Nazorat savollari


Dekartnung refleks ta’limoti



Yüklə 50,5 Kb.
səhifə2/5
tarix10.11.2022
ölçüsü50,5 Kb.
#68327
1   2   3   4   5
Nazorat savollari

3. Dekartnung refleks ta’limoti
Frantsuz olimi Dekart (1596-1650) tomonidan xulq-atvorning reflektor (g’ayriixtiyoriy) tabiatga ega ekanligini kashf etilishi, yurakdagi mushaklarning ishlashi (faoliyati) qon aylanishning ichki mexanizmi bilan boshqarilayotganligi tushuntirilishi muhim ahamiyat kasb etadi. Ayniqsa, refleks (lotincha “reflexus” aks ettirish) organizmning tashqi ta'sirga qonuniy ravishdagi javob reaktsiyasi sifatida talqin qilinish, asab-mushak faoliyatini ob'ektiv tarzda bilish vositasiga aylandi, sezgi, assotsiatsiya, ehtiros yuzaga kelishini izohlashga imkon yaratildi


4. MIYA VA PSIXIKA
Psixikaning reflektor tabiati, xususiyati to’g’risida mulohaza yuritilganda rus olimi I. M.Sechenov va uning shogirdlari tomonidan to’plangan materiallar tasavvur etiladi. I.M.Sechenovning "Bosh miya reflekslari" nomli asarida qat'iy ravishda fikr bildirishicha, "ong va ongsiz hayotning barcha harakatlari ro’y berish usuliga ko’ra reflekslardan iboratdir". Psixik hodisa sifatida ongning harakati tanasiz ruhning xususiyatiga emas, balki tadqiqotchining mulohazisiga qaraganda, ro’y berish, vujudga kelish usuliga, tuzilishiga binoan refleksga o’xshash xislatga ega bo’lgan jarayondir. Shundan kelib chiqqan holda fikr yanada rivojlantirilsa, psixik (ruhiy) hodisa insonning shaxsiy g’oyalarini, hissiy kechinmalarini, sezgi va idrok jarayonlarini o’zi kuzatish jarayonida aks etuvchi voqelikdangina iborat emas. Balki u refleks singari tashqi qo’zg’atuvchilarning ta'sirini va unga javoban bildiriladigan harakat reaktsiyasini ham o’zida mujassamlashtiradi. Ma'lumki, I.M. Sechenovgacha bo’lgan psixologik, fiziologik nazariyalarda insonning ongida obrazlar, tasavvurlar, mulohazalar, g’oyalar tarzida in'ikos (aks) ettiriluvchi hodisalarni psixologiya fanining predmeti sifatida tan olindi.


5. Oliy nerv sistemasining tiplari
Sezuvchi nervlar- chekka tarmoqlarning qo’zg’alishini markazga ya’ni orqa miya bilan bosh miyaga o’tqazadi. Tevarak-atrofdagi voqrlikni ana shu nervlar yordami bilan sezamiz va idtok etamiz.
Harakatlanuvchanlik- nervlar markazidan muskul va bezlarga impuls o’tqazadi. Shu nervlar yordami bilan muskullarimiz harakatga keladi.



Yüklə 50,5 Kb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin