Kirikkale otiSTİK Çocuklar eğİTİm merkezi Asperger sendromu nedir?



Yüklə 39,68 Kb.
Pdf görüntüsü
tarix28.04.2017
ölçüsü39,68 Kb.

(KIRIKKALE OTİSTİK ÇOCUKLAR EĞİTİM MERKEZİ) 

Asperger sendromu nedir?  

Belki de Ulusal Otistic Birliğinin (National Autistic Society) Asperger sendromu nedir 

kitapcığını okumuşsunuzdur? Biz Londra’daki sosyal gurup ’Contact’ (İletişim) olarak, 

bu  kitapcığın,  bu  guruba  giren  yetişkinler  olarak  deneyimlerimizi  yeterince 

yansıtmadığını  düşündük  ve  bu  kitapcıkta  Asperger  sendromunun  bizi  günlük 

hayatımızda nasıl etkilediğini ve bize nelerin yardımcı olduğunu tanımladık.  

Burada  kendi  deneyimlerimizi  tanımladık  ancak,  Asperger  sendromu  olankişilerin 

herbiri farklı bireylerdir ve herkesin farklı yetenekleri ve farklı zorlukları olacaktır.  

Asperger  sendromu,  otistik  gurubun  bir  bölümü  olan  bir  özürdür.  Bu  genelde, 

gurubun daha ”yüksek” tarafında yer aldığı düşünülen kişilere uygun bir tanıdır.  

Guruptaki  daha  başka  tanılar,  otisim  ve  yüksek  fonksyonlu  otisimdir.  Asperger 

sendromu ve yüksek fonksyonlu otisim genelde birbirinin yerine kullanırlar. Asperger 

sendromu  herşeyi  etkileyen  bir  gelişme  bozukluğu  (PDD  Pervasive  development 

disorder)  (HEGB)  olarak  sınıflandırılmıştır:  bu  da  hayatın  her  yönünü  etkilediği 

anlamına gelir.  

John’un hikayesi  

İnsanlar  John’la  karşılaştıkları  zaman,  onun  bazı  problemleri  olduğunu  fark 

edemeyebilirler. John, herkes gibi okula gitmeyi çok istiyordu ve olaylara katılamadığı 

için de çok hayal kırıklığına uğradı. Hiçbir zaman takımlara seçilemiyordu, ve bahçede 

oynarken diğer çocuklara katılamıyordu. Ancak, matematik ve bilgisayarda çok iyiydi, 

ve  arkadaşlarını,  şakaları  hatırlamadaki  mükemmel  hafızasıyla  eğlendirebildiğini 

keşfetti. 18 yaşına geldiğinde John’a Asperger sendromu tanısı kondu. Daha sonra ise 

disleksiya ile tanımlandı, aynı zamanda depresyon da geçiriyordu.  

Yetişkinliğe  adım  atarken,  GCSE  ve  A-level  (mezuniyet)  notlarının  çok  iyi  olmasına 

rağmen,  özel  bir  destek  sağlanana  kadar,  üniversite  hayatıyla  baş  etmekte  çok 

zorlandı. Mülakat teknikleri ve gününü organize etmekte, özel destek görene kadar, iş 

bulmakta  çok  zorlandı,  bu  destek  ona  birçok  kapıyı  açtı.  İş  verenleri  onun  çok 

çalışkan ve detaylara dikkat eden birisi olduğunu düşünüyorlar.  

Jane’nin hikayesi  

Jane’in  okulda  çok  arkadaşı  yoktu  ve  okul  bahçesinde  oynanan  hayali  oyunları 

anlayamıyordu.  Başkalarının  düşündüğü  ama  söylemediği  şeyleri  söylediği  için, 

arkadaşları  ona  çok  kaba  birisi  olduğunu  söylüyorlardı.  Bir  yetişkin  olarak  da  dışarı 

çıkıp  arkadaşlarla  kaynaşmayı  çok  zor  buldu,  ama  satranç  oynamaktan  çok  keyif 

alıyordu, eşiyle de bir satranç kulübünde tanıştı. Kocası ve çocukları onun bir rutine 

bağlı  kalmak  istemesini  ve  ani  değişikliklerden  aşırı  rahatsız  olmasını  anlayışla 

karşıladılar, ev hayatlarını da buna göre ayarladılar.  



Jane  bir  muhasebeci olarak  iş  buldu,  işi,  iş yerinde yapısal  değişiklikler  olup,  birçok 

çalışan  değişene  kadar  çok  iyi  gidiyordu.  Jane  bunlardan  aşırı  derecede  huzursuz 

oldu, ve bir doktora gitti. Doktor onu, sonunda ona asperger sendromu tanısı koyan 

bir pisikoloğa havale etti.  



Asperger sendromu olan kişilerin ne gibi sorunları vardır?  

Asperger sendromu belirsiz bir durumdur - görünmeyen bir sendrom olduğu için, bu 

sendromu  olan  kişiler,  birçok  kişi  tarafından  yanlış  anlaşılmıştır.  Belirsizdir,  aynı 

zamanda tanımlanması da zordur, genellikle, ”üçlü bir eksiklik” olarak tanımlanmıştır - 

üçlü bir zorluklar seti.  

 

toplumsal ilişkilerde zorluklar  



 

iletişimde zorluklar  

 

hayal gücünde zorlanmalar  



Asperger  sendromu,  genelde  özel  ilgilerin  olmasını  ve  rutin  bozulduğu  zaman  aşırı 

rahatsız olmayı kapsar.  

Aşağıda bu üç zorluklarla ilgili bazı deneyimler belirtilmiştir.  

Toplumsal ilişkilerde zorluklar  

 

”Bir parti yapmayı çok istiyorum ama nasıl organize edebileceğim konusunda 



hiçbir fikrim yok.”  

 

”Arkadaş edinmeyi çok zor buluyorum.”  



 

”İnsanlarla kaynaşmak doğal olmuyor, kaynaşmayı öğrenmem gerekiyor.”  

 

”Bazan durumları ve göstergeleri yanlış anlıyoruz.”  



 

”Sanki görünmez bir duvarın arkasındayım.”  

 

”Reçel kavanozuna kapanmış bir arı gibi hissediyorum.”  



 

”  İlişkilerle  ilgili  fikirlerimi  filimlerden  edindim.  Bu  bakış  açısının  çok  realistik 

olmadığını biliyorum.”  

 

”Toplumsal  konularda  ip  uçlarını  zor  algılıyorum  ve  hata  yaptığım  zaman  ne 



yapmam gerektiğini kestiremiyorum.”  

 

”Olaylara katılma yetimin eksikliğine çok üzülüyorum.”  



 

”Bazan  sadece  bakarak  başkalarının  yaşını  veya  sosyal  statüsünü  anlamakta, 

herkesten daha fazla zorlanıyoruz.”  

 

”Bazan bir konuşmayı devam ettirmekte zorlanıyoruz.”  



 

”Bazan başka ülkelerden olan insanlarla anlaşmayı daha kolay buluyoruz.”  



İletişimde zorluklar  

 

”Bazan başkalarının söyledikleri şeyleri anlamakta zorluk çekiyoruz.”  



 

” ”İki ile ikiyi toplayamıyor” gibi deyimleri anlamakta zoruk çekebiliriz.”  

 

”Söylenenleri kelimesi kelimesine algılamaya meyilliyiz.”  



 

”Bazan,  başkalarının  konuyla  ilgilenmediğini  fark  edemeyip,  bir  şey  hakkında 

durmadan konuşuruz.”  

 

”Sıralı bir şeyler yapmakta zorlanırız, sıramızın geldiğini anlayamayız.”  



 

”Bazan kendimizi anlatmakta zorluk çekeriz.”  

 

”Eğer,  asperger  sendromunuz  varsa,  konuşmaları  anlamak,  yabancı  bir  dili 



anlamaya benzer.”  

 

”Bazan göz  teması kurmakta  zorluk çekeriz ve hatta  göz  teması  kurmak bize 



acı  verebilir,  insanlar  da  bizi  bu  yüzden  yanlış  anlayabilirler,  dürüst 

olmadığımızı veya kasıntı olduğumuzu düşünebilirler.”  



Hayal gücünde zorluklar  

 

”Çoğumuz başkalarının ne hissettiğini anlamakta zorlanırız.”  



 

”Çocuk  olarak  bazan,  oyun  bahçesinde  oynanan  ve  hayal  gücü  gerektiren 

hikayelere  veya  şakalara  katılamayız.  Bu  bazılarımızın  büyürken  öğrendiğimiz 

bir şeydir.”  

 

”Başkalarını  ne  bildiğini  anlamakta  zorlanırız.  Daha  çok  zorlandığımız  bir  alan 



ise başkalarını ne düşündüğünü anlamaktır.”  

 

”Hikaye ve piyesleri anlamakta zorluk çekeriz.”  



 

”Bazan başkalarının hissettikleriyle özdeşleşmekte zorluk çekeriz.”  

 

”Duyguların ve yüz mimiklerinin ne ifade ettiğini anlamak bizim için çok zordur 



-  birisi  kocaman  gülümsüyorsa,  daha  açık  anlaşılır,  ancak,  daha  az  belirgin 

mimikleri anlamak zordur.”  

 

”İnsanlar iletişimde ve toplumsal ilişkilerde zorluk çekenlerin sadece asperger 



sendromu  olan  kişiler  olmadığını  unutmamalıdırlar.  Herkes  bir  yere  kadar 

bunları  zor  bulur,  ancak,  asperger  sendromu  olan  kişiler  bunları daha  da  zor 

bulurlar.”  

Özel ilgiler  

 

”Bizim hayatımızı yöneten özel ilgilerimizin olması daha muhtemeldir.”  



 

”Ben özel ilgi olan bir şeyden ayrılmam gerektiği zaman, o şeyi bırakmayı çok 

zor buluyorum.”  

 

”İlgimiz  olan  bir  alanda  çalışabilmemiz  veya  eğitim  görebilmemiz  için,  bazan 



özel ilgi duyduğumuz şeyleri geliştirebiliriz.”  

 

”Bayraklara olan ilgimi herkes paylaşamıyor.”  



 

”Elektirik direklerine ve nasıl yapıldıklarına bakmaktan gerçekten de çok keyif 

alıyorum.”  

Rutinler  

 

”  Rutine  yapılan  değişikliklerle  başa  çıkmakta  herkesten  daha  fazla 



zorlanabiliriz. Bu da tatile çıkmayı veya yeni bir işe girmeyi çok zorlaştırabilir.”  

 

”Eğer,  daha  önceden  uyarılırsam,  değişiklikten  o  kadar  da  rahatsız  olmam, 



ancak bunun aniden karşıma çıkmasındansa, haberli olarak yapılması gerekir.”  

Sebepler  

Asperger  sendromuna  neden  olarak,  çevresel  faktörler,  beyin  zedelenmesi,  zor 

doğum veya bebekken geçirilen hastalık gibi birçok sebep öne sürülmüştür. Şu anda 

sebebin ne olduğuna kimse kesin olarak emin olamıyor. Araştırmalar halen sürmekte, 



ancak,  kişilerin  genetik  yapısının  asperger  sendromunda  önemli  rol  oynadığı 

düşünülmektedir.  



Genel yargı  

Asperger  sendromu  kültür  ve  dil  ayırımı  gözetmez.  Bu,  kadınlardan  çok  erkekleri 

etkileyen  bir  durumdur.  İnsanlar,  asperger  sendromu  olan  kadınların  karşılaştıkları 

zorlukları görmekte zorlanabilirler.  

”Asperger sendromu olan kişilerin, diğer insanlara göre, disleksik olmaları, sindirim ve 

akıl sağlığı ile ilgili sorunlar yaşamaları daha olağandır.”  



Neleri iyi yaparız?  

Asperger sendromu yaşamak, endişelendirici ve üzücü bir durum olabilir, ancak, bizim 

yapmakta iyi olduğumuz, herkesin ise yapmakta zorlandığı şeyler vardır. Birçoğumuz 

zekiyizdir ve IQ seviyemiz yüksektir. Aşağıda bizim guruba dahil olanların yapmakta 

iyi olduğu bazı şeyler verilmiştir.  

”Olay ve sayıları hatırımda mükemmel şekilde tutabiliyorum - örneğin; araba plakaları 

ve  çarpım  tablosu  gibi.  Telefon  numaralarını  yazmama  bile  gerek  yok.  Şakaları, 

fıkraları ve hatta senoryoları hatırımda tutma yeteneğim mükemmel.”  

”On  yıl  önce  yaptığım  konuşmaların  detaylarına  kadar  mükemmel  bir  şekilde 

hatırlıyorum. (Bu da, diğer kişi bir şeyi söylediğini hatırlayamazsa, tartışmalara sebep 

olabilir!)”  

”Çok kuvvetli bir adalet anlayışım var.”  

”Bilgisayar paketleri konusunda çok yetenekliyim.”  

”Yabancı dil öğrenme konusunda çok yetenekliyim.”  



Bize neler yardımcı olabilir?  

 

”İnsanlar asperger sendromu olan kişileri anlamak için çaba harcamalıdırlar.”  



 

”Öğrenme  konusunda  yardıma  gereksinim  duyarız  -  örneğin,  ünivestedeyken 

eve gelen bir yardımcı, bana bazı şeylerin nasıl yapılacağını gösterdi,”  

 

”Deneme yoluyla öğrenebiliriz.”  



 

”Ev  içindeki  şeyleri,  duygularımızı  ve  arkadaşlığı  öğrenebilmek  için  desteğe 

gereksinim duyarız.”  

 

”İnsanlar,  açık  ve  net  bir  şekilde  bizimle  konuşarak  -  yapmamız  gerekenleri 



anlaması  kolay  bir  şekilde  anlatarak  ve  bu  işleri  yaparken  bize  destek  olarak 

bize yardımcı olabilirler.”  

 

”İş  bulmak  için  desteğe  gereksinimiz  vardır.  İş  bulmada  ve  iş  hayatımızı 



yönlendirirken aldığım destek hayatımı değiştirdi.”  

 

”Kendi işimizi kuduğumuz zaman da desteğe gereksinim duyarız.”  



 

”İnsanlar  anlatmak  iştediklerini  alaya  başvurmadan,  açık  ve  net  bir  şekilde 

anlatmalıdırlar.  Bize  ne  söylediklerini  hatırlamalı  ve  söylediklerinde  tutarlı 

olmalıdırlar.”  

 

”İnsanların, durumumuzu ve bazan garip davranışlarımızı, anlayışla karşılaması 



ve kabul etmesi çok önemlidir. ”  

 

”Bazan insanların bizim arkadaşlığı veya bir konuşmayı başlatamadığımızı ama 



bize  yardımcı  olurlarsa  kendi  şartlarımızda  olaylara  katılacağımızı  anlamaları 

önemlidir.”  

 

”Bizim  için  kuralların  açık  olması  gereklidir.  Toplum  içinde  ne  yapıp 



yapmamamız gerektiğinin bize söylenmesi gereklidir.”  

 

”Sıcak bir yaklaşımla, açık ve doğrudan olmanız çok yararlı olacaktır.”  



 

”İyi yönlerimiz ve yeteneklerimiz üstünde yoğunlaşın.”  



 


Yüklə 39,68 Kb.

Dostları ilə paylaş:




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2020
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə