*kand‹fi H., ÇAkir z., Ilica a. T., Katirci y., GençTÜrk g., ÇET‹NGÖz o



Yüklə 39.49 Kb.
PDF просмотр
tarix07.03.2017
ölçüsü39.49 Kb.

ACIL_TIP HAZIRAN’08 5/1/08 10:04 AM Page 38 

AC‹L SERV‹STE B‹R PSOAS ABSES‹ OLGUSU



*KAND‹fi H., **ÇAKIR Z., ***ILICA A.T., ****KATIRCI Y.,

**GENÇTÜRK G., **ÇET‹NGÖZ O.

*Diyarbak›r Asker Hastanesi Acil Servisi - Diyarbak›r

**Atatürk Üniversitesi T›p Fakültesi Acil T›p Anabilim Dal› - Erzurum

***Diyarbak›r Asker Hastanesi Radyoloji Klini¤i - Diyarbak›r

****Yozgat Devlet Hastanesi Acil Servisi - Yozgat

38

H A Z ‹ R A N   2 0 0 8       C ‹ L T : 7       S A Y I : 2       [ 3 8 - 4 0 ]

A K A D E M ‹ K   A C ‹ L   T I P   D E R G ‹ S ‹

ÖZET

Psoas absesi nadir rastlan›lan, genellikle tan›s› zor ve geç konulan bir durumdur. Klasik semptomlar vakalar›n yaln›zca

%30’unda bulundu¤undan, hastalar ço¤unlukla geç tan› ve dolay›s›yla geç tedavi almaktad›r. Tan› için genellikle bat›n

ultrasonografisi ve bilgisayarl› tomografisi yeterli olmaktad›r. Bununla birlikte konvansiyonel grafilerde abse olan tarafta

psoas kas› gölgesinin kaybolmas› önemli bir ipucudur. Psoas absesi yönetiminde antibiyotik tedavisi ve direnaj kombinasyonu

önerilmektedir. Biz burada acil servislerde nadir görülen ve konvansiyonel radyografi ile tan› koydu¤umuz psoas absesi

olgusunu sunduk.

Anahtar Kelimeler:

 Psoas absesi, tan›sal zorluk, konvansiyonel grafiler.



A PSOAS ABSCESS CASE IN EMERGENCY DEPARTMENT

SUMMARY

Psoas abscess is a rare a condition and its diagnosis is usually delayed and difficult. Because classical symptoms and

findings are only encountered in 30 % of the cases, the diagnosis and therefore treatment are usually delayed.  Ultrasonography

and computed tomography of abdomen are used for the diagnosis. However, disappearing of psoas muscle shadow in the

conventional radiography is a useful clue in the location of abscess. Combination of antibiotic treatment and drainage

are recommended in the management of psoas abscess. We herein, present a case with psoas abscess rarely seen in

emergency department, diagnosed with conventional radiography.

Key Words: 

Psoas abscess, diagnostic difficulty, conventional radiography.



‹letiflim Adresi ve Sorumlu Yazar Dr. Zeynep Çak›r

Atatürk Üniversitesi T›p Fakültesi Acil T›p Anabilim Dal› 25090 Palandöken-Erzurum

Tel: 0 442 316 63 03 (1463), Faks: 0 442 316 63 40, E-mail: zeynepgcakir@hotmail.com

Baflvuru tarihi: 09.01.2008

Kabul Tarihi: 24.01.2008

G‹R‹fi

Psoas absesi nadir görülür ve akla getirilmedi¤i takdirde

klinik olarak tan›s› zordur.

1,2,3


 Psoas absesinin görülme

s›kl›¤› bilinmemekle beraber son y›llarda tesbit edilen

vaka say›s›nda art›fl vard›r.

2

 Klasik bulgular› atefl, kar›n



a¤r›s›, bel a¤r›s› ve topallayarak yürümedir.

3,4


 ‹fltahs›zl›k,

titreme, kilo kayb› ve kitle efllik edebilir.

1,5

 Lökositoz,



anemi ve yüksek sedimantasyon belli bafll› laboratuar

bulgular›d›r. Klasik bulgular olgular›n %30’nunda

bulundu¤undan tan› gecikebilir.

6

 Tan› için psoas absesi



düflünülen olgularda ultrasonografi (USG) veya bilgisayarl›

bat›n tomografisi (BBT) yeterli olmaktad›r.

4 , 7

Konvansiyonel grafilerde abse olan tarafta psoas kas›



gölgesi kaybolabilir. Psoas absesinin yönetiminde

antibiyotik tedavisi ve cerrahi olarak absenin boflalt›lmas›

beraber önerilmektedir. Erken tan› yap›ld›¤› takdirde

zaman›nda bafllanan uygun tedavi ile prognoz iyi olmas›na

ra¤men, geciken ve yanl›fl tan› ve tedavi alan vakalarda

mortalite oran› % 100’e ulaflmaktad›r.

Biz bu çal›flmam›zda iki önemli nokta üzerinde durmay›

amaçlad›k. Bunlardan birincisi psoas absesi ile ilgili

bilgimizi literatür eflli¤inde tart›flmak, ikincisi ise erken

tan› ve tedavi için istenilen tetkik ve muayene bulgular›m›z›

sistematik olarak de¤erlendirmenin önemini vurgulamakt›r.

OLGU

Yirmi yafl›nda erkek hasta acil servise bir haftad›r süren

atefl, yan a¤r›s› ve idrar yaparken yanma flikâyetleriyle ile

baflvurdu. Yap›lan fizik muayenede, genel durum orta

fluuru aç›k idi.  Atefl:39oC, Nab›z:110/dk olmas› d›fl›nda

vital bulgular› özellik arz etmiyordu. Bat›n muayenesinde

sa¤da palpasyonda hassasiyeti mevcuttu. Di¤er sistem

muayeneleri ola¤and›. Laboratuar incelemesinde, lökosit

16000/mm3, sedimentasyon h›z› 30 mm/saat, idrar

mikroskopisinde 10–12 lökosit olmas› d›fl›nda özellik

tespit edilmedi. ‹drar yolu enfeksiyonu veya renal kolik

ön tan›lar› düflünülen hastaya çekilen direkt üriner sistem

grafisinde sa¤da psoas kas gölgesi izlenilememekteydi.

Psoas kas› gölgesi tek tarafl› izlendi¤inden, hastada kitle,

abse, lokalize mayi gibi yer kaplay›c› bir lezyonun ay›r›c›


ACIL_TIP HAZIRAN’08 5/1/08 10:04 AM Page 39 

fiekil 1.

 Olguya ait direkt grafi: Sa¤da psoas kas gölgesi izlenmemektedir.



39

H A Z ‹ R A N   2 0 0 8       C ‹ L T : 7       S A Y I : 2       [ 3 8 - 4 0 ]

A K A D E M ‹ K   A C ‹ L   T I P   D E R G ‹ S ‹

tan›s›n› yapmak amac›yla bat›n tomografisi çektirildi.

Psoas absesi ile uyumlu görüntüsü olan hasta üroloji

klini¤ine yat›fl› yap›larak absenin cerrahi olarak boflalt›lmas›

sa¤land›. Cerrahi müdahale sonras› 10’uncu günde flifa ile

taburcu edildi.



TARTIfiMA

Psoas kas› onikinci gö¤üs ve tüm bel omurlar›n›n transvers

ç›k›nt›lar›ndan ve intervertebral disklerinden bafllar,

omurgan›n iki yan›ndan afla¤› d›fla do¤ru iner, inguinal

ligaman›n alt›ndan geçerek iliyak kas›n lifleri ile birleflir

ve femurda trokanter minöre yap›flarak sonlan›r. Uylu¤a

fleksiyon hareketi yapt›r›r. Uylu¤a fleksiyon hareketi

yapt›ran psoas kas›n›n zengin bir vasküler yap›ya sahip

olmas›, kapal› bölgelerden bile hematojen yolla

kontaminasyonuna sebep olmaktad›r.

4

Psoas absesi çocuklarda ve gençlerde ileri yafllara göre



daha s›k oluflmaktad›r. Literatürde yay›nlanm›fl en küçük

psoas abseli olgu 18 günlüktür.

8

 Psoas abseli olgular›n



yaklafl›k %70’i 20 yafl›ndan daha gençtir. Erkeklerde

bayanlara oranla üç kat fazla tesbit edilmifltir. Psoas absesi,

vakalar›n %57’sinde sa¤ tarafta, %40’›nda sol tarafta,

%3’ünde ise biletaral olarak görülür.

9

 Bizim olgumuzda



erkek ve abse lokalizasyonu sa¤ tarafta idi. Bu özellikleriyle

literatürle paralellik göstermektedir.

Psoas absesi, etyolojisine göre primer ve sekonder olarak

s›n›fland›r›labilir. Primer psoas absesinde etyoloji belli

de¤ildir. Mikroorganizmalar›n vücutta saptanamayan bir

odaktan hematojen veya lenfojen yolla yay›lmas› ile oluflur.

Böyle olgular daha çok geliflmekte olan ülkelerde yayg›nd›r.

Geliflmifl olan Avrupa ülkelerinde primer psoas absesi,

uyuflturucu ba¤›ml›lar›nda, HIV ile enfekte kiflilerde,

kronik hastal›¤› olanlarda ve maligniteli kiflilerde daha s›k

görülür.

2

 Bizim olgumuzda psoas absesinin etyolojisi



belirlenemedi¤inden primer psoas absesi olarak

de¤erlendirildi.

Sekonder psoas absesi ise psoas kas› yak›n komflulu¤undaki

retroperitoneal organlar›n, gastrointestinal ve iskelet

sistemlerinin enfeksiyon hastal›klar›na ba¤l› olarak oluflur.

En fazla crohn hastal›¤›nda görülürken, daha az s›kl›kla

apandisit, kolon hastal›klar›, disk enfeksiyonlar› ve

osteomyelit, perirenal enfeksiyonlar, piyonefroz, cerrahi

giriflim sonras› ve yabanc› cisim komplikasyonlar›na ba¤l›

sekonder psoas abseleri görülebilir.

1.2.4.10

 Günümüzde

geçmifl y›llara göre azalm›fl olmas›na ra¤men tüberküloza

ba¤l› sekonder psoas absesi görülebilmektedir.

3,4

Psoas absesinin klasik belirti ve bulgular› atefl, kar›n veya



bel a¤r›s› ve topallayarak yürümedir.

3,4


 ‹fltahs›zl›k, titreme,

kilo kayb›, kitle ve fliflkinlik gibi nonspesifik bulgular da

görülebilir.

1,5


 Enfeksiyonu düflündüren lokositoz ve

sedimentasyon h›z›nda yükselme en s›k görülen laboratuar

bulgular›d›r.

1,4


 Baz› olgularda anemi görülebilir. Ancak

klasik semptomlar yaln›zca üç olgudan birinde

gözlemlenebildi¤inden dolay› ço¤unlukla vakalar geç tan›

ve dolay›s›yla geç tedavi almaktad›r. 

6,11

 Birçok hastal›kla



uyumlu olabilen klinik tablo yüzünden ay›r›c› tan›s›

karmafl›k olabilir. Olgumuzda yan a¤r›s›, atefl ve idrarda

yanma flikayetleri mevcut oldu¤u için idrar yolu

enfeksiyonu veya renal kolik ön tan›lar›n› alm›flt›.

PSOAS ABSES‹

Psoas absesinde erken ve kesin tan› mortalite ve

morbiditenin düflürülmesi için önemlidir. Tan› ve tedavinin

gecikmesi ölümle sonuçlanabilmektedir. Ölüm sebebi

ço¤unlukla tan› ve tedavinin gecikti¤i olgulardaki septik

komplikasyonlara ba¤l›d›r.

10,11

 Do¤ru tan› öncelikle



hastal›ktan flüphelenmek, sonras›nda ise uygun fizik

muayene bulgular› ile istenilen laboratuar ve görüntüleme

yöntemlerinin de¤erlendirilmesi ile olmaktad›r. Bizim

olgumuzda semptomlar nonspesifik olmas›na ra¤men,

istenilen konvansiyonel grafinin dikkatli bir flekilde

incelenmesi sonucu tan›ya yaklafl›lm›flt›r.

Psoas absesinde tan› için genellikle USG veya BBT yeterli

olmaktad›r. Konvansiyonel grafiler de tan›ya yard›mc›

olabilir. Direkt kar›n grafisinde abse olan tarafta

diyafragmada yükselme ve psoas kas gölgesinde geniflleme

veya psoas kas gölgesi kayb› olabilir. Ayn› zamanda

etkilenen tarafta skolyoz ve gaz art›fl› gözlenebilir.12 fiüphe

devam eden vakalarda BBT çektirilmelidir. Olgumuzda

çekilen direkt üriner sistem grafisinde sa¤da psoas kas

gölgesi izlenmemekteydi (fiekil 1.). Psoas kas gölgesinin

görülmemesi nedeniyle çekilen BBT’de sa¤da psoas absesi

tesbit edildi (fiekil 2.).

Son y›llarda psoas absesi olgular›na daha s›k

rastlanmaktad›r.2 Bu durumun hastalar›n say›ca

artmas›ndan de¤il, yanl›fl tan› alan ve yanl›fl tedavi verilen

psoas absesi olgular›n›n geliflen radyolojik yöntemlerin

katk›s› ile do¤ru tan› ve tedavi almas›ndan kaynakland›¤›n›

düflünmekteyiz. ‹leri radyolojik incelemelerin tan›ya olan

olumlu katk›s›na ra¤men, olgumuzda oldu¤u gibi, ay›r›c›

tan›da istenilecek konvansiyonel grafiler de tan›ya yard›mc›

olabilmektedir.



ACIL_TIP HAZIRAN’08 5/1/08 10:04 AM Page 40 

40

H A Z ‹ R A N   2 0 0 8       C ‹ L T : 7       S A Y I : 2       [ 3 8 - 4 0 ]

A K A D E M ‹ K   A C ‹ L   T I P   D E R G ‹ S ‹

ÇAKIR ve ARK.



KAYNAKLAR

1. Gruenwald I, Abrahamson J, Cohen O. Psoas abscess: Case report

and review of the literature. J Urol 1992; 147: 1624-1626.

2. Van den Berge M, De Marie S, Kuipers  T, Jansz A.R., Bravenboer

B. Psoas abscess: report of a series and review of the literature . The

journal of medicine 2005;63:413-416

3. Çubukçu S, Gürbüz Ü, Çevikol C, Aktan fi, Tuncer T. Primary Psoas

Abscess Presented Only with Low Back Pain. Türk Fiz T›p Rehab

Derg. 2006;52:137-140

4. Ataus S, Alan C, Önder A.U, Mihmanl› ‹, Talat Z, Yalç›n V. Psoas

abscess. Cerrahpafla J Med 2000; 31: 89-93.

5. Lee YT, Lee CM, Su SC, Liu CP, Wang TE. Psoas abscess:a 10 year

review. J Microbiol Immunol Infect1999;32:40-46

6. Kao PF,Tzen KY, Tsui Kh,TsaiMF,Yen TC. The specific gallium-67

scale uptake pattern in psoas abscesses. Eur J Nucl Med  1998 ;255:

1442-1447

7. Zakkar M.S,. Mo K.W.L,. Abtin A, Jiao L.R. A Mysterious Recurrent

Psoas Abscess. The Internet Journal of Surgery. 2005;6 avaliable at:

 www.ispub.com

8. Andreou A, Karasavvidou A, Papadopoulou F,Koukoulidis A. Ilio-

psoas abscess in a neonate. Am J Perinatol 1997; 14: 519-521.

9. Thongngarm T, . . Primary psoas abscess.;60:173-174

10. Ricci MA, Rose FB, Meyer KK. Pyogenic psoas abscess: world wide

variations in etiology. World J Surg 1986; 10:834-843.

11. Özen M, Arslan S,  Güngör S, Baysal T.  ‹drar Yolu Enfeksiyonuna

Sekonder Geliflen Bir Psoas Abse Olgusu. F›rat T›p Dergisi 2006;11:

179-181

12. Ak G, Alemdaro¤lu E, C›l›z D, Özoran K. Primer Pyojenik Psoas



Absesi Olgu Sunumu. Fiziksel T›p 2003; 6: 33-35

fiekil 2.

 Olguya ait bilgisayarl› bat›n tomografisi: Sa¤ psoas kas›

içerisinde çok odakl› psoas absesi.

Psoas absesindeki en s›k rastlanan enfeksiyon etkeni

stafilokokkus aureusdur. Stafilokokkus aureusu azalan

s›kl›kla streptokoklar ve E. koli izlemektedir.

 4,11

 Olgumuzda



da abse drenaj› sonucu kültürde stafilokokkus aureus üredi.

Psoas absesinin tedavisinde antibiyoterapi ve abse

boflalt›lmas› beraber önerilmektedir. Abse boflalt›lmas›nda

perkütan veya aç›k cerrahi yöntem tercih edilebilir. Aç›k

cerrahi direnaj, perkütanöz direnaja göre daha invaziv

olmakla birlikte hastanede kal›fl süresi iki kat daha azd›r.

2,4,11

Bizim olgumuzda abse, üroloji klini¤i taraf›ndan aç›k



cerrahi direnaj ile boflalt›ld›.  Abse direnaj› sonras› hastan›n

bulgular›nda h›zla düzelme saptand›, herhangi bir

komplikasyon geliflmedi. On gün sonra flifa ile taburcu

edildi.


Sonuç olarak; Psoas absesinin de¤iflken ve özgün olmayan

klini¤inin yan› s›ra nadir görülen bir durum olmas›

kolayl›kla tan›sal zorlu¤a neden olabilmektedir. Tan›da

gecikme ve yanl›fl tan›y› önlemek için istenilen tetkikler

v e   m u a y e n e   b u l g u l a r ›   s i s t e m a t i k   fl e k i l d e

de¤erlendirilmelidir. ‹lerlemifl radyolojik görüntüleme

yöntemlerine ra¤men baz› hastal›klar›n tan›s›nda,

konvansiyonel grafilerin tan› ve ay›r›c› tan› için hala önemli

bir yeri oldu¤unu düflünmekteyiz. Bu durumlardan biri de

direkt radyografide, abse olan tarafta psoas gölgesinin



kaybolmas› ile dikkat çeken psoas absesidir.


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə