Aholining ijtimoiy tarkibi



Yüklə 74 Kb.
səhifə1/4
tarix22.10.2023
ölçüsü74 Kb.
#159651
  1   2   3   4
Aholining ijtimoiy tarkibi.Dunyo aholisining irqiy tarkibi


AHOLINING IJTIMOIY TARKIBI


DUNYO AHOLISINING IRQIY TARKIBI
R E J A:

  1. Dunyo irqlari to’g’risida tushuncha

  2. Yevropoid irqi.

  3. Mongoloid irqi.

  4. Negroid irqi.

  5. Aralash irqlar.

  1. Aholining ijtimoiy tarkibi to’g’risida.

  2. Aholi ijtimoiy tarkibining shakillanishiga ta’sir etuvchi omillar.

v) Aholi ijtimoiy tarkibining jamiyat rivojlanishiga ta’siri.
g) O’zbekiston aholisining ijtimoiy tarkibi.

Xar bir mamlakat aholisining ijtimoiy – sotsial tarkibi avvalo o’sha mamlakatda xukmron bo’lgan ijtimoiy munosabatlarning o’zgarishi esa, aholining ijtimoiy – sotsial tarkibini ham keskin o’zgartiradi.


Aholining ijtimoiy – sotsial tarkibini xarakterlovchi belgi ishlab chiqarish munosabatlaridir.
Mamlakatlarda aholining ijtimoiy – sotsial tarkibining o’zgarishi esa aholi tarkibida intelektual salohiyatga ega bo’lgan kishilarning (ko’payishiga olib keladi). Miqdoriga bog’liq.
- Bundan buyon aqliy mehnat sohasida band bo’lgan kishilar ko’payib boradi. Bu sohaga o’rta maktab ham, oily ta’lim tizimi ham bilimlarni ommalashtirishgan, nashriyot faoliyati ham, radio, televidinya ham kiradi.
Aholining ijtimoiy – sotsial tarkibiga kiruvchi ishchilar guruhidan malakali mutahassislar, xizmatchilarga talab doimiy ravishda ortib bormoqda, bu talabning oshishi XX asrning II – yarmida migratsiyaning yana bir shakli “oqillar ketishi” deb nomlangan migratsiya boshlanishi davriga to’g’ri keladi.
Aholining ijtimoiy – sotsial tarkibini belgilovchi yana bir ko’rsatkich – aholining bilim darajasidir.
Bilim darajasi , - aholinining sifat ko’rsatkichlaridan biri. Aholining sifat tushunchasi turmush va ovqatlanish sharoiti, sog’ligi, yangilanishlarni qabul qilib olishi, malakasini o’z ichiga oladi. BMTning bolalar fondi plakatida tasvirlangan afrikalik qiz “Sen katta bo’lganingda qanday bo’lishni hohlaysan?” – degan savolga eng qisqa qilib “Tirik bo’lishni”, - deb javob qiladi. “XX asr o’lati” nomini olgan SPID yuqumli kasalligi ham global muammoga aylandi.
Iqtisodiy rivojlangan mamlakatlarda aholining ijtimoiy – sotsial tarkiblaridan yana biri aholining savodhonlik darajasidir. BMT ma’lumotiga ko’ra hozirda dunyoda 900 minga yaqin kishi o’qishni ham yozishni ham bilmaydi. Jarayondagi ilmiy hodimlar soni 5,5 millionga yaqin.
Industrial mamlakatlar qatoriga G’arbiy, shimoliy va janubiy Yevropa mamlakatlari, AQSH, Kanada Avstraliya, Yaponiya hamda Argentina, Liviya va boshqa davlatlar kiradi. Ularda noishlab chiqarish sohasiga jami band aholining 50 – 70% I to’g’ri keladi. Butun dunyo aholisining 45% I yoki 2 milliarddan ortiqroq qismi iqtisodiy faol aholi hisoblanadi. Shundan 350 milliondan ziyod aholi sanoatda: 1,7 mird kishi yoki iqtisodiy faol aholining 70% dan ko’prog’I qishloq xo’jaligida banddir. Sanoat va qishloq xo’jaligida band bo’lgan aholi, aholining ijtimoiy – sotsial tarkibidagi eng katta guruhlar hisoblanadi. Rivojlangan mamlakatlarda talabalarni ham alohida sotsial tarkib qilib ajratiladi. Aholining ijtimoiy – sotsial tarkibidan kelib chiqadigan yana bir xolat mamlakatlarning aholi jon boshiga to’g’ri keladigan IYAm dir.



Yüklə 74 Kb.

Dostları ilə paylaş:
  1   2   3   4




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin