199 maktabda “таsviriy san’AT” darslarining samaradorligini oshirish yo’llari shakirova Lola Axatovna Buxoro ixtisosolashtirilgan san’at maktabi Badiiy bezash studiyalari rahbari bo’limi o’qituvchisi



Yüklə 0,69 Mb.
Pdf görüntüsü
tarix18.05.2023
ölçüsü0,69 Mb.
#116481
maktabda-tasviriy-san-at-darslarining-samaradorligini-oshirish-yo-llari



199 
MAKTABDA “ТАSVIRIY SAN’AT” DARSLARINING SAMARADORLIGINI 
OSHIRISH YO’LLARI 
Shakirova Lola Axatovna 
Buxoro ixtisosolashtirilgan san’at maktabi 
Badiiy bezash studiyalari rahbari bo’limi o’qituvchisi 
 
Annotatsiya: Ushbu maqolada ixtisoslashtirilgan san’at maktablarida o’qitiladigan
tasviriy san’at darslarning samaradorligini oshirishda axborot va innovatsion pedagogik
texnologiyalardan foydalanish yo’l – yo’riqlari haqida fikrlar bildirilgan. 
Kalit so’zlar: Tasviriy san’at, pedagogik texnologiya, axborot texnologiyalari, jismoniy,
aqliy ruhiy, estetik. 
Mamlakatimiz va jamiyatimizning zamon talablari darajasida rivojlanishini ilm-
fansiz tasavvur qilish qiyin. Shuning uchun yurtimizda ilm-fanni yanada ravnaq
toptirish yoshlarimizni chuqur bilim, yuksak ma`naviyat va madaniyat egasi qilib
tarbiyalash borasida amaliy ishlar olib borilmoqda. Darhaqiqat, bugungi olib borilayotgan 
islohotlarda ta`lim sohasiga juda katta e`tibor berilmoqda. Prezidentimiz Sh.Mirziyoyev 
Oliy Majlisga – murojatnomasida maktab o`quv dasturlarini ilg`or xorijiy tajriba asosida 
takomillashtirish o`quv yuklamalari va fanlarni qaytadan ko`rib chiqish, darslik va 
adabiyotlarning sifatini oshirish haqida to`xtalib o`tgan. Hozirgi kunda kechayotgan
murakkab jarayonlar yoshlar tarbiyasiga yanada katta e’tibor berishni talab etadi. 
Farzandlarimizni yetuk, ma’naviy va jismoniy jihatdan barkamol qilib tarbiyalashda 
“Tasviriy san’at” ning o’ziga xos o’rni bor. Zero ta’lim jarayoni bir – biriga bog’liq
bo’lgan ma’naviy, iqtisodiy, psixologik, texnologik taraqqiyot ta’siriga bo’ysingan. Bu 
jarayon bolaning dunyoqarashi, keng iqtidori, erkin sog’lom fikrlovchi shaxslarni yoyaga
yetkazishning bosh omilidir. Xuddi shuningdek, o’quvchi yoshlarga tasviriy san’at


200 
darslarini axborot kommunikasion texnologiyalaridan foydalangan holda olib borish ham 
katta ahamiyat kasb etadi. 
Umumiy o’rta ta’lim tizimida “Tasviriy san’at” fanining o’qitilishi o’quvchilarning 
jismoniy, aqliy, axloqiy, ruhiy, ma’naviy – ma’rifiy, estetik jihatdan tarbiyalanishining
bosh omili hisoblanadi. O’quvchilarga “Tasviriy san’at” darslarida faqatgini rasm
solish sir – asrorlari o’rgatilibgina qolmasdan, ularga milliy qadriyatlar, ma’naviy 
me’roslar, milliy bayramlar, milliy ma’rosimlar, tarixiy voqealar, hodisalar, me’morchilik 
obidalari, ulardagi bitiklar, yozuvlar, sharq allomalarining ma’naviy me’roslari haqida ham 
tushunchalar berib boriladi. 
Yoshlar tarbiyasiga jiddiy e’tibor kerak bo’layotgan bir davrda har bir fanning
o’qitilishi va darsdan keyingi mashg’ulotlarni samaralai tashkil etishga alohida e’tibor
qaratish zarur bo’lmoqda. Chunki maktab o’quvchilarning eng sevimli maskani, bola 
uyidan chiqqach maktabga boradi, o’rtoqlar orttiradi, sevimli ustozi bilan suhbatlashadi.
Dars jarayonida har xil fanlarni o’rganish orqali hayotda bo’layotgan voqea va 
hodisalarga nisbatan qiziqishi ortadi. O’quvchini ilk maktabga borgan chog’idanoq har
bir fan o’qituvchisi uning qiziqishlarini, imkoniyatini, iqtidorini, har bir fanga bo’lgan 
qiziqishini inobatga olib mashg’ulotlarni olib boradi. 
“Tasviriy san’at” darslarida o’quvchiga tasviriy san’at, san’atga bo’lgan ilk uyg’onishlar
tarbiyalanadi, o’quvchilardagi iqtidor, qobiliyat shakllantiriladi va rivojlantiriladi. 
O’quvchilarga tasviriy san’at darslarida, tasviriy san’atning turlari (grafika, rangtasvir,
haykaltaroshlik, dekorativ amaliy san’at), janrlari (natyurmort, manzara, portret, tarixiy,
batal, animal, maishiy, turmush, morinistik, afsonaviy), o’zbek milliy amaliy san’ati turlari 
(kashtachilik, kulolchilik, o’ymakorlik, zardo’zlik, zargarlik, pichoqchilik, beshiksozlik,
to’qish san’ati, misgarlik, kandakorlik, toshtaroshlik) haqida, uning ustalari ijodi haqida
va shu san’atlarni amalda bajarish ishlari haqida tushunchalar berib boriladi. Ushbu san’at 
turlari va janrlari haqida tushuncha berishda axborot-kommunikasiya texnologiyalaridan
foydalanish juda katta yordam beradi. 


201 
Mamlakatimizda o’quv mashg’ulotlarni tashkil etish uchun zamonaviy sinfxonalari,
jihozlar, kompyuter sinflar hamda juda ko’plab sharoitlar yaratilmoqda. Buning
barchasi ta’lim samaradorligini oshirish, yoshlar tarbiyasiga e’tiborni oshirish va
ularning har xil oqimlarga kirib ketmasligi oldini olish uchun xizmat qiladi. “Tasviriy 
san’at” darslarini olib borishda ham kompyuter texnologiyasidan foydalanish darslar
mazmundorligini oshirishda ko’maklashadi.
Tasviriy san’at ta’limi mashg’ulotlarini olib borish uchun ta’lim resurslari yetarlimi degan 
savol tug’iladi. “Tasviriy san’at” fanidan dars va darsdan tashqari mashg’ulotlar
o’quvchilarning bo’sh vaqtlaridan unumli foydalanishiga xizmat qiladi. Aynan “Tasviriy 
san’at” fanidan mashg’ulorlar uchun elektron versiyalar alohida ishlab chiqilishi kerak. 
Umumta’lim maktablarida mashg’ulotlarni olib borish uchun rassomlar ijodi, ko’rgazma
zallari, ko’rgazmalar haqida elektron tasvirlar, videolar bor, lekin hozirgi globallashuv 
jarayonida bu jihozlar mashg’ulotlarni olib borish uchun kamlik qiladi. 
“Tasviriy san’at” darslarini mazmunli olib borish uchun uning turlari, janrlari, 
yo’nalilishlaridan kelib chiqib elektron ovozli tasvirlar yaratilsa, tasviriy san’at ta’limi
sohasining o’qitilishiga katta yordam bo’lardi.
Foydalanilgan adabiyotlar: 
1. Ishmuhammedov R, Abduqodirov A. Ta`limda innovatsion texnologiyalar. 
Toshkent, -Fan, 2008 – yil. 
2. 
www.ziyonet.uz
 
3. www.arxiv.uz 

Yüklə 0,69 Mb.

Dostları ilə paylaş:




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin