Hisobot tarkibi: Hisobotda quyidagilar keltirilishi lozim:
- Ishning nomi va maqsadi.
- Ishni bajarilganligini ko’rsatuvchi “screen shot” lar.
- Ishning natijasi.
14-Laboratoriya ishi Mavzu: AAA serverda autentifikatsiya rejimini sozlash (RADIUS, TACACS+) Ishdan maqsad: Ma’lumot uzatish tarmoqlarida autentifikatsiya, avtorizatsiya va hisobga olish protokollarini sozlash, hamda amaliy ko’nikmaga ega bo’lish.
Nazariy qism RADIUS (Remote Authentication in Dial-In User Service) - AAA protokoli (Autentifikatsiya, Avtorizatsiya va Accounting), markaziy AAAplatformasi va Dial-Up ulanish uskunalari (NAS, Network Access Server) va billing tizimi o‘rtasida ma’lumotlarni uzatish uchun mo‘ljallangan.
Birlamchi ma’lumotlar (an’anaviy ravishda RADIUS protokoli orqali uzatiladi) kiruvchi va chiquvchi trafik qiymatlari: bayt / oktetlarda (yaqinda gigabaytlarda). Shu bilan birga, protokol VSA (Vendor Specific Attributes) yordamida amalga oshiriladigan har qanday turdagi ma’lumotlarni uzatishni ta’minlaydi.
RADIUS server ishlash uchun UDP dan foydalanadi. Odatiy bo‘lib, RADIUS serveri 1812 portda tinglaydi. Akkaunt hisobi uchun boshqa port ishlatiladi - 1813 (radius-acct).
NAS (Network Access Server) foydalanuvchi autentifikatsiyani talab qilganda qanday javob berishini ko‘rib chiqamiz:
• foydalanuvchi NAS -ga haqiqiylikni tekshirishga harakat qilmoqda
• NAS birinchi radiusli serverga qaraydi va ulanishni o‘rnatish uchun paket yuboradi (kirish so‘rovi)
• agar javob ma’lum vaqt ichida qabul qilinmasa, NAS yana radius serverini so‘roq qiladi yoki alternativ serverni qidiradi
RADIUS server NAS IP manziliga qaraydi va simmetrik shifrlash kalitini tekshiradi, agar IP manzili va kalit konfiguratsiya faylida yozilganga mos bo‘lsa, ulanish davom etadi, aks holda mijozga yaroqsiz kalit paketi yuboriladi. Tekshirish tasodifiy satrni yaratish va shifrlash orqali amalga oshiriladi. Bundan tashqari, mijoz va RADIUS server o‘rtasida uzatiladigan ma’lumotlar ushbu kalit bilan shifrlangan.