Tibb Universitetində yeni əczaçılıq laboratoriyası açılıb Macarıstanın Azərbaycandakı səfiri Tibb Universitetində olub



Yüklə 273.34 Kb.
PDF просмотр
səhifə2/3
tarix07.12.2016
ölçüsü273.34 Kb.
1   2   3

Qabil ABDUL

LAYEV

Toplantıya qar daş 

Türkiyədən mütəxəs-

sislərdən ibarət böyük 

nümayəndə heyəti 

qatılıb


Azərbaycan  Tibb  Univer-

sitetinin  (ATU)  Tədris  Terape-

vtik  Klinikasında  Türk  Daxili 

Xəstəliklər Uzmanlıq Dərnəyinin 

daxili  xəstəliklər  üzrə  6-cı 

beynəlxalq  təhsil  konfransı 

olub.  Konfransın  açılışından 

öncə  akademik  Ə.Əmiraslanov 

və tədbir iştirakçıları ulu öndər 

Heydər  Əliyevi  anaraq,  onun 

universitetdəki  büstü  qarşısına 

əklil qoyublar. 

T

oplantını giriş sözü ilə 



açan akademik Əhliman 

Əmiraslanov qonaqları 

salamlayaraq, belə bir möhtəşəm 

tədbirin Azərbaycan Tibb 

Universitetində təşkil olunması 

təklifini böyük məmnunluqla 

qarşıladıqlarını bildirib: “Çox 

məmnunam ki, bu günkü 

toplantıya Türkiyədən 100-ə 

yaxın mütəxəssis qatılıb. Bu 

tədbir çərçivəsində ölkəmizə təşrif 

gətirən dəyərli qonaqları, daxili 

xəstəliklər üzrə mütəxəssislərdən 

ibarət nümayəndə heyətini  

Azərbaycan Tibb Universitetində 

qəbul etməkdən şərəf duyuruq. 

Bizim Türkiyə Cümhuriyyətinin 

digər universitetləri və tibb 

sahəsinin digər qurumları ilə 

geniş əlaqələrimiz var. Bu, belə 

də olmalıdır. Çünki Türkiyə bi-

zim üçün qardaş ölkədir. Həmişə 

Türkiyə univerisitetlərinin bizə 

yaxından köməyini hiss etmişik. 

Kadr hazırlığı sahəsində xe-

yli uğurlarımız var.”- deyən 

Əhliman müəllim ilk dəfə 1992-ci 

ildən Türkiyə universitetləri ilə 

əlaqələr qurulduğunu və tələbə 

mübadiləsinin edildiyini bildirib. 

“Biz failiyyətə başlayanda müxtəlif 

ixtisaslar üzrə mütəxəssislər 

olmadığına görə ilk olaraq İstanbul 

Universitetinə müraciət etdik. Uni-

versitet ilk olaraq Azərbaycandan 

10 tələbə aldı. Onlar təhsillərini 

orada davam etdirdilər. Sonrakı 

illər tələbələrin sayını artırmağa 

başladıq və digər universitetlərlə 

də əlaqələrimizi qurduq. Bir 

çox sahələr üzrə ölkəmizdə 

mütəxəssislərin hazırlanmasında 

Türkiyə universitetlərinin xüsusi 

rolu var”.

15 il öncə Azərbaycanda bir 

çox əməliyyatların aparılmasının 

mümkün olmadığını dilə 

gətirən akademik hazırda 

klinikalarımızda bir çox sahələr 

üzrə yerli mütəxəssislər 

tərəfindən ən çətin əməliyyatların 

aparıldığını qeyd edib. Təşkil 

olunmuş bu konfransın çox 

böyük elmi-praktiki əhəmiyyəti 

olduğunu vurğulayıb.                                                         

Akademik Ə.Əmiraslanovun 

sözlərinə görə, son illər 

Azərbaycanda aparılan uğurlu 



DAXİLİ XƏSTƏLİKLƏR ÜZRƏ VI 

BEYNƏLXALQ KONFRANS KEÇİRİLİB

TƏDRİS TERAPEVTİK 

KLİNİKASINDA

 yeni 


sümük iliyi transplanta-

siyası şöbəsi yaradılır.

Akademik  Əhliman  Əmiras lanov 

noyabrın 21-də şöbəyə baş çəkərək 

işlərin gedişi ilə yerində tanış olub 

və tövsiyələrini verib.

Yeni  şöbə  kök  hüceyrə  top-

lanması, 

dondurulması 

üçün 


cihazlarla təchiz olu nub. Sü mük iliyi 

trans plantasiyanın  hə yata  keçiril-

məsi  üçün  10-dək  həkim  və  tibb 

bacısı Türkiyə və Avropa ölkələrinin 

müxtəlif  klinikalarında təkmilləşmə 

kursu keçiblər.

Klinikanın  direktoru,  profes-

sor  Surxay  Musayevin  sözlərinə 

görə, şöbədə son tamamlama işləri 

gedir  və  lazım  olan  avadanlıqların 

əksəriyyəti  klinikaya  gətiri lərək 

quraşdırılıb.

Hematologiya  şöbəsinin  mü-

di ri  Valeh  Hüseynov  qeyd  edib  ki, 

dünyada olduğu kimi, Azərbaycanda 

da  hematoloji  xəstələrin  sayı 

artmaqdadır.  Tib bin  son  nailiy-

yət lərinə  əsasən  bu  gün  bir  çox 

hematoloji xəs təliklərin sağalmasına 

nail olmaq mümkündür. Yeni müa-

licə  protokolları  ilə  yanaşı,  onko-

hematoloji  xəstələrin  mü alicəsində 

əsas  yeri  sü mük  iliyi  və  ya  kök 

hüceyrə transplantasiyası tutur. Son 

illərdə kök hücey rə transplantasiyası 

tibbin  digər  sahələrində,  xüsusilə 

bəzi  onkoloji,  qastroenteroloji, 

kardioloji xəstəliklərin müali cəsində 

geniş tətbiq olunur

.

SÜMÜK İLİYİ 



TRANSPLANTASİYASI 

ŞÖBƏSI YARADILIR

30noyabr 2015-ci il

http://www.amu.edu.az

5

UNAİDS Ümumdünya QİÇS-lə Mübarizə 



Günü

 ərəfəsində 2030-cu ilədək QİÇS-in 

aradan qaldırılması üzrə tədbirlər haq-

qında yeni hesabat təqdim edib.

BMT-nin  İnformasiya  mərkəzi 

xəbər verir ki, sənəddə son 15 il ərzində 

bu  virusla  mübarizədə  nəzərəçarpacaq 

irəliləyiş  əldə  olunduğu  bildirilir.  İyun 

ayına olan vəziyyətə görə, 2015-ci ildə 

15,8  milyon  insan  retrovirus  əleyhinə 

müalicəyə cəlb olunub ki, bu da son beş 

illə  müqayisədə  iki  dəfə  çoxdur.  Ötən 

ilin sonunda isə İİV-lə yaşayan 36,9 mil-

yon insan qeydə alınıb. Bu insanlar diaq-

nozdan sonra təcili müalicə almalıdırlar.

“Biz  hər  beş  ildə  müalicə  alanla-

rın  sayının  iki 

dəfə  artırılma-

sına nail oluruq. 

Əsas hədəf QİÇS 

epidemiyasını 

dayandırmaq-

dır.  Elə  etmək 

lazımdır  ki,  bu  xəstəlik  bir  daha  geri 

qayıtmasın”, - deyə UNAİDS-in icraçı di-

rektoru Mişel Sidibe deyib.

Hesabatda qeyd olunur ki, 2000-ci 

illə  müqayisədə  İİV-ə  yoluxma  halları-

nın sayı 2014-cü ildə 35 faiz, QİÇS-dən 

ölüm hallarının sayı isə 42 faiz azalıb.

Ümumdünya  QİÇS-lə  Mübarizə 

Günü hər il dekabrın 1-də qeyd olunur.



Noyabrın  19-da  aka demik  Əhliman 

Əmiras lanov 

ATU-nun 

əczaçılıq 

fakültəsinin  binasında  yeni  yaradılan 

müasir  elmi  tədqiqat  laboratoriyasına 

baxış 

keçirib. 

O, 

laboratoriyada 

istifadəyə  veriləcək  avadanlıqlar  üçün 

hazırlanmış  şəra itlə  tanış  olub,  öz 

tövsiyyələrini vermişdir.

ATU-nun  əczaçılıq  fakül təsinin  dekanı  Tahir  Sü-

leymanovun  verdiyi  məlumata  görə,  müasir  ava-

danlıqlar  “Respublikanın  təbii  sərvətləri  əsasında 

yeni  dərman  vasitələrinin  hazırlanması  üçün 

Əczaçılıq  üzrə  müasir  elmi  tədqiqat  laboratoriya-

sının təşkili” üzrə layihəsi çərçivəsində əldə edilib. 

Layihə  Azərbaycan  Prezidentinin  yanında  Elmin 

İnkişafı  Fondu  tərəfindən  dəstəklənib.  Layihənin 

əsas  məqsədi  respublikanın  təbii  sərvətlərindən 

istifadə  etməklə  yeni  dərman  preparatlarının  ya-

radılması üçün müvafiq əczaçılıq laboratoriyasının 

yaradılmasıdır. Layihə bir neçə mərhələdə icra olu-

nacaq və onlara müvafiq olaraq laboratoriyada ayrı-

ayrı şöbələr qurulacaq. İlkin mərhələdə bioloji fəal 

maddələrin  əldə  edilməsi  üzrə  şöbə  yaradılacaq. 

Bu  fitokimyəvi  şöbədə  bitki,  heyvan  xammalların-

dan bioloji fəal maddələrin alınması üçün istifadə 

ediləcək. İkinci - əczaçılıq texnologiyası şöbəsində 

isə  fitokimyəvi  laboratoriyada  əldə  edilmiş  bioloji 

maddə  əsasında  müxtəlif  dərman  preparatlarının 

hazırlanması üçün istifadə olunacaq. Bura müxtəlif 

dərman formullarını hazırlamaq üçün avadanlıqlar-

la təmin ediləcək. Məsələn, burada həb düzəltmək 

üçün  press,  kapsulyator,  nanoemulsiya  avandan-

lığı  və  digər  köməkçi  –  quruducu,  nəmləndirici 

və  s.  avadanlıqlar  olacaq.  Üçüncü  standartlaşma 

şöbəsində isə bioloji fəal maddələrin , substansi-

yaların və dərman formasına salınmış məhsulların 

keyfiyyətinə  nəzarət  üsulları  hazırlanacaq.  Bu-

rada  həm  substansiya,  həm  xammalların,  həm 

dərmanların istehsalı və satışında keyfiyyəti müasir 

formada, ən yüksək səviyyəli avadanlıqla yoxlanı-

lacaq. Bu şöbədə maye xronoqraf, qaz xronoqrafı, 

infraqırmızı spektr cihazı və digər köməkçi avadan-

lıqlar olacaq.

Ümumilikdə,  əczaçılıq  fakültəsinin  laboratoriya-

larına  elmi  tədqiqatları  aparmaq  üçün  təxminən 

30-a  qədər  müasir  avadanlıq  alınıb  və  onlar  qısa 

müddətdə  quraşdırılaraq  istifadəyə  veriləcək.  Və 

qeyd  edək  ki,  alınan  ən  son  model  cihazların  90 

faizi  Azərbaycanda  digər  müəssisələrdə  olmayan 

avadanlıqlardır.

ATU

-nun Bey nəl  xalq 

Əla qələr  üzrə 

pro rek toru, Terpaevtik və 

Propedevtik propedevtika 

kafedrasının 

dosenti 

Rəhimə Qabulovanın mət-

buat  xidmətinə  ver diyi 

məlumata əsasən, bu ilin 

noyabr  ayından  etibarən 

ölkəmizdə 

Azərbaycan 

Ürək  Çatışmazlığı  Regis-

trinin  (AÜÇR)  tətbiqinə 

başlanılıb. Registr ATU və 

Səhiyyə Nazirlyinin İcimai 

Səhiyyədə İslahatlar Mər-

kəzinin  əməkdaşlığı  ilə 

gerçəkləşdirilir.

AÜÇR-nin  əsas  məqsədi  ürək 

çatışmazlığı diaqnozu ilə hospi-

talizasiya olunmuş və ambulator 

qaydada  təqib  olunan  xəstələr 

haqda  məlumatın,  onların  diaq-

nostika və müalicə nəticələrinin 

toplanılması  və  təhlilidir.  Top-

lanılmış  məlumatlarının  analizi 

əsasında  müalicəvi,  diaqnostik, 

profilaktik,  habelə  reabilitasiya 

ilə  bağlı  qısa  və  uzun  müddətli 

hədəf  proqramların  yaradılması 

və müdaxilə tədbirlərinin işlənib 

hazırlanması  və  icrası  nəzərdə 

tutulub.


TTK  əməkdaşlarından  ibarət 

işçi qrupun təşəbbüsü ilə, AÜÇR, 

ilkin mərhələdə Tibb Universite-

tinin Tədris-Terapevtik Klinikası-

nın bazasında, pilot olaraq Klinik 

Registr kimi təsis edilib.

Artıq bir neçə gündür ki, TTK-

nin  Ürək  Mərkəzində  Ürək  Ça-

tışmazlığı diaqnozu ilə müayinə 

və  müalicə  olunan  xəstələrin 

qeydiyyatına  başlanılıb.  Bu-

nun  üçün  ATU-nun  TTK-nın  və 

Azərbaycan  Səhiyyə  Nazirliyi 

İSİM  əməkdaşlarından  ibərət 

ekspertlər  qrupu  tərəfindən 

xüsusi  sorğu  anketi  hazırlanıb 

və  İSİM-in  Səhiyyə  Siaysəti  və 

İslahatlar  Şöbəsi  tərəfindən 

on-line  elektron  forma  şəklində 

proqramlaşdırılıb. Klinik registrin 

tətbiqinə  müvəffəqiyyətlə  başa-

dıqdan  sonra,  TTK-nın  müsbət 

təcrübəsi  həkimlərin  xüsusi 

təlim və məlumatlandırılması ilə 

paralel  olaraq,  Bakı  şəhəri  və 

Respublikanın  bölgələrinə  yayı-

lacağı planlaşdırılıb.

Qeydiyyatdan  keçmiş  ÜÇ-

dan  əziyyət  çəkən  xəstələrin 

diaqnostikası  və  müalicəsində 

istifadə  edilən  strategiyalar, 

beynəlxalq kardioloji cəmiyyətlər 

və  Səhiyyə  Nazirliyinin  təsdiq 

etdiyi 


klinik 

protokollarda 

yer  almış  tövsiyələrin  tətbiqi 

qiymətləndiriləcək, 

nəticələr 

təhlil  ediləcək  və  bu  barədə 

elmi  və  ictimai  səhiyyəyə  dair 

dərgilərdə  mütəmadi  məlumat 

veriləcək.

Qeyd  etmək  istərdik  ki,  bu 

layihə  ölkəmizdə  ürək-damar 

xəstəliklərinin  qeydiyyatı  üçün 

tətbiq  edilən  və  geniş  miqyas-

da  həyata  keçiriləcək  ilk  registr 

olub,  gələcəkdə  daha  çox  no-

zologiyaların  əhatə  olunmasını 

nəzərdə tutur.

Noyabr  17-də  Azər bay-

can Tibb Uni ver sitetinin 

Təd ris  Terapevtik  Kli-

nikasın da  Amerika  Bir -

ləşmiş  Ştatlarının  Döv-

l ət  Departamenti  tərə-

findən maliy yə ləş  dirilən 

“Fulbright  mütəxəssis 

proqramı”  çərçivəsində 

he motolo q- o n kolo q, 

pro fessor  Alva  Boven 

Veir yekun mühazirəsini 

keçirib.

 

”Aqressiv 



limfomalar” 

möv-


zusunda 

danışan 


professor 

xəstəliyin  ən  çox  rast  gəlinən 

formaları  barədə  həkim  rezident 

və  tələbələrə  məlumat  verib.  Dr. 

Alva  mühazirəsində  limfomala-

rın  diaqnostikası,  orqanizmdə 

yaratdığı  fəsadlar  və 

müasir  müalicə  üsul-

ları  haqqında  ən  son 

məlumatları  seminar 

iştirakçıları  ilə  bölü-

şüb.  Xəstəliklə  bağlı 

ABŞ-da  mövcud  olan 

statistik 

göstəriciləri 

qeyd 


edib. 

Aşağı 


dərəcəli  və  aqressiv 

limfomalar 

zamanı 

tətbiq  olunan  müalicə 



üsullarının fərqini izah 

edib.


    Qeyd  edək  ki,  dr. 

Alva  Boven  Veirin  Klinikada  3 

həftə  ərzində  Qan  hüceyrələrinin 

artması, 

Qanama, 

Mielom 


xəstəliyi,  Xroniki  Leykemiya  və 

Aqressiv  limfomalar  mövzusunda 

mühazirələri baş tutub.

 

Noyabr  17-də    Azər bay canda 



təh sil  alan  Əcnəbi  Tələbə-

Gənclərin  II  Ümumrespublika 

Foru mu 

keçirilib. 

Forumun 

əsas 

məqsədi 

ölkəmizdə 

təhsil  alan  gəncləri  bir  araya 

gətirmək,onlara  özünü  ifadə 

etmək  imkanı  verməkdən  iba-

rətdir.

 

“Təklif  bizdən,  dəstək 



sizdən” 

devizi 


altında 

keçirilən  forumda  müxtəlif 

ali məktəblərin, o cümlədən 

Azərbaycan  Tibb  Universi-

tetinin  tələbələri  və  rəhbər 

nümayəndələri  iştirak  edib-

lər.  ATU-nun  beynəlxalq 

əlaqələr  üzrə  prorektoru 

Rəhimə  Qabulova  da  foru-

mun işini izləyərək, tələbələri 

dəstəkləyib.

  ATU-nun xarici tələbələrlə 

iş üzrə dekanı İsmayıl Əfəndiyev deyir 

ki, respublikanın ali təhsil müəssisələri 

arasında sayca ən çox əcnəbi məhz 

Azərbaycan  Tibb  Universitetində 

təhsil alır: “Azərbaycanda təhsil alan 

5000 əcnəbi tələbənin arasında say-

ca ən çoxu - 1000-ə yaxını ATU-nun 

müxtəlif  kurs  və  fakültələrində  təhsil 

alır. Bu forumda isə universitetimizin 

50 əcnəbi tələbəsi iştirak edib”.

    Dekanın  sözlərinə  görə,  on-

lar  forumda  aktiv  iştirak  edərək 

Azərbaycan  təhsil  sisteminin  müasir 

standartlara  tam  uyğun  olduğunu 

deyiblər.  Həmçinin,  təhsil  ocaqların-

da  əcnəbi  tələbələrə 

xüsusi diqqət və qayğı-

nın olduğunu bildiriblər. 

Əcnəbi  tələbələr  artıq 

Azərbaycanı  özlərinə 

ikinci  vətən  hesab 

etdiklərini deyiblər.

    Tədbirdə  daha 

sonra 


Azərbaycan 

mədəniyyətinə  yüksək 

qiymət  verən  əcnəbi 

tələbələrin ifasında mil-

li  mahnı  və  rəqslər  ifa  olunub.  Tibb 

Universitetinin  Fələstindən  olan 

tələbələrindən ibarət rəqs ansamblı-

nın  çıxışı  böyük  maraqla  qarşılanıb. 

Onlar  forumun  laureatları  seçilərək 

diplomla təltif olunublar.



Tibb Universitetində yeni 

əczaçılıq laboratoriyası açılıb

Azərbaycanda ürək çatışmazlığı 

registrinə start verildi

Hemotoloq - onkoloq, professor Alva Boven 

Veir ATU-da yekun mühazirəsini keçirib

ATU-nun xarici tələbələri Əcnəbi Tələbə-Gənclərin II 

Ümumrespublika Forumunda iştirak ediblər

ATU-nun mətbuat xidməti

Bu il 15,8 milyon insan QİÇS əleyhinə 

müalicəyə cəlb olunub


http://www.amu.edu.az

30 noyabr 2015-ci il

6

 



ATU-nun Tədris Te-

rapevtik Klinikasında

 

Azərbaycan Kardiologiya 



Cəmiyyətinin 4-cü Mil-

li Konqresi çərçivəsində 

“Ürəyin Anatomiyası” kur-

su təşkil olunub.

T

oplantıda  tibb  üzrə 



fəlsəfə  doktoru  Mah-

mud  Bağırzadə  “Ürəyin 

Embrioloji  İnkişafı  “mövzusunda 

mühazirə ilə çıxışında insan ürəyinin 

rüşeym, döl və doğulduqdan sonra-

kı dövrlərdə inkişaf mexanizmini iş-

tirakçıların diqqətinə çatdırdı.

Tədris  Terapevtik  Klinikanın 

həkim  kardioloqu  Fuad  Səmədov 

isə  “Ürək  Qapaqlarının  Klinik  Ana-

tomiyası”  adlı  mühazirəsində  ürək 

qapaqlarında  gedən  dəyişikliklərin 

fərqli 

təsnifatlarını 



aparılmış 

müayinə nəticələri əsasında izah etdi. 

Daha  sonra  klinikanın  kardioloqu 

t.ü.f.d    Elnur  İsayev  “Ürəyin  Arteri-

al  və  Venoz  Sistemi”  mövzusunda 

etdiyi    çıxışında  ürək  damarlarının 

şaxələnməsi və ürəyin qidalanması-

yollarından danışdı.

Mühazirələrdən sonra kurs prak-

tiki  hissə  ilə  davam 

etdi. 

Azərbaycan 



Ürək 

və 


Da-

mar 


Cərrahiyyəsi 

Cəmiyyətinin  sədri, 

tibb  elmləri  dokto-

ru  Kamran  Musayev 

və  Tədris  Terapev-

tik  Klinikanın  Ürək-

damar  Mər kəzinin 

rəhbəri,  dosent  dr. 

Fərid  Əliyev  həkim 

rezident və tələbələr 

üçün  ürəyin  disseksiyasını  həyata 

keçirdilər.

 Konqres öz işini noyabrın 28 və 

29-u  Hilton  otelində  davam  etdir-

mışdir.

Mütəxəssis sözü

 

                          



Ə

hali 

arasında 

öskürək, 

təngnəfəslik,  tənəffüslə  bağ-

lı 

müxtəlif 

narahatlıqlar 

izlənməkdədir.  Bu  əlamətlər  hansı 

xəstəliklərin  göstəricisi  ola  bilər? 

Bu haqda müsahibimiz Azərbaycan 

Tibb 

Universitetinin 

Ağciyər 

xəstəlikləri  kafedrasının  müdiri, 

tibb  üzrə  fəlsəfə  doktoru,  dosent 

Rafiq İdris oğlu Bayramovla danış-

mışıq: 

   

  

 

- Vərəm xəstəliyinin əlamətləri nədir?

-  Bütün  xəstəliklərdə  olduğu  kimi 

vərəm  xəstəliyinin  də  mütləq  patoq-

nomik  əlaməti  yoxdur.  Yəni  elə  bir 

əlamət yoxdur ki, ona görə biz əminliklə 

müayinə  etdiyimiz  şəxsdə  vərəm 

xəstəliyinin  olduğunu  söyləyək.  Ancaq 

vərəm xəstəliyində daha çox rast gəlinən 

əlamətlər,  ümumi  halsızlıq,  axşamüstü 

zəif subfebril hərarətin (37,2-37,4) olma-

sı  və  səhərə  yaxın  boyun-ənsə,  kürək 

nahiyyəsinin tərləməsidir. Bu əlamətlərin 

olmasına  görə  hər  hansı  bir  orqanın 

vərəm  xəstəliyindən  şübhələnmək  olar. 

Amma diaqnozun təsdiqi üçün kompleks 

müayinənin aparılması lazımdır.

-  Müəyyən  bir  insan  əlamətlərinə 

görə  vərəm  xəstəsi  olduğundan  xəbər 

tuta  bilərmi,  yoxsa  bu,  ancaq  laborator 

muayinələr zamanı aşkarlanır ?

- Əvvəldə söylədiyim kimi, əlamətlərə 

görə  vərəm  xəstəliyindən  yalnız 

şübhələnmək  olar.  Yəni,  vərəmin  daha 

çox  rast  gəlinən  forması  olan  tənəffüs 

orqanlarının,  ağciyərlərin  vərəmi  za-

manı  yuxarıda  söylədiyim  əlamətlərlə 

yanaşı  bəlğəmli  öskürək,  döş  qəfəsində 

ağrı,  təngnəfəslik,  qanhayxırma  və  s. 

müşahidə  olunur.  Dəqiq  diaqnozun  qo-

yulması üçün isə xəstənin tam müayinəsi 

vacibdir.



-  Doğrudurmu  ki,  güclü  immunitetə 

malik  olan  insanlar  vərəm  xəstəliyinə 

tutula bilməz ?

-  Çox  yerinə  düşən  bir  deyim  var 

ki,  vərəm  elə  xəstəlikdir  ki,  heç  vaxt 

öz  vizit  kartını  əvvəlcədən  heç  kəsə 

göndərmir.  Bu  baxımdan  hər  bir  kəs 

ömrünün  istənilən  dövründə  vərəmlə 

xəstələnə  bilər.  Ancaq  təbii  ki,  vərəmlə 

xəstələnməyə  görə  risk  qrupu  olan 

şəxslər var ki, o, insanlarda vərəm daha 

çox  rast  gəlinir.  Bu  risk  qrupunu  təşkil 

edən  insanlarda  immunitetin  zəifləməsi 

əsas  faktorlardan  biridir.  Qeyd  etmək 

istəyirəm ki, normal həyat tərzi keçirən, 

zərərli vərdişləri və vərəmə meylliliyi ar-

tıran yanaşı xəstəlikləri (məs. şəkərli di-

abet, hormonal preparatların qəbulu) ol-

mayan, həmçinin irsi olaraq bu xəstəliyə 

davamlı olan  şəxslər  vərəmlə  çox  az-az 

hallarda xəstələnir.

-  Bu  mövzuda  işlərkən  “viraj”  termininə 

rast gəldim. Anlamı nədir?

-  Viraj,  vərəmə  görə  profilaktik 

müayinədə  və  vərəmin  diaqnostikasın-

da  istifadə  olunan  tuberkulin  sınağının 

(Mantu  sınağı)  ilk  dəfə  müsbət  olması-

dır. Yəni uşaqlarda hər il istifadə olunan 

Mantu  sınağı  mənfi  olub,  növbəti  dəfə 

müsbət  olarsa  bu  tuberkulin  sınağının 

virajı adlanır. Viraj hərfi mənada döngə, 

geriyə dönmə demək olub, sağlamlıqdan 

xəstəliyə  dönmə  anlamı  verir  və  vərəm 

infeksiyasına  yoluxmanı  göstərir.  Ona 

görə  də  viraj  olan  uşaqlar  vərəmə  görə 

kompleks müayinə olunmalıdır.



-  Cəmiyyətimizdə  bir  vərəm  qorxusu 

var, 

yəni 

hansısa 

ailədə 

vərəm 

xəstəsinin olması üzə çıxarsa, o zaman 

bundan  məlumatlı  olan  ətrafdakılar  o 

ailə ilə ünsiyyətdən qaçırlar. Buna görə 

də  çox  vaxt  bu  xəstəliyə  yoluxanlar 

xəstəlini  ətrafdakılardan  gizlətməyə 

çalışır, bu xəstəliyin daşıyıcısı olduğunu 

etiraf  etməkdən  utanırlar..  Çünki  xəstə 

insanlar  öz  xəstəliklərini  başqa  adla 

-  keçici  olmayan  xəstəlik  kimi  təqdim 

etməklə qarşı tərəfin ona yoluxma riskini 

artırırlar.  Bu  haqda  qısaca  münasibət 

bildirmənizi istərdik.

- Bəli, cəmiyyətdə vərəm xəstəliyinə 

münasibətin  birmənalı  və  müsbət  ol-

maması vərəmə tutulan şəxslərin əksər 

hallarda  öz  xəstəliyini  gizlətməyə  ça-

lışmasına  səbəb  olur.  Burada  bir  səbəb 

də,  cəmiyyətdə  vərəmlə  qeyri-normal, 

o  cümlədən  tüfeyli  həyat  tərzi  keçirən 

şəxslərin, alkoqoliklərin, narkomanların, 

həsbxanada olanların xəstələnməsi fikri-

nin olmasıdır. Düzdür, bu tipli insanlarda 

vərəm daha çox rast gəlinir. Ancaq tam 

normal həyat tərzi və yaşayış şəraiti olan 

şəxslər də vərəmlə xəstələnə bilər. Buna 

görə də, cəmiyyətdə bu məsələ ilə bağlı 

maarifləndirmə  tədbirlərinin  artırılma-

sı  yaxşı  olardı.  Onu  da  qeyd  edim  ki, 

vərəm  tam  sağalan  xəstəlikdir.  Sadəcə 

xəstəlik  nə  qədər  erkən  aşkar  olunub 

düzgün  müalicə  olunarsa  daha  effektli 

olar. Vərəmlə xəstələnənlər vaxtında aş-

kar olunub kompleks müalicə olunmalı, 

bu  xəstələrlə  təmasda  olanlar  isə  profi-

laktik  müayinə  və  müalicə  kursu  qəbul 

etməlidirlər.

1   2   3


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə