucu 

E) Filtr 

 

235. Qaz pipetlərinin ucları hansı cihazla birləşdirilir? 



A) Paylayıçı darağa, elektrik aspiratoruna 

B) Filtrə, paylayıcı darağa 

C) Rezin boruya 

D) Ventilyatora 

E) Silikagel qoruyucuya 

 

236. Atmosfer havasındakı aerozolların qatılığını təyin etmək üçün nümunələr götürmək 



üçün nədən istifadə edilir? 

A) Filtr, tozsoran, saniyəölçən, aspirator 

B) Filtr, aspirator, rezin boru, paylayıcı daraq 

C) Qaz pipeti, paylayıcı daraq, termometr 

D) Filtr, aspirator, psixrometr, saniyəölçən 

E) Filtr, tozsoran, rezin boru, paylayıcı daraq 

 

237. Atmosfer yağıntılarının kimyəvi tərkibini təyin etmək üçün 



A) Yağıntılar birdəfəlik və ayliq müddətə xüsusi qablara toplanır və laboratoriyada analiz 

edilir 


B) Yağıntılar sutkalıq müddətə şüşə qablara toplanır və laboratoriyada analiz edilir 

C) Yağıntılar bir saatlıq müddətə polietilen qablara toplanır və laboratoriyada analiz edilir 

D) Yağıntılar birdəfəlik və ayliq müddətə  plastik qablara toplanır və laboratoriyada analiz 

edilir  


E) Yağıntılar birdəfəlik və illik müddətə emallı qablara toplanır və laboratoriyada analiz 

edilir 


 

238. Atmosferdəki çirkləndirici maddələrin avtomatik, fasiləsiz dəqiq və operativ təyini 

üçün hansı cihazlardan istifadə olunur? 

A) Qaz analizatoru 

B) Şüşə uducuları 

C) Aspirator 

D) Tozsoran 



 

36 


E) “POST-1” komleksi 

 

239. Hansı çirkləndirici qazların təyini üçün qaz analizatorları mövcuddur? 



A) SO

2

 qaz analizatoru, CO qaz analizatoru 



B) NO

2

 qaz analizatoru, CO



2

 qaz analizatoru 

C) SO



qaz analizatoru, NO



qaz analizatoru 

D) H

2

S qaz analizatoru, O



3

 qaz analizatoru 

E) HF qaz analizatoru, SO

2

 qaz analizatoru 



 

240. SO


2

 qaz analizatoru (QPK-1) neçə hissədən ibarətdir? 

A) Qəbuledici, qeydedici və pult 

B) Pult, idarəetmə cihazı, qeydedici 

C) Qəbuledici pult, fotometr 

D) Platin elektrod, psixrometr, rezin boru 

E) Qəbuledici, platin elektrod, fotometr 

 

241. QPK-1 qaz analizatoru hansı prinsip əsasında işləyir? 



A) Polyaroqrafik 

B) Qrafik 

C) Avtomatik 

D) Spektroqrafik 

E) Sxematik 

 

242. QPK-1 qaz analizatorunun qəbuledici kamerasında hansı maddə vardır? 



A) Kristallik yod 

B) kristallik duz 

C) Maye yod 

D) Qaz halında maddələr 

E) Kristallik brom 

 

243. QPK-1 SO



2

 qaz analizatorunun qəbuledici kamerasından hava seli keçərkən nə baş 

verir? 

A) SO


2

 plastik elektrodda oksidləşir, SO

3

 əmələ gəlir 



B) SO

plastik elektrodda reduksiya olunur, SO əmələ gəlir 



C) SO

plastik elektrodda reduksiya olunur, H



2

S əmələ gəlir 

D) SO



plastik elektrodda su ilə reaksiyaya girib H



2

SO

3



 əmələ gəlir 

E) SO


plastik elektrodda oksidləşir, H

2

S qazı əmələ gəlir 



 

244. QPK-1 qaz analizatorunda ölçmə necə sona çatır? 

A) SO

2

 qazının platin elektrodda SO



3

- ə qədər oksidləşməsi nəticəsində elektrik cərəyanı 

əmələ gılir və bu lentdə yazılır

 

 



B) SO

2

 qazı oksidləşməsi nəticəsində sulfat turşusu əmələ gəlir 



C) SO

2

 qazının reduksiya olunması nəticəsində H



2

S əmələ gəlir və havaya uçur 

D) SO

2

 qazı kristallik yodla və su ilə reaksiyaya girir və zəif sulfat turşusu əmələ gəlir  



E) SO

2

 qazı oksidləşir, platin elektrodun temperaturu artır və orada su qaynayır 



245. Hava seli QPK-1 qaz analizatorunun qəbuledici kamerasından keçərkən SO

2

-in ok-



sidləşməsi  zamanı hansı kimyəvi reaksiya gedir? 

A) Kristallik yod suyun iştirakı ilə HJ əmələ gətirir 

B) Kristallik yod SO

2

 ilə reaksiyaya girib duz əmələ gətirir 



C) Kristallik yod su ilə reaksiyaya girib H

2

JO



əmələ gətirir 

D) Maye yod su ilə reaksiyaya girib, HJ əmələ gətirir  

E) Buxar halında yod su buxarı ilə reaksiyaya girib, HJ əmələ gətirir 

 

246. QPK-1 qaz analizatorunun qəbuledici kamerasında hansı kimyəvi reaksiya gedir? 




 

37 


A)

3

2



2

2

2




Yüklə 0,51 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin