Reja: Umumiy tushunchalar. Ko'paytirish (konyuksiya) -"VA" operasiyasi



Yüklə 22,18 Kb.
tarix05.01.2023
ölçüsü22,18 Kb.
#78557
3-Maruza.Mantiqiy funksiya


3-MAVZU: MANTIQ ELEMENTLARI.
Reja:

  1. Umumiy tushunchalar.

  2. Ko'paytirish (konyuksiya) -“VA” operasiyasi.

  3. Qo'shish (dieyunksiya) “YOKI” operasiyasi.

Umumiy tushunchalar. Yuqorida ko'rsatib o'tilganidek avromatika, hisoblash mashinalari va boshqaruv qurilmalari nazariyasi va amaliyotni rivojlanishi matematik mantiq ahamiyatini o'sib borayotganligidan dalolat beradi. Insoniyat avval zamonlardan aqliy mehnatni qandaydir darajada almashtira oladigan, qurilmalar ustida bosh qotirganlar. Ammo buning uchun eng avvalo ob'ektlar, hodisalar va bu ijodlarni aniq formulirovkasi talab qilingan. Aniqlandiki,


bunday maqsadlarga erishish uchun matematik mantiq apparatidan foydalanish kerak bo'ladi. Chunki matematik mantiq mantiqiy hulosalar mexanizmini o'rgatadi.
Demak avtomatik qurilma echish kerak bo'lgan masala avvalo mantiq usullari orqali ifodalanadi, undan keyingina texnik masala hal qilinib u yoki bu qurilma yig'iladi.
Endi matematik mantiq elementlari bilan tanishib o'tamiz.
Informasiya yoki miqdor va uning inversiya(inkor)sining yig'indisi 1ga teng bo'ladi.
x + x - 1
Informasiya yoki miqdor va uning inversiyasiga ko'paytmasi 0ga teng bo'ladi.
x • x - 0
Informasiya yoki miqdor a bilan 0 yig'indisi a miqdorga teng bo'ladi.
a + 0 - a
Informasiya yoki miqdor bilan 1 yig'indisi 1ga teng bo'ladi.
x +1 -1
Informasiya yoki miqdorning 1ga ko'paytmasi 1ga teng bo'ladi.
x-1 -1
Informasiya yoki miqdorning 0ga ko'paytmasi 0ga teng bo'lsa

  1. • 0 - 0

Mantiq algebrasida har bir o'zgaruvchi fikr yoki informasiya (miqdor) faqat ikki qiymatga (0 va 1) ega bo'lishi mumkin. Shuning uchun informasiyalar (miqdorlar) yig'indisi alohida miqdor qiymatiga ega bo'ladi.
x + x+ x - x - 0 x + x + x + x - a - 1
Informasiyalar ko'paytmasi ham o'sha miqdorga teng bo'ladi.
x • x • x - x
Yuqorida aytilganlariga muvofiq quyidagi tenglamalarni yozish mumkin.
x, (x2 + x3 ) - xjx2 + x x3
+ x2 - x2 + x1
+ x2 + x3 - (xj + x2 ) + x3x* 2 • (x| • x* 2 ) •
Inkor qilingan o'zgaruvchi fikr yoki informasiyalar yig'indisi alohida inkor qilingan informasiyalarning ko'paytmasiga teng bo'ladi.
x + x2 + x^ - xxx 2 • x з
Inkor qilingan informasiyalarning ko'paytmasi inkor qilingan alohida informasiyalarning yig' indisiga teng bo'ladi.
x! •x 2x з - x1 + x2 + x3
Inkor (inversiya) “YO'Q” operasiyasi. Mantiqiy algebraning bu operasiyasi haqiqiy, bor informasiyani inkor qilinsa yo'q informasiyasiga va noto'g'ri informasiyalar inkor qilinsa “HA” informasiyasiga aylanishini ko'rsatadi. Bunday baytilgan fikr yoki informasiyalar nohaqiqiy, yani x bo'lsa bu argumentni inkor qiluvchi funksiya У haqiqiy bo'ladi va quyidagicha yoziladi: y = x
Operasiyaning holatlar jadvaliiga muvofiq 0 ni inkor qilish 1,1 ni inkor qilish esa 0ga teng bo'adi.
Ko'paytirish (konyuksiya) -“VA” operasiyasi. Ikki fikr yoki
Informasiyaning har biri haqiqiy bo'lsa, ularning ko'paytmasi haqiqiy bo'ladi va quyidagicha yoziladi.

  1. X2 = У

Operasiyaning holatlar jadvaliga muvofiq funksiya y haqiqiy bo'lishi uchun argumentlar x1 va x2 haqiqiy qiymatlarga ega bo'lishi lozim. Qolgan hamma holatlardaVAfunksiyasi nohaqiqiy, yani y=0 bo'ladi.
Qo'shish (dieyunksiya) “YOKIoperasiyasi. Agar qo'shiluvchi argumentlarning kamida bittasi haqiqiy qiymatga ega bo'lsa, fikrlarYOKIinformasiyalarining yig'indisi haqiqiy bo'ladi. Buni qo'shish operasiyasining holatlar jadvaliga qarab ham ko'rish mumkin.
Funksiya У haqiqiy qiymatga ega bo'lishi uchun x1 yoki x2 yoki x3 va hokazolar haqiqiy qiymatga ega bo'lishi kerak.
NAZORAT UCHUN SAVOLLAR

  1. Matematik mantiqni ahamiyati nimadan iborat.

  2. YO'Q va YOKI operasiyalarini mohiyatini tushuntiring.

  3. VA operatsiyalari.

  4. Matematik mantiq elementlari bilan tanishtiring.

Adabiyotlar ro'yhati:

  1. .Каримов ва боshкалар. Элeктротeхника ва элeктроника асослари. Т. «Укитувchи» 1995 йил.

  2. .SHихин и другте. Элeктротeхника. М. «Высshаya shкола» 1989 год.

  3. А.Рахимов. Элeктротeхника ва элeктроника асослари .Т. «Укитувchи» 1998 йил.

  4. А.И. Холбобоeв, Н.А.Хоshимов. Умумий элeктротeхника ва элeктроника асослари. 2000 йил.

  5. В.В.Пауshин и другте. Основа автоматики выchислитeльный микропро^ссорной тeхники.Т. 1989 год.

Yüklə 22,18 Kb.

Dostları ilə paylaş:




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin