Nazorat savollari


Psixikaning aks ettirish va boshqaruvchanlik vazifalar



Yüklə 50,5 Kb.
səhifə3/5
tarix10.11.2022
ölçüsü50,5 Kb.
#68327
1   2   3   4   5
Nazorat savollari

6. Psixikaning aks ettirish va boshqaruvchanlik vazifalar.
Psixika - bu yuksak darajada tashkil topgan materiyaning sistemali xossasi (xususiyati), sub'ekt tomonidan ob'ektiv borliqni faol aks ettirish, mazkur borliq manzalarini sub'ekt o’zidan uzoqlashtirmay ifodalashi, xuddi shu asnoda o’z xulqini va faoliyatini shaxsan boshqarishdir. Psixikada o’tmishning, hozirgi davr va kelasi zamonning hodisalari ifodalangan, tartibga solingandir. O’tmish hodisalari inson xotirasida mujassamlashib, shaxsiy tajribalarda namoyon bo’ladi. Hozirgi zamon aqliy jarayonlar, hissiy kechinmalar, obrazlar va tasavvurlar majmuasida ifodalanadi. Kelajak esa turtkilarda, maqsad, ezgu niyatlarda, shuningdek, fantaziya, vijdon azobi, armon va tushlarda aks etadi. Inson psixikasi ham anglanilmagan, ham anglanilgan xususiyatga ega bo’lib, anglanilmagan psixika o’z navbatida hayvon psixikasidan sifat jihatidan keskin tafovutga va ustuvorlikka ega.


7. TROPIZIM.
TROPIZM-(yun.tropos-burilish, yo’nalish) – fizik kimyoviy va boshqa qo’zg’atuvchilarning bir yoqlama ta’siri natijasida yo’nalishning o’zgarishidir. Psixikada bu jarayon bevosita psixik faollik bilan bog’liq. Psixikaning faolligi reallik bilan bevosita muloqotga kirishish jarayonida namoyon bo’ladi, chunki nerv apparatlarida harakatlanuvchi fizikaviy, kimyoviy qo’zg’atuvchilarni qayta qurish ko’zda tutildi. Qo’zg’ovchilarda, ularning doirasidagi xatti-harakatlarga kuch-quvvat beruvchi, uzluksiz ravishda intiluvchi, xulq-atvor dasturi bajarilishini ta'minlovchi, unga qidiruv jarayoni va variantlar tanlashni o’zida qamrab oluvchi faollikning xususiyatlaridir. Psixika biologik evolyutsiyaning ma'lum bir bosqichida vujudga kelgan bo’lib, uning o’zi omillarning biri sifatida organizmni ularning yashash haroitiga tobora kuchayib boruvchi moslashuvni ta'minlab turadi. Psixikaning insonda paydo bo’lishi sifat jihatdan mutlaqo yangi tuzilishga ega, chunki u ijtimoiy-tarixiy taraqqiyotning qonuniyatlari bilan hartlangandir.


8. Instinktlar.
Instinkt- (lot instinctus – uyg’onish qo’zg’alish ) – muayyan sharoitda hayvonlarning bitta turi uchun xos bo’lgan murakkab irsiy harakatlarning majmui. Irsiyat tashqi va ichki qo’zg’alishlarga javob tariqasida paydo bo’ladi.Instinktni ilmiy tadqiq qilishni Charliz Darvin boshlab bergan. U birinchi bo’lib instinktning rivojlanish turning tarixiy shakllanish va nerv sistemasining tuzulishi bog’liqligini ko’rsatib berdi. Instinktni rus olimlardan I.M.Sechenov, I.Pavlov va boshqalar ham o’rganishgan. Quyidagi instinkt turlari mavjud:
a. ovqatlanish instinkti
b. o’z-o’zini himoya qilish
c.nasl qoldirish



Yüklə 50,5 Kb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin