Abstrakt (mücərrəd) əqdlər odur ki, bu əqdlərin hüquqi əsasının (məqsədinin) onun məzmunu əsasın-
da müəyyənləşdirilməsi mümkün olmur. Bu əqdlərdə onların hüquqi əsası (məqsədi) açıq-aşkar ifadə olun-
mur. Onun olması həmin əqdlər üçün hüquqi əhəmiyyətə malik deyildir. Belə ki, abstrakt əqdlərdə hüquqi əsas
(məqsəd) onların məzmunundan ayrılmışdır, nejə deyərlər, uzaqlaşdırılmışdır, təjrid edilmişdir. Başqa sözlə, bu
ə
qdlərdə hüquqi əsas (məqsəd) abstraktlaşdırılmışdır, yəni mücərrədləşdirilmişdir. Ona görə də onlar abstrakt
(mücərrəd) əqdlər adlandırılır. Əsas xüsusiyyət ondan ibarətdir ki, abstrakt əqdlərin bağlanmasında onların hü-
quqi əsası (məqsədi) arxa, ikinci plana keçir. Əqdin əsasının abstrakt əqdlər üçün hüquqi cəhətdən fərqi, təfavü-
tü və əhəmiyyəti yoxdur. Elə bil ki, abstrakt əqd özünün hüquqi əsasına laqeyddir, etinasızdır. Məhz bu səbəb-
dən hüquqi əsasın (məqsədin) olmaması və ya onun qüsurlu olması əqdin etibarsızlığına dəlalət etmir. Bu hal
isə onu şərtləndirir ki, abstrakt əqdlərin əsasının (məqsədinin) mübahisə edilməsi, bu əsasın (məqsədin) mövcud
olmamasının və ya onun qüsurlu olmasının sübuta yetirilməsinə yol verilmir.
Abstrakt əqdlərə misal olaraq çek verilməsini göstərmək olar. Çekin mücərrədliyi onun şərtsiz xarakter da-
ş
ımasını, heç nə ilə şərtlənməməsini ifadə edir. Çek sahibi onu banka (ödəyiciyə) ödəniş üçün təqdim etdiyi hal-
da, bank həmin çeki onun verilməsi üçün əsas olan əqdin etibarlı olub-olmamasından asılı olmayaraq ödəməli-
dir. Məsələn, mal göndərmə müqaviləsi üzrə firma tikinti təşkilatına tikinti materialları göndərir. Tikinti təşkila-
tı öz borcunu ödəmək üçün bankdan pul vəsaiti hesabına firmaya çek verir. Bu çek ödəniş üçün banka təqdim
olunanda mal göndərmə müqaviləsinin etibarsızlığı ödənişə mane ola bilməz.
Dostları ilə paylaş: |