Mustaqil ishi Bajardi: Ibodov. Z tekshirdi: Husanov. Z 2020-2021 mavzu: O’ta o’tkazuvchalik Reja: O`ta o’tkazuvchalik holatidagi modda xossalari Magnit matdonida



Yüklə 42,21 Kb.
tarix02.01.2022
ölçüsü42,21 Kb.
#37791
5A-20ttat mustaqil ish
1 ргр тоэ, YOZUV HAQIDA UMUMIY TUSHUNCHA, Topshiriqlar Frazeologizm, Документ Microsoft Word, Глаголы 1000 та(1)(1), Jumaev 2020 J. Phys.- Conf. Ser. 1515 052040, 3-mavzu taraqqiyotning “O‘zbek modeli” mohiyati va fuqarolik ja, gidravlik mashinalar. nasoslar tuzilishi va ularning parametrlari. (1), gidravlik mashinalar. nasoslar tuzilishi va ularning parametrlari. (1), optik tolali tizimlar, kimyo2021, 5 (2), 1, автореферат Холходжаев

Navoiy Davlat Konchilik Instituti

Energo-Mexanika fakulteti

Elektr Energetika kafedrasi

5a-20EE guruh talabasi

Ibodov Zavqiddinning Fizika fanidan yozgan

Mustaqil ishi

Bajardi:Ibodov. Z

Tekshirdi:Husanov.Z

2020-2021

MAVZU: O’ta o’tkazuvchalik

Reja:


1.O`ta o’tkazuvchalik holatidagi modda xossalari

2.Magnit matdonida o`ta o`tkazuvchanlik hodisasi

3.O`ta o`tkazuvchanlikga elektr maydoning ta`siri

4. Jozefson effektlari



1.O`ta o`tkazuvchanlik holatidagi modda xossalari.

Hozirgi paytgacha o`ta o`tkazuvchanlik hodisasi ustida keng miqyosda izlanishlar olib borilmoqda va bu hodisani tushuntirish borasida katta yutuqlarga erishilgan. O`rganishlar asosida hozirgi vaqtda yigirmadan ortiq sof metallar, yuzdan ortiq qotishma va ximiyaviy birikmalardan iborat o`ta o`tkazgichlar aniqlangan. Shu narsa qizikki, odatdagi temperaturalarda eng yaxshi o`tkazgichb bo`lib hisoblanadigan metallar absolyut nol temperaturada o`ta o`tkazgichlarga aylanmaydi.

Metallning o`ta o`tkazuvchanlik holatiga o`tish temperaturasi kritik temperature Tk deb yuritiladi. Masalan, o`ta otkazgichlardan talliy, qalayi va qo`rg`oshin uchun kritik temperatura, mos ravishda 2.35K, 3.73K va 7.19K ga teng.

O`ta o`tkazgich holatning asosiy xususiyati 1933-yilda V.Meyssner va R.Oshenfeld tomonidankashf qilingan va tashqi magnit maydonni o`ta o`tkazgich ichidan itarib chiqarish hodisasi Meyssner effektidan iborat. O`ta o`tkazgich ferromagnitga teskari ideal diamagnetik xossasiga ega. O`ta o`tkazgich ichida magnit maydon nolga teng. Meyssner effektini ichki maydonni o`zgarmasligidan iborat ideal o`tkazuvchanlikning zaruriy sharti deb hisoblash noto`g`ri ekanligini Maksvell tenglamalariga asoslangan analizdan ko`rinadi.



2.Magnit maydonida o`ta o`tkazuvchanlik hodisasi
Magnitning o`ta o`tkazgich holatini tashqi magnit mO`ta o`tkazuvchan holatning bu xossasi faqat elektr qarshilikning yo`qolishi bilangina bog`liq emas. Shunday o`tkazgichni ko`z oldimizga keltiraylikki, uning normal metallardan yagona farqi qarshilikning nolga tengligi bo`lsin. So`ngra, dastlab tashqi magnit maydon hosil qilamiz va keyingina o`tkazgichni uning qarshiligi yo`qolguncha sovitamiz. Bunda tashqi maydon o`zgarmaydi, shuning uchun induksion toklar paydo bo`lmaydi, binobarin, qarshilik yo`qolgandan keyin ham o`tkazgich ichida magnit oqimi saqlanishi kerak. O`ta o`tkazgichlarda bu holda ham magnit oqimi yo`qoladi. Magnit induksiyaning nolga tengligi o`ta o`tkazuvchanlik holatining o`ziga xos alomatidir. Faqat magnitlovchi g`altak tufayli hosil bo`ladigan magnit maydon kuchlanganligi esa nolga teng bo`lmasligi ham mumkin. O`ta o`tkazuvchan modda magnit qabul qiluvchanlik  =-1 ga va magnit singdiruvchanligi   bo`lgan ideal diamagnetikdir deb aytish mumkin.

Bundan massiv o`ta o`tkazgich ichida tokning zichligi nolga teng bo`lishi kelib chiqadi. Haqiqatdan ham, jismning ichida magnit induksiya B= (H +H ) ga teng bo`ladi. H  va H maydonlarning har biri uchun magnit kuchlanish haqidagi teorema o`rinli bo`ladi va shuning uchun ixtiyoriy berk L kontur bo`ylab B dan olingan integralni hisoblasak, shunday yozish mumkin: 

Bundan i-kattalik L-kontur bilan chegaralangan ixtiyoriy sirt bo`ylab oquvchi tokning to`la kuchi. Agar L butunicha o`ta o`tkazgich ichida yotsa, u holda kontur bo`ylab olingan integral nolga teng, chunki konturning ixtiyoriy nuqtasida B =0, binobarin, i=0. O`ta o`tkazuvchi yaxlit jismda tok jismning yupqa sirtqi qatlamidagina to`plnishi mumkin.

Agar jism uzun slindr shaklidagi sim bo`lsa, u holda tashqi fazodagi H magnit maydon tokning simning kesimi bo`ylab qanday taqsimlanishiga bog`liq bo`lmaydi, balki to`liq tok kuchi bilangina aniqlanadi. To`g`ri simning sirtida magnit maydon kuchlanganligi H =  bo`ladi, bu yerda a-simning radiusi. Simning tashqarisidan ichiga o`tishda B tez (eksponensial ravishda) 0 gacha kamayadi. Fazoda induksiya taqsimoti 3-rasmda ko`rsatilgandek bo`ladi.



aydon H ta`sirida buzish mumkin.
Yüklə 42,21 Kb.

Dostları ilə paylaş:




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2022
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə