Mavzu: Korrupsiya va uninga qarshi kurash. Korrupsiya so‘zining lugaviy manosini bilasizmi?



Yüklə 433,5 Kb.
Pdf görüntüsü
səhifə4/9
tarix21.12.2022
ölçüsü433,5 Kb.
#76946
1   2   3   4   5   6   7   8   9
fgkIlB9lumBQi6AHFFxR7aXvh93uMgzG4mQln61N

1.1. 
Bu quyidagi davlatlar: 
1- o‘rin. Yangi Zelandiya – 89 ball 
2- o‘rin. Daniya — 88 ball. 
3- o‘rin. Finlandiya — 85 ball. 
4- o‘rin. Norvegiya — 85 ball. 
5- o‘rin. Shvetsariya —85 ball. 
6- o‘rin. Singapur — 84 ball. 
7- o‘rin. Shvetsiya — 84 ball. 
8- o‘rin. Kanada — 82 ball. 


9- o‘rin. Lyukskemburg — 82 ball. 
10- o‘rin. Niderlandiya — 82 ball.
O‘zbekiston 
Respublikasining 
―Korruptsiyaga 
qarshi 
kurashish to‘g‘risida‖gi qonunnining mazmun-mohiyati. 
Ma‘lumki, mustaqillikning ilk kunlaridan boshlab mamlakatimizda 
demokratik huquqiy davlat va kuchli fuqarolik jamiyati qurishning umumiy 
strategiyasini amalga oshirish doirasida qonun ustuvorligini ta‘minlash, 
fuqarolarning huquq va erkinliklarini himoya qilish, sud-huquq tizimini isloh qilish 
yuzasidan qator chora-tadbirlar izchil amalga oshirib kelinmoqda. 
Tarixan qisqa davr ichida mamlakatda qonuniylik va huquq-tartibotni 
ta‘minlashning huquqiy asoslari shakllantirildi, korruptsiyaga qarshi kurashishning 
samarali tizimi yaratildi. 
O‘zbekiston 
Respublikasining 
2008 
yilda 
Birlashgan 
Millatlar 
Tashkilotining Korruptsiyaga qarshi Konventsiyasiga (2003 yil 31 oktyabr, Nyu-
York) shuningdek, 2010 yilda Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti 
doirasida qabul qilingan korruptsiyaga qarshi kurash bo‘yicha Istambul harakat 
rejasiga (2003 yil 10 sentyabr, Istambul) qo‘shilishi korruptsiyaga qarshi 
kurashning samarali tizimini yaratishda muhim qadam bo‘ldi. 
So‘nggi yillarda korruptsiyaga qarshi kurashishning huquqiy mexanizmlarini 
takomillashtirishga qaratilgan bir qator muhim me‘yoriy- huquqiy hujjatlar, 
jumladan Byudjet va Bojxona kodekslari (yangi tahrirda), ―Huquqbuzarliklar 
profilaktikasi to‘g‘risida‖gi, ―Ijtimoiy sheriklik to‘g‘risida‖gi, ―Davlat hokimiyati 
va boshqaruvi organlari faoliyatining ochiqligi to‘g‘risida‖gi, ―Tezkor-qidiruv 
faoliyati to‘g‘risida‖gi, ―Elektron hukumat to‘g‘risida‖gi, ―Ichki ishlar organlari 
to‘g‘risida‖gi qonunlar qabul qilindi. 
Iqtisodiyotni erkinlashtirish, ishchanlik muhitini yaxshilash, kichik biznes va 
xususiy tadbirkorlik uchun qulay sharoitlar yaratish, ma‘muriy to‘siqlarni bartaraf 
etish hamda litsenziyalash va ruxsat berish tartib- taomillarini soddalashtirish, 
davlat xaridlari mexanizmlarini takomillashtirish, davlat xizmatchilarining odob-
axloq qoidalarini tasdiqlashga doir bir qator chora-tadbirlar amalga oshirildi. 
Korruptsiyaga qarshi kurashishning huquqiy asoslarini yanada takomillashtirish 
maqsadida O‘zbekiston Respublikasining ―Korruptsiyaga qarshi kurashish 


to‘g‘risida‖gi qonuni qabul qilindi va 2017 yilning 3 yanvar kuni O‘zbekiston 
Prezidenti Shavkat Mirziyoev ushbu qonunni imzoladi. 
Ushbu Qonunning maqsadi korruptsiyaga qarshi kurashish sohasidagi 
munosabatlarni tartibga solishdan iborat. 
Qonun Qonunchilik palatasi tomonidan 2016 yilning 24 noyabrida qabul 
qilingan, Senat tomonidan 2016 yilning 13 dekabrida ma‘qullangan. 
Qonun 6 ta bob, 34 ta moddadan tashkil topgan. 
Qonunda ―korruptsiya‖, ―korruptsiyaga oid huquqbuzarlik‖, ―manfaatlar 
to‘qnashuvi‖ kabi asosiy tushunchalarga izoh berilgan. Shuningdek, 
korruptsiyaga qarshi kurashishning asosiy printsiplari keltirib o‘tilgan. 
Korruptsiya - shaxsning o‘z mansab yoki xizmat mavqeidan shaxsiy 
manfaatlarini yoxud o‘zga shaxslarning manfaatlarini ko‘zlab moddiy yoki 
nomoddiy naf olish maqsadida qonunga xilof ravishda foydalanishi, xuddi 
shuningdek bunday nafni qonunga xilof ravishda taqdim etish; 
Korruptsiyaga oid huquqbuzarlik - korruptsiya alomatlariga ega 
bo‘lgan, sodir etilganligi uchun qonun hujjatlarida nazarda tutilgan qilmish; 
Manfaatlar 
to‘qnashuvi 

shaxsiy 
(bevosita 
yoki 
bilvosita) 
manfaatdorlik shaxsning mansab yoki xizmat majburiyatlari lozim darajada 
bajarishga ta‘sir ko‘rsatayotgan yoxud ta‘sir ko‘rsatishi mumkin bo‘lgan 
hamda 
shaxsiy 
manfaatdorlik 
bilan 
fuqarolarning, 
tashkilotlarning, 
jamiyatning yoki davlatning huquqlari va qonuniy manfaatlari o‘rtasida 
qarama-qarshilik yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan vaziyat. 
Qonunning 4-moddasiga ko‘ra, korruptsiyaga qarshi kurashishning asosiy 
printsiplari quyidagilardan iborat: 
 qonuniylik; 


 fuqarolar huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarining ustuvorligi; 
 ochiqlik va shaffoflik; 
 tizimlilik; 
 davlat va fuqarolik jamiyatining hamkorligi
 korruptsiyaning oldini olishga doir chora-tadbirlar ustuvorligi; 
 javobgarlikning muqarrarligi. 
5-modda. Korruptsiyaga qarshi kurashish sohasidagi davlat siyosatining 
asosiy yo‘nalishlari: 
- aholining huquqiy ongi va huquqiy madaniyatini yuksaltirish, 
jamiyatda 
korruptsiyaga 
nisbatan 
murosasiz 
munosabatni 
shakllantirish; 
- davlat va jamiyat hayotining barcha sohalarida korruptsiyaning oldini 
olishga doir chora-tadbirlarni amalga oshirish; 
- korruptsiyaga oid huquqbuzarliklarni o‘z vaqtida aniqlash, ularga chek 
qo‘yish, ularning oqibatlarini, ularga imkon beruvchi sabablar va shart-
sharoitlarni 
bartaraf 
etish, 
korruptsiyaga 
oid 
huquqbuzarliklarni sodir etganlik uchun 
javobgarlikning muqarrarligi 
printsipini ta‘minlash. 
Qonunning 3-bobida Korruptsiyaga qarshi kurashish sohasida huquqiy ong 
va huquqiy madaniyatni yuksaltirish haqidagi moddalar kiritilgan bo‘lib, unga 
ko‘ra, 16-moddada: Aholining huquqiy ongi va huquqiy madaniyatini yuksaltirish, 
jamiyatda korruptsiyaga nisbatan murosasiz munosabatni shakllantirish 
Davlat organlari va boshqa tashkilotlar korruptsiyaga qarshi kurashish 
maqsadida aholining huquqiy ongi va huquqiy madaniyatini yuksaltirish, jamiyatda 
korruptsiyaga nisbatan murosasiz munosabatni shakllantirish bo‘yicha zarur chora-
tadbirlar ko‘radi, shu jumladan korruptsiyaga qarshi kurashish masalalariga doir 
tushuntirish ishlarini amalga oshirish, huquqiy tarbiya va ta‘limni, ilmiy-amaliy 
tadbirlarni tashkil etish, o‘quv- 


uslubiy va ilmiy adabiyotlarni ishlab chiqish yo‘li bilan zarur chora- tadbirlar 
ko‘radi. 
17- 
moddada: Davlat organlari va boshqa tashkilotlar xodimlarining huquqiy 
savodxonligini oshirish 
Davlat organlari va boshqa tashkilotlar o‘z mansabdor shaxslarining hamda 
boshqa xodimlarining korruptsiyaga qarshi kurashish sohasidagi huquqiy 
savodxonligini, shu jumladan huquqiy bilimlari darajasini oshirish yuzasidan zarur 
chora-tadbirlar ko‘radi. 
18- 
moddada: Ta‘lim muassasalarida korruptsiyaga qarshi kurashish 
sohasidagi huquqiy ta‘lim va tarbiya 
Ta‘lim muassasalarida korruptsiyaga qarshi kurashish sohasidagi huquqiy 
ta‘lim va tarbiya belgilangan davlat ta‘lim standartlariga muvofiq amalga 
oshiriladi. 
Davlat ta‘limni boshqarish organlari va ta‘lim muassasalari korruptsiyaga 
qarshi kurashish sohasidagi davlat siyosatining asosiy yo‘nalishlarini inobatga 
olgan holda ta‘lim muassasalarida huquqiy ta‘lim va tarbiyaga, mutaxassislarni 
kasbiy tayyorlashning sifatini oshirishga, ta‘lim dasturlarini doimiy ravishda 
takomillashtirib borishga qaratilgan chora-tadbirlarni ishlab chiqadi. 
Qonunning 4-bobida Korruptsiyaning oldini olishga doir chora- tadbirlari 
keltirilgan: 
- davlat boshqaruvi sohasida korruptsiyaning oldini olishga doir chora-
tadbirlar qatorida davlat organlari faoliyatining ochiqligini va ularning 
hisobdorligini ta‘minlash, davlat boshqaruvi tizimining samaradorligini 
oshirish, davlat organlarining, ular mansabdor shaxslarining va boshqa 
xodimlarining o‘z zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarishi yuzasidan 
mas‘uliyatini kuchaytirish; 
- korruptsiyaga qarshi kurashish sohasida davlat organlarining faoliyati 
ustidan parlament va jamoatchilik nazoratini amalga oshirish; 


- davlat organlarining mansabdor shaxslari va boshqa xodimlari 
tomonidan 
o‘z mansab yoki xizmat majburiyatlarining bajarilishi 
samaradorligi mezonlarini, standartlarini va uning sifatini baholash tizimlarini 
joriy etish; 
- davlat organlari xodimlarining kasbiy hamda xizmatdan tashqari 
faoliyatdagi odob-axloqining yagona printsiplari va qoidalarini belgilovchi 
odob-axloq qoidalarini samarali amalga oshirish
19- 
moddada davlat boshqaruvi sohasida korruptsiyaning oldini olishga 
doir chora-tadbirlar sirasida davlat organlarining mansabdor shaxslari va 
boshqa xodimlarining samarali ijtimoiy himoya qilinishini, moddiy ta‘minot 
olishini va rag‘batlantirilishini ta‘minlash kerakligi qayd etib o‘tilgan. 
Qonunning 26 moddasiga ko‘ra, davlat organlarining xodimlari ularni 
korruptsiyaga oid huquqbuzarliklar sodir etishga ko‘ndirish maqsadida biror-
bir shaxs o‘zlariga murojaat etganligiga doir barcha hollar to‘g‘risida, 
shuningdek davlat organlarining boshqa xodimlari tomonidan sodir etilgan 
shunga o‘xshash huquqbuzarliklarning o‘zlariga ma‘lum bo‘lib qolgan har 
qanday faktlari haqida o‘z rahbarini yoxud huquqni muhofaza qiluvchi 
organlarni xabardor etishi shart. Bunga amal qilmaslik, qonun hujjatlariga 
muvofiq javobgarlikka tortilishga olib keladi. 
25-modda (Korruptsiyaga oid huquqbuzarliklarni o‘z vaqtida aniqlash va 
ularga chek qo‘yishga, korruptsiyaga oid huquqbuzarliklarni sodir etganlik 
uchun javobgarlikning muqarrarligi printsipini ta‘minlashga doir chora-
tadbirlar) va 28-modda asosida (Korruptsiyaga oid huquqbuzarliklar 
to‘g‘risida axborot berayotgan shaxslarni himoya qilish) korruptsiyaga oid 
huquqbuzarliklar to‘g‘risida axborot berayotgan shaxslar davlat himoyasida 
bo‘ladi, qonunda belgilangan hollar bundan mustasno. 


Korruptsiyaga oid huquqbuzarliklar to‘g‘risida axborot berayotgan 
shaxslarni ta‘qib etish qonunga muvofiq javobgarlikka sabab bo‘ladi. 
Ushbu moddaning qoidalari korruptsiyaga oid huquqbuzarliklar to‘g‘risida bila 
turib yolg‘on axborot bergan shaxslarga nisbatan tatbiq etilmaydi, ular 
qonunga muvofiq javobgar bo‘ladi. 
32-moddaga ko‘ra, Korruptsiyaga qarshi kurashish sohasida xalqaro 
hamkorlik O‘zbekiston Respublikasining qonun hujjatlari va xalqaro 
shartnomalariga muvofiq amalga oshiriladi. Korruptsiyaga qarshi kurashish 
bo‘yicha faoliyatni amalga oshiruvchi davlat organlari chet davlatlarning 
vakolatli organlariga zarur axborotni taqdim etish to‘g‘risida so‘rovlar 
yuborish va ularning so‘rovlariga javob berish huquqiga ega. 
Korruptsiyaga qarshi kurashish bo‘yicha faoliyatni amalga oshiruvchi 
davlat organlari korruptsiyaga oid huquqbuzarliklar natijasida olingan mol-
mulkni O‘zbekiston Respublikasining qonun hujjatlari va xalqaro 
shartnomalariga muvofiq qaytarish choralarini ko‘radi.
Topshirislar:O`zbekiston 
Respublikasining
―Korrupsiyaga qarshi kurashish to`g`risida‖gi qonuni qachob qabul silingan. 
Karruhsiyaning 
xavfli 
tomoni 
nimada. 

Yüklə 433,5 Kb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8   9




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin